Berichten

Checklist

(UPDATE 29-6: zie punt 6 in het rood).

Ik ben geen viroloog of epidemioloog. Ik ben wel opgeleid als wetenschapper. In 1971 afgestudeerd en toen een aantal jaren als wetenschappelijk medewerker gewerkt bij de Universiteit van Amsterdam. Mijn specialisatie is onderzoek en statistiek. Heb in 1965 leren programmeren. Ben al heel lang bezig met (big) data-analyses.

Ik ben goed in analyseren van data, het herkennen van patronen. Daarnaast ben ik goed in logica. Was op school een echt B-type. Kan ook goed wetenschappelijke studies lezen en beoordelen.

Vanaf eind maart schrijf ik artikelen op deze site over COVID-19. Middels het analyseren van data, het lezen van de nieuwste internationale wetenschappelijke studies en logisch redeneren, heb ik daaruit een serie conclusies getrokken. Inmiddels wordt een deel daarvan of algemeen erkend of er zijn grote discussies over, die uiteindelijk dezelfde richting in gaan als de conclusies die ik toen trok.

(Als u tijd heeft, nodig ik u uit om mijn artikel te lezen van 14 april met de titel “Zo gaat de verspreiding van COVID-19 vooral”  en het artikel van 24 mei met de titel “De COVID-19 kennis van nu”).

Dan wil ik nu op aparte conclusies ingaan, die ik in mijn artikelen heb getrokken en in welke mate deze conclusies nu ook meer mainstream zijn geworden.

 

  1. Mondbescherming in openbare ruimtes

Op 6 april schreef ik dit artikel “Waarom mondbescherming buiten een verstandige beslissing is”.  Met o.a. deze zin: “Dat gezegd hebbende komen we uit op iets wat eigenlijk in het verlengde ligt van mijn vaststelling dat de WHO (en RIVM) niet snel genoeg inspeelt op de nieuwste bevindingen.

Op 5 juni adviseerde de WHO tot het dragen van mondkapjes in de openbare ruimtes.

  1. Via ventilatie en hogere luchtvochtigheid kan de verspreiding in gesloten ruimtes worden tegengegaan.

Al vanaf de eerste blogs op 27 maart schreef ik over de invloed van de luchtvochtigheid op de verspreiding van het virus. Op 2 april in het artikel “Euraka! Dit zijn de verspreidingsversnellers; de micro druppels” kwamen een aantal zaken bij elkaar. Ik beschreef daarin dat je besmettingen kon voorkomen door het verhogen van de luchtvochtigheid en ventilatie.

In een land als Japan was dit al lang bekend, maar in Nederland bleef het RIVM daar lang van weg. Maar de ventilatiecomponent begint (gelukkig) in Nederland eindelijk meer gemeengoed te worden  zoals uit dit artikel blijkt. Het verhogen van de luchtvochtigheid zie je ook al op veel plekken als hulpmiddel tegen de verspreiding. Maar, zolang het RIVM, de impact van het airborne virus nog niet onderkent, is het in Nederland nog geen expliciet beleid.

  1. Buiten veel minder risico’s op besmetting dan binnen

In meerdere artikelen in april gaf ik aan dat de besmettingen vooral binnen geschieden. Na de uitkomst van een aantal onderzoeken heb ik in mijn artikel op 25 april expliciet gesteld dat men veel meer naar buiten zou moeten gaan.  Ik vermeldde daarbij al deze Chinese studie  over de locaties van besmetting, die onlangs breed in de media werden aangehaald als onderbouwing voor de veel kleinere kans om buiten besmet te worden.

Ongeveer 1 maand na mijn artikel werd ook door sommigen van de usual suspects aan virologen en epidemiologen in de media gesteld dat de kans om besmet te worden buiten beduidend kleiner is dan binnen.

Helaas zijn het OMT (en in hun navolging Premier Rutte) nog hardleers en blijven (tegen beter weten in?) volhouden dat de besmettingen bij Atalanta Bergamo – Valencia in het stadion plaats vonden.

  1. Besmetten via oppervlaktes vindt niet plaats

In mijn artikel van 14 april met als titel “Zo gaat de verspreiding van het virus vooral” beschreef ik dat de kans van besmetten via voorwerpen heel klein is.

Op 22 mei heeft de Amerikaanse CDC haar adviezen bijgesteld en gemeld dat de overdracht via voorwerpen minder groot is dan men eerder had aangenomen. De studie van prof. Streeck in Heinsberg kwam daarna uit, waarbij hij bij onderzoek in 21 huishoudens geen virusdeeltjes van voorwerpen heeft kunnen verzamelen, die bij nader laboratorium onderzoek ook in staat waren om mensen te besmetten.

  1. De grote rol van superspreading events bij de verspreiding

Op 9 april schreef ik een artikel over het grote belang van de superspreading events. En op 19 april ging ik dieper in op het superspreading event van Kessel op 5 maart.  Dat leidde tot dit artikel van 24 april. Op basis van de cijfermatige analyse van afzonderlijke gemeenten tot aan het moment van lockdown, kon ik niet anders dan concluderen dat de superspreading events een dominante rol speelden bij de verspreiding van het virus. En dat het virus zich zonder zo’n gebeurtenis eigenlijk vrij langzaam verspreidde. Want terwijl we ons gewone normale leven nog leefden voor de lockdown en de social distancing, zag je dat klip en klaar terug in de cijfers in gemeenten waar geen superspreading events hadden plaatsgevonden.

Op 3 juni beschreef ik o.a. de aanpak in Japan en een artikel in de New York Times met als titel “Stop the superspreading events”. Vanuit onderzoek in diverse landen werden mijn conclusies van 24 april bevestigd.

  1. De belangrijke rol van aerosols

Vanaf 2 april heb ik aandacht gevraagd voor de grote rol van aerosols bij de verspreiding van het virus. Ik kon me namelijk niet voorstellen dat superverspreiding tijdens bijeenkomsten met veel mensen, zelfs als men alle voorzorgen in acht namen, op een andere wijze kon geschieden dan via de lucht.

Dat bewijs werd geleverd door de studie van prof. Streeck in Gangelt. Dat beschreef ik in dit artikel op 4 mei. Als je breed naar de cijfers kijkt, dan lijken vrijwel alle Covid-19 besmettingen met via de lucht te gaan, zoals ik op 3 juni heb beschreven.

Er komen steeds meer geluiden van prominente virologen die wijzen op het belang van de verspreiding van het virus via de lucht. Dit was o.a. de podcast van prof. Christian Drosten waarin hij het volgende zegt: “Druppeltjesoverdracht speelt waarschijnlijker een kleinere rol dan de overdracht via aerosols”.

Op 1o juni is er een nieuwe studie uitgekomen met de naam “Identifying airborne transmission as the dominant route for the transmission of COVID-19”. De titel zegt het al. Nog een extra bewijs van de centrale rol van het virus dat zweeft in de lucht.

In Nederland houden het RIVM en het OMT (vooralsnog) vast aan de mening dat die rol er niet is of erg klein. Maar helaas is het zo dat die Nederlandse deskundigen keer op keer bewijzen achter de feiten aan te lopen. (Neem bij voorbeeld de discussie rondom mondbescherming, waarbij Van Dissel, zelf na het invoeren van mondkapjes in het OV, nog in het openbaar zei, dat het onnodig was. Ben trouwens benieuwd wat hij nu gaat zeggen, nu ook de WHO qua mondbescherming in de buitenruimte om is).

Hoewel dus internationaal steeds meer wordt erkend dat besmetting via de lucht een grote rol zou kunnen spelen, is dat in Nederland (nog) niet het geval bij de officiele instanties.

Maar nu het Duitse RIVM (RKI)  ook aerosols als besmettingsweg erkend en zelfs bij EenVandaag al een professor is gekomen om er aandacht voor te vragen  komt ook bij dit onderdeel een checksymbool.

De weestand van het RIVM om dit te onderkennen hangt op een dramatische wijze sterk samen met het volgende punt.

 

  1. De 1,5 meter samenleving is onnodig en onveilig

Vanaf het moment dat de 1,5 meter samenleving aangekondigd werd als het nieuwe normaal heb ik me daar op verschillende manieren tegen verzet. In dit artikel van 15 april beschreef ik dat voor het eerst. En via mijn medewerking aan www.smartexit.nu heb ik dat ook nog op een andere manier geoperationaliseerd.

In essentie is dat bezwaar tweeledig. Aan de ene kant levert het forse economische en maatschappelijke schade op. Aan de andere kant is het bovendien ook niet het juiste antwoord op het echte gevaar van de grootschalige besmetting met het virus. 80% van de besmettingen vindt plaats via superspreading events. En dat gebeurt niet, constateer ik hier, doordat men dan niet op 1,5 meter afstand blijft, maar door het zwevende virus in de ruimte, dat langere tijd door aanwezigen wordt ingeademd.

U begrijpt dat ik ook daarom al fel tegenstander van het voorstel om de 1,5 meter samenleveing via de wet te formaliseren.

Dus de 1,5 meter verhindert het overgrote deel van de besmettingen niet, en levert ook nog een schijnzekerheid op. Zo zien we in Georgia dat er na de opening van kerken waar men zich strak aan de 1,5 meter hield, toch weer besmettingen plaatsvonden.

Maar op dit punt ligt er een gigantisch obstakel, waarvan ik bang ben dat het als een groot blok beton onze samenleving (zowel economisch als sociaal) diep onder water houdt en daarmee heel veel (onnodig) kapot maakt.

Dat obstakel is, dat vrijwel alle virologen en epidemiologen er van uit gaan dat influenza zich via druppels verspreidt en dat dit ook geldt voor Covid-19 (en Sars). Zo zijn ze opgeleid en zo kijken ze naar de verspreiding van deze infectieziekten aan. Dat is ook terug te vinden in de opstelling van de WHO (en RIVM, en OMT). Over een andere manier van verspreiding wil men amper denken. Laat staan dat het een dominante rol speelt. Want dat heeft met terugwerkende kracht kolossale consequenties. Van nogal wat van het werk dat men in het verleden op dit terrein heeft gedaan vervalt dan ineens de basis.

De 1,5 meter-maatschappij (social distancing) is de consequentie van het feit dat je stelt dat mensen vrijwel alleen via direct contact wordt besmet. Als de besmetting vooral (of vrijwel alleen) door de lucht geschiedt dan is die 1,5 meter-maatschappij niet nodig en moeten we andere maatregelen nemen. (En dat betreft eigenlijk alleen het zorgen dat superspreading events niet kunnen plaatsvinden).

Daarom zie je het patroon dat 99% van de virologen en epidemiologen, bij welke conclusies ze ook trekken, ze altijd eindigen met “en overigens zijn we van mening dat mensen binnen of buiten de 1,5 meter afstand dienen aan te houden”. In mijn oren klinkt het langzamerhand als een soort wanhopige poging om overeind te houden wat langzamerhand niet meer overeind te houden is, dat de besmetting van Covid-19 (en influenza) vrijwel alleen geschiedt via direct contact.

Dat men zich daarbij in allerlei bochten moet wringen, feiten naar eigen hand zet, drogredenen hanteert, is goed beschreven in het artikel “Factchecking het OMT”. Ik heb op persoonlijke titel diverse hoogleraren virologie en epidemiologie en andere medici uitgenodigd om hetzij uit te leggen waar we in onze fact checking verkeerd zitten. Of aan te geven hoe het komt dat als het OMT niet voldoet aan de minimale eisen van logica, argumentatie en het correct gebruik van feiten, er niemand van de beroepsgroep daar in het openbaar wat van zegt. Helaas, geen enkele reactie gekregen. Ook niet van het RIVM of het OMT of leden van het OMT.

Het lijkt op een omerta. De beroepsgroep lijkt gevangen te zijn in het dogma van de besmetting via kontakten en niemand van de usual suspects  mag of wil daarvan afwijken. Want zelfs nu men een vorm van opening geeft aan besmetting via de lucht, klinkt onmiddellijk de mantra: “maar die 1,5 meter moeten we blijven aanhouden”.

En de meeste politici zijn daardoor zo gehypnotiseerd (onder invloed van het Bergamo-trauma) dat ze die mantra’s gedachteloos herhalen. Het maakt niet uit dat de feiten laten zien dat er geen toename is van nieuwe besmettingen als wordt afgeweken van de 1,5 meter afstand (zoals tijdens de mooie Paasdagen en die prachtige Hemelvaartsdag). En het maakt ook niet uit dat er wereldwijd harde aanwijzingen zijn dat de uitbraken in slachthuizen komen door de lage temperaturen, die het lang in de lucht laten van aerosols bevordert. Het moet en zal aan het afwijken van de 1,5 meter-maatregel liggen en zoekt men een verklaring buiten de werkplek. Het zou dus gebeurd moeten zijn in het wooncomplex en het woon-werkverkeer. (Vervolgens zet men de werknemers in grote bussen op 1,5 meter afstand van elkaar, maar wel met de ramen dicht).

En hoe het op schepen gebeurt waar zowel in Frankrijk als in de VS meer dan 1000 bemanningsleden zijn besmet?  Men vindt altijd wel een gelegenheidsredeneringen. Zolang men het eigen mantra van die 1,5 meter afstand maar overeind kan houden!

In het verlengde hiervan zien we dat terwijl men een pakket aan maatregelen heeft genomen als “het stoppen van bijeenkomsten van grotere groepen mensen”,  “het sluiten van scholen”  en “social distancing/1,5 meter afstand”, de duidelijke daling van het aantal besmette personen louter wordt toegeschreven aan die laatste maatregel. Men laat mentaal niet eens toe dat het wellicht louter aan de eerste maatregel zou kunnen liggen. Zeker als we nu weten dat mensen thuis zoveel minder worden besmet dan tijdens een superspreading event, zou dat te denken moeten geven.

 

De enige manier waarop ik dit kan plaatsen is door het te vergelijken met het begin van de 17e eeuw. Iedereen was ervan overtuigd dat de zon om de aarde draaide. Galilei kwam en beweerde dat het andersom was. Dat was een iets te grote paradigma shift voor de knappe koppen van die tijd. En Galilei eindigde met huisarrest.

Dat het uiteindelijk toen nog een tijd duurde voordat men toegaf dat Galilei gelijk had is niet schadelijk geweest voor het verloop van de menselijke geschiedenis.

Maar elke dag dat het langer duurt voordat men met elkaar onder ogen ziet dat het virus zich dus  vooral (of zelfs alleen) via de lucht verspreidt en dat de 1,5 meter-maatschappij ons geen bescherming biedt, hoe meer de enorme schade oploopt.

Dat de betrokken deskundigen (RIVM, OMT, virologen en epidemiologen) comfortabel een positie kunnen handhaven, die op logische gronden en de nieuwste onderzoeksresultaten eigenlijk al vrijwel onhoudbaar is geworden, komt doordat de media die deskundigen niet het vuur aan de schenen legt. Men laat hen zonder echte kritische vragen hun oude mantra’s debiteren. En aan tegengeluiden wordt amper aandacht geschonken. En als die dan wel een keertje wordt gepubliceerd wordt wel iemand van de usual suspects gebruikt om dat tegengeluid onderuit te halen.

En zo zitten we met de kongsi van de media die hun rol niet kritisch vervullen en steeds maar weer de usual suspects uitnodigen om hun mantra’s te debiteren. En hebben we politici in en om onze regering, die blijkbaar onder invloed van het Bergamo-trauma zijn gehypnotiseerd. Het enige dat ze nog kunnen is om het kwartier anderhalve meter te roepen en de mantra’s van de virologen herhalen. Maar zelfstandig nadenken, ho maar.

Tot de wal het schip keert, maar dan ben ik bang dat het schip al zinkende is.

10 juni Partizan-Rode Ster Belgrado 25.000 toeschouwers

Op 10 juni was in Servië de stadsderby Partizan-Rode Ster Belgrado. Het stadion was volgepakt met 25.000 toeschouwers.  Het was de halve finale van de beker.

Men hield zich niet aan de 1,5 meter en ook niet aan de regel dat er alleen heel zachtjes gejuicht mocht worden. De supporters droegen geen mondkapjes.

Het land heeft ruim 7 miljoen inwoners. In totaal zijn ruim 13.000 mensen positief getest en zijn er bijna 300 personen overleden.

Tussen de 4e en 9e juni werden in Servië in totaal 394 nieuwe besmettingen geconstateerd van de ongeveer 19.000 tests die uitgevoerd zijn (2% besmet). Vanaf de 4e dag na de wedstrijd tot de 9e dag na de wedstrijd werden er ongeveer 24.000 tests uitgevoerd en kwamen er 399 nieuwe besmettingen bij (1,7%)) .

Conclusie: de wedstrijd Partizan-Rode Ster Belgrado met 25.000 toeschouwers, die alles deden wat er voor 1 maart 2020 bij een voetbalderby in het betaald voetbal werd gedaan, heeft niet geleid tot een toename van het aantal besmettingen.

Nogmaals een bevestiging van de conclusie dat je buiten vrijwel geen kans hebt om besmet te worden. Plus dat er in een volgepakt stadion ook geen besmettingen volgen, zelfs als men volledig uit zijn dak gaat.

Wordt het nu niet eens tijd dat we leren van dit soort gebeurtenissen en dat OMT en premier Rutte nu ophouden met het onterecht opvoeren van de wedstrijd Atalanta Bergamo-Valencia op 19 februari als een bewijs te hanteren dat het ook buiten behoorlijk mis kan gaan?

 

Waarom ik boos ben

Bij Op1 gisteravond bleek Ab Osterhaus tot dezelfde conclusies gekomen, als die ik begin april al trok en in dit blog beschreef. De titel was “Eureka, dit zijn de verspreidingsversnellers: de aerosols”.

Op basis van onderzoeken die ik bestudeerd had en het geweldige krantenartikel in de L.A. Times over het superspreading event bij het koor in de buurt van Seattle, kwam ik op 2 april o.a. tot de conclusie dat: Bij hogere specifieke luchtvochtigheid (en goede ventilatie in ruimten) treedt het effect van de besmetting via aerosols (vrijwel) niet op”.

Besef dat prof. Blocken, die ook in de uitzending was, maandag ook al heel expliciet had gezegd dat aerosols verantwoordelijk zijn voor de vele besmettingen in zorginstellingen.

Begin april was het al duidelijk (o.a. in Spanje en Italie) dat er in bejaarden- en verpleeghuizen grote uitbraken hadden plaatsgevonden.  Er waren veel van die instellingen waar vrijwel iedereen was besmet en waarvan een niet gering deel ook was overleden.

Op 2 april besefte ik dat het grote gevaar niet het gebrek aan mondkapjes was, maar het gebrek aan ventilatie en lage luchtvochtigheid. En dat daardoor dus vele ouderen onnodig besmet zouden worden en zouden overlijden.

Ik heb geprobeerd die informatie gepubliceerd te krijgen in kranten. De reactie die ik kreeg, was dat ze die informatie hadden voorgelegd aan virologen, maar dat er geen bewijs was voor mijn conclusies. Ik probeerde om met die informatie bij Op1 aan te schuiven en het duurde ruim 2 weken voordat ik mocht komen. Maar omdat mijn bevindingen niet gedeeld werden door de usual suspects van het OMT, werd ik nadien in onder meer tv-kritieken weggezet als een amateur-viroloog (één van de 17 miljoen) die terug moest naar zijn Ikea-bureautje.

Achter de schermen heb ik mails gestuurd naar behoorlijk wat politici om ze te waarschuwen voor de ramp die zich aan het voltrekken was. Maar zelfs als zij mijn zorgen deelden, was het mantra dat volgens het RIVM (en de andere virologen, die dagelijks op tv verschenen) aerosols geen rol speelden. Als je maar minimaal 1,5 meter afstand hield, dan was je veilig.

Ik was -en ben- niet boos omdat ik nergens gehoor vond. En ook niet omdat Op1 gisteravond niet erkende -laat staan daarop doorvroeg- dat wat er nu gezegd werd, al 7 weken geleden door mij uit geografische patronen en internationaal wetenschappelijk onderzoek was geconcludeerd.

Nee, mijn boosheid betreft de onnodige slachtoffers en de dito schade aan onze economie en samenleving die het slaafs volgen van WHO en RIVM en de mediablokkade voor iedere vorm van wetenschappelijk onderzoek op basis van de nieuwste inzichten, inmiddels heeft veroorzaakt.

Onnodig verdriet en schade, veroorzaakt door de inmiddels grijs gedraaide grammofoonplaat (ja, zo oud is het onderzoek waarop onze gerenommeerde virologen zich baseren) met alle grote hits: “de 1,5 meter- samenleving”, “mondkapjes bieden schijnbescherming” , “ook via muntjes kun je het virus oplopen”, “er is geen wetenschappelijke basis voor aerosolverspreiding”  en “pas op voor de tweede golf”, waarmee de mensen thuis dagelijks de stuipen op het lijf wordt gejaagd. En niet één interviewer die daar enige tegenwicht aan gaf.

Dat is mijn boosheid. Die onnodige angst, verdriet en schade, die als men wel de nieuwste bevindingen mee in beschouwing had genomen, niet hadden hoeven te onstaan.

Een korte recapitulatie van wat er op basis van de nieuwste wetenschappelijke literatuur en van influenza en SARS uit 2003, plus een beetje logisch nadenken, valt onder de categorie “onnodig, en heel schadelijk voor economie, maatschappij en volksgezondheid”:

Buiten is het compleet onnodig. Binnen biedt het geen bescherming, maar zijn andere maatregelen veiliger en veel minder schadelijk voor economie en samenleving.

Onderwijl gingen en gaan er mensen onnodig dood en krijgen economie en samenleving onnodige klappen. Plus dat ook veel mensen (en ik krijg hierover dagelijks vele mails) al meer dan twee maanden lang in een vorm van hysterie leven door de -veelal ongebaseerde- angstverhalen over risico’s die je zou lopen).

Ik voorzie dat we, zelfs als de overheid snel een totaal ander beleid gaat voeren (wat ik betwijfel) de komende jaren door een heel zware periode zullen gaan. Economisch wereldwijd, maar ook met veel sociale onrust en spanningen binnen de samenleving en tussen landen. Het zou me niets verbazen als het de periode van de dertiger jaren van de vorige eeuw naar de kroon zal steken.

Wat ik wil voorkomen is dat als er ooit een parlementaire enquête komt, er wordt vastgesteld dat de schade voor ons land “met de kennis van nu” veel lager had kunnen zijn geweest. Spoiler alert: die kennis bestaat al een tijdje. Ze wordt alleen niet door het RIVM en het OMT gecommuniceerd en door de regering omarmd.

Besef dat onderzoek uitwijst dat 80% van alle COVID-19 besmettingen via aerosols tijdens superspreading events plaatsvinden. En dat buiten Den Haag inmiddels erkend wordt dat die vorm van besmetting veel meer plaatsvindt dan via contact binnen 1,5 meter. Vraag het bijvoorbeeld de belangrijkste adviseur van Angela Merkel, topviroloog Christian Drosten. In dat land wordt momenteel overwogen om de 1,5 meter-regel per 1 juli af te schaffen.

Hooguit 20% van alle besmettingen verloopt volgens de laatste inzichten niet via aerosols, en ik ben ervan overtuigd dat dit percentage dichter bij 0% ligt dan bij 20%. Want ook thuis spelen aerosols een duidelijke rol.

Wat blijft er dan nog over van de haast hysterische wijze waarop we (zelfs ook buiten, gekker kan het niet) de 1,5 meter-afstand hebben ingevoerd en handhaven? Nog een keer herhaald: onnodig, onveilig en onhaalbaar, met gigantische extra schade voor economie en samenleving.

Benieuwd of het nu ook weer 7 weken duurt voordat die conclusies gemeengoed worden.

En ondertussen loopt de schade dagelijks verder op: voor ondernemers en werknemers, voor burgers en samenleving  En zeker ook voor de volksgezondheid.  En nog steeds wordt dat door veel burgers geaccepteerd, omdat ze nog de naweeën ervaren van de veelal onterechte bangmakerij die we dagelijks over ons heen kregen gestort. Burgers, die nog amper beseffen welke ramp echt op ze afkomt, t.a.v. werk en inkomen, t.a.v. de stabiliteit van de samenleving en het volledig uit balans geraken van de relaties tussen landen in Europa en in de wereld.

Daarom ben ik boos, want het was en het is niet nodig.

Slachthuizen en waarom het zo mis gaat met ons (RIVM-)beleid

Als je niet weet waarom er iets mis gaat, dan kun je niet de juiste maatregelen nemen om het te voorkomen. Dat was en is mijn grote kritiek op het coronabeleid in Nederland (en trouwens in heel veel andere landen ook, omdat het allemaal gebaseerd is op de uitgangspunten van de WHO).  Lees meer