De achterhaalde “mantra’s” van onze deskundigen en de grote gevolgen

We weten steeds meer over hoe COVID-19 zich verspreidt. Helaas lijkt het er niet op dat de deskundigen die de regering adviseren, tot nu toe meer over die verspreiding hebben geleerd, dan wat ze er al in februari van wisten (of niet van wisten).  Dat blijkt al wel uit dit interview.

Dus men herhaalt vanaf het begin mantra’s als “1,5 meter afstand”, “handen wassen”, “in de elleboog niezen” en “er dreigt een tweede golf”. Dat waren de kernen van de strategie ingegeven door de WHO, waarmee wereldwijd de lockdowns werden ingegaan, en die in Nederland ook voor de komende maanden kern van beleid zijn.

Maar we hebben inmiddels zoveel meer geleerd over de verspreiding van COVID-19 dat deze kernen van het beleid in sterke mate heroverwogen zouden dienen te worden. Want deels sturen die mantra’s ons de verkeerde kant op en deels wordt het ware gevaar niet goed onderkend. En dat is een dodelijke mix tijdens de enorme crisis waarin we nu verkeren.

Er zijn de laatste weken meerdere belangwekkende papers verschenen, waaronder de zeer relevante presentatie van het hoofd van het viruslab in de VS met hun vindingen en adviezen en die van Prof. Streeck over Heinsberg. Ik heb in veel van mijn blogs dat al beschreven, inclusief de links, zodat men die ook zelf kan teruglezen.

Ik ben bezig met een bijzonder project waarvan ik over een aantal dagen, alle bevindingen op een rij zet en aangeef welke conclusies de regering daaruit zou moeten trekken. Ik kan daar nu nog niets over zeggen, maar ik zal het tijdig via verschillende media aankondigen. Uit mijn blogs tot nu toe is overigens goed op te maken welke richting het uit zal gaan.

In dit blog wil ik laten zien dat de overheidsmantra’s achterhaald zijn, omdat men door de jaren heen nooit goed heeft kunnen zien wat het patroon van influenza nu echt was, en nu daardoor blijkbaar te zeer verblind wordt om de duidelijke patronen van COVID-19 te kunnen zien. Met helaas heel grote consequenties.

Dit zijn mijn bevindingen:

Het verspreidingspatroon van COVID-19 lijkt heel sterk op dat van influenza, hoewel dat nog niet door iedereen wordt onderkend. Maar als je deze uitgebreide en fascinerende presentatie uit 2014 van de WHO ziet, dan is het duidelijk wat men toen wist van influenza. Maar ook dat men nog heel erg zoekende was naar verklaringen voor het verspreidingspatroon van influenza.

Boven de 30 graden noorderbreedte was het duidelijk dat er één piekmoment is bij griep (in de winter, zoals bij ons). Maar in de rest van de wereld waren er nog al wat diffuse patronen.  Dit staat in de presentatie:

In India zag men wel een relatie met de moesson, maar toch zag men daar weer afwijkingen op, die men niet zo goed begreep, zoals uit dit paper blijkt,

Rondom de evenaar was er geen echt patroon te zien. Aan de hand van Maleisië wordt dat in die presentatie getoond. Daar zien we een grillig patroon door het hele jaar heen. (Kuala Lumpur ligt heel dicht bij de evenaar, net zoals Manaus in Brazilië en Guayaquil in Ecuador, waar net een grote uitbraak van COVID-19 is geweest).  Er worden diverse mogelijke verklaringen gegeven, maar men was en is er nog helemaal niet uit.

Het onderzoeken van het verspreidingspatroon van COVID-19 is eenvoudiger dan dat van influenza. Bij influenza zijn er altijd mensen die al immuun zijn voor de nieuwe “flavor of the year”, zodat bij bestudering er veel verstoringen zijn in de patronen. Maar bij COVID-19 is dat niet zo. Niemand was besmet en iedereen kon nog besmet worden. Juist daardoor kun je zoveel leren van het bestuderen van dit “schone” patroon van verspreiding. Met als interessante bijkomstigheid dat we zo ook meer leren over de verspreidingsmethodes van influenza. Maar dan moet je dat wel gaan doen en niet alleen je oude mantra’s blijven herhalen.

In Manaus (Brazilië) is er een grote uitbraak geweest. Dat was in een heel warm gebied met hoge luchtvochtigheid. Het betreft uitbarstingen die we niet gezien hebben in Afrika.

Ik was op zoek naar een superspreading event in Guayaquil en Manaus, omdat ik die in onze gematigde weergebieden zie als de bepalende factor van de exponentiële groei. (Ook bij de SARS-uitbraak in 2003 werden die events gezien als de grote boosdoeners).

Het carnaval in februari in Guayaquil leek zo’n moment te zijn, maar als je de cijfers van de uitbraak daar ziet, dan startte Corona daar paar weken later. In Manaus zag ik dat de uitbraak zijn oorzaak had tussen 12 en 15 maart, maar vond rond die datum geen specifieke gebeurtenis. Althans, niet via het zoeken in kranten en nieuwssites in Manaus.

Totdat ik een paar dagen geleden nog een keer naar het weer keek: hoge temperaturen, hoge luchtvochtigheid. En toen zag ik het.

Op 14 maart in de morgen waren er in Manaus zware regenbuien.

Van mijn Cubaanse vrouw had ik al begrepen dat in Cuba het griepseizoen samenhangt met de regentijd (april-mei  en september-oktober). Zou dat hier ook zo kunnen zijn?

Normaal wordt door arme mensen in landen waar het warm is, geen airco’s gebruikt. Men is afhankelijk van natuurlijke ventilatie om het nog wat af te laten koelen in huis. Men heeft geen glazen ramen, maar blindering, die men open en dicht kan doen. Zoveel mogelijk laat men de tocht in huis zorgen voor enige afkoeling, gestimuleerd met ventilatoren.

Men is en zit ook vaak buiten. Voor de deur, in de straat.

Maar als het zwaar gaat regenen, dan verandert alles. In Cuba gaan de kinderen dan niet eens meer naar school. Iedereen gaat binnen zitten. En dat is dus op die zaterdagochtend 14 maart gebeurt.

In Manaus valt in maart gemiddeld 335 ml regen. Dat is 40% van wat er in Nederland in een jaar valt.

Rond 20 maart startte de exponentiële groei van het aantal besmettingen in Manaus. Dit zijn de cijfers:

Het lijkt sprekend op de patronen die ik bijvoorbeeld in Kessel en Uden heb gezien na een superspreading event.

Alleen in Manaus is er op 14 maart geen superspreading event geweest. De besmetting moet gekomen zijn toen vrijwel de hele bevolking (want het was zaterdag) thuis bij elkaar zat  om te schuilen voor de hevige regen.

Mijn ervaring in Cuba is, dat als het daar hard regent er, in tegenstelling tot in Nederland, dan heel weinig wind is. Met 100% luchtvochtigheid buiten en regen die met bakken naar beneden komt, zal de lucht in huis veel langer blijven hangen. En dat zijn optimale omstandigheden voor aerosols om dan te blijven hangen en, net zoals bij superspreading events in onze gebieden, veel van de aanwezigen te besmetten (met een hoge “virale load” , zoals uit het onderzoek van Prof. Streeck is gebleken).

De voorwaarde hierbij is natuurlijk wel dat er lokaal al mensen besmet waren zonder het zelf te weten. Maar ook uit onderzoek in Frankrijk blijkt, dat het virus al veel langer onder ons was, zonder dat we het echt merkten. Pas na de grote superspreading events in Europa werd het hier goed zichtbaar.

Van Brazilië weten we dat er nogal wat rijke Brazilianen waren die in Europa hadden geskied en het virus naar Brazilië hebben meegebracht. Het moet dus al ergens eind februari in Manaus terecht zijn gekomen en zich relatief langzaam in de stad hebben verspreid, zonder dat het echt werd opgemerkt. Totdat de regen kwam op 14 maart.

Als je vervolgens naar de regen kijkt in de rest van maart 2020 in Manaus, dan valt op dat het pas aan het eind van maart weer ging regenen, met als gevolg een volgende versnelling, zoals de grafiek ook toont.

Daarna keek ik naar Guayaquil. Daar regende het vaker en ook daar is er een relatie tussen de start van de uitbraak en de regen.  Dus influenza en COVID-19 kunnen toeslaan als mensen in dat soort gebieden door de regen bij elkaar kruipen in afgesloten ruimtes zonder ventilatie met buitenlucht.

Alleen in de maand augustus is in Manaus de gemiddelde hoeveelheid regen lager dan de gemiddeldes in Nederland. De andere maanden regent het meer en bovendien vaak veel meer. In totaal 4 keer zoveel dan gemiddeld in Nederland.

Nu begrijp ik waarom men geen echt patroon heeft herkend bij influenza in tropische gebieden rond de evenaar waar het veel regent.  Omdat de regen daar geen duidelijk patroon heeft.

Het is voor mij evident dat dit zowel bij COVID-19 als influenza de verklaring is voor de start van grote uitbraken. Hoe het precies binnenshuis werkt, weet ik niet.  Dat verdient natuurlijk (snel) nader onderzoek. Mij zou het niet verbazen dat ook hier aerosols de belangrijkste reden zijn, omdat (en ook dat heeft het onderzoek van Prof. Streeck ons geleerd) mensen elkaar niet zo makkelijk besmetten door nabijheid, zoals we steeds dachten. Via aerosols gaat het massaler en intenser.

Als er in Manaus 500 besmettingen waren, en tijdens de regen zaten er gemiddeld -laten we zeggen- 10 mensen in huis, en 80% daarvan werd besmet, dan is dus in één dag het aantal besmettingen van 500 naar 4.500 geëxplodeerd. (Impliciet laat het trouwens ook zien dat de verspreiding zonder zo’n explosieve gelegenheid bij lange na niet zo snel verloopt als we dachten. Iets wat ik ook hier heb laten zien.)

De reden waarom ik er nu zo diep op in ga, is omdat het laat zien dat, hoeveel respect ik ook voor de virologen en epidemiologen heb, zij ten aanzien van influenza nooit goed hebben gezien waardoor de verspreiding verliep zoals die verliep. Er waren meerdere mogelijke verklaringen voor de grillige patronen. En terwijl het patroon van COVID-19 veel duidelijker te zien is, laten zij zicht leiden door inzichten en mantra’s waarmee ze influenza uitbraken ook niet hebben kunnen tegenhouden.

Maar wat we nu allemaal te weten zijn gekomen over de verspreiding van COVID-19 laat zien dat die mantra’s voor een belangrijk deel niet goed van toepassing zijn. En zolang ze weigeren dat onder ogen te zien, wordt niet alleen de regering, maar ook degenen die hen in de media volgen, -ongetwijfeld onbewust- op het verkeerde been gezet. Met zowel grote risico’s voor de volksgezondheid als de economie en de maatschappij.

Rond maandag kom ik met de mantra’s waarmee we op een economisch betere, en qua gezondheidszorg veiligere, wijze de huidige crisis uit komen.

14 antwoorden
  1. Bart Jutte
    Bart Jutte zegt:

    Interessante hypotheses over wat er gebeurd kan zijn in Manaus. Ik ben zelf een jaar of vijf actief in Manaus in het toerisme, dus ik ken de situatie ter plekke in meer detail. Daarom wat aanvullingen met een paar ideeën en opties.
    Carneval is groot in Manaus, na Rio de grootste festiviteit. Hier komen ook veel mensen van buiten Manaus en Brazilië naar toe. De opties om naar Manaus te komen zijn simpel: per vliegtuig of cruiseschip. Dit betekent dat personen die naar Manaus komen minimaal meerdere uren (vliegtuig) of dagen (boot) bij elkaar hebben gezeten en er dus wellicht een aantal spreaders waren die aankwamen in de stad (even speculerend). Daarna is het verder verspreid, met taxichauffeurs, verzorgend personeel en hotels als meest logische vetrekpunten. De opties om naar Manaus te komen zijn simpel: per vliegtuig of cruiseschip. Dit betekent dat personen die naar Manaus komen minimaal meerdere uren (vliegtuig) of dagen (boot) bij elkaar hebben gezeten en er dus wellicht een aantal spreaders waren die aankwamen in de stad (even speculerend). Daarna is het verder verspreid, met taxichauffeurs, verzorgend personeel en hotels als meest logische vetrekpunten. Dat kan een startpunt zijn voor de eerste (onzichtbare) verspreiding. De eerste patient ter plekke was een Engelse toeriste vertelde mijn zakenpartner. Brazilianen die zijn gaan skiën kunnen het ook hebben meegebracht, maar Manaus is niet bijzonder geliefd onder de jetset van Brazilië wat ik zie. Een optie is dat het virus aanwezig was op een van de cruiseschepen die de stad aandoen. Dit brengt in een klap heel veel toeristen de stad in. Je zou dit relatief eenvoudig na kunnen gaan of dit past in de timing van de uitbraak. De laatste cruise die de stad aandeed was 18/3, zie dit nieuwsbericht thttps://ampost.com.br/2020/03/ultimo-cruzeiro-da-temporada-atracara-com-680-passageiros-no-porto-de-manaus/?fbclid=IwAR2N9I8NXB5NkxG5DqMZGbdJpkNu_zgDVDVPOwoFSf1T0wtxBoBrs84_ZpA
    Manaus is groot met meer dan een miljoen inwoners, dus het kan natuurlijk ook een combinatie van super spread events zijn geweest die voor de grote uitbraak hebben gezorgd. Belangrijk is ook de reactie van de lokale overheid. Iedereen moest verplicht binnenblijven en dit werd streng gehandhaafd (geweld door de politie is meerdere malen voorgekomen). Dit zorgde ook voor een onnatuurlijke situatie in dit geval: mensen bleven verplicht binnen, niet zozeer vanwege de regen van 14 maart, maar omdat ze simpelweg niet anders konden. De tweede versnelling die je ziet, kan ook komen doordat dit de tweede golf is die wordt veroorzaakt door de eerste golf besmettingen. Als je in Nederland naar de data kijkt, zie je wellicht eenzelfde patroon. Is een beetje speculeren hier, maar hopelijk geeft dit je weer wat ideeën om verder te speuren.

    Beantwoorden
    • Bart Jutte
      Bart Jutte zegt:

      Twee aanvullingen op mijn eerdere commentaar na een gesprek met mijn zakenpartner in Manaus:
      – De lockdown begon rond 25 maart, dus dat kan de initiële groei van het virus niet verklaren.
      – De Corona cijfers wordt mogelijk sterk overdreven in Manaus om zo meer geld van de centrale overheid te krijgen. Betrouwbare Corona gegevens blijft heel lastig.

      Beantwoorden
  2. Ralph Schurink
    Ralph Schurink zegt:

    Beste Maurice,

    Wederom een uitstekende analyse. Chapeau en nu ben ik benieuwd naar aanstaande maandag! Succes daarmee!

    Beantwoorden
  3. Joost
    Joost zegt:

    In bijna alles wat je schrijft en zegt klinkt een verbitterdheid en frustratie door dat je niet gehoord wordt, en dat de “experts” die het in feite voor het zeggen hebben op dit moment onvoldoende doen met de nieuwste wetenschappelijke inzichten.

    Ik denk dat je met veel van jouw bevindingen op het juiste pad zit, en dat je ook wel deels gelijk hebt dat er niet naar jou geluisterd wordt. De vraag is dan waarom er minder aandacht voor en vertrouwen in jouw boodschap zit, en mijn inschatting is dat het frustratiegedeelte van je boodschap te prominent is. Ik ben bang dat daardoor je boodschap als minder constructief wordt ervaren. Ik denk dat mensen en media jou ook vooral serieus nemen op wat mensen zien als jouw vakgebied: statistische verbanden. Op het moment dat je ook uitspraken doet over hoe het met de economie zou moeten, of virologische conclusies trekken uit die statistische verbanden die je hebt gevonden (“mondkapjes dragen is een veel beter alternatief dan 1.5m”) verliest ook de rest van je boodschap helaas aan geloofwaardigheid — ook al is dat niet terecht.

    Ik hoop dat je je project daarom probeert meer te presenteren als mogelijke aanscherping of aanvulling van de aanpak waar kabinet/OMT op dit moment voor kiest, en niet als een radicaal alternatief.

    Beantwoorden
    • LaraWent
      LaraWent zegt:

      Mee eens, ik denk dat verandering van toon enorm kan helpen om de inhoud van je bevindingen beter aan te laten komen. Want die inhoud vind ik heel interessant. Ook de discussie die hier kan ontstaan en de aanvullingen.

      Beantwoorden
  4. Marcus
    Marcus zegt:

    Beste Maurice,
    Ik ben onder de indruk van uw kritische en min of meer wetenschappelijke benadering.
    Er zijn teveel elementen om nu op te reageren, maar wat me vooral opvalt is dat de super-spreading events wereldwijd onderschat worden. Trump verplicht slachterijen actief te blijven, terwijl de omstandigheden daar ideaal lijken te zijn voor het virus. Nederland (GGD) is laks met de opvolging en analyse van potentiële super-spreaders zoals Kessel.
    Het zou me niet verbazen als er zich relatief veel slachterijen in de hotspots in Brabant en Limburg bevinden.
    Ik woon in Zuid Afrika en hiermee vergeleken is Nederland een oase van rust, transparantie en doordachte aanpak. De regering in Zuid Afrika heeft een keiharde lockdown geïmplementeerd terwijl daar geen reden voor is. De omstandigheden (temperatuur, luchtvochtigheid) zijn ongunstig voor het virus, de bevolking is jong en de meesten leven grotendeels op straat. Toch worden velen (en met name de minder bedeelden in de townshops) met harde hand gedwongen in hun metalen hutjes te blijven. Met velen op 9 vierkante meter… Tja.
    Intussen zijn de ziekenhuizen nagenoeg leeg, er zijn gewoon weinig mensen die behandeling nodig hebben en mensen met andere aandoeningen blijven weg. Natuurlijk kan er veel veranderen nu de herfst hier intreedt. Maar dan nog lijkt het me beter buiten te zijn dan mensen te dwingen binnen te zitten. Maak dat de regering hier maar eens wijs…
    Kortom, de Nederlandse aanpak kan zeker beter maar is in mijn ogen ongekend veel beter dan buiten Europa.
    Dit is echter geen reden om het er bij te laten, de invalshoeken die u belicht zijn zeer de moeite waard om mee te nemen in de verdere aanpak.
    Ik blijf uw blogs met veel belangstelling lezen.
    groet, Marcus

    Beantwoorden
  5. Kenneth
    Kenneth zegt:

    Beste Maurice,

    Zou je je mening willen geven op de visie van Johan Giesecke, die inmiddels langs talloze kanalen heeft aangegeven dat een lockdown eigenlijk alleen maar de verspreiding van het virus vertraagt en verder zinloos is.
    Ik zag gisteren een eerste artikel over hem op NOS.nl maar vind dat er tot nog toe erg weinig over deze senior epidemioloog wordt geschreven door de Nederlandse pers. Terwijl de Zweedse aanpak nu toch duidelijk hele goede resultaten geeft. Zelfs de WHO prijst nu deze aanpak.

    Hier een aantal interviews met Johan Giesecke:

    https://www.youtube.com/watch?v=bfN2JWifLCY

    https://www.youtube.com/watch?v=CajLDNg-Fb4&fbclid=IwAR3diE3Z3sst2U7yk1XmQU5JhN82zcBiAa1sCRu_wv5d0468itkrEr5f_8I

    https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)31035-7/fulltext?fbclid=IwAR2YJDTN2v3-bKRzXEU-aEkoksPwqG5IqUqha3MOgGdNnzhF9WlbX0RIx_A

    https://nypost.com/2020/04/29/who-lauds-sweden-as-model-for-resisting-coronavirus-lockdown/?fbclid=IwAR0HUNGf3Df6NM3Xgn7xT_Ec68BEX-ls_abWqdjLiRp8XlkyTl5ffQK7gIs

    https://www.who.int/emergencies/diseases/strategic-and-technical-advisory-group-for-infectious-hazards/members/biographies/en/index2.html

    Beantwoorden
  6. Leo Hanemaaijer
    Leo Hanemaaijer zegt:

    Dat luchtvochtigheid een belangrijke rol in de verspreiding van virussen heeft is bij de ventilatie deskundigen al veel langer bekend. Zie deze link: https://fmtgezondheidszorg.nl/droge-lucht-maakt-ziek-het-belang-van-luchtvochtigheid/ Maar er is meer informatie in deze rapportage te vinden, en dat is de relatie met zout. Zout het beste vaccin tegen COVID-9, ziet u het voor zich? Toch zou het kunnen!
    Wat is er aan de hand, ZOUT is onontbeerlijk voor iedereen, anders gaat het behoorlijk fout in het menselijk lichaam.
    Wie huilt proeft zout, wie zweet proeft zout, tenminste zo hoort het wel.
    Het menselijk lichaam kent twee uiterst speciale transitie gebieden met het buiten milieu, namelijk de maag en de longen. De maag weert verkeerde zaken voor de gezondheid, zoals bacteriën en virussen met zijn maagzuur, dit maagzuur bestaat onder andere weer uit zoutzuur. De longen moeten het echter hebben van het zout wat in het bloed circuleert, en ja doorgaans bestaat bloed dus voor 1% uit zout. Het daarmee verklaarbaar dat de afwezigheid van zout in het vocht van het longweefsel, het COVID virus in de kaart kan spelen. En nog is er meer te weten, de tegenhanger van zout is zoet, en laten in dit verband de diabetes patiënten al genoemd worden als veelvuldig opgenomen patiënten. Het is echter op het conto van Maurice te schrijven dat, tijdens torenhoge luchtvochtigheden, toch ook stevige verspreiding van het COVID virus plaats bleek te kunnen vinden. Een onverwachte constatering! totdat je je ook begrijpt dat de longen normaal gesproken goed in staat zijn om vocht uit de atmosfeer op te nemen. En dat is dan gelijk de cru, zodra de longen heel veel vocht opnemen, wordt hoogstwaarschijnlijk de beschermende plaatselijke zout concentratie stevig verlaagt. En nu heeft een diabetes patiënt in plaats van zout, ook nog eens zoeter bloed.
    Dus de staat van de longen (te droog of te vochtig, niet zout wel zoet) is bepalend voor het ziek kunnen worden, en daarmee is het ook te verklaren waarom velen niet echt ziek zijn geworden, maar wel besmet bleken te zijn geweest. De longen bestaan uiteindelijk zelf voor 90% uit water, dus er speelt nog iets. Het vocht in de lichaamsweefsels zelf, kan alleen maar door het bloed worden aangevoerd, en dat gebeurd via de microcirculatie, ook wel vasomotie genoemd. Deze vasomotie loopt bij mannen rond de 35 jaar terug en bij vrouwen rond de 45 jaar. Nu hebben jonge kinderen de allerhoogste vasomotie en oudere mannen juist de allerlaagste vasomotie, en precies deze data zien wij terug in de lijsten van overledenen, gemaakt door het RIVM. Het moge duidelijk zijn dat door de halve wereld en het RIVM, het kind tot nu toe steeds met het badwater is weggegooid. Naar alle waarschijnlijkheid is via onderzoek van de longen werking, wel de echte winst te behalen. Zout dood virussen immers, en is preventief en mogelijk ook curatief in te zetten.

    Beantwoorden
  7. Marleen
    Marleen zegt:

    Goedemorgen Maurice,
    Ik denk dat de overheid toch wel ergens naar je heeft geluisterd, bijv. de keuze om zwembaden 11 mei te openen en sportscholen per 1 september? In het kader van luchtvochtigheid en temperatuur.

    Beantwoorden
  8. Jan
    Jan zegt:

    Hi Maurice. Dank voor je analyse over Brazilie en met name Manaus! Ben onder de indruk. De redenen die je aangeeft vind ik heel aannemelijk!

    Beantwoorden
  9. Wilfrid Evenblij
    Wilfrid Evenblij zegt:

    Beste Maurice, ben je wellicht bekend met het interview met Zach Bush (8 mei jl.) (https://www.youtube.com/watch?v=5RAtFBvKrVw&feature=youtu.be&fbclid=IwAR0JihUxRm8X0oTG9NzUvUX_LWhvUZgqMRdaRbjezCVoNZSqD0tw1OoBJFA)? Afgezien van het schreeuwerige begin, de click bait titel en de hoofdletters een m.i. zeer interessante video. Er zijn duizend aspecten te noemen die me belangrijk lijken, maar in verband met jouw bovenstaande beperk ik me tot deze: Ook Bush legt verband tussen virusinfecties en jaargetijden/weersomstandigheden/luchtkwaliteit. In het kort komt het erop neer dat hij verband ziet tussen het CO2-gehalte in de lucht en de mogelijkheid dat virussen zich verspreiden. Het griepseizoen begint nadat de blaadjes gevallen zijn en is geheel over wanneer de natuur de CO2 weer volledig kan opnemen. Het is erg beknopt door mij verwoord, mocht je het interessant vinden, deze verstandig klinkende meneer is wat mij betreft een aanrader!

    Beantwoorden
  10. Annelien
    Annelien zegt:

    Hoi Maurice, ik heb het hele artikel niet gelezen, maar wel je interview gezien. Ik ben eigenaar van een yogastudio en ik hoop 1 september weer open te mogen. Ik zou graag advies willen over de luchtvochtigheid in de zaal. Wat vind je daar de maximale waarde. Verder begin ik een aantal van mijn lessen met het zingen van een mantra. Moet ik dat helemaal achterwege laten of zou ik de mensen ook kunnen vragen zachtjes mee te zingen of anders neuriën? Ik hoop dat je tijd hebt om me te antwoorden :)

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *