De spookpatronen van prof. Wallinga (RIVM)

In het dagrapport van het RIVM van vandaag stond dit overzicht over de R0 (reproductiefactor).

Als je goed kijkt zie je vanaf 26 maart per week kleine golfbewegingen. Op 18 mei zien we eentje, die net boven de 1 uitkomt.

Wat is daar nu aan de hand? Gaat het toch de verkeerde kant op (zoals prof. Wallinga impliceerde toen hij vrijdag in Trouw een interview gaf).

Als je naar de onderliggende data kijkt zie je wat er echt aan de hand is, en dan zakt de moed je verder in de schoenen ten aanzien van de wijze waarop het RIVM en prof. Walling met data omgaan.

Deze grafiek staat ook in het rapport. Dat zijn de cijfers die gebruikt worden voor de berekening van de R0.

Besef dat de RO per dag wordt berekend door de ziekenhuisopnames per dag te delen door die van 4 dagen eerder. De rode lijn betreft de eerste ziektedag van de mensen die in het ziekenhuis zijn opgenomen.

Als je goed kijkt naar die data, dan zie je met een bepaalde regelmaat een piekje. Kijk nog maar even naar 1 april. Maar ieder van die piekjes wordt voorafgegaan door een dipje. Dat komt omdat het piekje een maandag betreft en het dipje de zaterdag en de zondag.

In het overzicht van het RIVM van de ruwe data zien we op een maandag in april 90 ziekenhuisopnames. Op de vrijdag ervoor waren het er 122. Maar in de dagen ertussen 71 en 60. Eind mei zien we op een maandag 14 ziekenhuisopnames. Op de vrijdag ervoor waren het er 9. Maar op de zaterdag en zondag waren het er 3 en 4. Dus de reeks was 9 – 3 – 4 – 14.

Maar als we die 14 van de maandag gelijkelijk verdeeld hadden over de zaterdag, zondag en maandag, dan was de reeks geweest: 9 – 8 – 8 – 5.

Origineel: 9 – 3 – 4 – 14

Correctie: 9 – 8 – 8 –  5

Dat maakt nogal wat uit: 14 op maandag of 5.  Zeker als je weet dat 4 dagen ervoor (op donderdag) het aantal 7 was.  De 14 ten opzichte van die 7 zou een duidelijke stijging  betekenen, maar die 5 ten opzichte van die 7 een duidelijke daling.

En daarmee hebben we direct de verklaring voor de golfbeweging van R0. We zien vooral het feit terug dat mensen meer op maandag in het ziekenhuis worden opgenomen dan op zaterdag of zondag.

Dat in het overzicht van het RIVM op 18 mei (een maandag!) een waarde te zien is van boven de 1 is volledig toe te schrijven aan de specifieke weekendpatronen en heeft NIETS te maken met een reproductiefactor, die echt weer aan het stijgen is. Vanaf 15 maart blijft de R0 stabiel op ongeveer hetzelfde niveau staan. De schommelingen hebben vrijwel alleen te maken met het feit dat in het weekend minder mensen worden opgenomen dan op maandag. Dat zijn de spookpatronen van prof. Wallinga.

Die vervolgens het volgende durft te zeggen bij een interview in Trouw. Kan het schaamtelozer?

 

 

 

 

104 antwoorden
  1. Tim Snelders
    Tim Snelders zegt:

    Goed genuanceerd artikel. Dank voor het tegengeluid!

    We zijn overgeleverd aan figuren zoals “RIVM-man” Wallinga heeft het eerder mis heeft gehad. Terwijl daar het beleid op gemaakt was.

    Laten we z.s.m. stoppen met die 1.5 meter.

    Ga zo door Maurice – we moeten hieruit – en zitten nog deels op slot. Frustratie ten top.

    Beantwoorden
    • Erik
      Erik zegt:

      Wij doen sowieso niet aan die anderhalve meter, en dan zie je van die slaapkoppen met een paniekerige blik kijken…. ik kan er alleen maar van genieten en lach ze van binnen allemaal uit.
      Als ze er iets van zeggen, dan zeg ik; “sorry dat ik je wakker probeerde te maken, slaap lekker verder”. Dan is die blik die ze geven GOUD waard !

      Beantwoorden
      • Louise
        Louise zegt:

        Kun je je ook voorstellen dat mensen gewoon doodsbang zijn? En daar geniet jij van begrijp ik? En dan noem je het ook nog eens slaapkoppen. Je zou ook gewoon, begrip kunnen tonen misschien.

        Beantwoorden
      • Chelsea
        Chelsea zegt:

        Sommige van die “slaapkoppen” behoren tot de risicogroep en gaan liever niet (bijna) dood op de IC zonder hun geliefden nog te kunnen zien.
        Wat je privé doet moet je zelf weten. Wat dat betreft vind ik de maatregelen ook benauwend. Maar in het openbaar vind ik het wel sociaal rekening te houden dat nou eenmaal niet iedereen een sterke gezondheid heeft.

        Beantwoorden
      • Annemarie
        Annemarie zegt:

        Wat een kinderachtige manier van omgaan met en praten over medemensen, Erik. Zelfs als je een andere visie hebt op de Corona-maatregelen vind ik het niet meer dan normaal om de ander te respecteren in hoe hij of zij ermee om wil gaan. Het hele idee van samenleven is toch rekening met elkaar houden, niet alleen nu in deze aparte tijd, maar altijd al ? En ook al vraag ik mezelf ook af in welke mate het van belang is om buiten in de open ruimte anderhalve meter afstand van andere mensen te houden , ik respecteer het en begrijp de angst om ( ernstig) ziek te kunnen worden. Die angst heb ik namelijk zelf ook enigzins, met m’n wat haperende gezondheid . Bovendien ligt een familielid ( voorheen gezonde , niet rokende, slanke man van eind 50) inmiddels al 10 weken in het ziekenhuis met Covid 19 , dus ik zie van dichtbij hoe ernstig deze ziekte je lichaam kan verzwakken .

        Beantwoorden
      • Bob
        Bob zegt:

        Beste Erik: Al zal je misschien gelijk hebben, jouw manier van denken geeft weinig blijk van empathisch vermogen en rekening houden met anderen. Probeer die discussie dan maar te voeren met de beleidsmakers die er inderdaad heel weinig van bakken.

        Beantwoorden
      • Joris Driepinter
        Joris Driepinter zegt:

        Jammer dat het niet besmettelijker is, dan zouden geestelijk beperkten zoals u opgeruimd worden door hun eigen domheid.

        Beantwoorden
    • Sepp
      Sepp zegt:

      Ik ik ik en totaal geen inlevingsvermogen naar mensen die wel snappen wat dit virus betekend . Van mij zou je iets anders krijgen als een blik waar je achterlijk op zou kunnen reageren ! Nadenken is moeilijk voor jou he ..misschien verander je van mening als je weet dat er een dierbare eenzaam kapot ligt te gaan . Al vraag ik me af of je wel weet wat dierbaar betekend met deze reactie. Triest .

      Beantwoorden
  2. Jesse
    Jesse zegt:

    Maurice, je stelt hier opnieuw dat “de RO per dag wordt berekend door de ziekenhuisopnames per dag te delen door die van 4 dagen eerder”.
    Waar baseer je op dat de R0 zo berekend wordt? Want zoals ik al eerder heb aangegeven, zal er toch nog een iets met logaritmen (of, bedenk ik me nu, wortels) gedaan moeten worden om van die 4 dagen naar de groei per dag te komen.

    Beantwoorden
    • HansV
      HansV zegt:

      Het juiste antwoord moet volgens mij zijn het gesommeerd aantal besmettingen in de laatste vier dagen te delen door het gesommeerd aantal besmettingen in de periode van vier dagen daarvoor.

      Dus de besmettingen (i.c. de gemiddelde ziekenhuisopnames) moet je sommeren over de periode van vier dagen dat je gemiddeld besmettelijk bent.

      Vriendelijke groet, Hans

      Beantwoorden
    • Kees
      Kees zegt:

      Methode van rivm staat online en dat is wel echt een stuk complexer aangezien juist dat door Wallingabis aangetoond dat zo berekening te simpel is. Ik raad Maurice ook aan om eerst dat model te bekijken, source code staat online. Over de bruikbaarheid van zo laag aantal is zeker wel valide.

      Beantwoorden
      • L de jong
        L de jong zegt:

        Hallo Maurice,
        Hoe kunnen we toch in vredesnaam ervoor zorgen dat al dat 1 richting verkeer op de npo’s op houd en dat ook deskundige mensen zoals jij eens normaal uitgebreid aan het woord komen.
        Als je naar YouTube kijkt, kom je steeds meer bijzonder deskundige mensen tegen, die het helemaal niet eens zijn met de rivm.
        Deze angst makerij is om moedeloos van te worden

        Beantwoorden
    • Rick
      Rick zegt:

      Ik begrijp je redenering (je zou dan nog een derdemachtswortel moeten nemen om van vier dagen naar één dag te gaan), maar volgens mij klopt het niet. Je gaat er dan namelijk vanuit dat alle besmettingen van één persoon op alle anderen die hij/zij gaat besmetten binnen één dag plaats vinden. Kennelijk wordt er aangenomen dat iemand 4 dagen besmettelijk is, of die aanname klopt is een tweede natuurlijk.

      Ik ben ook wel benieuwd naar een bron hier van. Als ik het RIVM hoor berichten over modellen om de reproductiefactor te bepalen, dan verwacht ik ook wel iets complexers als wat middelbare school wiskunde betreffende exponentiële functies.

      Beantwoorden
      • Rowan
        Rowan zegt:

        Het RIVM hanteert voor het berekenen van het effectief reproductiegetal (Rt) de formules die Wallinga & Lipsitch hebben verkregen in de volgende paper:

        Wallinga, J., & Lipsitch, M. (2007). How generation intervals shape the relationship between growth rates and reproductive numbers. Proceedings. Biological sciences, 274(1609), 599–604. https://doi.org/10.1098/rspb.2006.3754

        Hierin wordt gebruik gemaakt van de “generation time” (Tc):

        “Here, Tc is the mean generation interval, defined as the mean duration between time of infection of a secondary infectee and the time of infection of its primary infector (sometimes this is called the serial interval or generation time).”

        De “generation time” van COVID-19 wordt gesteld op 4.0 dagen (95% betrouwbaarheidsinterval : 3.1, 4.9). Dat is dus waar de waarde 4 vandaan komt.

        Beantwoorden
    • Leon
      Leon zegt:

      Dat schrijft modelleur Wallinga in zijn interview ook zelf
      “We weten dat die eerste symptomen gemiddeld vier dagen optreden na de eerste symptomen van de besmetter. Dus wie op 6 april ziek werd, is vermoedelijk besmet door iemand die op 2 april ziek werd. Als je het aantal mensen dat op 6 april ziek werd, deelt door het aantal mensen dat op 2 april ziek werd, heb je de R van 2 april.”

      bron: https://www.trouw.nl/wetenschap/in-de-ban-van-de-r-we-weten-niet-of-het-virus-nog-verrassingen-voor-ons-in-petto-heeft~b5c4b652/

      Beantwoorden
    • R. Zwart
      R. Zwart zegt:

      Dat heeft Wallinga zelf verteld in het interview in Trouw.
      Ik citeer:

      “Mensen worden ziek, worden in het ziekenhuis opgenomen en getest. Dat gaat altijd op dezelfde manier.” Vervolgens leidt hij uit die opnamedag af op welke dag mensen hun eerste symptomen kregen. Daarbij worden de meldingsgegevens van de GGD gebruikt.

      En dan is het een simpel sommetje, vervolgt hij. “We weten dat die eerste symptomen gemiddeld vier dagen optreden na de eerste symptomen van de besmetter. Dus wie op 6 april ziek werd, is vermoedelijk besmet door iemand die op 2 april ziek werd. Als je het aantal mensen dat op 6 april ziek werd, deelt door het aantal mensen dat op 2 april ziek werd, heb je de R van 2 april.”

      Beantwoorden
    • Jesse
      Jesse zegt:

      Ah, bedankt voor de antwoorden, ik snap het inmiddels wat beter. Dat het generation interval 4 dagen was had ik al wel begrepen van de artikelen waar de RIVM website naar verwijst, maar ik had niet door dat de R dan niet terug gerekend hoeft naar iets ‘per dag’ (door dat terugrekenen dacht ik dat er wortels/logaritmen genomen moesten worden).

      Beantwoorden
  3. Walter
    Walter zegt:

    Maar 14 : 7 = 2 en deze waarde komt nergens voor ? De R(t) wordt blijkbaar anders berekend dan in het interview wordt aangegeven waarschijnlijk omdat het volslagen belachelijk zou zijn als hij de ene dag 0.25 is en de volgende dag 2.00 ?

    Beantwoorden
  4. Frank Ploegman
    Frank Ploegman zegt:

    Goed gevonden! En bedankt voor weer een verhelderend verhaal.

    Wat we vermoedelijk ook zullen zien in de nabije toekomst is dat de R veel meer zal fluctueren omdat ze er zo weinig besmette mensen zijn. Als er 1 besmetting is op dag X en op dag X+4 zijn het er 2, dan is de R ineens 2, oftewel ver boven de 1 en dan gaan ineens alle alarmbellen rinkelen terwijl er vrij weinig aan de hand is.

    Het tweede is dat als R langdurig onder de 1 is geweest, er ook maar heel weinig besmettingen zijn. De reproductiefactor moet dan langdurig boven de 1 komen (en/of korte tijd heel ver boven de 1) voor we weer op een aanzienlijk aantal besmettingen zijn.

    Beantwoorden
    • Kees
      Kees zegt:

      Deze erkenning was er in maart al waar Wallinga een interview gaf. ik kan even het artikel niet meer vinden maar daar werd al aangegeven dat SSE een groot aandeel hebben.

      Beantwoorden
    • martijn sonnenberg
      martijn sonnenberg zegt:

      dit is wat zuid korea doet, min of meer, erkent het bestaan van super spreading (net als RKI) en is volgens mij in lijn met wat Maurice voor staat. In ieder geval oogt het als een plausibele en werkzame strategie

      Beantwoorden
  5. HansV
    HansV zegt:

    Maurice, de piek op 17 mei zie’k ook. Overigens 21 mei was pas Hemelvaart dus daar ligt het niet aan.

    Als je rekening houdt met weekendinvloeden wordt de één niet bereikt. Ik kom tot 0,97 maar dat is wel met veel toeval, gezien de minimale hoeveelheid data (6 opnames per dag rond 31 mei), waarbij eentje meer of minder echt het verschil kan maken (maar dat is voor jou geen nieuws).

    Ik zal je de spreadsheet mailen. Kijk maar wat je er mee doet.

    Vriendelijke groet, Hans

    Beantwoorden
  6. Peter
    Peter zegt:

    In een recent onderzoek van Sanquin wordt gesteld dat ongeveer 5% van de Nederlandse bevolking een vorm van Corona moet hebben gehad. Dit komt neer op ongeveer 900.000 personen. Stel dat het inderdaad klopt wat het RIVM zegt dat in de eerste maand van het virus een coronapatiënt tussen de twee en drie mensen besmet. Dan is er dus sprake van een expensionele groei en zou men binnen een maand, wanneer men start met twee patiënten, over de miljoen besmettingen zitten. Ik ben absoluut geen rekenwonder maar iets klopt hier iets niet. Zie ik iets over het hoofd? Zou. Ik graag willen weten wat.

    Beantwoorden
  7. Ito
    Ito zegt:

    Ja Maurice, getallen die ze laten zien kun je analyseren tot je een ons weegt. Maar het effect van de getallen die ze niet laten zien is nog veel groter. Want wat er in de verpleeg- en verzorgingshuizen is gebeurd zit niet in de rode lijn van de ziekenhuisopnamen. Dan krijg je dus een hogere R in de stijg fase en een lagere R in de daalfase.

    Beantwoorden
  8. Jillis
    Jillis zegt:

    Als ik de grafiek van het RIVM bekijk lijkt het alsof ze 6 of 7 dagen nemen om in dit geval terug te rekenen.
    Het is niet bijzonder ingewikkeld allemaal. Het bekijkt dus de situatie ten op zichte van een week eerder en dan kijken of t meer of minder is.
    Het voorspellen is andere koek. Daar kan het inderdaad exponentieel zijn als de R bv 2 is omdat je dan van 2 naar 4 naar 8 gaat.
    Maar het berekenen van die factor is in het begin na de carnaval compleet overschat. Benodigde IC bedden kwam niet eens in de buurt van het model van het RIVM. Noodziekenhuizen bleven leeg en niemand wilde er achteraf aan mee betalen. Geef ze nog een haring. Iemand anders heeft het ook al gezegd. De R komt met een constante hoeveel tests op 1 uur door de valse positieven. Het gaat helemaal nergens meer over.
    Maurice heeft volkomen gelijk.
    Het is schandalig en compleet bangmakerij. Jacco moet zich kapot schamen. Direct op deze zwarte lijst net als van Dissel.
    Dan nog het nieuws van de WHO dat alleen mensen met symptomen seizoen ziekte verspreiden. Het is zo duidelijk als wat dat geen ziek persoon nog lekker naar de kroeg gaat.
    Dus compleet onmogelijk dat die R iets met relevante informatie van doen heeft.

    Beantwoorden
    • Jesse
      Jesse zegt:

      En wellicht komt dat omdat ze nogal strenge quarantaine-maatregelen hebben (https://www.indiatoday.in/india-today-insight/story/a-stricter-lockdown-in-kerala-1683050-2020-05-29): “Additionally, there are around 115,297 people under surveillance in the state, with 114,305 under either home or institutional quarantine.” en het toezicht daarop is strikt “The chief minister also said that the state would introduce a three-part strategy to ensure that home quarantine restrictions are being strictly followed. Firstly, police and community volunteers will monitor those quarantined through physical verification by visiting households under surveillance. Secondly, neighbourhood vigil committees will keep tabs on the movement of those who have been home quarantined. The third aspect is police surveillance through mobile phone applications. “Above all, it is only the vigilance and cooperation of the public that can insulate us from the deadly virus,” added the chief minister.”

      Beantwoorden
  9. louis
    louis zegt:

    Beste Maurice,

    Je slaat door in het rivm-bashen.
    Jouw herverdeling is een gevalletje naar het gewenste antwoord toerekenen. Arbitrair.
    – Je herverdeelt de 14 van maandag gelijk over zaterdag (+5), zondag (+4), maandag (+5) om van 9-3-4-14 te komen tot 9-8-8-5.
    – Je zou evengoed kunnen stellen dat van de 14 er 5 echte gevallen van maandag zijn, en de overige 9 gelijk verdeeld moeten worden. Dit leidt tot 9-6-7-8. Met andere gevolgtrekking

    Wat ik wil zeggen is: dit blog gaat nergens over, dit kun je beter achterwege laten.
    Gebruik alsjeblieft je tijd en energie aan het bestuderen van internationale onderzoeksresultaten. Je bevindingen en informatie daaruit zijn wel nuttig en van toegevoegde waarde.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Ik snap niet hoe jij op 9-6-7-8 komt als je van de 14 van maandag naar 5 echte gevallen komt en dan tot de reeks 9-6-7-8 komt
      Volgens mij zou je moeten komen met dat als startpunt tot 9-7,5-8,5-5
      Ik zie niet in als er een lange golf is die duidelijk in de tijd daalt, waarom ik dan in een weekend ineens zou moeten aannemen dat het dan 9-6-7-8 zou zijn (als je toch tot dit aantal wil komen)>
      Wat mij irriteert is dat men vervolgens wel een reproductiecijfer laat zien met de vaste lijn, die even door de 1 gaat.
      En dat de modelleur in Trouw expliiet stelt dat de reproductiefactor oploopt.

      Beantwoorden
      • Peter
        Peter zegt:

        In datzelfde interview doet Wallinga eerst de volgende uitspraak:

        Aan de reproductiefactor zal het niet te zien zijn, verwacht hij. Dit getal, dat aangeeft hoeveel anderen een besmet persoon gemiddeld infecteert, ligt nu al bijna drie maanden iets onder de één. “Die factor R is vrij constant. Hij zwabbert hooguit door de onzekerheden in de berekeningen.

        Blijf aub alles in ogenschouw nemen

        Beantwoorden
        • Maurice
          Maurice zegt:

          Maar hij zegt toch echt bij het eind dat wat ik gekopieerd heb. “dat de reproductiefactor langzaam toeneemt en boven de een gaat uitkomen”.
          Niet alleen een uitspraak die nergens op is gebaseerd.
          Bij een hele lage aantallen besmetten personen heel weinig zegt
          En door het journaal is gebruikt om te zeggen “het reproductiegetal groeit langzaam boven de 1 uit”..
          Dat neem ik in ogenschouw en is weer een nieuwe variant om de mensen bang te houden….

          Beantwoorden
          • Peter
            Peter zegt:

            Hij zegt OOK wat ik erin gekopieerd heb. Dus hij zegt dingen vrij genuanceerd. net wat je wilt lezen. Ik krijg er geen angst van. Jij blijkbaar wel.

          • Richard
            Richard zegt:

            De opmerking “dat de reproductiefactor langzaam toeneemt en boven de 1 gaat uitkomen” is erop gebaseerd dat de maatregelen die nu komende maanden langzaam versoepeld worden de effectieve R waarde iets verhoogd. Die verhoging is ingeschat door het RIVM.

            Het klopt dat een R>1 weinig zegt bij super weinig besmettingsgevallen, maar het is meer bedoeld om aan te geven dat er niet meer ruimte is om verder te versoepelen. Betere bron- en contactonderzoek moet er namelijk voor gaan zorgen dat de effectieve R weer verlaagd wordt tot R<1 op het moment dat we de herfst/winter in gaan.

            De effectieve R moet je ook niet zo letterlijk nemen wanneer er weinig besmettingsgevallen zijn en het vaststellen van die R dus erg schommelt. De effectieve R is gewoon een mate dat aangeeft hoe gunstig de omstandigheden zijn voor verspreiding. Dus ook al zouden er nu afgelopen week 0 besmettingsgevallen in NL zijn en de effectieve R dus in theorie ook 0 zijn. Er heerst dan door de mate van social distancing wel een klimaat dat correspondeert met een effectieve R van ongeveer 1. Oftewel, als er opeens 100 mensen het land binnenkomen die besmet zijn, dan zullen zij naar verwachting ongeveer 100 andere mensen besmetten.

            Als je teveel focust of die exacte reeksen (9–3–4–14 of 9–8–8–5) dan snap je de achterliggende gedachte niet. Het RIVM gebruikt gewoon zo'n geautomatiseerd script en dan krijg je dus schommelingen bij lage besmettingsaantallen. Zolang je dit begrijpt en die grafiek dus met een korreltje zout neemt is er niets aan de hand. Dit artikel gaat over een storm in een glas water.

          • Maurice
            Maurice zegt:

            Ik vind dat je als je zo een grote verantwoordelijkheid hebt als RIVM en Wallinga over het beeld datje geeft, dat het wel heel vreemd is dat je dan zegt dat je de grafiek met een korreltje zout moet nemen.

          • Kees
            Kees zegt:

            Interpretatie is de key bij statistiek. Modellen hebben altijd beoordeling binnen de context nodig. Dit staat ook overal in rapportage uitgelegd

  10. Rik
    Rik zegt:

    R0 hoog of laag, het is een vrij onschuldig virus voor verreweg de meeste mensen. Dat is het belangrijkste. Dus ophouden met de onzin om het te vermijden. Superspreads prima. Voor de jeugd, en de (gezonde) rest tot ongeveer 80 jaar. Gratis immunisatie.

    Beantwoorden
    • Weter
      Weter zegt:

      Gratis immunisatie?
      Ongeveer 100 jongeren tussen 0 en 20 hebben in het ziekenhuis gelegen. Dat gebeurt niet omdat het verloop zo mild is. Ook nog 1 dode. En een veelvoud daarvan is ziek thuis geweest met milde tot middelzware klachten.

      Van 20 tot 80 jaar hebben 9600 mensen in het ziekenhuis gelegen.
      20- 35, 300 ziekenhuis.
      35- 50, 1000.
      50- 65, 3300, 30 doden.
      65- 80, 4800, 1900 doden.
      Dat zijn de officiële cijfers, bij de doden mag je 50% optellen, het aantal zieken thuis weet ik niet, maar een veelvoud van ziekenhuisopnamen.

      Onschuldig virus? Gratis? Serieus? Denk eens na.

      Beantwoorden
      • Jeffrey
        Jeffrey zegt:

        U zegt het zelf:1 dode onder de 20. Dat lijkt me redelijk onschuldig. Die heb je ieder jaar bij de griep(veelal met onderliggende aandoeningen). Het exponentieel stijgen van sars2 is vanaf dag 1 een aanname geweest. De timing van de lockdown is wel dubieus te noemen. Zijn het de maatregelen of het klimaat wat voor de afvlakking heeft gezorgd? Het virus lijkt toch behoorlijk weersafhankelijk kunnen we nu toch concluderen. En eerlijk gezegd denk ik dat je van de officiële cijfers 2/3 af kunt halen daar nu zo langzamerhand wel duidelijk is dat de test zo onnauwkeurig is dat hij best eens positief uitgeslagen kan hebben op sars1.( daar deze genetisch verdraaid veel op elkaar lijken). Mss in deze handig op te merken dat het cbs de cijfers over de overige influenza’s nog steeds niet openbaar heeft gemaakt

        Beantwoorden
  11. Jeroen boszhard
    Jeroen boszhard zegt:

    Beste Maurice,
    De berekeningsmethode wordt duidelijk aangegeven. De datum van ziekenhuisopname speelt daarin geen enkele rol. De reproductiefactor wordt afgeleid van de eerste ziektedag zoals gerraporteerd door de patiënt aan de GGD. Deze eerste ziektedag is niet in alle gevallen te bepalen en wordt ook duidelijk aangegeven in de getoonde figuur “8% geschat” Deze eerste ziektedagen worden getoond in de rode lijn en vanuit deze rode lijn wordt de Rt berekend, volledig onafhankelijk van de ziekenhuisopnamen dus.
    Je leest blijkbaar de berekeningsmethode van het RIVM niet, heel teleurstellend.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Nee, jij begrijpt het gewoon niet. Kijk gewoon naar het overzicht waar de rode lijn loopt en je ziet het patroon terug.
      Misschien staat het wel beschreven dat ze het zo doen, maar in werkelijkheid zie je niet een lijn die geleidelijk naar beneden loopt, maar dat zie je niet.
      En als je dan naar het bestand van ziekenhuisopnames kijkt die je weet dan zie ik een sterke correlatie met de rode lijn van de gemelde eerste ziekenhuisdag.
      Waardoor dat komt weet ik niet. Zou kunnen zijn dat dit bij de intake niet gevraagd wordt en het later dan maar ingevuld wordt door een medewerker.
      Het kan ook dat men in het weekend niet naar een dokter gaat en dan pas maandag dat weet. Maar ik werk lang genoeg met data om te beseffen dat wat er gezegd wordt over de eerste ziektedag niet klopt met een lijn, die met grote regelmaat een piek laat zien met daarvoor een dal.
      Doet me denken aan de volkstellingen in ontwikkelingslanden rond 1960 die ik ooit zag. Veel mensen van 45 jaar en 50 jaar. Maar veel minder ertussen. Dat gaf dus aan dat mensen niet precies wisten hoe oud ze waren.
      Dus ik kijk niet naar hoe men zegt dat men het doet, maar ik kijk naar data. En als die bepaalde patronen laat zien en een grote correlatie vertoont met de geregistreerde ziekenhuisopnamen dan is het voor mij evident.
      Kijk naar de blauwe staafjes. Neem 6 april. Volgens de website van het RIVM waren die dag (maandag) 312 ziekenhuisopnames. De zaterdag en zondag ervoor rond de 200 ieder. en de vrijdag 335 ziekenhuisopnames. Ga vervolgens naar de rode lijn. Dan zie je op 1 april een duidelijke hogere waarde dan de dag ervoor. En ook van de dag daarvoor. En dat patroon is over de hele linie herkenbaar. Niet zo extreem als de blauwe staven, maar toch wel met een herkenbare relatie tussen het blauwe patroon en de rode lijn. Terwijl, en dat je met me eens zijn, er is geen reden waarom de rode lijn niet een heel geleidelijke lijn zou moeten zijn ipv met die piekjes en dalen erin.
      Juist daarom had deze R niet op basis van puntmetingen vastgesteld horen te worden maar met een voortschrijdend gemiddelde.
      Want anders wordt je het “slachtoffer” van onzuiverheden die er in de dataverzameling insluipen.
      Juist ondat je dan bewegingen ziet in de RO weergave die niet komen door de feitelijke ontwikkelingen van de besmettingen, maar het gevolg zijn van de kwaliteit van de dataopnames.

      Beantwoorden
      • Kees
        Kees zegt:

        -De puntmetingen zijn logisch aangezien dit inputwaardes betreft voor integraal berekening van de R waarde met een bepaalde t. Het voorschrijdend gemiddeld binnen deze t is nagenoeg hetzelfde als de zuivere integraal van de grafiek.
        – de lijn wordt bepaald door eerste ziektedag met 2 symptomen & interval tussen die datum en infectie. In vorige influenza datasets (en nu ook bij covid) blijkt dat er sterk verband zit tussen die 2 en ziekenhuis opname. In het begin ontbrak veel data dus ik vermoed dat ze ziekenhuis opname nemen.
        – wat betreft fout correctie van de ziektedagen daar zitten echt genoeg parameters binnen de methode die met die onzekerheid om gaan.

        Heb je eigenlijk wel inhoudelijk naar het model gekeken?

        De modellen voor de schatting en de r zitten wiskundig echt wel goed in elkaar.

        Beantwoorden
      • Kees
        Kees zegt:

        In navolging van mijn vorige stukje. Je geeft aan dat de R nagenoeg stabiel blijft na 18 maart. Dat is gewoon niet zo vanaf 18 maart tot laatste plot is gewoon lichte stijging te zien, hij stond toen op 0.75 en nu 0.84. Dit lijkt minimaal maar is wel degelijk significant in deze context.

        Overigens geeft het RIVM ook aan dat de beoordeling van het model belangrijk is zeker als de R boven 1 komt dan ligt het maar aan de bandbreedte of het stress is. De plot van het model is dus niet alles.

        Beantwoorden
        • Maurice
          Maurice zegt:

          Kijk nog even goed naar de rode lijn tussen 10 maart en 25 maart. Ook een behoorlijk grillig patroon.
          Als je die cijfers had berekend aan de hand van een voortschrijdend gemiddelde ipv een puntmeting dan zou die waarde van 0,75 er niet uitgekomen zijn.
          Jouw reactie laat juist zien dat door teveel van die puntmetingen uit te gaan, waarbij je niet echt weet of de data exact zijn en andere aspecten een rol speelden, je iets krijgt wat ik in de volkstelling van 1960 van Egypte terugzag. 500.000 mensen van 45 jaar, 300.000 van 46, 47, 48, 49 jaar en weer 500.000 van 50 jaar.
          Ik interpreteer die cijfers als een deel van de mensen zal niet hun leeftijd meten en schatten dus 45 of 50. Dus over die jaren wat he geboortecijfer in werkelijkheid ongeveer gelijk.
          De wijze waarop het RIVM het doet en jij het nu beschrijft is een vorm van belang te hechten aan de verschillen in waardes. Mensen hebben blijkbaar een reden gehad om slechts om de 5 jaar een kind te krijgen (of zo).
          Wellicht niet opzettelijk , maar de argeloze persoon die dan naar de grafiek kijkt, denkt wel dat het wat betekent. En als Wallinga ook nog zegt dat de reproductiefactor omhoog gaat……

          Beantwoorden
          • Kees
            Kees zegt:

            De R word dus helemaal niet berekend met puntwaardes, ja de input zijn puntwaardes maar daar houd het dan ook mee op. Door de integralen krijg je wat jij ook denkt te krijgen. Integraal van periode t is nagenoeg gelijk (gelijk aan is wiskundig niet correct vandaar deze omschrijving) aan voortschrijdend gemiddelde met dezelfde periode t zoals jij het omschrijft. Daarbij is het sommetje niet zo simpel zoals jij doet vermoeden.

            Zou je in volgend artikel waar je personen persoonlijk aanvalt echt dieper op de materie willen gaan? Installeer deze https://github.com/jstockwin/EpiEstimApp en stop de data erin en zeg daar dan iets over.

  12. Marcel
    Marcel zegt:

    Je citaat sluit niet aan bij het artikel. In het citaat staat dat niet dat de R0 boven de 1 is geweest, maar ‘gaat komen’. De lijn is dan ook licht stijgend. Vervolgens zegt hij dat die lijn zal blijven stijgen door toenemende versoepelingen en dat bron- contactonderzoek nodig is om de R0 onder de 1 te houden.

    Dit interview lijkt me geen reden tot kwaadheid als ik het zo lees. En er blijkt ook niet dat Wallinga verkeerd met data omgaat.

    Beantwoorden
    • Eddy
      Eddy zegt:

      Blij dat iemand anders dit ook ziet. Er is niets fout aan de uitspraak van Wallinga.
      Sterker nog. De overheid is middels het stapsgewijs openen van de economie op zoek naar de R0.

      Beantwoorden
    • Jillis
      Jillis zegt:

      Dat is het zeker wel.
      Wanneer je zo weinig mensen met het virus hebben gaat het al sowieso nergens over.
      Maar goed, stel: Als je dus constante valse positieven meet, los van het virus dan houd je elke 4 dagen, afhankelijk van hoeveel je test een zelfde aantal personen over dat positief is. Dat betekend dat de R rond de 1 zal gaan schommelen als het virus al lang weg is.
      Met andere woorden. Het is met deze getallen niet meetbaar meer! Totaal irrelevant.

      Beantwoorden
      • Marcel
        Marcel zegt:

        De cijfers worden er niet betrouwbaarder op als de aantallen laag zijn, dat klopt. Maar als je een tweede golf in de kiem wilt smoren moet je iets.

        R wordt echter niet berekend op basis van valse positieven, maar op basis van het aantal ziekenhuisopnames. Die schommelen een beetje door het weekendeffect.

        Dan kan je of de input normaliseren of daar rekening mee houden bij het interpreteren. In beide gevallen is de conclusie dat R licht stijgt en verwacht RIVM dat dat doorzet door verdere versoepelingen. Dat is niet onredelijk

        Beantwoorden
  13. Johan
    Johan zegt:

    En dan te bedenken dat de aktuele R0-waarde in de meest recente rapportage van gisteren tot eind mei gaat. Het cijfer is niet te vinden en moet je waarschijnlijk maar uit de grafiek halen, wat niett als het om honderdsten gaat. Op de dashboard (in ontwikkeling) wordt de R0 waarde tot 22 mei gepubliceerd. Dit is 3 weken geleden. Hierop is wel de “dagwaarde” te zien. Tussen 17 en 20 mei was de R-waarde ook voor mij onverklaarbaar boven de 1. Op 21 mei zakt deze plotseling weer van 1,02 naar 0,89. Dit is 15% in een dag. E.e.a. geeft ook bij mij wel het amateurisme van het RIVM aan. Ook mijn zorgen over het toekomstige dashboard.

    Beantwoorden
  14. Guido Heijnens
    Guido Heijnens zegt:

    Vandaag is het twee weken geleden dat er 14.000 mensen kort bij elkaar waren op De Dam. Ben benieuwd hoe men hier vandaag een draai aan gaat geven, ervan uitgaande dat er niks gebeurd is qua Corona op De Dam.

    Beantwoorden
  15. Ito
    Ito zegt:

    Beste Maurice, misschien kun je in een volgend blog een keer uitleggen waarom je kwalitatief goede bijdragen niet plaatst als die jouw standpunten niet ondersteunen of jouw onderzoeksobject en bevindingen afvlakken. Onder jouw vorige blog heb ik kritische observaties geplaatst t.a.v. false positives en false negatives bij de binaire classificatie van de testuitslagen en de gevolgen daarvan voor de kansberekeningen en jouw conclusies. En onder deze blog heb ik een kritische observatie geplaatst over de berekening van de reproductiefactor die het belang van jouw detaillisme ver te boven gaat. Die twee bijdragen verdienen dan op zijn minst om door jou weersproken of weerlegd te worden, maar niet om te sneuvelen in jouw censuur. Pas op dat je geen professor Stapel wordt en blijf open staan voor objectieve waarheidsvinding.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Kan ik je uitleggen. Ik word zo overspoeld met werk en had ook nog iets te doen rondom het overlijden van mijn zoon, dat er een aantal reacties wellicht tussendoor geglipt zijn. Die nog niet waren goedgekeurd.
      Want ik wil ze wel goedkeuren om zo de kwaliteit van de reacties op een bepaald niveau te houden.
      Ik heb geen enkele reactie van jou in de prullenbak gegooid

      Beantwoorden
  16. Johan
    Johan zegt:

    Het verbaast me dat er bij het RIVM niet uitgegaan wordt van 7 daagse gemiddelden (een week) voor de bepaling van de R-waarde. Volgens mij doet de Duitse RKI dit wel:

    Onderstaand cijfers die ik uit mijn tabel heb gehaald op datum:
    kolom 1 – IC-cijfers (bedcapaciteit), 2 – ziekenhuisopnames per dag, 3 – overledenenen per dag, 4/5/6 – de 7 daagse gemiddelden van deze getallen. (Bronnen: Stichting NICE en RIVM)

    donderdag 7 mei 2020 523 301 26 597 304 26
    vrijdag 8 mei 2020 492 328 25 571 280 25
    zaterdag 9 mei 2020 469 253 16 547 271 26
    zondag 10 mei 2020 452 152 23 523 268 24
    maandag 11 mei 2020 446 168 32 499 251 25
    dinsdag 12 mei 2020 405 218 32 476 246 27
    woensdag 13 mei 2020 386 302 26 453 246 26
    donderdag 14 mei 2020 364 184 21 431 229 25
    vrijdag 15 mei 2020 347 212 23 410 213 25
    zaterdag 16 mei 2020 332 158 20 390 199 25
    zondag 17 mei 2020 326 108 16 372 193 24
    maandag 18 mei 2020 320 104 15 354 184 22
    dinsdag 19 mei 2020 287 180 19 337 178 20
    woensdag 20 mei 2020 275 296 22 322 177 19
    donderdag 21 mei 2020 255 192 11 306 179 18
    vrijdag 22 mei 2020 242 195 20 291 176 18
    zaterdag 23 mei 2020 227 206 17 276 183 17
    zondag 24 mei 2020 228 151 13 262 189 17
    maandag 25 mei 2020 215 123 15 247 192 17
    dinsdag 26 mei 2020 192 175 19 233 191 17
    woensdag 27 mei 2020 177 190 17 219 176 16
    donderdag 28 mei 2020 170 208 5 207 178 15

    Duidelijk is te zien dat er geen piek te zien is in de genoemde periode tussen 17 en 20 mei.

    Beantwoorden
    • HansV
      HansV zegt:

      Beste Johan, de ziekenhuisopnames volgen gemiddeld 14 dagen na besmetting. De piek in besmetting – in mijn model op 16 mei, net onder de één – wordt dan ook veroorzaakt door de opnames van 27 mei t/m 2 juni gedeeld door die van 23 mei t/m 29 mei.

      Maar we praten dan wel over slechts 6 opnames gemiddeld per dag dus eentje meer of minder kan de uitkomst significant veranderen. Bij dit geringe aantal kan je je ook afvragen of de regel van x ziekenhuisopnames per y besmettingen wel opgaat. Gemiddeld zal die wel kloppen, maar bij weinig data hoeft de uitkomst niet gelijk te zijn aan de statistische verwachting. Hoe vaak heb je 12 x met een dobbelsteen gegooid maar in die serie geen zes ogen als resultaat gekregen bij een bordspel?

      Vriendelijke groet, Hans

      Beantwoorden
  17. Marc
    Marc zegt:

    Het is sowieso onzinnig om de Ro op een zo korte termijn te bepalen. De Ro is ‘de aard van het beestje’. hoe meer data je hebt hoe nauwkeuriger je een bepaling kan doen.
    Bij lage waarden (situatie nu) MOET de interpretatie sterk genuanceerd worden.
    cfr investeren met klein bedrag. Op 1 jr 50% rendement op 1000€ op 100M € wordt het heel andere koek.

    Maurice zou je kunnen overwegen om een duimpje te plaatsen bij een comment? Zo kan men iig als lezer aangeven dat men het eens is met je uiteenzettingen.

    Beantwoorden
  18. T. Groot
    T. Groot zegt:

    Beste Maurice,
    Graag deel ik nog iets met je en omdat dit het laatste blog is vermoed ik dat je het zal lezen.
    Je hebt ooit gezegd dat in (oost en zuid-oost) Azië mondkapjes worden gedragen omdat men daar gewend is aan de mogelijkheid van infectieziekten. Ik heb in Singapore gewoond en vele malen gereisd door Z-O Azië en was altijd onder de indruk dat mondkapjes enkel werden gedragen ter ‘bescherming’ tegen de luchtvervuiling (tussen aanhalingstekens want het is natuurlijk schijnveiligheid). Ik heb dat nog even nagevraagd bij een vriendin in Vietnam en die bevestigde dat. Ze zei daarnaast dat het ook ter bescherming van de zon wordt gedragen.
    Groeten en ontzettend veel sterkte en doorzettingsvermogen gewenst.
    T. Groot

    p.s. Wellicht ten overvloede, maar dit bericht is toch wel opzienbarend: https://lci.rivm.nl/aerogene-verspreiding-sars-cov-2-en-ventilatiesystemen-onderbouwing
    Dat laatste advies vind ik lachwekkend. Het doet mij overkomen alsof TNO onderzoek doet naar de oorzaak van het toegenomen aantal ongelukken na verhoging van de maximumsnelheid. Ze blijven volhouden dat de remsystemen van de auto’s het probleem zijn of de gebruiker ervan (en onderkennen niet dat de remweg langer is bij hogere snelheid), maar eindigen hun onderzoek wel met het advies “Het is wel van belang dat u afstand houdt, daarmee houdt u overzicht en dat draagt bij aan een prettige rijervaring”.

    Beantwoorden
    • Dennis Holland
      Dennis Holland zegt:

      Dag T,

      Wat je aangeeft is geheel correct. Ik ben zelf geen vreemde in China en tenzij de smog weer eens de lucht vult worden er alleen mondkapjes gedragen door mensen die last hebben van de mega grote en drukke wegen. Het SARS-NCOV-2 virus is per deeltje 2.5 micron groot. Dat wordt alleen gestopt door N95 maskers met speciale filters. Oorspronkelijk ontwikkeld tegen TBC.

      Ik heb een interview met Dr Anthony Fauci waar deze zelf de mondkapjes als bescherming teven virussen in het algemeen naar de fabeltjeskrant verwijst.
      Ze werken tegen roetdeeltjes, bacteriën, tandplak (?).
      NIET tegen virussen. Schijnveiligheid van het ergste soort om de angst er maar in te houden. Een schande. Nu dat vliegmaatschappijen door de knieën gaan en hun passagiers gaan verplicht zo’n lapje op te zetten tijdens inchecken/vlucht/uitchecken… Ik hoop dat ze goed verzekerd zijn. Het aantal mensen dat bezwijkt na gemiddeld.4 tot 6 uur met zo’n lap op het smoel gezeten te hebben zal fors zijn.
      Waanzin.

      Beantwoorden
        • Dennis Holland
          Dennis Holland zegt:

          Hoi Maurice,

          Als….minimaal kansje, maar als je al een SARS-NCOV-2 deeltje hebt ingeademd dan is de kans heel groot dat je het ook weer uit ademt. Zo werkt de natuur. Een hoestje maakt schoon. Zo’n lap ervoor zal dat verhinderen vanwege het feit dat lucht die het lichaam verlaat vochtiger is dan dat wat je in ademt. Inderdaad komen de grotere aerosols er dan niet door. De kans dat je een/het virus of bacterie blijf inademen is dan groot en vergroot de kans dat het een keer blijft hangen enorm.
          Verder blokkeert het ca. 20% aan zuurstof en v.v. zo’n 10% aan Co2 dat je dus weer inademt.
          Oh, en de pukkels. Ze noemen het nu ‘mascné’.

          Mondlapjes dragen is een ernstige fout. Er zijn talloze artsen en wetenschappers (die stuk voor stuk dagelijks in de frontline van medicare staan) die er tegen waarschuwen. En inderdaad zijn de Aziaten diegene welke hier erg goed over geïnformeerd zijn.

          De uitleg van Dr. Fauci staat op Instagram.
          https://www.instagram.com/p/CADc5BlFjEp/?utm_source=ig_embed&utm_campaign=embed_video_watch_again

          De schade welke het dragen van zo’n kapje aanricht is vele malen groter en ernstiger dan het ‘nut’.
          De vliegmaatschappijen én OV maatschappijen maken een ernstige fout.
          Er speelt hier iets heel anders dan een RIVM en regering die zich druk maken om gezondheid.

          Tevens is er voldoende wetenschappelijk bewijs gepubliceerd dat ook het anderhalve meter sprookje van tafel veegt.

          Beantwoorden
          • Frans
            Frans zegt:

            Het is heel simpel. Je hebt een bepaalde viral load nodig om besmet te raken. Zonder mondkapje besmet iemand iemand anders b.v. na 15 minuten. Met mondkapje dat b.v. 90% tegenhoudt duurt dat 2.5 uur. De kans op 2.5 uur lang contact is echter veel kleiner.

        • T. Groot
          T. Groot zegt:

          Beste Maurice, je hebt gelijk.

          Voor de duidelijkheid, ik had het enkel over de valse bescherming tegen luchtvervuiling en mijn punt was dat men daar niet constant bang is voor infectieziektes en om die reden mondkapjes zouden dragen. Verre van.

          @Dennis, mondkapjes reduceren wel degelijk de verspreiding van virusgeladen vochtdeeltjes. Namelijk vanuit een drager die onwetend besmet is. Waar jij naar refereert is dat de drager niet beschermd zou worden omdat de monkapjes kleine deeltjes doorlaten bij inademen (ik denk dat er meer lucht langs de kapjes gaat). Precies mijn punt m.b.t. de luchtvervuiling. Misschien bedoelde jij ook hetzelfde.
          Je referentie naar de grootte van een virusdeeltje gaat niet helemaal op trouwens, want het virus wordt als het ware gedragen in vocht, of damp is technisch correcter, en die vochtdeeltjes verschillen van grootte en of ze blijven zweven is (zoals we uit dit blog hebben kunnen leren) afhankelijk van luchtvochtigheid (temp. en druk afhankelijk) en luchtstromingen.

          Groeten en tot de 21ste!
          T. Groot

          Beantwoorden
      • Peter Rotgans
        Peter Rotgans zegt:

        Each SARS-CoV-2 virion is 50–200 nanometres dat is ruim 10x zo klein als jij zegt.

        Maurice

        bedankt dat je mijn verhaal voorzien hebt van missing links
        Ik heb even naar de luchtvochtigheid in Sao Paulo gekeken, maar realiseerde mij dat, omdat het de financiële hub van het land is, je daar een geheel airconditioned leven kan leven (appartementen, bussen, metro, auto’s, kantoren)

        Beantwoorden
  19. Dennis Holland
    Dennis Holland zegt:

    Dank je wel Maurice, voor deze mooie verduidelijking.

    Heb je er wel eens aan gedacht om de cijfers t.o.v die van de Influenza terreur van begin 2018 te zetten? Biedt ook een geruststellend perspectief.

    Ik maak mij 100x meer zorgen om de media invloed op ‘hen die niet (willen) weten’ dan deze SARS kloon.

    Beantwoorden
    • Klaas Wijnsma
      Klaas Wijnsma zegt:

      Van Dissel zegt ook: “Dit betekent niet dat de maatregelen kunnen worden versoepeld, want de verspreiding gaat ook bij 0,3 of 0,2 nog wel door. We moeten het volhouden tot het echt onder controle is”.
      Bij dat soort waardes zou het virus nu dan allang het land uit moeten zijn…
      En volgens de cijfers is het dat ook.

      Beantwoorden
  20. Dick Janssen
    Dick Janssen zegt:

    Het modelleerwerk van Wallinga et al. is zeer relevant voor vaccinatiecampagnes: welk percentage van de populatie moet gevaccineerd worden voor het bereiken van groepsimmuniteit. De R0 is daarbij een simpele parameter, die goed te begrijpen is, en die op verschillende manieren bepaald kan worden: eenvoudige (de ratio tussen het aantal nieuwe besmettingen op een bepaalde dag t.o.v. dat aantal enkele (4) dagen eerder) of meer ingewikkelde methoden (https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/hoe-berekeningen-bijdragen-aan-bestrijding-van-virus).
    De vraag is wat je er aan hebt bij het beoordelen van de verspreiding van SARS-CoV-2. Men gebruikt de R0 om weer te geven of het aantal besmettingen een toenemende of een afnemende trend heeft. Sorry, maar dat kun je even goed zien aan de ruwe data, gewoon het aantal ziekenhuisopnames per dag weergeven. De R0 is aardig als je een theoretisch artikel wilt schrijven en modellen wilt demonstreren, maar als je het verloop van de COVID-19 epidemie wilt volgen is het vrij nutteloos. Onnodig moeilijk doen. Besteed er maar niet te veel aandacht aan.
    Verder is R0 een gemiddelde. Een uitdaging voor de modelleurs zou zijn daarvan af te stappen en de verspreiding per geval te beschrijven. Met zo’n 100-200 nieuwe gevallen dagelijks (https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/actueel), elk ca. 4-5 dagen besmettelijk, dus minder dan 1000 besmettelijke personen in Nederland, een handige programmeur, en een beetje stevige computer moet dat kunnen. Met contact tracing is dan ook een geval-specifieke R vast te stellen, en kan de distributie van R als functie van variabelen (woonomgeving, sociaal gedrag) vastgesteld worden. Veel interessanter dan de vraag of die R0 nu 0.9 of 1.1 is, die waarde fluctueert toch. Waarschijnlijk komt er uit: een hoge R (aantal besmettingen per geïnfecteerde persoon) voor personen die een paar dagen nadat ze besmet zijn geraakt deelnemen aan een bijeenkomst in een slecht geventileerde ruimte, en vind je een hele lage R voor personen die na besmet geraakt te zijn alleen maar in de buitenlucht zitten. Dan doen modelleurs iets nuttigs: statistische verantwoord vaststellen wat risicovol is, en niet alleen maar tenenkrommend met de hakken in het zand blijven verdedigen wat zij maanden geleden dachten (https://lci.rivm.nl/aerogene-verspreiding-sars-cov-2-en-ventilatiesystemen-onderbouwing), en maar blijven denken dat 1.5 m zaligmakend is.
    Op https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/hoe-berekeningen-bijdragen-aan-bestrijding-van-virus beweert het RIVM “Met behulp van gegevens uit onderzoek in Nederland is het mogelijk om het verloop van de uitbraak te schatten en het effect van maatregelen te berekenen.” Dat is te weinig specifiek en te weinig ambitieus. Met een gemiddelde R0 kun je niet bewijzen welke maatregelen effectief zijn, tenzij ze bv. regionaal verschillen of in de tijd veranderen.
    Met de toenemende testcapaciteit wordt het steeds beter mogelijk besmettingen te identificeren en isoleren. Waarom geen volksonderzoek? Iedereen die positief is een buddy voor contact tracing en support bij quarantaine? Met mix-split methoden (deed men voor de 10 miljoen inwoners van Wuhan) kun je zo de hele Nederlandse bevolking screenen en het virus uitroeien. Zit dat virus niet gewoon in speeksel bij een persoon die besmettelijk is? Moeten we daar niet eens over nadenken? Is constructiever dan dat gepiep over R0.

    Beantwoorden
    • Arie
      Arie zegt:

      Goede toevoeging, R0 (of beter, R(t)) zijn typische modelparameters die sterk verwant zijn met de manier van modelleren (S I R compartment modellen). Maar om te zien wat er in een gemonitorde datareeks gebeurt kun je net zo goed kijken naar.. de datareeks. Eventueel via filtering, moving averages, etc. De trends die je ziet zeggen wat er gebeurt.
      Om hieruit vervolgens correct de R(t) te bepalen is een hele heisa, zoals wel blijkt en het voegt vrij weinig toe. Het is typisch een soort heilig verklaarde KPI, waar eigenlijk bijna niemand het fijne van weet (zelfs de definitie is oneenduidig! fout!).
      Het heeft mijn voorkeur (en dat zou ieders voorkeur moeten zijn) om, als je toch modellen hebt, gewoon die uitkomsten één op één met de data te vergelijken (case data en deaths). Dan zie je meteen hoe goed je model is en wat er gebeurt met de trends (afnemend, exponentieel, whatever).. Veel directer en eenvoudiger.

      Beantwoorden
  21. Hans pelgrom
    Hans pelgrom zegt:

    Hoi Maurice
    Als de corona besmetten nu bijna op nul staat? Dan hebben we over een week of 4 geen ziekenhuis opname meer klopt dit?
    Groetjes hans

    Beantwoorden
  22. Erick
    Erick zegt:

    Maurice, bij deze wil ik je condoleren met dit zwareverlies en je jou sterkte wensen in de komende tijd.
    Trouwens dank voor je professionele benadering. En inderdaad, meten is weten. Maar wat meet je en wat weet je dan uiteindelijk. Jij hebt een comprehensive approach En vergeet de interdependenties niet (helicopter view).
    En dan te bedenken dat er een spotgoedkoop cocktail (dr. Zelenko) is, die absoluut alle idioterie rondom de hele crisis onnodig maakt.

    Beantwoorden
  23. Walter
    Walter zegt:

    Er wordt nog veel over R(o) gesproken in dit blog maar dat is strikt genomen niet juist omdat dit de reproductiefactor is bij de eerste uitbraak in een populatie waar nog niemand besmet is.

    Beter is gewoon over R of R(t) te spreken wanneer al een gedeelte van de populatie besmet is (het aantal besmet geraakte personen verlaagd namelijk dit getal).

    In Nederland kunnen we ook over R(b) spreken waarbij de b staat voor bangmakerij en verder niet is gebaseerd op andere logica dan volksverlakkerij, dat wil zeggen het quotiënt van “ziekenhuis opnames nu” en “ziekenhuis opnames 4 dagen geleden” …. maar gecorrigeerd met wat onduidelijke fuzzy logic van de professoren hetgeen verder niet inzichtelijk is gemaakt.

    Beantwoorden
  24. Jaap
    Jaap zegt:

    Ik word minder blij met de manier waarop in deze blog ‘discours’ wordt gevoerd. Het begint steeds meer te lijken op ‘afvangen van vliegen’. In de kern: zoek naar een foutje bij RIVM en ‘tjakaa’. Zo’n virus trekt zich van statistieken niks aan en – sterker nog – je kunt helemaal niet van ‘zo’n virus’ spreken. Het is een aan evolutie onderhevig deel van de natuur. Wellicht blijkt later dat sociaal-geografen met een ‘false’ analogie in watermanagement (gaat ook mis) deze kwestie hebben bekeken.

    Ik zou het fijn vinden als Maurice iets minder bezig zou zijn met zijn gelijk te halen (in dit stadium een idee-fix).

    Beantwoorden
    • Kees
      Kees zegt:

      Inderdaad zou fijn zijn dat het bij analyses en opmerkelijk heden blijft. Zonder waarde oordeel of harde opstelling tegen de desbetreffende personen.

      Beantwoorden
  25. Peter
    Peter zegt:

    Wat een drama; en deze man heeft het tot Professor geschopt. Ik heb in mijn carrière vaker met wiskundigen te maken gehad, die de wiskunde theorie perfect en veel beter dan ik beheersten, maar zodra de praktische toepassing erbij kwam kijken totale onbenullen bleken. Ik ging ervan uit dat dit uitzonderingen waren, maar als ze zelfs op zulke belangrijke posities zitten, begin ik te twijfelen. Ik hoop dat er voldoende positieve uitzonderingen als Maurice zijn. Voor mensen met een beetje affiniteit voor statistiek en data analyse zijn dit toch no-brainers.

    Beantwoorden
    • Kees
      Kees zegt:

      En dat baseer je op paar grafieken zonder de context te kennen? Zonder de interne validatie en interpretatie zien? Interessant. Iedereen met beetje affiniteit met statistiek weet ook dathet de grootste leugens zijn en binnen de context geïnterpreteerd moeten worden. Maar blijf vooral twijfelen maar kijk ook eens in de spiegel.

      Ps Wallinga is juist geen theoretische wiskundige, maargoed beoordeling op 1 ding is altijd makkelijk.

      Beantwoorden
    • erikb
      erikb zegt:

      ik denk dat deze man bijzonder weinig affiniteit heeft met statistiek. Hij lijkt ook volkomen kritiekloos te zijn ten aanzien van zijn modellen.

      Er is nog steeds de spreuk ‘all models are wrong, but some are useful’. Onder welke condities gelden de modellen bijv.? Daar zal vast iets bijstaan zoals N >…

      Beantwoorden
  26. Mark
    Mark zegt:

    Volgens mij zijn er twee aspecten, schommelingen in R0 en de stelling dat R0 richting de 1 gaat. Het 1e gaat over de data kwaliteit en of de schommelingen er wel echt zijn, de 2e gaat veelmeer over de globale richting die R0 heeft. Het kan alleen dalen als het nog actief is, vanaf een bepaald moment gaat tgv alleen nog maar meten van false positieven de waarde van R0 juist naar 1

    Beantwoorden
  27. Peter
    Peter zegt:

    Bedankt voor je analyse. Ik verwacht echter dat Wallinga meer actuele data heeft dan dat wij kunnen vinden op de website van het RIVM of op het dashboard. De analyse gebruikt data t/m 4 juni, terwijl Wallinga de actuele data heeft. Wellicht dat daardoor zijn Rt boven de 1 uit komt. Desalniettemin denk ik dat het van Wallinga bangmakerij is als hij met de huidige lage aantallen van ziekenhuisopnamen en de (weekend)schommelingen hier statements over maakt. Wat me zojuist opviel op https://coronadashboard.rijksoverheid.nl was dat de positief geteste mensen vooral mensen onder de 60 zijn. Dit versterkt je theorie dat dit mensen zijn die al Corona gehad hebben (en hier wellicht zelfs niks van hebben gemerkt), maar nu positief getest worden door niet actief RNA. Bij jongere mensen is de kans namelijk groter dat ze niet naar het ziekenhuis zijn gegaan, omdat ze niet ernstig ziek waren. Zij zijn destijds hierdoor ook niet getest.
    Ook denk ik dat de huidige ziekenhuisopnames ook prima kunnen komen door de grotere testcapaciteit. Als je nu positief bent getest op Corona ga je eerder naar het ziekenhuis, wellicht zelfs op aanwijzing van degene die je testte.

    Beantwoorden
  28. Marc
    Marc zegt:

    Beste Maurice,

    Je geeft aan dat vanaf 19 maart de R lager dan 1 is. Stel dat hij vanaf dat moment gemiddeld 0,8 is. We zijn nu 22 stappen van 4 dagen verder, zijnde 22 x 0,8. Dat betekent dat van de 100% besmette mensen per heden nog 0,74% van over moet zijn aan nieuwe gevallen. De vraag is natuurlijk hoeveel mensen op het hoogtepunt besmettelijk waren. Weet jij dat? Dan is natuurlijk ook na te gaan hoeveel dat er nu zijn. Kom je daarbij dan ook op bijna nihil uit?

    Beantwoorden
    • Frans
      Frans zegt:

      Je gaat uit van een consequent gedragend proces met deze redenering. Wat van belang is om in het oog te houden is. Dat een besmet persoon in mijn straat 24 besmettingen heeft veroorzaakt, bij jou in de straat 10 en bij Maurice in de straat waren het er maar 0. En dat heeft ook nog eens allemaal op de zelfde dag plaats gevonden.

      Daarnaast hebben we ook de waarneming, dat mensen in februari/Maart gemiddeld zieker waren dan dat de meeste die in mei/juni besmet raakte.

      R is geen constante die enkel door onze gedragingen onderdrukt wordt, maar een getal dat zich beweegt rondom gedragingen en omstandigheden, die we soms wel en soms ook niet kunnen controleren en beïnvloeden.

      Beantwoorden
        • Marc
          Marc zegt:

          Dat snap ik helemaal, maar als gemiddelde zijn zowel Maurice als RIVM daar ongeveer op uitgekomen.

          Als accountant wil ik dingen altijd graag dubbel checken, dus vandaar dat ik graag wilde weten of Maurice via die wijze ook op ongeveer 0 besmettingen uit kwam…dan is de kans dat de gevonden besmettingen nu inderdaad grotendeels false positieve zijn een stuk waarschijnlijker geworden…

          Beantwoorden
  29. Martijn
    Martijn zegt:

    Inmiddels is de demonstratie op de Dam twee weken geleden. Ik hoor niks over een piek in het aantal besmettingen in Amsterdam of waar dan ook.

    Beantwoorden
  30. harm
    harm zegt:

    Beste Maurice,

    Ik heb begrepen dat Willem Engel een demonstratie in Den Haag wil organiseren voor as zondag 21 juni.

    Is het een idee dat je op je site een oproep plaats om zoveel mogelijk mensen op de been te brengen ?

    Ik ben zelf niet zo van het demonstreren maar oa deze noodwet is gewoon te belangrijk dat dit doorgang kan vinden

    Beantwoorden
  31. Frans
    Frans zegt:

    De problematiek van het unilaterale denken.

    We bevinden ons in een web van meningen en gedachten.
    Zelfs binnen ons zelf verbinden we onze overwegingen op basis van meervoudig verkregen informarie.

    Maar wat gebeurt er rondom COVID-19?

    We hebben een algemeen beeld, over hoe virussen te werk gaan, zich verspreiden vermenigvuldigen een immuunresponse veroorzaken en in het menselijklichaam kunnen leiden tot functieverlies en in het ultieme de dood.

    We leven als groep bij elkaar, de meeste van ons hebben de klok horen luiden, maar weten niet waar de klepel hangt. Daar binnen valt ook de groep, die het beleid moeten maken. Zij vertrouwen op een groep mensen, met ervaringen en bredere kennis over het onderwerp.

    Gaan we die kennis plaatsen op een ladder, waarbij de kennis uit het verleden gegroepeert wordt op 1 trede, dan houden we een aantal treden over voor nieuwe input. Hoeveel treden dit zijn, valt niet te zeggen het draaid allemaal om de aangenomen betrouwbaarheid en het gevoel van de belever.

    De eerste trede is vertrouwd, kennis die we reeds eerder hebben opgedaan. (Vertrouwd wil niet zeggen dat het in dit geval ook betrouwbaar is, immers het fenomeen is vergelijkbaar, maar nieuw en ook anders)

    Op de tweede trede plaatsen we informatie die betrouwbaar oogt, een verruiming en veelal een bevestiging geeft op de kennis die we reeds hebben.

    De derde trede geeft ruimte aan de twijfel, we vinden dingen geloofwaardig, maar kunnen het niet volledig funderen. Of we vinden iets wat we volledig kunnen funderen maar het past niet bij wat we denken te weten.

    De vierde treden geeft ruimte aan wat wij als onzin zien, maar dat niet hoeft te zijn. De waarnemingen waar we geen antwoord op hebben en het liefst negeren.

    En zo bouwt de trap zich verder op.

    Normaliter verschuift de input over de tredes als de bewijsvoeringen zich stapelen. Maar nu is er een parallel geplaatste extra ladder. We woorden niet alleen geacht antwoord te vinden op de vragen, maar om vanuit het antwoord ook nog een oplossing aan te dragen. Een oplossing met consequenties over het hele vlak.

    De trap die onze verantwoordelijkheid prikkeld, is als het ware een trede gaan delen met de trap van het inzicht. Waar het normaal twee trappen zijn met een toegang op gelijke verdiepingen. Is het nu als het waren 1 trap geworden die moet kiezen tussen meerdere verdiepingen.

    Er ontstaat een te druk bevolkte trap, waar eigenlijk niks veilig overheen kan. De informatie verwerking en bewijsvoeringen stagneren, omdat de verantwoordelijkheid die genomen moet worden buiten het overzichtelijke bereik ligt. De verantwoordelijkheid die genomen moet worden jaagt na wat vertrouwd is.

    We zien ook, dat zij die geen verantwoordelijkheid hoeven te nemen, beter kunnen ordenen en herrangschikken op de trap van kennis.

    Zij die zich verantwoordelijk voelen voor het beleid benutten effectief minder treden en komen in het speelveld van het unilaterale denken. De consensus regeert.

    Zo kunnen we terugkijkend naar de dam demonstratie duidelijk zien, dat het risico wat verwacht werd niet kwam. De multilateraal denkend persoon verschuift deze informatie en concludeert we waren veilig en er zijn geen gevolgen. De unilaterale neemt de nieuwe info op, ziet dat er weinig is gebeurd, maar de info van de trede signaleert gevaar. Inplaats van informatie halen van een trede hoger, zoekt deze persoon op de zelfde trede naar de oplossing. De oplossing zal zijn we negeren de nieuwe info en betitelen de nieuwe info als uitzondering die we verklaren met bestaande retorieken.

    De unilateraal denkende persoon is in zijn eigen complot gevallen.

    Beantwoorden
  32. Peter
    Peter zegt:

    Vandaag op nu.nl:

    “Naast de regionale verschillen ziet het RIVM dat het percentage positieve testen het hoogste is bij mensen die in het kader van bron- en contactonderzoek worden getest. Deze mensen zijn in contact geweest met een bevestigde COVID-19-patiënt. Van de ruim 1.700 die in dit kader zijn afgenomen, bleek bijna 16 procent positief.”

    Is dan de platvloerse conclusie dat het fameuze R-getal dus 0,16 bedraagt?

    Beantwoorden
  33. Klaas
    Klaas zegt:

    Inderdaad nog geen besmettingen en ook aantal ic patiënten weer met 9 gedaald tot 78 maar daar hoor je niets over.

    Deze reactie van microbioloog Bert Niesters op de website van RTL nieuws vind ik helemaal prachtig: Toch moeten we voorzichtig blijven. “Hoe vaker je die organiseert, hoe groter de kans is dat het wel een keer tot besmettingen leidt”, vertelt hoogleraar microbiologie Bert Niesters aan de krant.

    Hoe vaker ik parachutespring des te groter de kans dat ik een bot breek. Zo lust ik er nog wel een paar.

    Beantwoorden
  34. Peter
    Peter zegt:

    Mijn eerdere opmerking over “R=0,16” is natuurlijk niet terecht.

    Maar ik zou wel verwachten dat de data die uit een dergelijk contact-onderzoek komt een beter basis voor een berekening van R is dan onnauwkeurige aantallen ziekenhuisopnamen.

    Bovendien moet dit leiden tot inzicht met betrekking tot de “innigheid” van de contacten die leiden tot een besmetting.

    Ik moet daarbij denken aan het interview met “patiënt nr. 1” wat al een hele tijd geleden in de krant stond.
    Hij heeft drie personen besmet: zijn vrouw, zijn thuiswonende dochter en een goede vriendin van zijn vrouw. Van de overige 100 personen waarmee zij contact hebben gehad (destijds nog zonder enige maatregelen) is niemand ziek geworden. Blijkbaar is redelijk innig/langdurig contact nodig voor een besmetting. En 2 van deze 3 personen vormen een kringetje van innig contact. Zij hebben soortgelijk innig contact niet binnen een ander kringetje.

    Is dat hele R-getal niet een ontzettend theoretische ding wat veel te weinig rekening houdt met specifieke omstandigheden?

    Beantwoorden
  35. erikb
    erikb zegt:

    Zou die Wallinga zichzelf nu niet schaden tav zijn collega’s met zijn overduidelijk foute analyses? Hij is hoogleraar in de mathematische modellering van infectieziekten dus ofwel snappen zijn collega’s dat hij deze communicatie doet om de angst in de samenleving hoog te houden zodat de coronaregels nageleefd worden, ofwel ze vinden hem een prutser.

    Op dezelfde manier als Wallinga zou je verslag kunnen doen van de temperatuur. Het is vandaag 1 graad warmer dan gisteren en 2 graden warmer dan eergisteren. Dus als deze trend zich doorzet dan hebben we het kookpunt bereikt over zo’n 80 dagen.

    Ik kan het gepruts bij het Rivm echt niet meer aanzien. In elk geval is er nu een onderzoek aangevraagd van de tweede kamer over de corona aanpak. Daar gaan ze echt nog wel wat dingen vinden.

    Beantwoorden
  36. Ton
    Ton zegt:

    Veel gedoe om dexamethason
    was in 2011 al zeer succesvol.
    word nu als reddend medicijn gezien.
    we worden belazerd.
    Goedkoop medicijn geneest longontsteking sneller
    Een goedkoop, ontstekingsremmend medicijn geneest longontsteking sneller en zorgt ervoor dat patiënten zich een maand later ook beter voelen. Dat hebben internisten in opleiding Hilde Remmelts en Sabine Meijvis ontdekt.
    ANP/Redactie 01-06-11,
    https://www.ad.nl/binnenland/goedkoop-medicijn-geneest-longontsteking-sneller~aed3d3de/

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *