De blinde vlek met grote gevolgen

Inleiding

Het is van belang te weten waar die 1,5 meter eigenlijk vandaan komt, die we zo vaak  horen. En hoe logisch dat voorschrift is in het licht van de recente onderzoeken, die uitgevoerd zijn m.b.t. Covid-19.

Allereerst geeft het WHO op haar website aan, dat er een afstand van 1 meter aangehouden zou moeten worden. In Nederland is daar blijkbaar 1,5 meter van gemaakt. Besef wat voor consequenties die 50 centimeter extra heeft voor ons dagelijks functioneren en voor de economie. Wat is dat extra rendement van die 50 centimeter voor de volksgezondheid? En wat zijn daarvan de economische en sociale kosten voor economie en maatschappij?

Maar waar komt die 1,5 meter eigenlijk vandaan?

In de literatuur over influenza wordt gesteld dat de overdracht van dat virus vooral gaat via druppels en direct contact. In veel mindere mate zou dat op indirecte wijze gaan via aerosols. Dat zijn minuscule druppeltjes die door de lucht zweven.

Dit schema van Dr. Walter Hugentobler maakt dat goed duidelijk.

Het RIVM (en alle prominente virologen) in Nederland zitten in hun pogingen om het Covid-19 virus in te dammen, volledig op die influenza lijn: het gaat via direct contact en dus als je op 1,5 meter blijft is er heel weinig risico. De impact van de andere overdrachtsmethoden zijn volgens Prof. van Dissel van het RIVM heel klein.

Vanuit dat perspectief is het houden van afstand een goede strategie. Maar hoe zeker is het eigenlijk dat de directe overdracht van het Coronavirus binnen een straal van 1,5 meter van een besmet iemand inderdaad de prominente overdrachtswijze is?

De onverklaarbare seizoenspatronen van influenza

Influenza is de afgelopen 80 jaar veel bestudeerd. Maar als je naar die onderzoeken kijkt dan blijkt er toch nog behoorlijk wat onduidelijkheid te zijn over hoe de overdracht van het virus nu echt plaatsvindt.

Dit zijn o.a. studies waaruit vastgesteld kan worden hoeveel men eigenlijk nog niet weet. (1), (2)

In 2014 was er een groot congres in Dubai over infectieziekten. Een arts verbonden aan de WHO gaf een presentatie over de zoektocht naar een verklaring voor de verschillen in seizoenspatronen in de landen onder 30 graden Noorderbreedte.

Dat men daar absoluut nog niet uit is merk je als je die presentatie leest. Het wordt het best aangegeven met de tekst van deze sheet.

Er komen in dat verslag allerlei mogelijke verklaringen langs (dia 14 en verder), maar steeds constateert de auteur dat het geen sluitende verklaring is voor de verschillen in de patronen die er zijn. (Echt een aanrader om te lezen).

Maar als dat niet passend te maken is, hoe weten we dan eigenlijk zeker dat de verspreiding van het influenzavirus overwegend gaat via directe contactvormen binnen 1,5 meter van elkaar? Dat is dan toch niet echt logisch.

Met wat we inmiddels uit wetenschappelijk onderzoek naar de verspreiding van Covid-19 weten, is dat er nog meer onlogische zaken zijn. Zomaar 5 vragen:

  1. Er zijn diverse onderzoeken, die uitwijzen dat de besmetting veel meer binnenshuis dan buiten plaatsvindt. In China wordt een score gemeld van 350 op 1 en in Japan 20 op 1. Prof. Streeck stelde in zijn onderzoek in Heinsburg vast, dat ook daar het overgrote deel van de besmettingen binnen hadden plaatsgehad. Het net gestarte onderzoek onder de Nederlandse besmette Corona-patiënten  www.onderzoekcorona.nl wijst ook al uit dat besmettingen buitenshuis ver in de minderheid zijn.

De eerste logische vraag is dus: als directe overdracht binnen 1,5 meter tussen twee mensen zo dominant is bij de besmetting van anderen, waarom gebeurt dat dan niet in ongeveer gelijke mate buiten als binnen?  Buiten ontmoeten we immers ook nog eens veel meer vreemden dan binnen, dus dat zou dus helemaal tot veel meer besmettingen moeten leiden.

  1. Uit minstens vier studies van Covid-19 blijkt, dat huisgenoten van een patiënt veel minder besmet worden dan je zou verwachten.(1) (2) (3) (4). Bij die vier studies zien we percentages tussen 5% en 35%. Dus het overgrote deel van de leden in het huishouden waren niet besmet. Maar dat is dan eigenlijk volstrekt onlogisch. Want binnen een huishouden zal die 1,5 meter afstand veel minder in acht genomen zijn, zeker toen men nog niet wist dat de symptomen van de patiënt het gevolg waren van een Covid-19 besmetting.
  2. Op 10 maart vond er bij Seattle een koorrepetitie plaats van 60 man. Men hield zich aan de 1,5 meter, raakten elkaar niet aan en gebruikten desinfecterende middelen. 3 weken later was 75% besmet, enkelen dood. Vergelijkbare cijfers, die we ook zien bij een koor in Amsterdam, zoals beschreven door Trouw. Ook 75% ziek en enkelen dood. Maar die hielden geen 1.5 meter.

Bij het onderzoek van Prof Streeck in Heinsberg bleek dat degenen die tijdens de karnavalsbijeenkomst besmet waren geraakt, zwaarder ziek waren geworden dan de mensen die het virus thuis hadden opgelopen.
Maar hoe kan dat nu? Hoe is het mogelijk dat bij superspreading events een beduidend groter percentage wordt besmet dan thuis en ze ook nog zieker zijn (16% van de besmettingen zonder symptomen, thuis 36%)? Is dat te verenigen met het standpunt dat het overgrote deel van de overdracht via direct 1-op-1 contact gaat binnen 1,5 meter?

Het wordt nog gekker als we dan ook nog weten dat een groot deel van de besmettingen, voordat de lockdowns kwamen, ontstonden bij superspread events.

  1. Op marine- en cruiseschepen zijn heel veel mensen besmet geraakt. Dat lijkt ook het geval te zijn bij nogal wat zorginstellingen. Zou dat nu echt komen doordat al die marinemensen binnen anderhalve meter zijn gekomen van een besmet iemand? Of is er een andere reden?
  2. We zien bij herhaling op televisie opnames van arme landen in Afrika en vluchtelingenkampen. Ook hoe het toegaat in India. Mensen die hutje bij mutje wonen en hutje bij mutje leven. Zelfs het houden van een afstand van 50 centimeter zou daar al moeilijk zijn. Al twee maanden wordt dan dreigend gezegd “als het hier gaat uitbarsten, dan wordt het een ramp……” . Maar die ramp heeft zich niet voltrokken. Niet op Lesbos, niet in Afrika.In India zijn er nu welgeteld 2.000 doden op een bevolking van meer dan 1,3 miljard.

Dit zijn dus al 5 verschillende soorten waarnemingen, waardoor je vraagtekens kan zetten bij de stelling, dat de besmetting overwegend geschiedt via directe overdracht binnen 1,5 meter. Samen met het gebrek aan verklaring van de seizoenspatronen van griep, kan er maar één logische verklaring zijn.

“De overdracht van influenza en COVID-19 geschiedt niet primair via direct contact binnen anderhalve meter tussen een besmet persoon en een ander”

Wat is dan een andere wel logische verklaring?

Maar hoe gaat het dan?  Op basis van de recente studies is dit mijn hypothese:

“De overdracht van influenza en COVID-19 geschiedt vrijwel volledig via aerosols. Je ademt ze in en daarmee komt het virus je lichaam in.  Je moet er wel een bepaalde tijd aan blootgesteld zijn, want anders wordt je niet besmet/er niet ziek van”.

Dit is een uitgebreid artikel van Prof.Shelley Miller, die goed de aerosols beschrijft.

Laten we de 5 vragen nog eens de revue laten passeren en aannemen dat de hypothese waar is:

  1. Omdat aerosols in de buitenlucht vervliegen en niet op één plek blijven, worden mensen daardoor bijna nooit buiten besmet.
  2. Ook als je thuis een patiënt hebt hoeft het niet zo te zijn dat de rest van de leden van het huishouden lang genoeg besmet worden door aerosols. Het kan liggen aan ventilatie en luchtvochtigheid in het huis, of dat men niet lang bij de patiënt verblijft en dat de patiënt weinig aerosols uitstoot.
  3. Bij superspreading events verkeer je 2 à 4 uur in een gesloten ruimte met de aerosols van een besmet persoon. Thuis doorgaans aanzienlijk korter achter elkaar of er is wel ventilatie. Dus dat is de reden dat er meer ziek worden bij die events.
  4. Via interne ventilatie systemen worden aerosols verspreid over ruimtes en blijven dan lang hangen. Daardoor worden er zoveel aanwezigen op schepen en in zorginstellingen besmet.
  5. In vluchtelingenkampen, in Afrika en India, zijn de huizen/tenten van de mensen zodanig, dat er een altijd natuurlijke ventilatie plaats vindt. Ook als er aerosols door een besmet persoon worden uitgestoten, blijven ze niet lang genoeg hangen om iemand te besmetten. Daarom zien we zo weinig besmettingen daar.

Deze nieuwe hypothese geeft dus wel bevredigende antwoorden op ieder van deze vijf vragen.

Het zou prachtig zijn als de grote en jarenlange zoektocht van de virologen en epidemiologen naar de verklaring over de seizoenspatronen van influenza hiermee ook tot resultaat zou leiden. Nog even een ander bewijs dat men hiernaar aan het zoeken was en geen verklaring vond. Dit staat in een paper uit 2016.

 

Dus laten we kijken of we met deze hypothese dan wel een verklaring kunnen vinden voor de start van een griepepidemie in die gebieden. En ik kan al verklappen, die is gevonden.

Dus de hypothese is: “je wordt besmet door aerosols, die een langere tijd bij je in de buurt blijven hangen en die je in voldoende mate inademt om ziek te worden.”

  1. Besmet worden ten Noorden van de 30e breedtegraad:

Als de luchtvochtigheid laag is blijven de aerosols in een slecht geventileerde ruimte lang hangen. Deze omstandigheid komt alleen in de herfst of winter voor. Dan ontstaat er de griepepidemie.

  1. In de rest van de wereld:

De luchtvochtigheidsgraad is te hoog voor een aerosol om lang binnen te blijven hangen.

(Airconditioning is wel ongunstig, maar als dat gebeurt in ruimtes waar alleen het eigen gezin aanwezig is, leidt dat niet tot grote uitbraken.)

We zien vele verschillende patronen van die griepuitbraak:

  • In deze studie in India blijkt dat de griepgolf in Srinagar, in het noorden van het land  allleen in de winter is (zoals bij ons). Daar was in de winter het weer ongeveer zoals in Nederland. In het veel zuidelijker Delhi was de griepgolf tijdens de moesson (tussen juli en september).
  • In die zelfde studie uit 2014 staat een opsomming van landen onder de 30 graden Noorderbreedte met verschillende patronen van de griep. Bij alle landen, behalve vlak bij de evenaar, zien we dat de griepgolf er is tijdens de regentijden.
  • Maar vlak bij de evenaar ziet men geen duidelijk patroon. Maleisië wordt als voorbeeld genoemd (ook vlak bij de evenaar) en als men meerdere jaren bij elkaar telt wordt het beeld zeer diffuus.

Hoe past dit bovenstaande nu in die hypothese over de grote rol van de aerosols?

Manaus biedt de verklaring

Die verklaring vond ik in Manaus.

Daar zijn de cijfers per dag bekend van de besmettingen met COVID-19. Rond 19 maart begon de uitbraak. Dus er moest tussen 12 en 15 maart iets gebeurd zijn. Maar wat?

Ik vond geen grote gebeurtenissen. Maar wel iets anders. De onderstaande grafiek laat het zien. Op zaterdagochtend 14 maart waren er “heavy rains”:

Via mijn ervaringen in Cuba bij mijn schoonouders weet ik wat er gebeurt. In het huis (waar geen glazen ramen zijn en de deur vrijwel altijd open staat) wonen circa 20 mensen. Soms ben je met 8 man, soms met 4, soms met 12. Men leeft vaak buiten. En binnen probeert men het hoofd koel te houden d.m.v. natuurlijke ventilatie van de lucht, waarbij alles open staat. Plus wat ventilatoren. Eventuele aerosols worden zo snel het huis uit verdreven en verdwijnen. Als ze al niet door de hoge luchtvochtigheid snel neerslaan.

Totdat het erg gaat regenen en onweren en iedereen het huis in vlucht. De deuren en ramen blijven nog wel open. Dus nog steeds prima ventilatie.

Maar dat is niet het geval bij zo’n zware regenbui. En die verklaring heb  ik gehoord van  een deskundige op dat terrein. Zo omschreef hij het

“Bij een regenbui zal er een extra weerstand gaan ontstaan voor lucht die door een open raam naar binnen of naar buiten stroomt. Ventilatie wordt dus moeilijker en dit zal erger worden bij meer regen. De lucht moet dwars door de vallende regen druppels gaan en dit kost drukval, druk van de lucht voor en achter het regenscherm.”

Dus als het hard regent dan is er als het ware een muur van water om het huis. Maar er is meer, en dat lijkt de belangrijkste component erbij te zijn. En dat is onweer. Ik weet nog goed hoe we thuis als het ging onweren de stekkers van de tv en radio uit het stopcontact haalden. Blijkbaar is dat nog steeds verstandig. Ik begrijp dat zeker arme mensen dat nog steeds doen, omdat ze bang zijn dat hun apparaat kapot gaat (of er brand uitbreek).

Dus als het hard regent en het onweert, dan haalt men in die landen de stekker uit het stopcontact van o.a. de losse ventilator(en) die ze hebben. Dus dat is het enige moment dat in die landen binnenshuis de lucht min of meer blijft stilhangen. De regenbui sluit ontsnapping van de lucht naar buiten af. En het uitzetten van de ventilator(en) zorgt dat de lucht ook in huis vrij stil blijft hangen.

Vanuit de website waar het onweer over de wereld bijgehouden wordt is er ook een archief. En als je dan naar Manaus gaat kijken dan heeft het daar dagenlang niet geonweerd in die periode, maar wel op de ochtend van 14 maart.

De lucht in het huis kan niet doorstromen en er zijn geen luchtstromen in huis. Als er binnen het huishouden een persoon aanwezig is die al besmet was dan kan die persoon een groot deel van de 15 à 20 familieleden eenvoudig besmetten.

Dat zijn dus de “distributed superspreading events” van de tropische gebieden. En uit de informatie die ik vanuit Manaus heb gekregen bleek, dat er daarna nog een paar keer vergelijkbare weersomstandigheden zijn geweest en steeds daarna was er weer een stijging van het aantal slachtoffers.

Ook in Guayaquil in Ecuador was iets vergelijkbaar waarneembaar. Daar was op de ochtend  van zaterdag 8 maart onweer. En daaronderstaat in Wikipedia over de nieuwe besmettingen in Ecuador (Los Rios ligt noorderlijk van Guyaquil en daar had het ook geonweerd):

 

 

Een andere mogelijke relatie met het onweer zou kunnen zijn wat ik hiet tegen ben gekomen. Prof. Galembeck heeft onderzoek gedaan naar de electrische lading van waterdruppeltjes. Hij constateert o.a. dat tijdens een onweersbui die electrische lading in de lucht verandert. Dat zou een andere verklaring kunnen zijn dat de aerosols, die normaliter bij hoge luchtvochtigheid niet blijven zweven, door die bijzonder situatie tijdens een onweersbui, een ander gedrag vertonen en wel in de lucht blijven.  Dit is een paper over zijn onderzoek.

Welke van de twee verklaringen de juiste is moet verder onderzocht worden, maar het is evident dat die onweerbui het startpunt was van een superspreadevent in Manous en Guayaquit.

Daarom kon men geen patroon zien bij de griepgolven in de gebieden vlak bij de evenaar! Als je over een paar jaar naar de gemiddeldes kijkt dan zie je niet de specifieke momenten die de uitbraken triggerden. Want misschien onweerde het een jaar ervoor niet op 14 maart, maar op 28 maart of op 2 maart!

En met deze uitleg kunnen ineens wel de verschillen in de patronen van de griepgolven in de tropische gebieden verklaard kunnen worden.  De uitbraak van griep en Covid-19 onstaat wanneeer het zwaar regent en onweert….Dat is het enige moment dat in die gebieden er geen doorstroming is van lucht in de huizen en ook geen frisse lucht van buiten komt, omdat “het regenscherm”  die luchtverversing als het ware blokkeert.

Concluderend:  deze hypothese over het besmetten van een ander via aerosols is veel robuuster dan die waarmee de WHO en anderen al jarenlang werken dat het vrijwel alleen binnen 1,5 meter geschiedt. Een hypothese, die wel een antwoord geeft op de 5 hierboven gestelde vragen en ook een elegante en complete verklaring biedt voor de lang gezochte heilige graal van het grieponderzoek.

De grote gevolgen

Hieruit zou dus blijken dat die anderhalve meter veel minder belangrijk is dan hoe de aerosols zich door ruimtes bewegen en ze al dan niet mensen kunnen besmetten. En dat heeft grote gevolgen voor de aanpak besmettingen te verhinderen.

Als deze informatie niet snel door de WHO (en het RIVM wordt meegenomen), dan kan dat grote gevolgen hebben.  Als de aanwijzingen van de WHO/RIVM (deels) op verkeerde uitgangspunten is gebaseerd, dan leidt dat tot veel meer doden wereldwijd en veel meer schade aan de economie dan nodig is.

Niet alleen is de anderhalve meter samenleving onzinnig als het dus vooral de aerosols zijn die binnenshuis problemen kunnen veroorzaken. Het bestrijden daarvan is beduidend simpeler en de economische en sociale restricties zijn ook veel minder drastisch.

En welke bescherming geven spatschermen als het met name de aerosols zijn, die in de lucht zweven, die zorgen voor de besmetting?

Maar qua mensenlevens kunnen die aanwijzingen ook tot grote rampen leiden. Neem India. Daar is nu niet veel aan de hand. Maar in een groot deel van India breekt over twee maanden het regenseizoen aan. En als men dan niet weet welk risico men binnenshuis loopt, dan kunnen daar echt heel veel slachtoffers gaan vallen. Terwijl het beste advies  voor ze is als het zwaar regent (en onweert) voor luchtcirculatie te zorgen (via een ventilator of anderszins).

De grote vraag is of al die mensen die zo lang dachten dat de besmetting vrijwel alleen door het directe contact kwam, nu bereid zijn om te onderkennen, dat een dominante rol van aerosols veel betere antwoorden geven op de zoektocht naar de seizoenspatronen en de resultaten die uit de meest recente onderzoeken komen.

Maar hopelijk zijn er voldoende mensen in de medische wereld, die bereid zijn om feiten en logica onder ogen te zien en er vervolgens alles aan te doen om met de juiste aanpakken te komen. Dit is gelukkig al een website van een groep professoren en artsen die de WHO oproepen om wel de aerosols en de luchtvochtigheid bij hun beleidsadviezen meet te nemen.

Het zal heel veel mensenlevens wereldwijd schelen en het kan de economie en maatschappij overal in de wereld sneller weer laten normaliseren als WHO en RIVM dit alles serieus gaan nemen.

70 antwoorden
  1. tim sieben
    tim sieben zegt:

    Maurice,

    Ik volg met grote belangstelling je blog en andere gepubliceerde artikelen. Chapeau voor je werk. Iedere dag weer stoor ik mij over de eenzijdige berichtgeving in de media. Alleen de adviezen en inzichten van virologen worden gedeeld en totaal niet nagedacht over andere mogelijke oorzaken / patronen. De logica is ver te zoeken. Dit richt enorme schade aan en zorgt voor een grote schijnveiligheid.

    Kan er geen petitie worden gestart, zodat jij wordt meegenomen in het OMT en er een voor het publiek transparant debat volgt waarin “de belastingbetaler” mee kan luisteren en zijn mening kan vormen op basis van een goede inhoudelijke discussie.

    Succes met je onderzoeken en blijf vooral volhouden!

    Beantwoorden
  2. h de leeuw
    h de leeuw zegt:

    Een verklaring van seizoenpatronen van griep kan zijn de lage vitamine D status van vooral ouderen die weinig buiten komen en niet suppleren met vitamine D ( 2.000 IE per dag wordt
    aangeraden. Een al of niet donkere huidskleur speelt ook een rol.

    Beantwoorden
    • Edith B
      Edith B zegt:

      Meneer de Leeuw, u weet niet waar u het over heeft. Ik ben bruin, 62 jaar. Al meer dan 15 jaar geen griep gehad. Eet gezond, slaap met open raam, ben dagelijks buiten. Hou mijn darmflora perfect op orde. Hoe dan?

      Beantwoorden
      • Lena
        Lena zegt:

        Dag Edith,
        Waarom nou gelijk weer “u weet niet waar u het over heeft”. Dat meneer aangeeft dat een donkere huidskleur een rol speelt? Want dit laatste klopt. Mensen met een donkere huidskleur hebben meer baat aan het bijslikken van vitamine d. Waarom? Omdat het is zo is…Bel de apotheek maar eens… pffff

        Beantwoorden
  3. T. Groot
    T. Groot zegt:

    Ontzettend veel dank Maurice voor uw onderzoek, inzet en doorzettingsvermogen, ondanks de weerstand die u ondervindt en de impact op uw eigen gezondheid. Hieronder een opiniestuk van een Britse epidemioloog die een aantal vergelijkbare dingen zegt die u een tijd geleden zei.
    Verder vraag ik me af of u iets kunt zeggen over de uitspraak die je overal blijft horen “om de verspreiding van het virus te voorkomen”. Los van de illussie dat dit mogelijk is natuurlijk, ben ik benieuwd of dit nou echt het doel is waar we naartoe moeten werken?
    Nogmaals, heel veel dank.

    https://www.theguardian.com/commentisfree/2020/may/11/boris-johnson-advice-coronavirus-spread-work

    Beantwoorden
  4. brownydalton
    brownydalton zegt:

    interessante bevindingen. Hopelijk gaat iemand uit de ‘mainstream advisering’ er ook nog eens serieus naar kijken ipv de mantra’s te blijven volgen. Anders is het voor ons allen in ieder geval goed de epidemie in India en het zuidelijk halfrond te gaan volgen. Een enorme toename in het regenseizoen van covid-19 in India, bangladesh etc. zou je theorie bekrachtigen en geeft dan ook inzicht voor komende griep seizoen hier.

    Beantwoorden
  5. Wim Ihns
    Wim Ihns zegt:

    Er wordt,ter ondersteuning van de lockdown maatregelen, al dan niet intelligent, veelal verwezen naar de verschillen m.b.t. de omvang van de Spaanse griep in 1918 tussen Philadelphia en St. Louis in de VS. In Philadelphia werd een grote parade gehouden met desastreuze gevolgen van dien, terwijl St. Louis snel in lock down ging en veel minder werd geraakt.. Hoe verhoudt dit zich tot uw zeer interessante hypothese? De 200.000 bezoekers van de parade bevonden zich buiten. Door zijn ligging is de luchtvochtigheid wellicht groter dan in St. Louis maar dat lijkt mij niet voldoende voor de verklaring van de grote verschillen.

    Beantwoorden
    • J.Roelofs
      J.Roelofs zegt:

      200.000 bezoekers. Die zijn mogelijk niet de hele dag buiten geweest. Cafes, restaurants, winkels en danszalen zullen goede zaken hebben gedaan.

      Beantwoorden
  6. Erik-Jan
    Erik-Jan zegt:

    terwijl we in de stadsbus nu om de halte worden gemaand de anderhalve meter in acht te houden, s de temp tegen de relatieve vochtigheid al weer goed voor de aerols vandaag, realiseerde ik me toen ik uitstapje. Ook fijn de bibliotheken vandaag weer open met veel oudjes.
    Ik voorspel een toename over 2 weken Maurice

    Beantwoorden
  7. Rob Brioul
    Rob Brioul zegt:

    Erg goed verhaal, mijn complimenten! Nu zouden ze je aanvullende zienswijze nog moeten accepteren en er vooral rekening mee moeten houden bij het lanceren van nieuwe maatregelen!

    Beantwoorden
    • Lucas
      Lucas zegt:

      Rond de tweede wereld oorlog heeft James Lovelock een onderzoek gedaan naar griep besmettingen. 8personen met griep en 8 gezonde mensen werden bij elkaar gezet. Eerst op een afstand met lakens ertussen. Later zonder lakens en wat dichter bij elkaar . Niets gebeurde. Pas toen de groep ging kaarten raakten mensen besmet. Het lijkt erop dat als je dingen aanraakt die door iemand met griep zijn aangeraakt of tegenaan gehoest of geniest je ziek kan worden. Waarschijnlijk omdat je dan met je handen aan je eigen gezicht zit en het dan binnenkrijgt.

      Beantwoorden
  8. Hannie Boumans
    Hannie Boumans zegt:

    Ik wil het heel graag geloven. Ben aan het ventileren en ben weer op zoek naar de vochtmeter die achter de piano is gevallen.
    Is het mogelijk ook een onderzoekje te doen naar de uitbraak in Noord Italie? Het vermoeden dat de Champions League-wedstrijd tussen Atalanta en Valencia een belangrijke reden voor de uitbraak is geweest. Zaten die ook in een afgesloten ruimte. En het Carnaval? Was dat ook niet buiten. Hoe kan dat dan? Ik wil het graag geloven maar nu is het net of een De Hond volger vergelijkbaar is met een G5 volger. Kunnen het RIVM en jij het niet bijleggen? Ik ga iig ventileren en de deuren open gooien.

    Beantwoorden
    • Rick
      Rick zegt:

      Beste Hannie,

      Misschien speelt dit een rol: De champions League wedstrijd werd in het stadion in Milaan gespeeld, waar de tribunes zo dicht op elkaar staan dat er jarenlang problemen zijn geweest met de kwaliteit van het gras, veroorzaakt door het ontbreken van zon en … wind. Ook zijn er voor deze wedstrijd tienduizenden fans vanuit Bergamo naar Milaan gereisd. Een groot deel daarvan heeft dat met het openbaar vervoer gedaan. Het laatste deel van de reis vond plaats in volgepakte metro’s.

      Voor wat betreft het carnaval: toevallig was ik dit jaar in Maastricht op de vrijdagavond toen het carnaval van start ging. Aangezien het buiten hard waaide en guur werd, bevonden de mensen zich met name in de grote cafés. Dicht op elkaar gepakt, vochtig van het morsen van drank en zwetend van het hossen. Met beslagen ramen als resultaat.

      Wellicht dat deze achtergrond info het verhaal van Maurice kracht bijzet.

      Beantwoorden
    • Kaat G.
      Kaat G. zegt:

      Carnaval wordt ook binnen gevierd. De optocht is maar een onderdeel van het feest. Optocht wordt gevolgd door prijsuitreiking in feestzaal, mensen staan in kroegen feest te vieren, daarna volgt een drukbezocht carnavalsbal waarbij de mensen staan dichtbij elkaar gestapeld.

      Beantwoorden
    • Roos
      Roos zegt:

      Met carnaval staan mensen veelal met uitgaan in kleine ruimten opeen gepakt en wordt er slecht geventileerd. Alleen de optocht vindt buiten plaats.

      Beantwoorden
  9. T. Groot
    T. Groot zegt:

    Beste Maurice,
    Aan eerder bericht voeg ik graag toe dat op de site van het CDC reeds in maart veel van de informatie stond die u noemt, gebaseerd op onderzoeken uit China een maand ervoor. Niet om kritiek op u te leveren, maar het toont de waanzin van de overheidsmaatregelen overal.
    Bijv.: In een ziekenhuiskamer met meerdere patiënten is het virus amper te vinden op oppervlakken, wel op de luchtafvoer. Kans op besmetting van familieleden bij één besmet persoon in een huishouden van zes bleek ongeveer 10%. Kans op besmetting in de buitenlucht is nihil. Kans op besmetting door interpersoonlijk contact is zéér klein.
    Zelfs het RIVM zegt op hun site nog steeds dat besmettingen door het aanraken van zaken (winkelkarretjes ontsmetten? contant geld verbannen? stop-knop in de tram/bus niet aanraken?) niet bewezen is. En meer dan 90% van de overledenen hadden al een (ik noem het maar even) welvaartsziekte onder de leden.
    Wellicht kunt u die onderzoeken terugvinden. Nogmaals dank!

    Beantwoorden
  10. Frank
    Frank zegt:

    Je analyse is heel logisch Maurice. Virus gaat door de lucht en kleine ruimtes met weinig ventilatie zijn gevaarlijk. Maar is dat virus niet zo klein dat het dwars door een mondkapje heen vliegt?

    Beantwoorden
  11. Ralph Schurink
    Ralph Schurink zegt:

    Beste Maurice

    Dank voor deze inleiding. Ik ga het volgende blog ook nog lezen. Eén opmerking; diverse grafieken in deze inleiding zijn momenteel niet zichtbaar, althans voor mij niet. Terwijl tot nu toe in al je blogs dit wel het geval was.
    Succes!

    Beantwoorden
  12. Roos
    Roos zegt:

    Dag Maurice,
    Hoe groot schat jij dan de kans op besmetting via direct contact? Dus via aanraking en intimiteit. Dan houd je je niet alleen niet aan de 1.5 m, maar ben je zelfs heel dicht bij elkaar en raak je elkaar aan. Je zou haast denken dat die helemaal niet groot is op basis van wat je schrijft bij punt 2 van 5.

    Beantwoorden
  13. Peter
    Peter zegt:

    Beste Maurice,

    Dank voor je heldere analyses.

    De verklaring voor ‘afwijking Manaus’ kan mogelijk ook gedeeltelijk anders liggen.
    Het bevreemd ons ook dat in tropisch Azië en Afrika het virus zich gedeisd lijkt te houden, maar in tropisch Brazilië niet.

    In Brazilië is Covid-19 extreem politiek gemaakt, vele malen erger dan USA. De angst en misinformatie die gezaaid wordt door lokale overheden is echt bizar en bijna lachwekkend te noemen als er niet zo’n ernstig leed achter zou zitten.

    Er is een enorme politieke strijd losgebarsten tussen bepaalde gouverneurs en de president.
    De ene partij: “Levensgevaarlijk, volledige keiharde lockdown”, de andere “het is maar een griepje, gewoon naar je werk”. Een land van politieke extremen.

    Helaas heeft een behoorlijk gedeelte van de bevolking in Noord Brazilië nooit de scholing ontvangen die ze in het Zuiden hebben, of die wij hebben. Ze komen vaak moeilijker tot juiste informatie / eigen beeldvorming en velen zijn echt doodsbang gemaakt. Ook de jongeren zijn vaak doodsbang.

    Tevens is corruptie daar helaas meer regel dan uitzondering.
    Met gepaste bescheidenheid en met alle respect voor alle slachtoffers overal. Wij vertrouwen de cijfers van Brazilië niet zomaar. Bepaalde staten zouden zomaar de Covid-19 tellingen aanzienlijk opgeklopt kunnen hebben (en vice versa is ook goed mogelijk voor andere staten weer).

    Beantwoorden
  14. Willy Grendel
    Willy Grendel zegt:

    Het klinkt zo logisch allemaal, hoop dat er iets mee gedaan wordt.
    grootvoorstander van ventileren.
    de krokusvakantiegangers ook erg ziek en 1 overleden na de apres ski
    dat is ook een slecht geventileerde lage ruimte met veel geschreeuw en verlaagde weerstand door de drank.
    maar niet alle regels zijn slecht
    wat meer handen wassen en je bureau en omgeving schoon houden
    kunnen geen kwaad en al dat handen schudden en teveel zoenen dragen ook niet bij aan de gezondheid zeker niet in griep en corona tijd. succes!!

    Beantwoorden
  15. Edwin IJpeij
    Edwin IJpeij zegt:

    Geachte heer De Hond. U zult wellicht gemerkt hebben dat ik uw blog en bevindingen nauwgezet volg. Dat is niet zonder reden want zoals ik reeds eerder heb aangegeven heeft u een hot hypothesis in mijn ogen, voorwaar mijn complimenten. U weet wellicht inmiddels ook dat ik zelf ook zeer ruime wetenschappelijke ervaring heb opgebouwd. U stelt en hier neem ik de vrijheid om u te citeren: ”Dus laten we kijken of we met deze hypothese dan wel een verklaring kunnen vinden voor de start van een griepepidemie in die gebieden. En ik kan al verklappen, die is gevonden.” Hier heb ik vanuit wetenschappelijk oogpunt wat moeite mee. Een hypothese is een werkstelling die je graag wilt toetsen. Of deze juist is of misschien wel onjuist. Deze is niet bedoeld om mee te verklaren. Ik bedoel dit constructief kritisch want uw analytisch onderzoek verdient in mijn ogen de aandacht. Zolang er nog geen theorie (een bewezen hypothese) is, is het een gezonde wetenschappelijke houding om alle mogelijkheden open te houden. In de praktijk betekent dit dat je zowel bewijs vindt voor je hypothese maar ook tegen je hypothese. Sterker nog, hoe meer je deze probeert te ontkrachten en bewijzen blijven uit, des te sterker je hyopthese wordt. Hoewel ik me graag laat overtuigen ben ik daardoor nog niet volledig overtuigd door uw Manaus verklaring. Ik zou graag meer bewijzen zien voor uw redenaties die evenwel plausibel kunnen zijn.

    Beantwoorden
  16. Leo Hanemaaijer
    Leo Hanemaaijer zegt:

    Ik geloof dat ons land zijn eigentijdse Michiel de Ruyter heeft gevonden in de persoon van MdH.
    Het is eerlijk gezegd niet om te lachen, maar het RIVM doet wat Maurice de Hond hoort te doen, zoals statistieken maken. En Maurice de Hond doet, wat het RIVM hoort te doen, zoals zeer kundige besmettings research uitvoeren.

    Beantwoorden
  17. Leo Hanemaaijer
    Leo Hanemaaijer zegt:

    Jongeren worden nauwelijks ziek en ouderen des te vaker, hoe komt dat verschil eigenlijk? Hiervoor betreed ik een terrein wat velen nog niet kennen, namelijk het terrein van de microcirculatie. Deze is bij jongeren namelijk heel hoog en bij ouderen, vooral mannen, stukken lager. En bij wie een ziekte heeft is dit nog eens lager. Microcirculatie verzorgd ook de kwalitatieve doorbloeding van het longweefsel, en aangezien longweefsel voor 90% uit water bestaat voor een goed functioneren, kan onderzoek hiervan, mogelijk voor een doorbraak zorgen in de behandeling van deze nare ziekte.

    Beantwoorden
  18. Frans
    Frans zegt:

    Mooi geschreven verhaal, verklaard ook de extreme daling in de verhouding tussen hospitaliseren en nieuwe besmettingen na pasen. En verklaard ook de initialisatie pieken die je twee weken na duidelijke wijzegingen in de gedragingen van mensen ziet of eit nu karnaval is of een opgelegde maatregel. De initialisatie pieken zijn inderdaad het hoogst als een gedraging verplaatst naar binnen ruimtes. Daarnaast mis ik net Als u de Re of Rt rapportages. Bij benaderings berekeningen neem ik waar dat deze reeds enigetijd onder de 0,1 zouden zitten op landelijk niveau, waarbij de kanttekening geplaatst dient te worden dat deze locaal lees in enkele tehuizen ed. Ruim boven de 1,5 zit.

    Ongeacht of uw aerosol theorie echt stand houd, wat hij waarschijnlijk wel doet maakt het geen sense dat de veiligheidsregio’s nogsteeds collectief in de maatregelen blijven berusten. Iedere locatie kent zijn eigen risicoprofiel en eigen behoeftes aan maatregelen. Een winkelcentrum nabij een tehuis met een uitbraak, heeft meer reden om beschermend te zijn dan een theater waarbij de dichtstbijzijnde bekende besmetting op 50 km afstand zit en de gasten allemaal binnen een straal van 30 km van het theater wonen.

    Beantwoorden
  19. Alexander van den Goorbergh
    Alexander van den Goorbergh zegt:

    Beste Maurice,
    Uw onderzoek snijdt hout !
    Bedankt daarvoor.
    Het is nu te hopen, dat de zgn ‘wetenschappers’:
    – en hun onderzoeken bijsturen met juiste berichten en onderzoeken op medisch wetenschappelijk gebied, want daar schort nogal wat aan;
    – en bereid zijn deze onderzoeken te combineren met uw onderzoek op geologisch gebied.
    Duidelijkheid ontbreekt op zoveel gebieden in onze maatschappij. Zoveel ‘wetenschappers’, ‘vermogenden’ en politici proberen met maffiose praktijken hun slag te slaan, nu met gebruikmaking van dit Covid 19 virus.
    Ik hoop, dat u met uw onderzoek iets kunt bereiken!
    Alexander.
    Dat kost juist onnodig levens!

    Beantwoorden
  20. Henk de groot
    Henk de groot zegt:

    hallo Maurice
    In eerdere stukken over de superspreads sprak je over de uitbraak in Bergamo maar hoe moeten we dit nu zien want een voetbal stadion is toch ook buiten en er is dus voldoende ventilatie ik hoor graag van je
    Mvg Henk de groot

    Beantwoorden
    • Jan Jaap Zwaag
      Jan Jaap Zwaag zegt:

      Even een reactie van een ander gekopieerd als antwoord hier op;

      Misschien speelt dit een rol: De champions League wedstrijd werd in het stadion in Milaan gespeeld, waar de tribunes zo dicht op elkaar staan dat er jarenlang problemen zijn geweest met de kwaliteit van het gras, veroorzaakt door het ontbreken van zon en … wind. Ook zijn er voor deze wedstrijd tienduizenden fans vanuit Bergamo naar Milaan gereisd. Een groot deel daarvan heeft dat met het openbaar vervoer gedaan. Het laatste deel van de reis vond plaats in volgepakte metro’s.

      Beantwoorden
  21. Kenneth
    Kenneth zegt:

    Mooie hypothese die goed kan bijdragen aan beleid. Altijd weer leuk om te zien wat een data analyse aan het licht kan brengen. En het is ook logisch. Want het is algemeen bekend dat een ruimte goed ventileren verstandig is. Verder voldoende zonlicht. Binnen blijven zitten is dus eigenlijk het slechtste advies dat je als overheid kunt geven. Daarnaast zal het nog uitmaken of mensen door de neus ademen of door de mond. De neus filtert bacteriën en virussen.

    Beantwoorden
  22. Frans lambers
    Frans lambers zegt:

    ingeademde lucht wordt voor 75% weer uitgeademd.
    Inclusief 75% van de ingeademde virussen .
    Daarna worden ook nog zelf gereproduceerde virussen uitgeademd na eenmaal besmet te zijn.
    In binnenruimtes met veel personen en een virusproducent,
    neemt het aantal virussen exponentieel toe en besmet men elkaar voortdurend.
    Dit gebeurt lijkt mij ook in ziekenhuizen en verzorgingshuizen.
    .

    Beantwoorden
  23. Mike
    Mike zegt:

    Ik ben gewoon blij dat er gelukkig nog mensen zijn die ook studies lezen, analyseren, interpreteren. Het is de laatste tijd iets te vaak gebeurd dat mijn hoofd er bijna werd afgebeten. Maar dat geeft niet feiten zijn feiten. Ook een vraag die ik al vaker heb gesteld is: Is COVID-19 de reden van overlijden of heeft de patiënt een comorbiditeit en had dat de overhand en was de onderliggende ziekte het probleem? Want dat maakt ook een verschil vind ik. Voorbeeld;Patient a heeft stage 3 kanker en wordt positief getest op COVID-19 2 dagen later komt Patient A te overlijden. Hoe wordt die dan dood dan bv geregistreerd. Het is serieus een vraag die ik heb en nogal relevant. Daarmee wil ik niet zeggen dat het allemaal nep is of gespeelt. Maar zulke registraties kunnen een vertekend beeld geven. Maar goed. Knap, werk! Bijna niemand durft het te zeggen. Steun! and keep on going!

    Beantwoorden
  24. remko
    remko zegt:

    Nooit in de tropen geweest maurice? Meestal Bij zo’n grote regenbui/moesson haalt niemand de stekker eruit, maar krijg je stroomstoringen. Het is dan te gevaarlijk omdat men kleine overstromingen locaal vreest de stroom aan te laten of ergens is kortsluiting.

    BV bij de laatste watersnood op 1 januari in Jakarta was bijna overal 24 uur geen stroom.

    Beantwoorden
  25. Jeroen
    Jeroen zegt:

    Beste Maurice,

    lees met interesse je artikelen. Deel je dit soort zaken ook met bv Kamerleden/ministers?

    Want stel dat het klopt wat je zegt (en eerlijk gezegd lijkt me (heel) veel te kloppen) dan kunnen er dus veel meer dingen wel, kunnen winkels/kappers/scholen enz. van die 1,5 meter af en kan er met zeer gericht beleid veel meer dan nu gebeurt, en gaat én de gezondheid én de economie er op vooruit. Lijkt me win-win.

    Succes

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Heel veel kamerleden ontvangen mijn stukken als sinds half maar rechtstreeks.
      Maar er lijkt een soort ijzeren gordijn te liggen tussen OMT+ regering (gesteund door de coalitie) en de rest van de polititiek
      Bekijk ook de sessie met Van Dissel in de Kamer. De Kamerleden mogen een vraag stellen. Van Dissel geeft antwoord en er mag geen vervolgvraag gesteld worden.

      Beantwoorden
  26. Jan Smit
    Jan Smit zegt:

    Dat het virus zich ook via aerosols verspreidt is toch bekend? Daarom het verbod op samenkomsten etc. Goed ventileren is inderdaad een goed advies. Dat adviseert het RIVM ook bij gewone griep.

    Beantwoorden
  27. TPNLDE
    TPNLDE zegt:

    Maurice de Hond vermeldt het volgende niet. Het onderzoek betreft een kleine populatie, nl. binnen een gemeente van 12000 mensen zijn er 600 huishoudens gevraagd om mee te doen, 405 zijn geïnterviewd met 919 deelnemers aan de studie.
    De conclusies (1) uit de studie:
    Conclusions: While the number of infections in this high prevalence community is not representative for other parts of the world, the IFR calculated on the basis of the infection rate in this community can be utilized to estimate the percentage of infected based on the number of reported fatalities in other places with similar population characteristics. Whether the specific circumstances of a super-spreading event not only have an impact on the infection rate and number of symptoms but also on the IFR requires further investigation. The unexpectedly low secondary infection risk among persons living in the same household has important implications for measures installed to contain the SARS-CoV-2 virus pandemic.
    Let wel: “…is not representative for other parts of the world…” en “can be utilized”
    De Hond meldt evenmin niet, dat de Heinsberg studie in Duitse vakkringen om tenminste twee redenen sterk is bekritiseerd, o.a. de kleine populatie en gebreken in de opzet van het onderzoek (2), (3).
    De auteur van de Heinsberg studie meldt op zijn twitter account, zie post van 19 April, dat hygiëne cruciaal is, nl. afstand houden, handen wassen, hoesten-etiquette, thuis blijven (4).
    Conclusies laat ik over aan de lezer

    (1) https://www.ukbonn.de/C12582D3002FD21D/vwLookupDownloads/Streeck_et_al_Infection_fatality_rate_of_SARS_CoV_2_infection2.pdf/%24FILE/Streeck_et_al_Infection_fatality_rate_of_SARS_CoV_2_infection2.pdf
    te vinden via der persmedeling https://www.uni-bonn.de/news/111-2020

    (2) https://deutsch.medscape.com/artikelansicht/4908853#vp_2

    (3) https://twitter.com/hendrikstreeck

    Beantwoorden
  28. Jeroen
    Jeroen zegt:

    Beste Maurice,

    keep up the good work!!

    Breng je deze onderzoeken onder de aandacht van ministers en/of parlementsleden? Want als bovenstaande idd klopt dan kan (zonder risico) veel meer dan nu mag. En is dat goed voor de economie zonder gezondheidsproblemen.

    groet
    Jeroen

    Beantwoorden
  29. A W van Beek
    A W van Beek zegt:

    Je reinste flauwe kul. Het is heel duidelijk multifactorieel daar bestaat geen enkele twijfel over. Je moet er niet slechts een onderdeel uit halen. Manaus is trouwens niet het epicentrum in Brazilië maar dat zijn vooral de Noord westelijke staten.

    Beantwoorden
  30. Klaas
    Klaas zegt:

    Dag Maurice,
    Bij de koorbijeenkomst in Seattle hielden de leden géén 1,5m afstand zo blijkt uit recentere krantenartikel dat citeert uit het CDC-onderzoek naar dit incident. Ze zaten 15-25cm van elkaar af in wisselende samenstelling (“6-10 inches”).
    Conclusie bleef dat aerosolen grote rol speelden, maar wellicht toch wel relevante nuancering dat ze dicht bij elkaar zaten, lijkt me.

    Zie https://www.seattletimes.com/seattle-news/health/mount-vernon-choir-outbreak-was-superspreader-event-says-cdc-report-on-how-easily-virus-spreads/

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Inderdaad las ik in het rapport dat ze ook soms dichter bij elkaar zaten.

      En als er bij voorbeeld 15% van de aanwezigen waren besmet zou dat kunnen komen door dicht bij elkaar zitten.
      Maar als 87% besmet is, kan dat logischerwijs niet door dicht bij elkaar kunnen zijn ontstaan. En dat zeg ik omdat bij patienten thuis tussen de 10 en 30% van de huisgenoten wordt besmet.
      Dus als kontakt de belangrijkste overdrachts vorm zou zijn dan kan het gewoon niet dat thuis 30% wordt besmet van de huisgenoten en bij het koor 87%.
      Toch trekt CDC uit het onderzoek van het koor de conclusie dat er afstand gehouden moet worden.

      Beantwoorden
  31. Dirk
    Dirk zegt:

    Ik woon en werk in NY state. Samen met mijn vrouw hebben we een restaurant. Dit restaurant heeft een open keuken. 3 weken geleden kregen we een bericht dat een van onze medewerkers positief was bevonden van COVID-19. Deze persoon heeft naast me gestaan voor vele dagen en uren aan een. Mijn vrouw en ik en al mijn andere personeel hebben geen virus symptomen vertoond en zijn gezond. Ik verwijd dit aan onze industriele afzuig systeem welke continu aanstaat.

    Beantwoorden
  32. Frank
    Frank zegt:

    Ik heb een paar vragen:
    1) hoe kan het dat zoveel zorgmedewerkers zijn besmet als ze beschermende kleding en mondkapjes dragen?
    2) die nertsenfokkerijen in brabant hoe kunnen die besmet zijn door een medewerker. Die nertsen zitten volgens volgens mij buiten in hokken
    3) waarom pakt geen enkele regering of overheidslichaam in de wereld u bevindingen op?

    Dank!,,

    Beantwoorden
  33. Lodewijk
    Lodewijk zegt:

    Met betrekking tot de relatief lage aantallen besmettingen in Afrika en India, speelt het wellicht ook een rol dat de gemiddelde leeftijd daar veel lager is? In bijna alle Afrikaanse landen is 80-90% van de bevolking jonger dan 54 jaar. Voor India geldt hetzelfde.

    Beantwoorden
  34. Evelyn
    Evelyn zegt:

    Beste Lena,
    De reden dat een donkere huidskleur een rol speelt is heus niet zo ingewikkeld. Mensen met een donkere huidskleur komen oorspronkelijk uit Afrika, een continent waar veel zonlicht is. Die donkere huidskleur beschermt tegen een overmaat aan zon. Dezelfde reden waarom mensen met een lichte huidskleur in de zon donker worden. De donkere huidskleur maakt het moeilijker vitamine D op te nemen. Prima, want door al dat zonlicht zouden ze daar anders teveel van kunnen krijgen. Als mensen met een donkere huid in een ander klimaat wonen, moeten ze dus vitamine D bij slikken. evenals mensen boven de 60, want ook die nemen vitamine D moeilijker op uit zonlicht.

    Beantwoorden
  35. W.N. de Vries
    W.N. de Vries zegt:

    Beste Maurice,

    Uw artikelen, visies, inzichten en conclusies zijn erg aardig en interessant.

    Ook ik ben (net als mijn oud collega H. de Jong) benieuwd of u uw artikelen, visies, inzichten en conclusies ook door uw vakgenoten wetenschappelijk laat toetsen? Immers van positieve kritiek door deskundige wetenschappers kan er (meer) progressie worden geboekt.

    met vriendelijke groet,

    Wilhelm de Vries

    Beantwoorden
  36. Marjolijn
    Marjolijn zegt:

    Waarom wordt er amper aandacht besteed aan een manier om de lucht in ruimtes en gebouwen te verbeteren? Op basis van redox moleculen?bewezen dat ze schadelijke bacteriën en virussen neutraliseren. 100% natuurlijk.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *