Het OMT is om

In de Volkskrant van vandaag een uitgebreid artikel over het grote belang van superspreadevents bij de verspreiding van het COVID-19 virus.

Het is het verhaal dat ik op 9 april schreef en dat ik ruim een maand geleden nog getalsmatig onderbouwde. De exponentiele groei die we bij COVID-19 zagen kwam door grote en kleine superspreading events. Voor de rest verspreidt het virus zich slechts langzaam.

Op zichzelf ben ik blij dat wat ik nu al bijna twee maanden beweer op basis van mijn data-analyses, nu ook mainstream is doorgedrongen.  Met name omdat Prof. Christian Drosten die conclusies de afgelopen dagen ook is gaan trekken.

Twee belangrijke en evenzeer logische conclusies worden helaas in dit artikel nog niet getrokken:

  • Het stoppen van de exponentiele groei van het virus is primair gekomen door het verbieden van bijeenkomsten met groepen mensen.
  • Het houden van 1,5 meter draagt daar maar heel weinig toe bij (en ik denk zelfs niets).

 

De enige conclusie die je daaruit kan trekken is, dat we per direct moeten stoppen met de 1.5 meter maatschappij.  Omdat het geen of vrijwel geen bijdrage levert aan de bestrijding van het virus. Het enige dat relevant is, is te zorgen dat er geen superspreading events plaatsvinden. En dat kan je alleen, als je snapt wat er gebeurt en hoe dat dan te voorkomen is (spoiler alert:  ventilatie, ventilatie, ventilatie en hogere luchtvochtigheid)

 

Nu wil het geval, dat als je goed kijkt naar wat er in het addendum van het advies van het OMT staat dat o.a. gaat over mogelijke verspreiding van COVID-19 via de lucht, je -zij het impliciet- ook hun bevestiging leest van een lucht gedragen besmetting via aerosoles. Kijk maar.

Het begint met de volgende zin, als onderbouwing dat verspreiding door de lucht slechts een kleine rol speelt bij de verspreiding van dit virus:

En dat argument hoor en lees ik de laatste tijd vaak. Ook weer gisteren in De Volkskrant en bij OP1, waar o.a. Prof. Voss dat vertelde.

Als je dit argument ontleedt dan kom je tot een opmerkelijke conclusie.

Mazelen gaat door de lucht en heeft een hoge RO tussen de 12 en 18.

En het is natuurlijk logisch dat als een virus door de lucht zweeft, dat je dan in één klap veel mensen kan besmetten. Even logisch is, dat als het om een directe besmetting binnen een straal van 1,5 meter van een geïnfecteerde persoon gaat, dan het dan dus maar met 1, max. 2 personen tegelijk gaat. Als de aanwezigen pech hebben dan maakt die persoon max. 5 slachtoffers.

 

Een R0 is natuurlijk altijd een samenstelling van allerlei factoren waarop een besmetting plaats vindt. Thuis, op andere plekken, binnen je huishouden, met vreemden.

In dit blog leg ik uit dat je een R0 van 2 kunt krijgen als 99 mensen ieder 1 persoon besmetten en 1 persoon 101. Dat zijn er dan in totaal 99+101=200.

Daar is in de epidemiologie zelfs een maat voor: de z.g.n. dispersiefactor (de verstrooingsparamater)  die wordt uitgedrukt met een K (Kappa). Als die waarde 1 is dan besmet ieder besmet persoon in gelijke mate anderen. Dus bij een R0 van 2 besmet ieder besmet persoon 2 andere personen.

Als die dispersiefactor b.v. 0,1 is dan is maar een heel klein deel van de besmette personen verantwoordelijk voor het overgrote deel van de besmettingen. En dat is nu precies wat bij Covid-19 het geval is.

De enige vraag die dan nog resteert is hoe de besmetting verloopt tijdens superspreading events (die samen dus verantwoordelijk zijn voor het overgrote deel van de grote uitbraken wereldwijd)?

En dat antwoord staat impliciet in dit advies van het OMT en is ook af te leiden uit de woorden van Prof. Voss.

Als het virus door de lucht gaat (zoals bij mazelen) dan zal er een R0 zijn die heel hoog is. (en nogmaals, dat lijkt me een heel terechte conclusie).

We weten dat bij het koor dicht bij Seattle 1 persoon 52 andere personen heeft besmet.

Laten we de woorden van Prof. Voss en dit advies van het OMT, nog even goed op ons laten inwerken.

Denkt u dat die 52 personen besmet zijn doordat ze allemaal zo dicht bij die ene persoon zijn gekomen zodat ze besmet zijn geraakt? Of denkt u dat het gekomen is omdat het Covid-19 virus een tijd door de lucht zweefde en 52 mensen blijkbaar zoveel hebben ingeademd dat ze besmet werden?

En laten we ook nog even in ons denken meenemen de 1.000 bemanningsleden van twee marineschepen en de uitbraken in Mulhouse, Kuala Lumpur en Daegu waarbij tussen de 1.000 en 3.000 mensen zijn besmet.

Als men nota bene zelf stelt dat een hoog aantal besmette personen betekent dat er sprake is van een besmetting via de lucht, dan moet je wel hele grote oogkleppen op hebben, als je dan toch beweert dat die grote aantallen besmettingen bij één gelegenheid te wijten zijn aan het directe contact met één- of en handjevol personen, die anderen kon(den) besmetten.

Gelukkig dat Prof. Dorsten in zijn podcast van donderdag precies dit onderwerp beschrijft en dus ook aangeeft dat het via de lucht moet zijn gebeurd. Dat maakt de kans kleiner dat de wetenschappers van het OMT volharden in de onhoudbare stelling dat er geen bewijzen zijn voor de aerosolen verspreiding van het virus.

En als je dan opnieuw logisch naar al het onderzoeksmateriaal kijkt dan kan je geen andere conclusie trekken dat dit het vroegtijdige einde betekent van de  1,5 meter maatschappij. Nu is alleen de vraag  hoe groot de draaicirkel is van RIVM en de regering. Dus hoe lang het duurt dat zij dat ook zullen erkennen. Besef dat het de economie en samenleving, iedere dag dat het langer duurt, heel veel geld kost. In mijn laatste (door Youtube verwijderde) interview zei ik “Er is ons een wurgslang van 1,5 meter om de nek gelegd”.

Laten we nu eindelijk het virus bestrijden met het juiste instrumentarium. Dat is veiliger (geen onverwachte uitbraken) en met minder schade voor economie en samenleving.

P.S. In 1977 werden 38 van de 54 personen besmet die 5 uur lang in een stilstaand vliegtuig hadden gezeten terwijl de luchtcirculatie was uitgeschakeld. Niet veel fantasie meer nodig toch, om te beseffen dat dit ook door de lucht is gegaan.

125 antwoorden
  1. Ronald Nieuwenhuijs
    Ronald Nieuwenhuijs zegt:

    Beste Maurice,
    Ik wil mijn bewondering uiten voor je tomeloze inzet en tevens danken daarvoor. De beslissers van het land handelen uit angst en volgen adviezen, welke gebaseerd zijn op vastgeroeste ideeen.
    Het zal nog wel even duren voor jij je doel verwezelijkt ziet.
    Nogmaals dank en veel succes,
    Ronald

    Beantwoorden
    • Peter Houtzagers
      Peter Houtzagers zegt:

      Beste Maurice, ook van mijn kant complimenten. Op 30 maart heb ik een petitie geopend op http://www.coronaoplossing.nl. Laat gezonde jonge(re) mensen zsm terug naar normaal gaan omdat de sterfte onder jongeren laag is. De 1.5 meter samenleving is geheel nutteloos en schadelijk. Sterker nog, verspreiding van het virus onder iedereen die geen risicogroep is zou zelfs bevorderd moeten worden, want als je in één van de risicogroepen zit, heb je qua dodelijkheid niet veel van het virus te duchten. Aparte openingstijden van winkels voor risicogroepen en aparte openingsdagen voor horeca, bioscoop, musea etc. Met snellere verspreiding zijn we eerder van het virus af, kunnen ook de risicogroepen weer sneller naar normaal en bovendien kan zo het menselijk en economisch leed worden beperkt.

      Beantwoorden
  2. Desiree
    Desiree zegt:

    Ik kan helemaal meegaan in deze redenatie. Daar wil ik dan nog aan toevoegen, Het geprezen/gevreesde mondkapje….

    Mensen die klachten hebben wordt geadviseerd sowieso een mondkapje te dragen, om andere te beschermen.

    Wanneer je besmet bent, maar lichte (of nog geen) de symptomen hebt, hoe aannemelijk is het dan dat je de uitgeademde besmette aerosols weer inademt als je een mondkapje draagt. Je ademt dan een verhoogde concentratie van besmette aerosols in die wellicht een negatief effect heeft op je gestel.

    In mijn beleving is het de bedoeling dat je juist niet in aanraking komt met het virus in aerosols. Opsluiten in een ongeventileerde ruimte is het zelfde als ze opsluiten in een mondkapje…

    Beantwoorden
    • Gerrit van Doorn
      Gerrit van Doorn zegt:

      Geen gekke redenatie. Maar goed, je bent dan al ziek, maakt het dan nog uit of je nog meer blootgesteld wordt aan een virus? Het lijkt mij van wel (boerenverstand). Maar het is in feite beschamend hoe weinig virologen iets afweten van de verschillende contexten waarin een virus voor kan komen. Over het virus zelf weten ze van alles maar hoe overdraagbaar het is, de rol van contact, aerosolen, hoe lang overleeft het zonder gastheer (of belangrijker: hoe lang kan een virus nog iemand ziek maken, dat is een andere vraag dan hoe lang een virus buiten een gastheer kan), etc. is er in de afgelopen 3 maanden meer geproduceerd dan de 100 jaar er voor. Zo lijkt het althans.

      Als het klopt dat een mondkapje een ziek iemand zieker kan maken dan moet deze kennis ook naar het IC omdat ik me afvraag hoeveel aerosolen iemand nog op een IC binnen kan krijgen. (Als een IC alleen maar ingericht is op contact, steriel maken, etc. en niet op aerosolen dan is daar nog een hoop gezondheidswinst te halen.)

      Beantwoorden
    • Tisegna
      Tisegna zegt:

      Allemaal heel juist Mourice. Je grootste kwaliteit is dat je een doener bent en overzicht hebt in alle gegevens die je verzamelt.
      Nu nog naar de achtergrond kijken van waarom de Politik zo traag is en onwillend om de juiste bevindingen over te nemen.

      Klaarblijkelijk hebben zij belang erbij om de schade groter te laten worden om de daarachter verborgen nog grotere schade straks weg te moffelen.
      Jij bent een onderzoeker kijk daarom eens naar de financiële situatie van alle landen de giga schuldensituatie die op normale wegen niet meer weg te werken is.

      Er moet een grote wereldweide reset komen die heel veel mensen armer gaat maken en een kleiner aantal nog veel rijker en daar hoort een schuldige bij die het liefst ver van de echte schuldigen vandaan is. Dus wat een uitkomst deze virus die wereldwijd gaat en geen toeval is mijnsinziens.

      Beantwoorden
  3. Pucq vdOuweelen
    Pucq vdOuweelen zegt:

    Goh….Maurich…gefeliciteerd, nou ja? Maar ze hebben in ieder geval het roer omgegooid jou richting op…ga zo door, in het belang van de opgesloten mensen….

    Beantwoorden
  4. Marc
    Marc zegt:

    Op Nu.nl vandaag weer eens een van hun zogenaamde fact-checks. En ja hoor, de conclusies van de Duitse viroloog zouden door iedereen verkeerd geinterpreteerd zijn. Alles wat ook maar de minste discussie uitlokt over onze heilige graal van de 1,5m samenleving, wordt ook daar door de redacteurs systematisch onderuitgehaald.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      En het erge is. Dit zei Drosten letterlijk:
      Druppeltjesoverdracht blijft ook een rol spelen. ……. Maar in verhouding tot de aerosoloverdracht is het waarschijnlijk een kleinere component.

      Weet je wie ze zouden moeten factchecken: het OMT

      Beantwoorden
      • Marc
        Marc zegt:

        Helaas worden de beraadslagingen van het OMT nooit openbaar gemaakt. Maar verloopt het zoals in de meeste overlegstructuren, dan delven degenen met een afwijkende mening het onderspit. De uitkomst van het overleg wordt bepaald door de dominante factoren, zowel wat betreft persoonlijkheden (mevr. Koopmans bijv) , de reeds ingeslagen richting (consistentie-motief) en de noodzaak om in beperkte tijd met iets dat lijkt op consensus naar buiten te moeten treden. Lees Kuhn’s “The Structure of Scientific Revolutions” maar. Daar staat perfect beschreven waarom nieuwe inzichten zo moeilijk worden geaccepteerd. De directe verwevenheid met reeds (en zelfs wereldwijd) genomen politieke beslissingen (n.a.v. de WHO aankondiging van een verwoestende pandemie) maakt het allemaal nog complexer. De angst regeert! Ik heb werkelijk geen idee hoe welk bewijs, hoe krachtig ook tot falsificatie van heersende dogma’s kan leiden. Zo sterk is blijkbaar het paradigma dat nu alles bepaalt.

        Beantwoorden
    • Rik
      Rik zegt:

      Nu.nl wordt als een dolle bezocht in corona tijd, leid ik af uit het sterk toegenomen aantal reacties op de corona-artikelen. Veel bezoek op hun site betekent veel advertentie inkomsten. Dus alle belang om die corona hype in stand te houden. En ik denk dat hetzelfde geldt voor de NOS. Geruststellende inzichten zijn geen nieuws en worden vakkundig genegeerd.

      Beantwoorden
  5. Leon van der Zanden
    Leon van der Zanden zegt:

    Ik hoop ook dat die draaicirkel klein is. Ik vraag me werkelijk af wanneer de overheden van krampachtige paniek af geraken en zich als de wideweer gaan richten op het herstel van alle aangerichte schade. Ik verwacht dat ze daar nog een hele maand voor nodig hebben!

    Beantwoorden
    • Erik
      Erik zegt:

      De presentatie van Jaap van Dissel van 4 juni in de tweede kamer zal interessant zijn. Hij zal dan ongetwijfeld de vraag over aërosolen weer krijgen. Ben benieuwd hoe hij nu gaat reageren.

      Er. zijn twee grote problemen in deze crisis. Het eerste is het gebrek aan betrouwbare data en het niet inzetten van data science om het maximum uit de data te halen (daar hebben we nu Maurice voor). Tweede probleem is de communictiestrategie van de overheid, waarbij ze al heel snel heel stellig waren over de verspreiding via druppels en de introductie van de 1.5m naatschappij. Nu moeten ze een manier bedenken om zonder al teveel gezichtsverlies te draaien.

      Gelukkig zijn ze in Duitsland wat opener en zijn daar verschillende wetenschappers in opstand gekomen en worden die ook echt gehoord. Die interviews met Hendrik Streeck, Sucharit Bhakdi, en Christian Drosten zijn echt een verademing.

      Beantwoorden
  6. M.
    M. zegt:

    Van Dissel blijft zich vooralsnog verschuilen achter de conclusie dat de verspreiding van het virus zo is afgenomen nadat de 1,5m in ingesteld. Dus dan komt dat natuurlijk automatisch door het invoeren van die regel….. ben benieuwd hoe lang hij dat nog kan volhouden!

    Beantwoorden
    • Erik
      Erik zegt:

      Er zijn in feite 4 effecten die de daling van het aantal ernstig verlopende besmettingen kunnen verklaren:
      1. lockdown waarbij alle samenkomsten van mensen in binnenruimten gestopt zijn. Dit stopt vooral de besmetting via aerosolen
      2. de 1.5m waarmee verspreiding via druppels. verminderd wordt
      3. het feit dat besmettingen na carnaval iha minder erg verlopen (Onderzoek van Streeck)
      4. De verandering van het weer naar warmer en hogere vochtigheidsgraad..

      Waarschijnlijk dragen alle 4 bij, maar in welke mate?Moeilijke vraag, maar dat zou de meer wetenschappelijke insteek moeten zijn in plaats van vasthouden aan 1 standpunt en zeggen dat iets niet bewezen is terwijl het niet onderzocht is.

      Beantwoorden
  7. Walter
    Walter zegt:

    Bedankt weer voor alle informatie, je blogs zijn geweldig en worden bijna profetisch. Het lijkt erop dat de draaicirkel/incubatietijd van het RIVM en de regering ongeveer 7 weken is dus eind augustus kunnen we vermoedelijk de invloed hiervan gaan zien en horen en hoeven we niets voor die tijd te verwachten …..

    Beantwoorden
  8. Marie
    Marie zegt:

    Het enige wat mij erg stoort in het Volkskrant artikel is dat er gesuggereerd wordt dat er uitbraken in sportscholen geweest zijn. Met uitzondering van een uitbraak in februari (dus nog geen covid bewustzijn) in Seoul, veel mensen, 4 uur intensief dansen, zonder ventilatie of andere maatregelen, in een kleine ruimte, geen enkele andere uitbraak wereldwijd bekend. Ook niet in landen zoals Duitsland waar na versoepeling maatregelen alle sportscholen weer open zijn.

    Beantwoorden
  9. frits nijstad
    frits nijstad zegt:

    Maurice,
    Zoals je eerder zei moet je regelmatig de neiging onderdrukken niet een schoen naar het tv-scherm te gooien(ik begrijp de symboliek), zelf dacht ik vaker aan een baksteen, maar heb me ingehouden. Gelijksoortige gevoelens bij de Volkskrant die ik al heel lang lees. Ben jij al weken en weken de roepende in de woestijn, dan zijn zij in deze een deel van die woestijn. En dan gisteren en vandaag ook eindelijk het licht zien en jouw naam niet 1x noemen. Wetenschappelijk beneden alle peil.

    Beantwoorden
  10. Jeroen de Jong
    Jeroen de Jong zegt:

    Mooi voorbeeld van Rogers’ Diffusion of Innovations. Een cosmopolite innovator (MdH) brengt een nieuw paradigma door buiten de gebruikelijke paden te kijken, en dan duurt het een tijdje voor anderen dat overnemen.

    Beantwoorden
  11. ito
    ito zegt:

    Van Dissel: “De discussie over aerosolen is deels semantiek. Als iemand spreekt, schreeuwt, hoest, niest, dan krijg je wolken van lucht met druppeltjes erin. En die druppeltjes hebben verschillende groottes. Als je een druppeltje hebt van 10, 1 of 0,1 micrometer, dan verschillen die qua volume steeds een factor duizend. Dus je kunt je voorstellen dat grote druppels gemiddeld veel meer virus bevatten dan kleine druppels.”

    Christian Drosten, jullie Duitse collega, zei deze week: “Natuurlijk spelen druppels een rol. Maar als je alles in de weegschaal legt, dan spelen die druppels waarschijnlijk een minder grote rol dan de verspreiding via aerosolen.”

    Van Dissel: “Ik hoef toch niet uit te leggen wat iemand anders zegt? Dat moet je echt aan hem vragen. En ik vraag me af als ik met hem in gesprek zou zijn, of er zo’n groot verschil zou zijn.”

    Bron: https://nos.nl/artikel/2335603-rivm-experts-risico-op-vakantie-in-frankrijk-niet-groter-dan-in-nederland.html

    Dat klinkt nogal getergd en persoonlijk en verre van wetenschappelijk.

    Beantwoorden
      • Marie
        Marie zegt:

        Vooral toen hij zei dat de reden dat men in Duitsland en België mondkapjes zijn gaan dragen kwam omdat daar de supermarkten waarschijnlijk kleiner zijn dan in Nederland. Huh? Nog nooit in de Carrefour geweest?

        Beantwoorden
      • Willem Koppenhol
        Willem Koppenhol zegt:

        In de tussentijd moet en zal de lock-down toch nog worden goedgepraat. Je ziet het in het interview waar ito naar linkt ook weer gebeuren:

        Is het daarbij belangrijk dat in de landen waar naartoe gereisd wordt dezelfde maatregelen gelden als Nederland?
        Van Dissel: “In Zweden wordt een echt ander beleid gevolgd. Daar is misschien meer onzekerheid of de infectie in dezelfde mate onder controle is als in Nederland, Frankrijk en Duitsland.(…)
        Frankrijk is dus logischer om heen te gaan dan Zweden?
        Van Dissel: “Die redenatie vind ik heel begrijpelijk. Je had het immers over landen met een vergelijkbare epidemiologische situatie. In Zweden is dat er op dit moment niet. Daar is het minder onder controle, met wat wij nu zien.”

        Hoezo is het in Zweden “minder onder controle”? Minder dan wie/wat? Ik heb niet het idee dat als ik naar Zweden op vakantie zou gaan het daar zo veel erger (of minder erg trouwens) zou zijn dan wanneer ik naar Frankrijk op vakantie zou gaan. Voor zover er al een risico is dan zal dat heel erg vergelijkbaar zijn. Maar als dat gezegd zou worden door Van Dissel, dan geeft hij in feite toe dat de lock-down nogal zinloos was (want Frankrijk hele strikte lock-down, Zweden amper met vooral hoge mate van vrijwilligheid). En dat toegeven, dat is wel het laatste dat lui zoals hij (maar ook de politici, te beginnen met Rutte) zullen doen!

        Toch vraag ik het mij wel eens af: stel je voor dat jij bijna persoonlijk (want één van DE belangrijkste adviseurs dus “beslissingsveroorzaker”) verantwoordelijk bent voor een fiasco van voor alleen al Nederland zelf minstens 100 miljard EUR, met ook nog enorme bijkomende schade in landen in de Derde Wereld die sterk van ons afhankelijk zijn. Hoe moet dat voelen? Wat zou je nu denken als je Van Dissel zou zijn…? Of Mark Rutte…?

        Over waarom RIVM en OMT er per saldo zo vreselijk naast konden zitten met als gevolg deze extreme (sociaal-economische) schade vertelde Jan Latten op 28 april in een video interview waarin ook Maurice zat. Zie https://www.youtube.com/watch?v=Uh4wSulq2cU vanaf 42:57, waar Jan Latten kort uitlegt wat het “nadeel van bureaucratie” is.

        Beantwoorden
      • Ronald
        Ronald zegt:

        In een normale wereld zou iemand die zo blundert al lang op non-actief gezet zijn. Vandaar kennelijk de wens om tot een nieuwe normaal te komen

        Beantwoorden
      • RIVM afdeling Communicatie
        RIVM afdeling Communicatie zegt:

        Even iets rechtzetten, dit om misverstanden te vermijden.

        De heer prof. dr. J.T. (Jaap) van Dissel, viroloog en infectioloog, is directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb), dat onderdeel uitmaakt van het RIVM.

        https://www.rivm.nl/over-het-rivm/organisatie/prof-dr-j-t-jaap-van-dissel

        Van Dissel is dus *niet* “de” directeur van het RIVM, want dat is iemand anders.

        De huidige directeur-generaal (DG) van het RIVM is prof. dr. ir. J. (Hans) Brug. De heer Brug heeft humane voeding en epidemiologie gestudeerd. Hij is gepromoveerd gezondheidswetenschapper.

        https://www.rivm.nl/over-het-rivm/organisatie/prof-dr-ir-j-hans-brug

        De heer Brug is gedurende de beginfase van de Covid-19 crisis wat minder in de spotlights geweest, maar hij is op zondag 17 mei j.l. wel door het tv-programma Buitenhof geïnterviewd:

        https://www.npostart.nl/buitenhof/17-05-2020/VPWON_1311232

        https://nos.nl/artikel/2334167-rivm-directeur-we-moeten-leren-leven-met-het-virus.html

        Beantwoorden
        • Maurice
          Maurice zegt:

          Dank, jammer dat u niet ook op de inhoud van het fact-checken ingaat. Lijkt me minstens zo relevant als alle functies goed te hebben.
          Wanneer kunnen we die verwachten?

          Beantwoorden
      • Erik
        Erik zegt:

        Je ziet hem hier al draaien door te zeggen dat het semantiek is. Straks blijkt dat hij gewoon ‘verkeerd begrepen’ is en dat transmissie via aërosolen altijd zogenaamd al bij hem in beeld was. Nu moet hij nog bedenken hoe hij aërosolen als belangrijkste methode voor transmissie gaat zien. Daarna volgt nog de stap voor het afschaffen van het nutteloze handhaven van 1.5m in de buitenlucht. Let wel, dit weten ze allang, maar de vraag is hoe ze nog enigszins zonder gezichtsverlies de draai kunnen maken.

        Beantwoorden
    • Simon
      Simon zegt:

      Omdat het hele kleine druppeltjes zijn bevatten ze veel minder virus, zo redeneert van Dissel. Maar het kunnen ook heel veel meer kleine dan grote druppeltjes zijn die veel langer blijven hangen en dus per saldo gevaarlijker zijn. Ik vraag mij af of hij zich in dit soort redeneringen op wetenschap baseert of op persoonlijke opvattingen. Ik schrik er eerlijk gezegd van als ik zo’n interview met van Dissel lees.

      Beantwoorden
  12. Aris Begemann
    Aris Begemann zegt:

    Goed werk Maurice! Maar ‘we’ zijn er nog niet helemaal. In het interview met de baas van het RIVM in het NRC van vandaag zijn alle vragen uit jouw blogs gesteld (leek wel of jij de vragen stelde..). En allemaal door Jaap van Dissel ontwijkend beantwoord….
    Als je het mij vraagt wordt de draaicirkel van het RIVM en regering erg groot… Moet je nagaan; na de enorme investeringen in de 1,5m maatschappij (plexiglas schermen, bordjes, stickers en aanpassingen in kantoorruimtes) moet er nu geïnvesteerd gaan worden in goed werkende ventilatiesystemen. Hoe moet je zo’n draai vorm gaan geven (zonder gezichtverlies te lijden)?

    Beantwoorden
      • Dorine
        Dorine zegt:

        Ego is het grootste gevaar. Kwetsbaarheid en transparantie is nodig. Een omgeving creeeren waar we accepteren dat een bevinding van vandaag, niet hetzelfde is als je identiteit en dat het met nieuwe informatie kan betekenen dat morgen de bevinding anders is. En je dan ook de moed hebt om aan te geven, dit wist ik gisteren, vandaag is het anders. Change mindset.

        Beantwoorden
    • Erik
      Erik zegt:

      bij mijn zus hebben ze op het werk de ventilatie al aangepast zodat zoveel mogelijk verse buitenlucht wordt gebruikt. Gelukkig zijn er mensen die het internet en hun gezond verstand gebruiken. Slaafs wachten op het advies van het Rivm is niet verstandig.

      Beantwoorden
  13. Pjotr
    Pjotr zegt:

    Ik heb het artikel ook gelezen. Het zal erop neerkomen dat voorlopig de discussie blijft welk percentage je moet hangen aan de wat indirectere besmetting binnen en onder welke omstandigheden die plaatsvindt. Die anderhalve meter binnen blijft sowieso voorlopig. Het voorkomt besmetting van de grotere aerosolen en verkleint de kans op besmetting door kleinere aerosolen, omdat er dan veel minder mensen binnen zijn.

    Beantwoorden
  14. Arno
    Arno zegt:

    Aan Maurice,

    meestal wordt:mijn commentaar verwijderd.

    Ik heb ook gezocht op OMT adviezen. Er ontbreken referenties naar wetenschapsartikelen. Al Op 6 mei gestart. Nee
    Journal of Medicine heeft bewijzen.

    Laten we hopen dat aerosols nu opgepakt gaan worden.

    Persoonlijk ben ik wel voor de 1.5:meter omdat nu nog volop aandacht geeft aan Corona virus kans in leefomgeving.

    Groet,

    Arno

    Beantwoorden
  15. Jurjen
    Jurjen zegt:

    Ik heb het artikel in De Volkskrant ook gelezen. Ik ben pessimistischer dan u over het OMT. Maar het is Kremlinologie.
    Vooropgesteld: er is meer aandacht voor superspread-events. Ik heb het idee dat het oorspronkelijke uitgangspunt van het OMT was dat het virus zich verspreidde zoals influenza met weinig individuele variatie tussen overdracht/overdragers. De Volkskrant volgt de officiële virologen en uit dit krantenverslag kun je opmaken dat er inmiddels veel meer aandacht is voor SSE’s en scheefheid in verspreiding.
    Overdracht via de lucht en via superspread-events is evenwel de (volgens Volkskrant) uitzondering op de regel: “Want hoewel het coronavirus zich in de regel verspreidt via relatief grote druppeltjes speeksel die binnen anderhalve meter weer op de grond vallen (…) “, schrijft De Volkskrant. Ik ga er dus vanuit dat dit de officiële lijn is van het OMT.
    Verder heeft de wetenschappelijke literatuur (zoals Herfst die aanhaalt) een andere superverspreidingsidee dan u, namelijk op individuele superverspreiding door hogere virusuitscheiding.
    De Volkskrant bagatelliseert de superverspreiding: het kan ook door het aanraken van koffiekopjes zijn gekomen. Dat is wat Van Dissel vandaag dan ook tegen de NOS zegt. Hij en Wallinga houden in hun interview vandaag op NOS.nl uitdrukkelijk vast aan de 1,5 meter, de grotere druppels waar meer virus in zou zitten en dus het afstand houden.
    In het stuk lees ik niet dat het OMT om is. Integendeel. Heesterbeek suggereert dat grootschalig vrijgeven van restaurantbezoek onmogelijk is want voor je het weet gaat het toch weer mis. Koopmans vindt het vrijgeven van grotere evenementen in de buitenlucht “een hele puzzel” omdat er geen hard criterium zoals “dichtheid van mensenmenigten” valt te geven.
    Dus vandaar. Het kan best zijn dat ze langzamerhand verder opschuiven. Nu nog niet, denk ik.
    Wat me brengt op de vraag waarom u niet iets opschuift naar het OMT. Het zou goed kunnen dat er (ook) grotere druppels binnen die 1,5 meter afstand zijn die virus bevatten. Het is natuurlijk de vraag hoe de ‘meeste’ besmettingen tot stand komen. Het officiële ECDC en WHO-standpunt gaat uit van 1,5 meter en andere besmettingsroutes zijn controversieel. Dat is onverstandig.
    Maar het kan toch allebei? Het stuk dat u aanhaalt van Moriyama e.a. speculeert dat de ernstiger besmettingen mogelijk plaatsvinden via aerosole overdracht diep in de longen. Dat sluit toch niet uit dat er evenveel, of vaker, of gewoon via de oppervlakkige slijmvliezen, OOK binnen de 1,5 meter besmetting plaatsvindt? Waarom lijkt u dat zo strikt van de hand te wijzen?

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Omdat het grootste deel van alle besmettingen zijn bij superspreadevents (dus airborne).
      En ik vraag me af waarom het huis dan niet ook airborne zou zijn.

      Kortom zelfs als het druppels ook zouden zijn dan is dat niet de reden om de hele samenleving in een 1,5 meter keurslijf te dwingem.
      Waarbij we ook nog weten dat de kans dat je een besmet iemand ontmoet nu heel klein is.

      Beantwoorden
      • Nadine Bults
        Nadine Bults zegt:

        Beste Maurice, als je op site RIVM kijkt bij influenza, richtlijnen en draaiboeken,besmettingsweg, staat: “de geïnfecteerde persoon verspreidt door hoesten of niezen virusbevattende druppels en aerosolen in de omgevende lucht, die door een contact worden ingeademd”. Richtlijn uit 2012! Ik hoor van Dissel nog zo zeggen:” aerosolen spelen geen enkele rol”.

        Beantwoorden
      • Jan Smit
        Jan Smit zegt:

        Maar wat is het grootste deel? 80%? Je eigen enquête weerspreekt dat maar zelfs als het waar is moeten we rekening blijven houden met de overige 20%. Er is absoluut niet aangetoond dat druppels geen rol spelen. Afstand houden + handhygiëne blijven daarom zeer goede adviezen.

        Ja, de kans dat je nu een besmet iemand ontmoet is inderdaad zeer klein en die kans moet we klein houden.

        Beantwoorden
        • Frans
          Frans zegt:

          De vraag is of je, je wel of niet druk moet maken om het kleinere aandeel. Dat valt of staat met het doel wat er berijkt moet worden.

          In dit geval komt de eeuwen oude stelling om de hoek kijken. Het middel moet niet kwalijker zijn dan de kwaal.

          Uiteindelijk is zelfs de medische wetenschap voor een deel ook economische wetenschap.

          Beantwoorden
    • Daniël Mantione
      Daniël Mantione zegt:

      Het is belangrijk de druk op de ketel te houden en alles wat van het RIVM/OMT komt op waarheid en plausibiliteit te toetsen. Klopt het niet, dan weer tegenpubliciteit. Het is duidelijk dat ze nu niet meer om de materie heen kunnen, door de druk hoog te houden dwingen we ze verder op te schuiven.

      Beantwoorden
  16. Marian
    Marian zegt:

    Nu nog een snel een goed plan wat wel moet en vlug terug naar normaal. ( goed ventileren, zieken in quarantaine, terug naar normaal zonder 1,5m). Hopen dat Duitsland snel om is als voorbeeld. ( heeft Prof Drosten het moeilijk? Las iets over ruzie met Bild). Mis de blog: Zoek de fouten.

    Beantwoorden
  17. Jurjen
    Jurjen zegt:

    Er is nog een tweede opmerking: de groei zou volgens u ‘primair’ zijn gestopt door het verbieden van grotere bijeenkomsten. Dat is uw hypothese. Je zou net zo goed kunnen stellen dat de groei ‘primair’ door de hogere temperatuur / betere weer is gekomen, en misschien, secundair, door het verbieden van de bijeenkomsten. Wat maakt de bijeenkomsten belangrijker dan het weer?

    Beantwoorden
    • Daniël Mantione
      Daniël Mantione zegt:

      Is het niet én-én? Je hebt én een evenement nodig om grote hoeveelheden mensen aan het virus bloot te stellen en een situatie nodig waarbij de luchtvochtigheid dusdanig is dat de aërosolen ook in de ruimte waar het evenement plaatsvindt blijven handen.

      Elimineer één van de factoren en je stopt de superverspreiding.

      Beantwoorden
      • Frans
        Frans zegt:

        Denk dat je in groffe lijnen gelijk hebt. Er zijn nog wat extraatjes te benoemen zoals de immunologische status van de niet besmette mensen.

        Beantwoorden
  18. Willem Koppenhol
    Willem Koppenhol zegt:

    Op 21 mei werd op Youtube een webinar geplaatst getiteld “Webinar COVID-19 – Epidemiological monitoring and measurement of infectivity rates in key countries” (zie https://www.youtube.com/watch?v=_1u_yworTco&feature=youtu.be voor gehele opname van 2,15 uren). Interessant hieraan is dat naast enkele andere bekende wetenschappers zowel Michael Levitt van Stanford University als Thomas Mellan en Samir Bhatt van Imperial College of London (inderdaad, van prof. Ferguson’s team!) hierin spreken. Let goed op de uitleg van prof. Levitt over hoe volgens hem COVID-19 zich niet exponentieel ontwikkelt maar (zie video vanaf 36:01) als een zog. Gompertz functie. Wat hij daar zegt is al heel interessant, maar vervolgens toont hij dat aan de hand van enkele voorbeelden zoals bijv. Zuid-Korea en Nieuw-Zeeland. En bij NZ merkt hij tussen neus en lippen iets heel belangrijks op (citaat uit de video op 39:02): “In other words, this whole thing about ‘flattening the curve’ is nonsense, the curve is self-flattening from the very first day.” Laat even bezinken wat het betekent voor de (oorspronkelijke) onderbouwing voor het idee lock-down als prof. Levitt gelijk heeft in deze…

    Beantwoorden
  19. Ton
    Ton zegt:

    LOF voor jou en alle die de druk erop gezet hebben om dit in de openbaarheid te brengen.
    Maanden geleden zagen meerdere dat dit beleid van deze regering geen logische uitwerking had/heeft.
    Ben van m.n. leven nog nooit zo boos geweest, ben het nog.
    Min de Jonge vergeef ik nooit met z’n opmerking dat alleen een vaccin helpt <kan echt niet begrijpen dat hij dat kan en mag zeggen nb in zon vroeg stadium. Er zijn zo veel fouten / inschattingen gemaakt dat het riekt naar misdaad.
    Hoop van harte dat ze straf aangepakt worden ,alleen we kunnen ze pas pakken als die 1,5 regel weg is.
    Maar dan komen de BOA's deze keer dan met politie want die hebben wapens om het volk te knechten……
    Al met al Maurice [ goe gedaan jochie ] :]

    Beantwoorden
  20. Dick Janssen
    Dick Janssen zegt:

    Het eerste superspreading event van COVID-19 was de Seafood Market in Wuhan. Of het virus daar ontstaan is blijft onzeker, wel is het duidelijk dat het zich via die markt sterk heeft verspreid. Geen wonder als je de foto’s ziet, het is een slecht geventileerde, volgepakte supermarkt en slachthuis onder een dak. Kon je er ook gaan zitten eten?
    Gelukkig heeft onze regering vrij snel nadat COVID-19 in Nederland kwam de juiste beslissing genomen: bijeenkomsten verbieden. Dat heeft de snelheid van verspreiding sterk doen afnemen. Veel andere maatregelen, zoals afsluiten van stranden en bospaden, en eenrichtingsverkeer in winkelstraten, hebben weinig bijgedragen.
    De 1.5 m is symbolisch. Zolang er niemand dichtbij hoest, proest, niest, spuugt of met consumptie praat heeft dat nauwelijks toegevoegde waarde, en gelukkig gebeurt dat maar zelden, los van corona. In een slecht-geventileerde ruimte helpt die 1.5 m niets, het geeft alleen maar schijnveiligheid, dat is nu voldoende aangetoond.
    Een belangrijke vraag is hoe goed mondkapjes beschermen tegen aerosolen die vrijkomen bij zingen of praten (b.v. in het openbaar vervoer). Eenvoudige surgical masks reduceren verspreiding (Leung et al. (2020) Nature Medicine 26: 676–680). Een goede maatregel dus. Hetzelfde artikel noemt grote verschillen tussen individuele dragers wat betreft de mate waarin ze via aerosolen het virus verspreiden. Veel besmette personen verspreiden weinig virus zolang ze niet hoesten.
    Als het RIVM zo’n goed inzicht heeft in het mechanisme van transmissie, hoe is het dan mogelijk dat er geen maatregelen genomen zijn die verspreiding in verpleeghuizen en slachtfabrieken konden voorkomen? Te veel aandacht gehad voor modellen, te weinig gezond verstand? Schoorvoetend begint het RIVM wat op te schuiven (AD van vandaag).
    Het had Keulemans gesierd als hij in zijn artikel van de Volkskrant had vermeld dat Maurice de Hond al meer dan een maand lang luid en duidelijk aandacht vraagt voor aerosolen en superspreading events en dat dit inzicht nu eindelijk breder doordringt.

    Beantwoorden
  21. Brenda
    Brenda zegt:

    Ik volg u al een hele tijd en eindelijk is er iets van licht aan de horizon.
    Het is wel heel bizar dat het AD nu een ventilatie expert uit de hoge hoed heeft getoverd.

    Terwijl u het al in april hierover had.
    Ik ben wel benieuwd wat uw visie is op mondneusmaskers in ruimtes waar mensen langer tijd dichter bij elkaar zijn.

    Is daar ook al onderzoek naar gedaan?
    Bedankt voor uw inspanning

    Groet Brenda

    Beantwoorden
  22. Hans Visschers
    Hans Visschers zegt:

    Ik heb heel veel respect voor je tomeloze inzet en denk dat je uiteindelijk voor een groot deel gelijk zal krijgen.

    Beantwoorden
  23. René
    René zegt:

    Ik kan niet bevatten dat een gerenommeerd wetenschapper als Van Dissel een bewezen superspread event als een kerkdienst toch wil verklaren als het negeren van de 1.5 M regel bij het koffie drinken. Ik zie al voor me hoe ze elke tien seconden stoel verwisselden om elkaar eens goed in het gezicht te niesen. En dat is zeker honderden keren gebeurd de afgelopen maanden… Terwijl het nooit gebeurde in de parken van Nederland waar iedereen rustig op nog geen halve meter afstand elke dag bier zuipt (waaronder ik). Arme man: volgens mij is hij politiek gemuilkorfd. De enige logische conclusie is degene die u verkondigt: via de aerosolen, in slecht geventileerde, gesloten ruimtes… Exact wat kan gebeuren bij het openen van restaurants en sportclubs denk ik? Leuk. En dan krijgen we van de politiek uiteraard de schuld dat we massaal de 1.5 M regel braken… Meneer de Hond, dank voor de ondankbare taak van de dwarse insteek. U zit goed, en wordt genegeerd: als een roepende in de woestijn. Voelt u dat Van Dissel meer weet dan hij toegeeft?

    Beantwoorden
  24. Tom
    Tom zegt:

    Twee opmerkingen:
    Alle maatregelen worden genomen op basis van onzekere informatie. De overreactie in sommige ogen is dan nodig om heel snel de exponentiële groei te stoppen. Dat is redelijk goed gegaan. Nu is het nog steeds op basis van onzekere informatie kijken wat de effecten zijn van maatregelen. Dat zijn goede keuzes met onzekere informatie. Met kennis achteraf oordelen heet outcome bias in De statistiek. Dit lijdt vaak tot verkeerde oordelen over de gemaakte keuze.

    Er wordt hier met grote stelligheid de waarheid gepresenteerd. Name dropping. De doodgezwegen wetenschapper wordt geciteerd. Maar waar zijn de verwijzingen naar de complete onderzoeken en de onderzoeken die een andere hypothese nemen. Dat je vragen stelt is heel goed, maar u doet exact hetzelfde als waar u het RIVM van beschuldigd.

    Beantwoorden
  25. Walter
    Walter zegt:

    Of er in een verzameling grote druppels meer virus zit dan in een verzameling kleine druppels hangt af van veel factoren. Als je 3 grote druppels hebt en 3000 kleine druppels dan kan ik me van alles voorstellen maar weten doe ik het niet. Meten is weten lijkt me. In de grote druppel zal best meer virus zitten dan in de kleine maar dat is niet zo relevant lijkt me als je een factor 1000 meer kleine druppeltjes uithoest/zingt.

    De opmerking van van Dissel dat hij Drosten kan volgen voor wat betreft het belang van ventileren omdat dat ook belangrijk is voor grote druppels die op een oppervlakte zijn neergedaald is een klein leugentje van een jokkebrok, hij weet zelf ook wel dat Drosten dat niet zo heeft bedoeld

    Beantwoorden
  26. Frans
    Frans zegt:

    Geachte Maurice, allereerst bedankt en een groot compliment voor je boeiende artikelen. Wellicht is je bij alle zorgvuldigheid ontgaan dat de naam van deze Duitse viroloog Christian Drosten (niet Dorsten zoals je schreef in dit artikel).

    Beantwoorden
  27. Nadine Bults
    Nadine Bults zegt:

    UvA-natuurkundigen en medisch onderzoekers hebben ontdekt dat je met laserstralen kan zien hoe lang de aerosolen in ruimte kunnen blijven zweven en dat ventileren die tijd aanzienlijk verkort. Maar ik heb de documentaire ” Fighting a pandemic” gezien waarin Kazuhiro Tateda, president van The Japanese Association for Infectious Diseases dit al laat zien! Op NHK World Japan. En dit was al op 26 maart! Hoe kan dit?

    Beantwoorden
  28. Remko
    Remko zegt:

    1.5 meter voorkomt wel dat we elkaar zoenen als begroeting. Maar dan kun je ook gewoon zeggen doe dat niet. Dat lijkt me wel nuttig. Er zijn wel aanwijzingen dat je op die manier besmet kan raken .

    Over verandert het in een halve meter

    Beantwoorden
  29. Peter
    Peter zegt:

    Jouw redenatie volgend Maurice, is het dus zeer waarschijnlijk, dat de grote uitbraak in Nederland is veroorzaakt door enkele uit Italie teruggekeerde vakantiegangers, die het Carnaval zijn ingedoken.

    Beantwoorden
  30. Peter
    Peter zegt:

    Jouw redenatie houdt dus ook in, omdat de wijze van besmetting bepalend is voor de te nemen maatregelen, dat het risico buiten al lager is dan binnen, maar dat binnenmaatregelen gericht moeten zijn op ventilatie (en niet op recirculatie) en dat als je dat niet doet, besmetting binnen toch zou kunnen plaatsvinden ook al houd je 1,5 meter afstand aan!
    Dat gaat dan dus zometeen goed fout bij slecht (of niet) geventileerde ruimten, waar mensen op gepaste afstand samenkomen.

    Beantwoorden
  31. Johannes
    Johannes zegt:

    Het lijkt mij moeilijk om precies vast te stellen hoe de besmetting aan boord van de aircraft carrier Theodore Rooseveldt is verlopen. De bemanning leeft daar weken/maanden dicht op elkaar. Zeker zijn de onderkomens van de manschappen zijn krap bemeten. Ik kan me voorstellen dat er in de officiersrangen relatief minder besmettingen zijn geweest. Als dienstplichtig militair heb ik nog meegemaakt dat er nekkranp voorkwam. Om die reden moesten de stapelbedden in de slaapzalen van de soldaten verder uit elkaar geplaatst worden.

    Beantwoorden
  32. Jac van Geloven
    Jac van Geloven zegt:

    Beste Maurice,

    Bij de door u genoemde superspreading events wordt veel gepraat en gezongen. Bij praten, dansen en zingen schakelen mensen over van neus op mondademhaling.Via de neus gaan de aerosolen langs een natuurlijk filter. Door de mond niet.

    Dit zou tevens kunnen verklaren waarom het virus zo hard toeslaat bij snel naar adem happende ouderen en minder bij kinderen en jongeren. Het virus lijkt bij mondafemhaling meer en dieper in de longen terecht te komen??

    Over de mogelijke invloed van de neus- of mondademhaling hoor je virologen vrijwel nooit.

    Misschien wel een té voir de hand liggende oorzaak (tunnelvision)??

    mvg

    Jac

    Beantwoorden
  33. Lennaert
    Lennaert zegt:

    Geachte heer De Hond,
    Op een aantal punten heeft u volledig gelijk: superspread events, ventileren, testen, etc.
    Maar de conclusie dat in kleinere setting het virus niet (minder) exponentieel verspreidt is niet juist. De recente voorbeelden uit Duitsland (oa restaurant, waarbij door één besmette bezoeker er 14 anderen zijn besmet) tonen dat aan. U draagt overigens zelf aan dat het regenseizoen (in tropische landen) in zichzelf een superspread event is, want mensen gaan dan dicht op elkaar zitten. Ook in kleine getalen. Afstand bewaren kan dan juist verspreiding voorkomen.
    Tevens sloeg u de plank mis ten aanzien van zijn veronderstelling dat als je partner besmet is, dat de kans dan klein is dat jezelf besmet raakt (naar voorbeeld van een Duits dorp). Het voorbeeld van het Amsterdamse koor dat u aanhaalt voor uw superspread argument, bewijst het tegendeel: drie van de vier overlijdensgevallen van dat event betroffen juist partners van de desbetreffende koorleden. In Italië is het overigens juist ook misgegaan omdat alle kinderen bij de opa’s en oma’s gestald werden toen de scholen dicht gingen en de papa’s en mama’s naar hun werk bleven gaan (superspread event, maar niet door met z’n honderden bij elkaar te zijn, maar doordat honderden hetzelfde gedrag vertoonden).
    Dus ja: de superspread events zijn extreem gevaarlijk voor de verspreiding (daarom heten het ook super spread events), maar om daaruit te concluderen dat alle andere maatregelen er niet toe doen is een gevaarlijke gedachte. Wees op je hoede!

    Beantwoorden
  34. chris van Randwijck
    chris van Randwijck zegt:

    Ik denk niet dat je al kunt spreken van “het OMT is om”.

    Ze schuiven nu welliswaar béétje bij béétje jouw kant op, maar al wat ze erkennen doen ze zeer schoorvoetend, héél ninimaal en bij nog heel veel voorbehoud.
    Dus het kan nog heel lang gaan duren voordat ze écht om zijn EN voor dat ze daar dan ook echt naar zullen gaan handelen.

    Beantwoorden
  35. Ton
    Ton zegt:

    kwam dit tegen !!!!!!!

    https://www.rivm.nl/nieuws/who-faciliteert-nieuw-poliovaccin-technology-transfer
    Wat vinden jullie hiervan?
    Dollar Bill Gates of hell heeft in 2011 geld gegeven aan leugenfabriek RIVM om een nieuw polio vaccin te ontwikkelen waaraan nu een half miljoen arme stakkers in de 3e wereld verlamt van zijn geraakt! Dat deze psychopaat en pedofiel zich heeft ingekocht in het RIVM, de media en de nep regering van Nederland. Ja, overal ter wereld, Daarom is corona ook overal en is bijna overal de lockdown ingevoerd! De fascistische dictatuur is nu goed zichtbaar. Deze satanist moet zo snel mogelijk onschadelijk worden gemaakt! Natuurlijk nooit het vaccin nemen! Met chip ontwikkeld door Microsoft!!!

    Beantwoorden
  36. Nol Twigt
    Nol Twigt zegt:

    Het is net of we met zijn allen op een schip zitten met Rutte als kapitein en de virologen als loods.
    We varen in de mist op een zee (een nieuw virus) die de loods ook nog niet zo goed kent.
    Maar gelukkig is er een passagier, die een mistklijker heeft. Daarmee kijkt hij naar de bakens die de loods niet ziet. Als hij ziet dat ons schip op een foute koers ligt en dat we aan de grond te lopen als we zo doorgaan, voelt hij zich geroepen om te zeggen wat hij ziet.
    Nu ontstaat er een lastige situatie voor de kapitein: naar wie moet hij luisteren? Naar de loods, die hiervoor is aangesteld of naar ‘zomaar een passagier’?
    Ook de medepassagiers voelen zich gedwongen stelling te nemen. We willen niet aan de grond lopen en met zijn allen verdrinken, toch? Dus moeten we de loods en de kapitein vertrouwen of die ene passagier die roept dat we de verkeerde kant op gaan?
    De voor de hand liggende oplossing voor de kapitein is om de ‘lastige passagier’ de mond te snoeren en hem in het kolenhok te stoppen. Maar misschien veroorzaakt dat nog meer paniek, want zo te zien zijn er genoeg passagiers die dat niet zullen laten gebeuren.
    Gelukkig zijn er nu al de eerste tekenen er dat de kapitein en de loods het schip een beetje bijsturen in de richting die de ‘lastige passagier’ heeft aangegeven. De tijd zal leren of dat op tijd is om niet aan de grond te lopen. En ik ben benieuwd of de ‘lastige passagier’ ooit nog de credits krijgt voor zijn inzicht en voor de moed om zijn mond open te doen toen dat zo heel erg nodig was.
    Van mij in ieder geval wel!

    Beantwoorden
  37. B. v. Oort
    B. v. Oort zegt:

    Respect voor je tomeloze inzet. Zo geweldig om een tegengeluid te horen. Heel knap als je bij zoveel media geweerd wordt.
    Aub ga door en houdt vol.

    Beantwoorden
  38. Frans
    Frans zegt:

    En onder leiding van Koopmans en consorten draaien we weer terug naar af.

    Wederom vergelijkt de gevestigde orde appels met peren.

    Kennelijk bang voor het eigen ongelijk, verkiest de gevestigde orde, om de meest voor de hand liggende theorieën naast zich neer te leggen. Gebaseerd op een omgekeerde redenatie.

    Omdat bij superspread events er een snelle toename aan besmettingen is moet er ook een enorme toename in het reproductiegetal zijn. Maar was het niet die zelfde gevestigde orde die ons er op wees dat wat reeds besmet is niet besmet kan worden? Was het niet die zelfde gevestigde orde die ons er op wees dat er op termijn groepsimmuniteit zou komen? En zij n dit beide niet factoren die het reproductiegetal drukken?

    Vervolgens stelt de gevestigde orde dat de maatregelen gewerkt hebben. Wat ze negeren is dat we een groot scala aan maatregelen hebben en hebben gehad. De cijfers tonen ons dat we de situatie in een balans hebben weten te krijgen, het toont ons ook dat een deel van de maatregelen inderdaad werkt, maar het laat ook zien dat een deel van de maatregelen juist tegen werkte. Immers waren de maatregelen volledig gunstig geweest, dan kregen we geen stabilisatie maar een toenemende afname aan nieuwe besmettingen.

    Dan volgt de claim dat het merendeel van de besmettingen buiten een superspreadevent plaats vonden. Ook dit is logisch. De superspread events zorgen voor een bredelaag aan potentieel besmettelijke personen. Die als persoon continue de potentie hebben om te besmetten, de omstandigheden zorgen weleenswaar voor het feit dat dit gebeurd maar is niet perse afhankelijk van de groepsgrootte. Door het verbod op evenementen en grootschalige bijeenkomsten zijn er minder superspreadevents. Maar we treffen ze wel in tehuizen ennop bepaalde werkvloeren. Afzonderlijk kunnen de wel bestaande individuele besmettingen gezien worden als contained superspread events, simpelweg door het gebrek aan potentiëel te besmetten individuen.

    Nu is China als startpunt het referentiekader, ook daar werden in notime de groepsgrotes in gekrompen en gaat dit hele verhaal op.

    Wat betekend dit voor het reproductiegetal.? Die blijkt ronduit varriabel te zijn, en is heelaas niet getoetst in bepaalde gevallen ruimschoots boven de gestelde 2,5 geweest. Echter de balans met de losse incidenties trekt dit reproductiegetal even rap weer naar beneden.

    Zolang mensen, meer belang hechten aan een bestaande consensus, en gaten blijven vullen met interpretaties die aangestuurd zijn. Zullen we met geen enkel progressief onderzoek kunnen komen tot een werkbaar en realistischere kijk op wat er gaande is.

    De data supports volledig wat Maurice al weken roept. De zin of onzin om hier een degelijke proefopstelling voor te creeeren laat ik aan uw verbeeldingskracht over, maar vergeet daarbij niet dat de data die Maurice gebruikt heeft afkomstig is van de mooiste proefopstelling mogelijk.
    Het enige gebrek in zijn model is dat de waarnemingen allemaal uit de tweedehand komen.
    Tegelijk is dit ook een gunstig gebrek want het verkomt data manipulatie en waarborgt een waarde vergelijkbaar met een dubbelblind onderzoek.

    Als de wetenschap, de onzekerheden van de bestaande consensus goed hadden beschreven dan zou de voorgestelde nieuwe consensus in hand bereik liggen.

    Beantwoorden
  39. Kees
    Kees zegt:

    Deze man is een verademing! Je gaat het pas zien als je het door hebt (dank Johan) geldt nog niet voor het OMT dus. Het is natuurlijk wachten op het moment dat we massaal het vliegtuig in mogen (en misschien wel moeten om de economieën her en der te redden). zonder getest te worden.. zonder filters (als dat al kan) voor de airco in het vliegtuig.

    Beantwoorden
  40. Annekée Cuppers
    Annekée Cuppers zegt:

    Ik hoorde minister Grapperhaus bij Op1 vertellen dat er schermen moesten komen die druppel- en aerosolproof waren. Dat gaf mij het gevoel dat die man nog niet echt begreep wat aerosolen nu eigenlijk zijn. Of zou het in zijn optiek werkelijk een optie zijn om je met een vissekom op je hoofd in de publieke ruimte te begeven?

    Beantwoorden
  41. Caren Schipperus
    Caren Schipperus zegt:

    Het lijkt mij nog niet dat het OMT om is. Het interview met Jaap van Dissel op de NOS van gisteren geeft mij niet die indruk. Ik neem hieronder een aantal citaten uit het interview op en geef mijn reactie erbij.
    Citaat 1: “In de praktijk weten we dat het natuurlijk geen zwart-wit verhaal is. Dat hoeft ook niet. Maar de essentie is: wat zijn de maatregelen die de grootste risicovermindering geven? En dan zie je bij covid-19 dat in alle landen waar men 1,5 meter aanhoudt het geleid heeft tot een afname van het aantal besmettingen. Dat is gewoon de realiteit.”
    Voor zover mij bekend is in alle landen minstens OOK een ‘ophokplicht’ ingevoerd en een verbod op grote evenementen. Dus niet alleen de 1,5 meter regel heeft de doorslag gehad. We weten (vermoedelijk) nog niet welke maatregel het meeste heeft bijgedragen. De R0 is nauwelijks ongewijzigd, maatregel of niet.
    Citaat 2: Christian Drosten, jullie Duitse collega, zei deze week: “Natuurlijk spelen druppels een rol. Maar als je alles in de weegschaal legt, dan spelen die druppels waarschijnlijk een minder grote rol dan de verspreiding via aerosolen.”
    Van Dissel: “Ik hoef toch niet uit te leggen wat iemand anders zegt? Dat moet je echt aan hem vragen. En ik vraag me af als ik met hem in gesprek zou zijn, of er zo’n groot verschil zou zijn.”
    Als een collega van Van Dissel in Duitsland opbrengt dat aerosolen naast druppels misschien belangrijker zijn, dan mogen wij van ‘onze Jaap’ wel een meer gefundeerd en correcter antwoord verwachten. Daarbij, het lijkt mij niet meer dan logisch dat Jaap van Dissel meteen contact zoekt met de heer Drosten om informatie uit te wisselen zodat ze weten wat de uitkomst van een gesprek tussen hen beiden is (en niet een educated guess).
    Citaat 3: Christian Drosten zei ook: “In het dagelijks leven moet u zich misschien meer concentreren op ventilatie en minder op constant afvegen en desinfecteren.”
    Van Dissel: “Ventileren vinden wij ook heel belangrijk. Dat is een van de dingen die bij sportscholen van belang zijn. Ventilatie heeft bijvoorbeeld ook effect op grote druppels die op materialen neerkomen. In die zin kan ik hem helemaal volgen.”
    Ventileren wordt op de site van RIVM niet of maar beperkt genoemd in de handreiking voor de protocollen als maatregel die bedrijven en instellingen moeten treffen. Terwijl deze maatregel gelet op de onzekerheid omtrent de aerosolen, zeer belangrijk is. Veel maatregelen zijn ingevoerd onder het mom van ‘better safe thans sorry’. Het ventileren lijkt me daar één van. Zonder schade voor de economie.

    Beantwoorden
  42. Nils
    Nils zegt:

    Het is eigenlijk ongelofelijk dat de regering (en het RIVM) zoveel waarde hecht aan die 1.5 meter. Het is uit zijn balans getrokken. Steeds meer wordt duidelijk dat de meeste verspreiding niet gaat binnen die 1.5 meter, maar deze superspreadings en slechte ventilatie. Hoe langer we wachten, hoe meer schade aan de economie en uiteindelijk sterven er meer mensen, niet door het virus maar door de maatregelen waardoor de economie ineenstort met alle gevolgen van dien.

    Wat zou de reden kunnen zijn? verlies van eergevoel, gezichtsverlies, schaamte, of wellicht willen ze ons uit elkaar houden zodat we beter te detekteren zijn door die AI surveillance systemen die straks komen…

    Houden ze toch vast aan die 1.5 meter dan zal dat uiteindelijk door het volk niet geaccepteerd worden.

    Beantwoorden
  43. Ton Kuik
    Ton Kuik zegt:

    Ik vrees dat het RIVM als trekker van het OMT helemaal niet om is. Ik baseer dat op soortgelijke ervaringen in een andere pandemie die momenteel de wereld teistert, te weten Tekenbeetziekten. Deze ziekten teisteren al sedert de 80- er jaren de wereld met soortgelijke “onbegrijpelijke medische en politieke missers. Wat zich nu voor iedereen zichtbaar voltrekt, is men in de wereld van “Lyme” al dekaden gewend. Miskenning, misdiagnoses, mishandeling door ontzegging tot juiste zorg etc. Corruptie, mensenrechtenschendingen, polarisatie, misleiding, etc zijn allemaal verschijnselen die nu ook bij Covid-19 “zichtbaar” zijn. Het RIVM , althans de top daarvan, speelt hierin een dubieuze rol. Het is meer dan risicomijding gevoed door een ongezonde hang naar “Evidence based” beleid en bijgaande richtlijnen voor medische behandelingen of toegestane zorg! Kortom ik ben in mijn jarenlange betrokkenheid bij die “stille pandemie van tekenbeetziekten” helemaal niet zo positief over het bijdraaien van OMT , laat staan het regeringsbeleid. Wil je echt de diepere oorzaken doorgronden van het medische en politieke geblunder bij de genomen beslissingen, dan moet je openstaan voor de andere geluiden van vele andere wetenschappelijke vakgebieden in zowel het alfa, beta als gamma domein en ook luisteren naar metafysische en religieuze stromingen. Als je alles in ogenschouw neemt met een kritische maar wel open mind dan vallen de vele puzzelstukjes in elkaar. Er is sprake van een prescripted crisis en een weloverwogen globalistische en megalomane toekomstagenda. Dit zal ongetwijfeld als complottheorie worden weggezet, doch als je “breed EN diep” kijkt, kan je helaas niet tot een andere conclusie komen. De discussie over aerosolen overdracht tijdens superspreading events is slechts een detail in het grotere geheel. Niettemin heeeeel veel waardering voor de bijdragen van oprechte mensen als Maurice de Hond en Wim Engel ( en vele anderen nu niet genoemd). De waarheid van wat zich nu voltrekt is evenwel nog veel zorgwekkender. Deze Corona crisis is slechts een eerste manifestatie van wat komen gaat. Het wordt de hoogste tijd voor bundeling van de wakkeren, voor educatie van de slapenden en voor herleving van werkelijke waarden waarop het aardse leven gestoeld zou moeten zijn. De mensheid staat voor een geweldige uitdaging om de juiste spirituele en sociale beslissingen te nemen. Deze crisis biedt hiervoor kansen. Nog even over het RIVM. Dit instituut gedraagt zich meer als het Rijks Instituut Voor Misinformatie (zo niet Misleiding) inzake publieke gezondheid. Ik hoop dat de “wetenden” aldaar toch door waarheid en compassie het licht zullen gaan zien en de moed zullen hebben om zich af te keren van onfrisse processen.

    Beantwoorden
  44. Jellienke Wolthuizen
    Jellienke Wolthuizen zegt:

    Meneer de Hond, mijn complimenten en dank voor alles wat u voor ons betekent. En ik stuur u een knuffel om u een hart onder de riem te steken. Het frustreert mij al zo enorm (ik ben ondernemer). Ik kan mij voorstellen dat het voor u bijna ondraaglijk moet zijn.

    Beantwoorden
  45. Diana
    Diana zegt:

    Kan me er helemaal in vinden dat je ziek kunt worden van een slecht (onderhouden) ventilatiesysteem.
    Ik roep al sinds 2015 dat ik daar ziek van ben geworden en helaas mn baan erdoor kwijt ben geraakt.
    Ik was leerkracht en na de verbouwing op school werd ik duizelig, kreeg enorme keelpijn, slechte concentratie en tot overmaat van ramp werd ik ook nog eens hees. Thuis verdween alles en moest ik weer terug met de daarbij behorende klachten. Het was bloedheet in mn lokaal kon geen raam openen en er was een te hoog CO2 gehalte. Ondanks dat ik alles zwart op wit heb dat t systeem niet goed werkte, niet onderhouden werd, er een te hoge CO2 waardes was etc..
    Maar ja het zou kunnen….dat is helaas geen (medisch) bewijs dat je er ziek van kunt worden.
    Ik strijd dus ook al jaren tegen dit probleem en blijf dus ook doorstrijden zeker met deze verhalen die mijn verhaal bevestigen

    Beantwoorden
  46. Henny Koppelaar
    Henny Koppelaar zegt:

    Ik ben benieuwd hoe er hier straks gereageerd wordt als ze eventueel wel de 1,5 meter loslaten. Worden dan ook alle bekeurden hun boetes kwijtgescholden? Ik denk dat de pleuris dan uitbreekt. Al die kosten die ten onrechte geïnvesteerd zijn om jouw zaak op orde te krijgen etc. Fouten toegeven is natuurlijk erg lastig als blijkt dat je ernaast zit en de verkeerde strategie hebt gekozen. Ga dat maar eens uitleggen aan de bevolking. Verhaal van Willem Engel is ook heel verhelderend.

    Blijf vooral met feiten komen en houd vol Maurice.

    Beantwoorden
  47. Abnormaal
    Abnormaal zegt:

    Stel:

    Het is 2018. Het volgende nieuwsbericht; twee collega’s die bij elkaar in de auto zaten zijn zwaar beboet en uiteraard een aantekening strafblad gekregen. Dat was het dan, het hele bericht. Dan hadden alle alarmbellen bij vele journalisten gerinkeld natuurlijk. Bij navraag wordt het alleen maar gekker. Antwoord: Wij vinden het niet meer gepast dat mensen zomaar bij elkaar in de auto zitten, want het zou zomaar wel eens kunnen dat ze op die manier de influenza epidemie kunnen verergeren. Nadat het hoongelag is gestopt, omdat duidelijk wordt dat het om onverklaarbare reden menens is bij de autoriteiten, wordt iedereen woest van kwaadheid en de menigte eist koppen.

    Verschil tussen 2018 en 2020 = voorafgekondigde doodsangsten

    Beantwoorden
  48. arjen
    arjen zegt:

    Ook opvallend: Marc Bonten zei vanaf zijn eerste optreden in WNL op Zondag dat we te maken hebben met een nieuw soort Spaanse griep. Hij verkondige a.h.w. de officiële lezing.
    In de aflevering van vandaag geeft hij plots hetzelfde advies als Maurice de Hond. Ik sta versteld. Je denkt dat het over feiten gaat, maar het gaat kennelijk ook over psychologie. Maurice heeft klaarblijkelijk een gewichtige stem in dit land.
    Jammer, want er zijn voldoende vakmensen van naam die al vroeg dit beleid hebben gehekeld. Ik noem vooral de helden Wodarg en Bhakdi.

    Beantwoorden
  49. Tonia
    Tonia zegt:

    Maurice
    is het zo dat mondkapjes wellicht het virus versneld naar de longen transporteert? Ik ga het uitleggen
    Het is het Venturi effect t.w.
    een vernauwing in het stromingskanaal van lucht (bv de luchtstroom met virus druppeltjes in de lucht)
    Doet de luchtstroom/waterstroom versnellen m.a.w. de geinfecteerde lucht wordt versneld het masker ingezogen. Dat is nou eenmaal een natuurwet doen we niks aan. Nu dat ik zelfs maskers zag met een ventiel erop dacht ik ga dit toch even kenbaar maken
    Je kan dit ook voelen als je een capuchon op hebt en bij je oor zit een kleine opening de lucht wordt zo versneld je oor in gezogen

    Beantwoorden
    • Frans
      Frans zegt:

      Een erg technisch verhaal. Ik ga met je mee in je beschrijving van het effect. Maar direct daarna, kijk ik ook naar het begrip filtering.

      Als ik die twee naast elkaar leg, dan wordt de overweging die ik maak, afhankelijk van het sluitend vermogen van het masker en de maat van de poriën waardoor de lucht intake plaats vindt.

      Dan betekend dit waarschijnlijk dat slecht geconstrueerde of beschadigde maskers niet alleen niet functioneren, maar ook nog eens het risico vergroten.

      Beantwoorden
    • Dennis Holland
      Dennis Holland zegt:

      Dag Tonia,

      Je hebt gelijk in wat je daar stelt. Feit is dat deze Corona telg (nummer 7 op rij van de Corona familie) een miezerige 2,5 micron groot is.
      Wat tevens aangeeft, en ook echt is bewezen, dat SARS-NcoV-2 ook in de kleinste aerosolen aanwezig is.
      SARS-NcoV-2 gaat daarmee recht door een standaard mondkapje heen.
      Wordt het uitgeademd, dan bestaat de kans dat de ademtocht niet geheel en niet ver genoeg gaat door dat zelfde mondkapje. En mocht daar een SARS-NcoV-2 virusdeeltje in zitten dan adem je het weer in. Etc, etc.

      Mondkapjes is een idioot idee, niet gebaseerd op enige wetenschap, onverantwoordelijk en gevaarlijk. Na ca. 30 minuten mis je ook nog eens 20% aan zuurstof en stijgt het Co2 met ca 10%.

      Beantwoorden
  50. Arre
    Arre zegt:

    De draaicirkel zal erg groot zijn ondanks de kosten. En natuurlijk hebben ze dat ontdekt. ” Ere wie ere toekomt” is niet te verwachten bij de RIVM

    Beantwoorden
  51. Jaap
    Jaap zegt:

    Geachte heer De Hond,

    Ik ben een beetje verbijsterd dat u in uw bijdragen lijkt te denken dat uw statistische analyses (meestal een selectieve verzameling van statistieken van anderen) iets toevoegen aan de Covid-19-discussie. U bent geen viroloog, geen epidemioloog en komt in uw tv-optredens op mij over als een licht gefrustreerde betweter.

    Goede virologen en epidemiologen kennen uw gereedschap (statistiek) echt wel. Zij lijken tot nu toe wetenschappelijk verantwoorder (houd twijfel, blijf elkaar bevragen).

    In uw benadering zie ik geen inzicht in mogelijke alternatieve verklaringen voor (regelmatig dubieuze) getallen.

    Overigens ben ik het eens met de ombudsman van NRC: u reageert als ervaren mediafiguur nogal kinderachtig op de laatste factcheck.

    Ik hoop dat iets meer zelfreflectie gaat tonen.

    Beantwoorden
  52. Ruben
    Ruben zegt:

    In hoeverre is het virus ook overdraagbaar via bijv. de watervoorziening, bereiding van eten, drinken etc. Even denkend ook aan de horeca en drankglazen (slecht afgewassen) e.d. Is daar iets over bekend?
    Even gek gedacht misschien maar wellicht ook besmettingen geweest bij grote groepen die zoals op een cruiseschip die gezamenljjk een maaltijd of drankje hebben genuttigd dat besmet is geweest. 1 kok kan dan bijvoorbeeld ook een hoop mensen besmetten. (Verwarmde maatlijden denk ik daargelaten)

    Beantwoorden
  53. Gerrit van Doorn
    Gerrit van Doorn zegt:

    Kun je volgens de aerosolentheorie iemand met een verstandelijke beperking zonder (al te veel corona) risico in een taxi (naar de dagbesteding) zetten? In de zomer wellicht wel? (raam open) maar in de winter? Zolang de recirculatiestand niet gebruikt wordt? Gewonde airco aan/uit? Maakt het nog veel uit of de persoon alleen met de taxichauffeur is? 1 extra persoon? 2 extra?

    Beantwoorden
  54. Hedwig Roverse
    Hedwig Roverse zegt:

    Ik woon in Maleisie, dicht bij Singapore, en kan bevestigen dat wat wij hier weten over het virus, is dat het zich met name in dichte ruimtes snel verspreid. Singapore heeft de afgelopen weken alle workers getest die dicht op elkaar leven in speciale worker huizen. Velen van hen zijn besmet. In de rest van de gemeenschap zijn er nauwelijks besmettingen. Ook hier in Maleisie hebben we afgezien van het super spreader event van februari bijna geen besmettingen. De meeste huizen zijn slecht geisoleerd en de deuren en ramen staan meestal open. Er is dus zeer goede ventilatie.

    Beantwoorden
  55. Hans
    Hans zegt:

    Hi. Als de superspreading events de oorzaak zijn dan zouden de sportscholen toch niet open mogen. Wat is uw mening over de sportscholen waar er zwaar geademd wordt

    Groeten

    Hans

    Beantwoorden
  56. Leon
    Leon zegt:

    Maurice de Hond leest al maanden selectief wat hij graag wil lezen en zo ook nu. Jammer genoeg voor hem is zijn aerosolenfabel al afgedaan als uiterst onwaarschijnlijk. Een publicatie houdt ie er ook al niet aan over, want wetenschappelijk kan hij de experts ook niet bij benen.

    Beantwoorden
  57. Sonja
    Sonja zegt:

    Zelf ben ik werkzaam in de thuiszorg. Hoe zit het nu met de aerosoles in een doucheruimte.
    Is de kans op besmetting groter ook als je daar met twee mensen bent? Het advies van mijn werkgever wijst daar wel op, maar is het
    advies van het Rivm en daar geloof ik niet meer in, na alle fouten die erin staan.

    Beantwoorden
  58. Edwin IJpeij
    Edwin IJpeij zegt:

    Je kunt aluit de Zweedse aanpak zien dat de 1,5 meter maatregel weinig invloed heeft. Daar hebben ze de curve ook onder controle door superspread events te verbieden. Van Dissel et. al. maken zichzelf steeds ongeloofwaardiger en zetten zichzelf buitenspel als ze niet openstaan voor alternatieve hypothesen. Ik heb in mijn wetenschappelijke carrière geleerd dat het een goede en productie houding is om als je iets niet begrijpt (logisch bij een nieuw virus) je alle opties moet openhouden. Nu kan hij als hoofdadviseur van de regering zich deze houding niet permitteren want dat maakt besluitvorming lastig. Echter, hij zou wel bij veranderende inzichten zich flexibeler mogen opstellen. Dat is ook goed uit te leggen want je hebt tenslotte met een nieuw virus te maken en in die zin is deze pandemie helaas een mondiaal experiment. Maar deze ivoren toren organisatie mag wat mij betreft gereorganiseerd worden. Dit is een zeer ouderwetse jaren 90 houding die ze hanteren.

    Beantwoorden
  59. micha
    micha zegt:

    Ik ben zo blij dat Maurice doorgaat met zijn info-werk, tegen de verdrukking in. Uit ervaring weet ik hoe zwaar en moeilijk het kan zijn om die verantwoording vol te houden. Dankjewel en blijf doorgaan! En trek je niets aan van die domme verwijten als: ‘betweter’. Adem je frustratie daarover gewoon weer uit (inclusief fijne druppeltjes).

    Beantwoorden
  60. Frans
    Frans zegt:

    Appels en peren.

    Om te bekijken wat er nu echt gaande is zullen we terug moeten gaan naar de bron van de kennis. De indrukken, worden vertroebeld door wat we in de loop der tijd denken, te weten gekomen te zijn.

    Het RIVM, OMT en een aantal deskundigen gebruiken de R0 waarde om te verklaren dat covid-19 niet verspreid wordt via aerosolen. Is deze conclusie terecht getrokken?

    Terug naar de bsis, wat is een virus respectievelijk retrovirus?
    Een virus of retrovirus is niets meer of minder dan een DNA of RNA streng die zig bevindt in een zogenaamde enveloppe van eiwit en lipiden.

    Met deze informatie krijgen we een basis definitie die ons verteld dat een virus een lichaamsvreemd voorwerp is dat zichzelf niet kan verplaatsen en zichzelf niet zelfstandig kan vermenigvuldigen

    Desondanks kennen we verschillende virussen en retrovirussen, die zich toch weten te vermenigvuldigen. We stelden al dat door het gebrek aan cellulaire structuren het virus dit niet zelfstandig kan. Het heeft hiervoor een hostcel nodig die in het bezit is van een of meerdere celstructuren die DNA / RNA kunnen lezen en kopieën kan maken alsmede het bijbehorende eiwitstructuur kunnen maken vanuit de genetische codering.

    We zien dat er verschillende soorten virussen zijn. De verschillen zitten hem in een aantal zaken:
    – DNA of RNA virus
    – De samenstelling en grootte van de DNA resp RNA keten
    – De samenstelling van de virus enveloppe
    – Met namen het zn. Spike eiwit is interessant deze bepaald welke cellen binnen getreden kunnen worden om tot replicatie te komen.

    Zoals we al stelden een virus opzichzelf is immobiel. Desondanks weet het virus vanuit de bron waar het gevormd wordt te migreren naar een nieuwe targetcel en daarbij ook nieuwe targetcellen in nieuwe gastheren.

    Er zijn een aantal manieren om dit voorelkaar te kunnen krijgen.
    Sommigen zullen meer theoretisch zijn andere zullen toetsbaarder zijn.

    – Versleping. We verplaatsen het virus vanaf een oppervlak op voedsel dat we innemen of wrijven het uit om en nabij de ingang in ons lichaam. Versleping speelt een grote rol bij wratten en andere virale aandoeningen aan het huid oppervlak. De klevendewerking van de enveloppe van het virus zelf kan varriabel zijn en als gevolg daarvan zou het reproductie aandeel van dezevorm van besmetting enigsinds kunnen variëren van soort tot soort. Het nadeel van versleping is dat een virus relatief lang blootgesteld wordt aan factoren buiten het lichaam die de enveloppe aantasten. Zodra de eiwitmantal beschadigd en met namen de spike eiwitten wordt besmetting onmogelijk. Naarmate de routing langer wordt om van bron-cel naar nieuwe target-cel te komen wordt de kans op beschadeging groter dit is doorgaans inefficiënt voor infecties die in het lichaamplaats vinden.

    – Migratie via bijtende of stekende insecten (ook bloed-bloed contact) of evt andere tussengastheren. Het virusdeel wordt via bloedbaan of lymphevaten getransporteerd naar plaats van infectie. Vermenigvuldigd zich daar wordt via nieuwe beet opgenomen in tussengastheer en verplaatst naar nieuwe host.
    Of via de langere route via maagdarm kanaal uitgescheden opgegeten door grazend vee en daarna via een bijtend of stekend beest opgenomen en doorgegeven naar de nieuwe host. Deze route zien we vooral bij parasieten minder bij virussen.

    – Sexueel overdraagbaar of overdraagbaar door zoenen. Virale deeltjes hebben hoge afiniteit voor vloeistoffen en laten zich mee voeren op stoompjes van deze vloeistoffen.

    – Aan niezen of hoesten. De virussen hopen zich op in slijm en laten zich in relatief grote druppels en fluimen verplaatsen. Deze worden onderhogedruk uitgestoten en vallen relatief snel naar de grond. Het afstands bereik is doorgaans enkele meters. Onderzoekers stellen dat het metendeel reeds naar 1,5 meter op de grond beland is en inactief is. Het contact moment is kort. De virus druppels volgen een relatief strakke baan. Merendeel zal niet in de buurt komen van het punt van binnenkomst en alsnog via versleping over de huid de weg naar binnen moeten vinden.

    – aerosols hele fijne nevelachtige druppels. Ze ontstaan naast de grotere druppels ook bij hoesten of niezen, maar worden daarnaast ook met zingen, praten en zelf ademhaling gevormd en vrij gegeven aan de lucht. Het virus deeltje vliegt met en tussen deze neveldruppeltjes door mee naar buiten en vliegt mee op de thermiek en andere luchtverplaatsingen. Hoe groter en beter geventileerd de ruimte is des te groter de verspreiding van de deeltjes is tot het moment dat de deeltjes letterlijk buiten het bereik geraken. Onderinvloed van de omgeving zou geleidelijk aan de enveloppe weer kapotgaan. Echter de virusuitstoot in deze vorm is nagenoeg continue aanwezig zolang een besmetpersoon aanwezig is, wel kan de intensiteit van de uitstoot variëren.

    Wellicht zijn er nog meer routings te beschrijven.

    In beginsel is de verspreiding van het virus onafhankelijk van het soort virus. Ieder virus is immers niet meer dan genetischmateriaal in een enveloppe. Om deze reden zullen alle routes inbeginsel open liggen voor ieder virus.

    Maar als we verder kijken zien we toch een aantal verschillen ontstaan op het niveau van het virus zelf:
    – grootte gewicht
    – kleefvermogen aan een oppervlak.
    – affiniteit voor vloeistof (vanderwaals krachten tussen eiwitmantel en vocht)
    – spike-eiwitten passagemogelijkheid van de celmembranen van specifieke celsoorten. Als direct gevolg hiervan ook de mogelijkheid om wel of niet in bloed te kunnen zitten.

    In potentie kunnen alle virussen iedere route van verspreiding volgen, echter als op een route geen targetcel getroffen weordt blijft effectieve besmetting uit.

    De effectiviteit van een route hangt hierdoor af van de aanwezigheid van potentiële target-cellen en van potentiële remmende factoren. Bijvoorbeeld oppervlakken die de eiwitmantel vast kunnen houden.

    Ok dan nu naar het punt van discussie, kan de methode van verspreiding de R0 beïnvloeden. Het antwoord hierop is ja. Echter met Ja alleen ben je er niet want zelfs als alle methodes van verspreiding effectief benut kunnen worden. Als de targetcellen moeilijk bereikbaar zijn of er om een andere reden vertraging in de route ontstaat dan zou de R0 nogsteeds niet drastisch hoog hoeven te zijn.

    Zie het als de Westerschelde tunnel. Die mensen van zeeuwsvlaanderen naar zuidbeveland laat gaan. De tunnel bied de potentiële mogelijkheid om die route te volgen. Hoe meer verkeer zich voor de tunnel verzameld hoe meer er ook door zou gaan. Maar ook als de tunnel even dicht is verdwijnt de potentie niet, alleen is de mogelijkheid even tijdelijk afgesneden. Het kan dus per moment verschillen wat er via een route binnen komt. Met andere woorden R0 is van meerdere factoren afhankelijk oa.

    – aanwezigheid virus
    – aanwezigheid potentieel infecteerbare mensen
    – Omgevingsfactoren die de route beter of slechter bruikbaarmaken
    – de best beschikbare besmettingsroute

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Bedankt voor dit leerzame college.
      Als ik alle studies rondom SARS, influenza en Covid-19 lees dan kan je wel vaststellen hoeveel personen besmet worden, maar niet makkelijk langs welke weg.
      (Te) vaak zie ik dan dat de weg die het virus afgelegd zal hebben, volgens de onderzoeker, een bevestiging was van de weg die men toch al dacht die het virus aflegt.
      (Vergelijk het met de opmerking van het RIVM dat de daling van het aantal ziekenhuisopnames/doden in Nederland te danken is aan de 1,5 meter. Dat is niet te bewijzen, kan net zog goed liggen aan de afgelasting van grote bijeenkomsten en -mede- ook aan het betere weer/ hogere luchtvochtigheid).
      Dankzij het Gangelt onderzoek van Streeck is het duidelijk dat men bij een superspreading event beduidend zieker wordt dan thuis.
      Dat kan niet liggen aan het besmet worden via de directe methode. In de druppels die dan uitgstoten worden door de besmette persoon zit veel virus-materiaal.
      Als je die thuis als niet besmet persoon in je mond, neus of oog hebt gekregen dan komt er veel virusmateriaal binnen.
      Dan zou je denken dat je bij karnaval dan ongeveer even ziek wordt als thuis.
      Als je dus op karnaval veel zieker word dan thuis is er dus iets gebeurd waardoor dat komt.

      De meest logische verklaring is dat je bij voorbeeld daar een uur het virus hebt ingeademd en thuis een kwartier.

      Ook als je in de literatuur kijkt dan wordt daar gezegd dat point of exit het best werkt point of entry. Dus het virus kan erg huishouden in de longen. Als het daar vandaan komt en ingeademd wordt en dus in voldoende mate in je longen komen dan kan het virus echt toeslaan.

      Kortom: de uitslag van Gangelt (en er zijn meer bewijzen van het grote effect van de “viral load”) wijst er sterk op dat bij het karnaval de aerosol het besmetten heeft veroorzaak en niet de grotere druppels via direct contact.
      Plus dat er dan geen enkele reden is om dan te zeggen, maar buiten zo’n superspreadevent moet het wel via druppels gegaan zijn.
      De meest logische uitleg is dan, dat buiten karnaval het ook via de lucht gaat. En dat druppels maar een (zeer) beperkte rol spelen, als dat uberhaupt al het geval is.
      Kortom: de 1,5 meter afstand is dan een maatregele die maar heel weinig rendement geeft (als het uberhaupt rendement geeft) en grote economische en maatschappeljike kosten.
      Terwijl men tegelijkertijd het echte gevaar (in gesloten ruimtes, zonder ventilatie en lage luchtvochtigheid) negeert.

      Beantwoorden
      • Frans
        Frans zegt:

        Helemaal mee eens , met een kleine kanttekening. Te recht benoemd u de viraleload en wat ik op dit moment in alle data nog mis is de minimale infectie dosis.

        Op het moment dat we weten, hoeveel virusdeeltjes nodig zijn om van besmetting wat je in principe al bent als je 1 deeltje bij je draagt overgaat tot infectie. (Het opstarten van de reproductie fabriek).

        Dan verkrijgen we informatie, waaruit we kunnen gaan redeneren, hoevaak, hoeveel virus deeltjes over een mogelijke verspreidings route moeten gaan om tot infectie te komen.

        In de praktijk zullen we zien dat er meerdere routes gevolgd worden, waarbij een of twee routes het hoofdaandeel hebben.

        Belangrijk om te beseffen, besmet zijn activeert reeds het immuunsysteem. Dus al voordat de infectie uitbreekt begint het lichaam weerstand te bieden.

        Met dit gegeven in het achterhoofd kunnen we concluderen, dat als bepaalde verspreidingsroutes plaats vinden en bepaalde anderen niet, we inprincipe op biologischewijze aan het vaccineren zijn.

        Taalkundig en velen wetenschappers doen dit ook niet wordt er overhet algemeen geen onderscheid gemaakt in besmetten en infecteren. Waarbij ik persoonlijk wil pleiten, om hier een duidelijke differentiatie te leggen te weten contact waarbij er wel of geen reproductie op treed.

        Zoals ik in het eerdere stuk uitleg is het meest interessante stuk van het virus de spike-eiwitten. Immers dezen zorgen er voor dat het virus gebruik kan maken van een hostcel om tot reproductie te komen.

        Het spike eiwit, bepaald het karakter van het virus. In de meeste gevallen grijpt het aan op celspecifieke receptoren.

        Dit brengt ons meteen, bij het waarom worden we ziek van virussen?

        Drie redenen.

        – De voornaamste reden is de immuunresponse. We voelen ons vooral ziek omdat het lichaam reageert ten behoeven van het stoppen van de besmetting/infectie.

        – Als gevolg van het aangrijpen van het spike-eiwit op specifieke receptoren. Ontstaat er een competitie tussen het virus en de normale sleuteleiwitten voor die receptor (vaak hormonen). Hierdoor wordt het proces waarvoor het sleuteleiwit diend verstoord, we krijgen een signaal verlies of juist een verhoging van een signaal. Waardoor er te veel of te weinig gereageerd wordt op een vraag vanuit het lichaam.

        – en last but not least de geïnfecteerde cellen zullen door een onbeheerste groei aan viraledeeltjes kapot gaan. Wat naast cel en uiteindelijk weefselschade ook weer resulteers in een immuunresponse.
        ——————————————————————————————————–

        Bij bindingsanalyses in laboratoria zoals bijvoorbeeld de elisa techniek.

        Brengen we een bekende hoeveelheid aan te binden materiaal in eennoplossing. We doen hierbij het monster.

        Na de samen komst ontstaan er complexe structuren. Omdat het equivalent aan onbekende deeltjes zich bind aan de bekende hoeveelheid te binden materiaal uit het reagens.

        We gaan bij deze test er vanuit dat de deeltjes in het reagens in overmaat aanwezig zijn. In de praktijk is dit niet altijd zo.

        Het stofje in het monster draagt evenveel bij als het stofje in het reagens bij het vormen van de complexen. Als er dus meer onderdelen A in het monster zitten dan dat we onderdelen B uit het reagens kunnen halen dan worden er dus minder complexen gevormd dan dat A aan onderdelen levert en meten we dus een te lage hoeveelheid aan A.
        Om deze reden zetten we bij een hoog signaal altijd nog een keer een verdunning in van het monster om te controleren of we al aan het maximum aantal complexen zaten. Dit effect heet het high dose hook effect.

        Waarom vindt ik dit effect intetessant in dit verhaal? Omdat een vergelijkbaar effect zelfs nog versterkt zich ook voordoet bij het vast stellen van de R0.

        De R0 is immers afhankelijk van het aantal personen die besmet is die als het waren een binding aan gaan met onbesmette personen. Alleen is nu het complex geen nieuw complex maar weer stof A zelf.

        Dus bij het vaststellen van R0 loopt de bemonsterings kant geleidelijk aan vol en verdweint het reagens geleidelijk aan.

        Immers ons complex (nieuwe besmetting) is gelijkertijd ook onderdeel van het monster besmetting. Ten kosten van ons reagens onbesmette personen.

        Dit betekend per saldo dat de R0 die berekend wordt effectief te laag wordt aangevoerd. Daar tegenoverstaat ook dat de effectieve kans op nieuwe besmettingen af neemt zolang er geen nieuw reagens (ONBESMETTE PERSONEN) toegevoegd worden. Dus zelfs met een hoog reproductiegetal R0. Zou de effectieve Reproductie afnemen Re.

        Binnen het gebruik van het reproductiegetal, dient er dan ook onderscheid gemaakt te worden. In wat kan er gebeuren in de begin situatie van een pan/epidemie en wat gebeurd er op termijn en hoe lang duurt het voor deze verandering op gang komt?

        Waarom vind ik dit belangrijk?

        Omdat we nu dealen met Sarscov-2, en over enige tijd gaan we dealen met een nieuwe pandemie. We kunnen moeilijk voorspellen wat die pandemie gaat doen in de beginfase. Maar we kunnen wel al aantonen, dat de pandemie zichzelf weer opheft. We kunnen ook aantonen dat dit zondermeer gebeurd in een sneller patroon dan, dat de voorspellende curves van RIVM en World health organisaton ons tonen.

        We kunnen nu reeds voorspellen, welke maatregelen voor welke verspreidingsroute de beste impact hebben.

        En als we dit alles op een goed gedegen manier, zoals we nu ook met de aerosolen doen benaderen. Dan kunnen we met z’n allen vaststellen. Waneer een lockdown of 1,5m samenleving te rechtvaardigen is.

        En het antwoord is eenvoudig opbasis van een reproductiegetal nooit.

        Het kenmerk van het reproductiegetal is immers dat als de besmettingen exponentieel toe nemen, dan neemt de potentie om te kunnen besmetten gelijktijdig exponentieel af.

        Beantwoorden
  61. Frans
    Frans zegt:

    Mooie proefopstelling in Amsterdam, geen ethische comissie nodig om te bepalen of dit kan, het is al gebeurd. Volg de cijfers en laten we zien wat er gebeurt? Ik denk dat de meeste van ons het wel kunnen voorspellen!

    Beantwoorden
  62. Ina
    Ina zegt:

    Juist, dus hij is een adviseur; als hij ‘a’ zegt, dan nemen ze het over; het was wel heel opmerkelijk dat hij vorige week vrijdag met zijn mening naar buiten kwam, 1 dag nadat het onderzoek van Utrecht was gepresenteerd. (“…Friedrich is kritisch op het onderzoek van de Amsterdamse wetenschappers: ,,In de studies die zijn uitgevoerd, is in de aerosolen geen intact en actief virus gevonden. Er is wel genetisch materiaal van het virus gevonden, maar niet het virus dat echt kan infecteren. Ik ga er niet vanuit dat de route via aerosolen de belangrijkste verspreidingsroute is….’) Ik denk dat zijn rol groter is dan het lijkt.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Het probleem voor RIVm en Friedrich is hoe ze proberen met allerlei gedachtenkronkels het feit dat er bij superspreading events veel mensen tegelijk worden besmet toch te verklaren via de druppels binnen 1,5 meter.
      De logica die ze daarbij gebruiken is tenenkrommend.
      Want stel dat bij een superspreadevent vrijwel alle aanwezigen mazelen hadden gekregen dan hadden de virologen geroepen “ja dat is door de lucht gebeurd”.

      Besef goed wat er aan de hand is: de virologen en epidemiologen zeggen ta.v. influenza en nu Covid-19 dat de zon om de aarde draait (men wordt besmet via direct contact), maar dat de aarde om de zon draait (men wordt besmet via airborne virus) kunnen ze mentaal (nog) niet accepteren. De WHO moet je dan vergelijken met de Paus uit het begin van de17e eeuw. Ze zorgen daarmee wel voor enorme schade aan de mensheid.

      Beantwoorden
  63. Joke van Dijk
    Joke van Dijk zegt:

    Maurice, Enorm bedankt voor je niet aflatende pogingen om mensen tot inzicht te brengen. Ikzelf heb de 1,5 m losgelaten en met mij nog veel anderen. Ik merk het bij het passeren op straat. Voel me er prima bij. Die 1,5 meter is geen leven, economisch niet en sociaal niet. Hou vol tot Rutte en de zijnen om zijn.

    Beantwoorden
  64. Koen Stapert
    Koen Stapert zegt:

    Beste Maurice,

    Hoe kijk jij aan tegen het vliegverkeer dat nu terugkomt? Easyjet vliegt met alleen ‘aribussen’ waar afhankelijk van het model tussen de 157 en 235 mensen in kunnen.

    Dank en gr,

    Koen Stapert

    Beantwoorden
  65. Jo
    Jo zegt:

    Middelbare scholen -> super spread plek?

    Ik weet dat het een gevoelig onderwerp is, in het algemeen (aan onderwijs “komen we over het algemeen niet”), maar alles gelezen hebbend; zou jij, Maurice de Hond, middelbare scholen ook zien als een ‘super spread’ event / plek? Of zijn er omstandigheden aan te voeren waarom middelbare scholen met pakweg 500-1500 leerlingen, niet een super spread plek zouden zijn?

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Inderdaad vind ik dat als ze geen aandacht geven aan ventilatie dat middelbare scholen een probleem kan worden.
      Meestal echter is het weer buiten dusdanig dat de luchtvochtigheid binnen op een voldoende niveau het is.

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *