Zo neemt prof. Wallinga ons in de maling

Gistermorgen was er een interview met prof. Wallinga in Trouw.

En ook andere media namen het in verschillende bewoordingen over. Dit werd in het NOS-Journaal van die ochtend gezegd. (na 5:30 minuten): “Het reproductiegetal…. groeit langzaam boven de 1 uit”.

Als je naar de echte cijfers kijkt dan zakt je broek af. En dan vraag je je af hoe prof. Wallinga dit durft te zeggen en dat vervolgens alle media de sfeer scheppen dat het weer de verkeerde kant op gaat.

De reproductiefactor in Nederland wordt vastgesteld op basis van de ziekenhuisopnames. Het cijfer wordt bepaald door het aantal ziekenhuisopnames op een bepaalde dag te delen door die van vier dagen eerder. Zo kun je zien of er een toename van het aantal besmettingen is geweest (circa 14 dagen eerder) of juist niet. Om dat te doen op basis van de positieve testen van besmettingen is lastig, omdat die cijfers afhankelijk zijn van het gevoerde beleid ten aanzien van het testen. Wereldwijd weten we inmiddels dat het echte aantal besmette personen een factor 25 à 75 hoger is dan het aantal positief geteste personen.

Vanaf de derde week in maart beweegt deze reproductiefactor zich (gelukkig) tussen 0,8 en 1. En dat is terug te zien in de cijfers van de ziekenhuisopnames.

  • Eind maart waren er ongeveer 500 ziekenhuisopnames gemiddeld per dag.
  • Eind april waren dat rond de 50 per dag.
  • Eind mei waren dat rond de 7 per dag.

Dat is het effect van een R0 die onder de 1 ligt.
Bij het berekenen van de R0 via de cijfers over de ziekenhuisopnames zien we drie problemen:

  1. Per dag worden de aantallen bekendgemaakt, maar dat zijn niet de cijfers van de dag van de ziekenhuisopnames zelf. Soms betreft het ziekenhuisopnames van meer dan 1 maand eerder! Zie mijn blog met de titel “de belabberde data van het RIVM”.
  2. Als die nieuwe cijfers binnenkomen worden de ziekenhuisopnames in de grafieken op de echte datum aangepast. Het kan dus zo maar, dat er ook over 1 maand nog een ziekenhuisopname van vandaag bij komt. Dit was het werkelijke overzicht van de ziekenhuisopnames die op 5 juni werden bekendgemaakt.
  3. Op maandag zijn er steeds meer ziekenhuisopnames dan de twee dagen ervoor. Op 25 mei waren dat er bij voorbeeld 14. En de twee dagen ervoor waren dat er gemiddeld 3,5. Dus als je de reproductiefactor wilt berekenen, dan zul je moeten werken met het gemiddeld aantal ziekenhuisopnames over een aantal dagen. En niet precies per dag.

De onderstaande grafiek laat de reproductiefactor zien berekend op basis van een voortschrijdend gemiddelde over 5 dagen van de ziekenhuisopnames per 12 juni. Geel in deze grafiek is op basis van de dag van bekendmaking en blauw op basis van de dag van de ziekenhuisopname.

Geel is volkomen irrelevant, omdat het slechts een administratieve weergave is van wanneeer het RIVM te weten gekomen is van een ziekenhuisopname uit het verleden. En die kunnen dus van lang geleden zijn. Blauw zijn de echte cijfers (dus de dag dat iemand echt is opgenomen).

De blauwe lijn (dus de reproductiefactor op basis van de echte ziekenhuisopnames) is dus de lijn, waar het RIVM vanuit gaat. Vanaf begin mei is dat cijfer niet boven de 1 gekomen en is begin juni verder gedaald. Even in de herhaling: Deze blauwe lijn is niet boven de 1 geweest en is sinds begin juni verder gedaald.

Op 5 juni waren er 5 ziekenhuisopnames. Nog maar 1% van de ziekenhuisopnames van eind maart.

Met zulke kleine aantallen ziekenhuisopnames is ook veel afhankelijk van toeval. Twee ziekenhuisopnames meer dan de vorige dagen en de R0 gaat in de richting van 1 stijgen of er overheen. Maar dan nog steeds zitten we op minder dan 2% van de ziekenhuisopnames van ruim 2 maanden geleden.

Dus wat kunnen we concluderen ten aanzien van de uitspraken van prof. Wallinga:

  1. De Reproductiefactor vertoont de afgelopen weken hetzelfde patroon als sinds eind maart.
  2. Doordat die steeds onder 1 is gebleven hebben we nu nog maar 1% van de ziekenhuisopnames van eind maart.
  3. Door het lage aantal ziekenhuisopnames kan een toevallige stijging van 1 of 2, een forse impact hebben op de reproductiefactor, maar materieel betekent het vrijwel niets. Maar die zijn er niet geweest.
  4. Er is dus absoluut geen sprake van een stijging van de reproductiefactor.
  5. Integendeel, er is nog steeds sprake van een verdere daling van het aantal besmette personen.

Als je deze informatie dus kent (en die kent prof. Wallinga ook) als je aan Trouw een interview geeft, dan ben je compleet ter kwader trouw. Zeker als je op je vingers kunt natellen dat de hele pers dat vervolgens klakkeloos overneemt (zie het NOS-journaal van die ochtend).

Een schandalige vorm van bangmakerij op basis van iets wat absoluut niet wetenschappelijk genoemd mag worden. Helaas is dat het constante patroon van het optreden van Van Dissel, Wallinga en de meeste virologen en epidemiologen. En de meeste media lopen daar zonder vraagtekens te stellen achteraan.

En ga nu niet zeggen dat het aantal besmette personen in de laatste week toch gestegen is ten opzichte van eind mei. Dat kwam omdat het aantal testen per week is verdubbeld van 30.000 naar 60.000. (Als je het aantal testen nog een keer verdubbelt, dan zal het aantal vastgestelde besmette personen alleen nog maar verder stijgen).

Maar ook daarmee is er zoveel stront aan de knikker dat ik er een apart blog aan besteed.

54 antwoorden
  1. Henri
    Henri zegt:

    Ongelofelijk dat Prof. Wallinga zich leent voor dit soort propaganda. Het model lijkt bijzonder simpel opgezet. Ik denk niet dat de superspread events (meer dan 10 besmettingen per event) in het model zitten. Daarmee is de gemiddelde R een nietszeggend getal, zeker in de staart van een ziektegolf. Ik denk dat de R uiteindelijk op 1 uitkomt, want vermoedelijk kan er geen nul in de noemer. Dus de laatste patiënt besmet per definitie 1 persoon.

    Beantwoorden
    • Frans
      Frans zegt:

      Als we events met meer dan 10 besmettingen en meer apart zouden gaan bekijken. Dan denk ik dat het reproductiegetal voor de overige situaties < 0,4 zou moeten zijn.

      Immers de schatting direct na de carnavalseventen lag rond de 3,5 terwijl we concreet hebben kunnen zien dat daar enorme hoge uitschieters tussen gezeten hebben die meer dan 16 man hebben besmet, Bergamo idem.

      Dat betekend dan toch dat er ook erg veel kleine incidenten en nonbesmettingen geweest moeten zijn?

      Beantwoorden
  2. nilo de roock
    nilo de roock zegt:

    Wie profiteert er van de corona crisis? In ieder geval fabrikanten van vaccins. Die hebben er immers alle belang bij om de angst voor COVID-19 in stand te houden. “R0 naar 1”, “Tweede golf”, het zijn mantra’s om de angst er in te houden.

    Beantwoorden
  3. Rick
    Rick zegt:

    Bedankt voor deze uitleg. Ik had al me twijfels bij dit nieuwsbericht.
    Als je kijkt bij https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/ staat daar ook het reproductiegetal. Als je klikt op ‘meer uitleg’, dan krijg je een grafiek te zien met de meest waarschijnlijke waarde en de onzekerheidsmarge. Dan zie je dat de laatst berekende schatting van 22 mei is en dat op 4 juni de waarde tussen de 0 en 4,29 moet hebben gelegen. Er staat ook keurig in de uitleg dat dit ligt aan het lage aantal ziekenhuisopnames.
    Dus ze weten het wel, maar om dan zo’n nieuwsbericht er uit te gooien slaat gewoon nergens op.

    Beantwoorden
  4. Mark W
    Mark W zegt:

    Hoe betrouwbaar zijn die getallen zelf eigenlijk? Het rivm stelt dat nu 1 op 10.000 covid-19 heeft, zit ik dan niet naar cijfers van false positieven te kijken? Ik dacht dat de nauwkeurigheid van de test niet heel hoog was, maar met een nauwekeurigheid van 99.9% heb ik nog steeds 10 maal meer false positieven dan echte gevallen in mijn meting bij 1 op de 10.000

    Beantwoorden
      • Herman Steigstra
        Herman Steigstra zegt:

        Even een simpele gedachte…. Als de benadering van RIVM klopt: afstand houden reduceert R0, dat kunnen we deze omlaag brengen door de helft van de bevolking die het gelooft binnen te laten blijven, waardoor slechts de helft besmet kan worden door de helft. Dus R0 * 0,25

        Beantwoorden
  5. Erik
    Erik zegt:

    Zo was er in Duitsland ook enige tijd geleden het bericht dat de r0 boven de 1 was, maar was die 1 dag later weer onder de 1. Dat suggereert in elk geval dat de berekening van de r0 heel erg gevoelig afhangt van de data, want het lijkt me niet echt een zinvolle maat als de r0 zo kan wijzigen in 1 enkele dag.

    Het voorbeeld van Nederland lijkt me het standaard geval van statistische modellen die alleen maar geldig zijn bij grote aantallen. Toch die modellen gebruiken bij lage aantallen is dan fout.

    Overigens hadden ze Walinga ook kunnen vragen naar een sensitivity analysis van de r0 tov de data. Dan aantal ziekenhuisopnames over de afgelopen tijd random verstoren met zo’n +/- 10 en zien wat de distributie van de r0 is.

    Beantwoorden
  6. Wim
    Wim zegt:

    Beste Maurice,

    Als trouw TROUW lezer heb ik mij verbaasd over dit artikel. Beschouw het als een GOUDEN KANS voor jou en schrijf een rustige, heldere reactie zonder verwijten en zonder “oorlogstaal” in Trouw. Ik wil wel meehelpen, gewend als ik ben (als oud notaris) om stukken te schrijven die verbinden en kansen op verandering te bieden. Pak deze kans! En mocht Trouw jou boycotten, dan hoor ik dat graag. En….. jouw reactie in Trouw zal ook zéker door de worden media worden opgepakt. Dan komen we hoop ik eindelijk met ons allen verder. Ik kan mij jouw ergernis goed voorstellen.
    Vriendelijke groet van Wim

    Beantwoorden
      • Willem Koppenhol
        Willem Koppenhol zegt:

        Wat als de insteek van zo’n artikel (ook) een niet-technische zou zijn? Het probleem met al die “bio-medische” discussies is dat ze veel te ingewikkeld zijn en daardoor veel te makkelijk (zoals je hier ook laat zien) via oneigenlijke redeneringen kunnen worden opgerekt tot in het oneindige.

        Maar er zijn natuurlijk veel meer belangrijke problemen aan de hand. Wat te denken van: Als gevolg van de Nederlandse lockdown zullen er in de Derde Wereld vele mensen de komende tijd omkomen. Het kan gerelateerd aan Black Lives Matters zelfs worden verwoord als: Omdat we in een land als Nederland de dood van een x-aantal (voornamelijk maar niet uitsluitend) blanke mensen hebben gepoogd te voorkomen, hebben we tegelijkertijd ervoor gezorgd dat er in de rest van de wereld vele (niet uitsluitend maar wel voornamelijk) niet-blanke mensen zullen omkomen.

        Ik heb het hier natuurlijk bewust gechargeerd gesteld, maar helaas is het per saldo niet eens zo onrealistisch te stellen dat er vooral heel veel niet-blanken gaan sterven dankzij onze lockdown. Hoe rechtvaardig is dat in hemelsnaam? Waar hebben die mensen dat aan verdiend? Onze lockdown was zo niet bedoeld, maar dit is wel het gevolg. En elke dag dat onze lockdown en de “anderhalfmetereconomie” blijven dooretteren loopt dat toekomstige dodental alleen maar verder op…

        Mogelijk dat Trouw c.s. dan wel geïnteresseerd zouden zijn in een artikel?

        Beantwoorden
      • Wim
        Wim zegt:

        Beste Maurice, dat valt mij van mijn favoriete krant zeer tegen. Ik ga daar maandag achteraan. Ik laat vervolgens weer van mij horen.
        Afwachten wat Hugo de Jonge vanavond in Op1 te melden heeft.
        Hartelijke groet en hou vol!
        Wim

        Beantwoorden
      • PaulG
        PaulG zegt:

        Dank voor deze heldere analyse! Ook ik was verbaasd over het artikel in Trouw, mijn vaste krant waarover ik over de Corona artikelen zeer ontevreden ben. Ook ik ga maandag bellen waarom er geen ‘journaslistiek’ wederhoor wordt toegepast. Hopelijk volgen er meer bellende lezers.

        Beantwoorden
  7. Walter
    Walter zegt:

    IK ben het er helemaal mee eens dat we in de maling worden genomen met absurde getallen. Bij de huidige stand van zeer lage ziekenhuis opnames gedurende langere tijd is het quotiënt van “opnames vandaag” en “opnames 4 dagen geleden” een wel heel vreemde manier om “R” te berekenen en daar bangmakende conclusies aan te verbinden … het zal straks gewoon varieren tussen 0 en een groter positief getal met grote verschillen van dag tot dag, helemaal als de ziekenhuis opname een keer een dag 0 is …..

    Prima blog weer met feitelijke informatie, dank daarvoor.

    Beantwoorden
  8. Teun
    Teun zegt:

    Volgens mij is het beleid heel duidelijk: We weten niets zeker dus we proberen dingen uit en bekijken het effect. Triall and error. Telkens met 17 miljoen man een stapje maken en kijken wat er gebeurt. Ga daar maar eens aan staan: 17 miljoen mensen een stapje laten maken. Toen Corona net in Nederland was ging dat moeiteloos, we waren allemaal nog onzeker en bang. De eerste van drie fases. Nu zitten we in de 3e fase: we pikken het niet meer. We zijn opstandig en tegen alles wat regering en autoriteit is en we grijpen alles aan om te protesteren tegen de regels en afspraken. En toch moeten we ook nu stapjes maken en kijken wat er gebeurt. “Doe maar weer waar je zin in hebt en we zien wel” zou een vreemde omslag in strategie zijn maar het is wel wat meer en meer mensen willen en wat we mensen ook meer en meer zien doen. Gecontroleerde stappen zetten met 17 miljoen mensen zetten wordt steeds moeilijker als iedereen ongecontroleerd doet waar hij zin in heeft of wat hij/zij vindt dat juist is. Triall and error, leren van de stappen die we maken, wordt dan ‘ogen dicht en we zien wel’. Maar we weten allemaal wie we aankijken en aanspreken alszijnde de verantwoordelijke als dat mis gaat: dan wijzen we de vinger naar de regering in plaats van dat we de hand in eigen boezem steken.
    Dat er dus, kijkend naar alle reacties en bewegingen onder het volk, pogingen worden gedaan om de massa nog enigszins te sturen om zo het triall and error beleid in stand te houden begrijp ik dus wel. Je kan over een uitspraak van een professor vallen en er een hele blog over schrijven maar je kan ook respecteren dat hij slechts een poging doet om de massa weg te sturen van de richting waarin wordt gedacht: “Alles wat ze zeggen is onzin, ze zoeken het maar uit met hun regels, we doen wat we willen.” Een effect dat, hoe waar de inhoud ook kan zijn, deze blog mogelijk wel kan hebben.

    Beantwoorden
    • Maurits
      Maurits zegt:

      Beste Teun,

      dat is niet waar het over gaat.
      Het gaat erover dat én het RIVM vasthoudt aan hun eigen (belabberde) data én dat ze niet luisteren naar experts met een andere kijk erop.
      Leren tijdens deze crisis is dat wat ze moeten doen en ook luisteren naar andere experts buiten het RIVM en de overheid.

      Kritisch blijven en blijven leren.

      Helaas houden ze vast aan hun waarheid dat in inmiddels duidelijk is geworden dat dat nu niet meer de juiste is.

      Beantwoorden
    • Ronald
      Ronald zegt:

      Als een analyse niet klopt dan zal/zullen de gekozen oplossingen ook niet leiden tot het gewenste resultaat. Dat is niet erg als er niets op het spel staat. Als er wel iets op het spel staat (volksgezondheid, economie, etc.) en verkeerd gekozen oplossingen leiden daadwerkelijk tot ernstige ongewenste resultaten (veel sterfgevallen, vermorzelde economie) dan zijn degenen die de beslissingen hebben genomen uiteraard degenen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Dat maakt ze niet per definitie “schuldig”. Pas op het moment dat duidelijk is dat de gemaakte analyse niet juist was, en op basis van nieuwe feiten en nieuw onderzoek de analyse niet wordt aangepast de verantwoordelijken toch vasthouden aan de genomen maatregelen, dan zijn ze niet alleen verantwoordelijk maar mogen ze er ook ook afgerekend worden (responsibility + accountability). Dit is exact wat je nu ziet gebeuren. Bestaande “feiten” worden ingehaald door de wetenschap. Daar moet je als (eind)verantwoordelijke iets mee doen anders maak je jezelf van “slechts” verantwoordelijk tot gewoon schuldig aan het laten voortduren van een situatie die zeer ongewenste gevolgen zal gaan krijgen. Dan kan niet meer volstaan worden met “dat wisten we toen niet”. Zelfs is het niet relevant of je iets niet wist, maar of je iets had kunnen weten en daarmee dus ook had moeten weten. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Wat betekent dat eigenlijk?

      Beantwoorden
    • Aad
      Aad zegt:

      Hemelvaartsdag was druk en warm. Dat heeft het virus niet verder verspreidt. De demonstratie op de Dam in Amsterdam op 1 juni bijna 14 dagen geleden heeft tot nu toe geen verhoogde aantallen besmettingen opgeleverd. Lieve mensen zullen we maar stoppen met elkaar gek maken.

      Beantwoorden
    • Ilona
      Ilona zegt:

      Daar zit dus juist het probleem, als je niet weet wat je precies aan het doen bent en met ‘trial and error’ een hele economie om zeep helpt raak je verder van huis. Cijfers moeten leidend zijn, ook nu. En als de cijfers optimistischer zijn dan aanvankelijk gedacht, moet je daar je beleid op aanpassen. En daarbij kan het m.i. Niet zo zijn dat iedere groep zich eerst afzonderlijk op het Malieveld met veel protest moet melden en smeken om bijstelling van de regels. Dan zijn we nog wel even bezig. Juist nu, nu we verder in het proces zijn en van alle kanten meer cijfers hebben, verwacht ik van politici en beleidsadviseurs meer doortastendheid en reeele afwegingen.

      Beantwoorden
  9. Robert
    Robert zegt:

    Het RIVM is werkelijk om te huilen!!

    Afgezien van wat je hier beschrijft hebben we natuurlijk ook nog het mondkapjes beleid gehad. Toen v.Dissel werd gevraagd hoe hij over mondkapjes in het OV dacht was hij ronduit beledigd dat iemand het woordje “mondkapje” tegen hem durfde uit te spreken, en nu geeft hij toestemming om vliegtuigen voor 100% te vullen als iedereen maar een mondkapje op heeft !!

    Dan hebben we recent ook nog die blunder gehad met de “Infectieradar”.
    Deze fout is niet alleen dom maar het hele idee om de sleutel tot zulke gevoelige informatie in de adresbalk op te nemen is zelf zeer amateuristisch te noemen!!

    En dan de CoronaApp.
    Als je gelijk hebt dat de verspreiding van Corona voornamelijk via SuperSpreading Events verloopt, dan vraag ik me af of contact Tracking en Tracing van besmette personen via de CoronaApp nog wel een toegevoegde waarde heeft, want een standaard gesprek met besmette personen zal toch wel ontmantelen of ze besmet zijn op een SuperSpreading Event?

    Beantwoorden
  10. R. Zwart
    R. Zwart zegt:

    Ik vind het interview in Trouw met Wallinga zeer vaag. Ergens zegt Wallinga dat de R weer toeneemt door versoepeling van de maatregelen en mindere discipline, maar nergens in het artikel maakt hij dat hard, of onderbouwt hij zijn uitspraak. Verderop in het artikel geeft hij dan weer aan dat de Ro al 3 maanden onder de 1 ligt. Bizar is dan vervolgens dat Trouw juist die uitspraak over de stijging van de Ro opneemt in de subheader. Ongelooflijk, het lijkt wel of het interview is afgenomen en verwerkt door een eerste jaar stagiare.

    Beantwoorden
  11. Ito
    Ito zegt:

    Bij kleine aantallen wordt het effect van verkeerde inputvariabelen (de ziekenhuisopnamen) voor de berekening van de reproductiefactor inderdaad nogal pijnlijk en duidelijk zichtbaar. Volkomen terecht punt van jou Maurice en het RIVM kan dat maar beter meteen toegeven. En een basale oplossing daarvoor is inderdaad om met een meerdaags voortschrijdend gemiddelde te werken om de foute input uit te vlakken. Maar de echte oplossing is veel beter meten en zorgen voor goede inputdata.

    En toch nog even voor de goede orde. Jouw grafiek geeft dus de R weer van 14 dagen voor de datum in de grafiek. De meeste winst valt dan nog te halen als je die vertraging van 14 dagen zoveel mogelijk kunt reduceren. Het is als met het appeltje van Newton, maar dan met een variabele versnellingsfunctie afhankelijk van het moment van vertrek van het appeltje uit de boom. Het RIVM meet dan nu hoe hard de appeltjes inslaan die 14 dagen geleden aan hun val begonnen zijn. Maar wat wat ze eigenlijk willen weten is hoe hard de appeltjes nu vertrekken uit de boom die over 14 dagen gaan inslaan. En die boom is nu bijna leeg en de kermis staat bijna stil.

    Beantwoorden
  12. Monique
    Monique zegt:

    Bangmakerij: vergeet Rutte c.s. ook nu niet. Zie bijvoorbeeld gisteravond (12 juni) Gesprek met de Minister-President. O.m. uitspraken als ‘we zitten nog steeds in een heel gevaarlijke situatie’

    Beantwoorden
  13. piet
    piet zegt:

    Zeer goed en erg belangrijk. Edoch… een redacteur inschakelen (of een spellingcheck voor plaatsing) zou geen overbodige luxe zijn. “vanuit gaat”, “gedaalt” – zonde & leidt aandacht van de boodschap af.
    Verder alle lof!

    Beantwoorden
  14. Jeroen
    Jeroen zegt:

    Beelden zeggen meer dan 1.000 woorden…. En dan heb ik het over de uitstraling van “Prof” Wallinga op de foto bij het artikel in Trouw. Het interview heeft veel weg van een pure provocatie van de wetenschap (mathematische modellering, virologie, epidemiologie etc.): uitproberen hoeveel onzin je kun verspreiden zonder dat de wetenschap opstaat en in actie komt.

    Het artikel vormt wederom een uitstekend voorbeeld van een stuitend gebrek aan kritisch vermogen van de journalistiek.

    Ieder weldenkend mens die zo nu en dan met de inputvariabelen ‘speelt’, realiseert zich dat we in een fase zijn gekomen waarin de dagelijkse ziekenhuisopnamen de nul naderen en derhalve geen betrouwbare indicator (meer) zijn voor het reproductiegetal.

    Hoe zit het met de gevoeligheidsanalyse Jacco? Het zou je sieren als je de uitdaging aangaat en een reactie plaatst op de analyse van Maurice.

    Wellicht kun je dan meteen de analyse van de effectiviteit van de verschillende maatregelen met ons delen waaruit zou moeten blijken dat de 1,5 meter daadwerkelijk effectief is.

    Ik wacht in spanning af!

    Beantwoorden
  15. Marlies
    Marlies zegt:

    Door Marlies (Critici) op 13 juni 2020 12:29
    De maat is nu vol. Dhr van DIssel zegt dat de rek eruit is wat betreft het verder versoepelen van de maatregelen. Waar baseert hij dat op? Het RIVM houd op de een of andere manier alle binnen en buitenlandse onderzoeksrapporten tegen dat een andere en onderbouwde kijk geeft op de oorzaak van de verspreiding van het virus. Door verdere versoepeling tegen te houden ondermijnt Dhr van Dissel en de regering de economische groei. Het is een schande dat er maar één richting op gekeken wordt. Mark Rutte zou zich juist NU eens moeten verdiepen in het landsbelang. Gebruik de zomermaanden om de juiste stappen te zetten en vooral Luister savonds in bed eens naar wat uitspraken van critici met steekhoudende argumenten. Wat we nu aan maatregelen doen gaat niet voor langer werken zoals de anderhalve meter. Vertrouw eens wat meer op het gezonde verstand van onze bevolking , daar heeft u mee te maken.

    Beantwoorden
  16. A. Kizgin
    A. Kizgin zegt:

    Ter kwader trouw … in een democratische rechtsstaat zal daar dan toch op zijn minst verantwoording over afgelegd moeten worden en zal dit consequenties moeten hebben voor betrokkenen? Maar ja, dat is achteraf en dan natuurlijk veel te laat, het kwaad is dan al geschied … of we daar als samenleving dan veel aan gaan hebben?

    Beantwoorden
  17. Danny
    Danny zegt:

    Uw verhaal klopt helaas niet en doet zelf aan bangmakerij.
    Effectieve R wordt door RIVM berekend op basis van *eerste ziektedag* van de mensen die zijn opgenomen in het ziekenhuis. U heeft grafiek gemaakt op basis van *opnamedatum* in het ziekenhuis.
    RIVM geeft zelf ook aan dat de bandbreedte (95% betrouwbaarheidsinterval) moet worden meegenomen in de analyse en dat niet sec naar de meest waarschijnlijke effectieve R moet worden gekeken.

    Beantwoorden
  18. Jesse
    Jesse zegt:

    Maurice: een aantal vragen en opmerkingen.
    (1) In het NOS fragment wordt ook gezegd “De stijging was vanwege de versoepelde maatregelen al ingecalculeerd”. En als je kijkt naar het stuk van Trouw waar jij naar verwijst stelt Wallinga daarin ook dat de reproductiefactor sinds half maart kleiner is dan 1, en ook: “Het aantal besmettingen is nu laag. Daarom kunnen we het wel even lijden als de R groter is dan één. Maar we hebben in maart gezien dat de piek nog moest komen terwijl de lockdown was ingegaan. We kunnen zo’n opleving niet op zijn beloop laten.”
    Dus Wallinga zegt ook dat het niet gelijk een probleem is, maar dat het wel in de gaten gehouden moet worden. Dus volgens mij wordt er geen sfeer geschept dat het de verkeerde kant op gaat, er wordt aangegeven dat dit verwacht is, maar dat het niet te ver door moet groeien?
    (2) Je schrijft: “De reproductiefactor in Nederland wordt vastgesteld op basis van de ziekenhuisopnames. Het cijfer wordt bepaald door het aantal ziekenhuisopnames op een bepaalde dag te delen door die van vier dagen eerder.”
    Maar als je de gerapporteerde aantallen op elkaar deelt, krijg je veel te grote getallen. Aangezien R0 exponentiële groei aangeeft, zal het ook nog ergens een logaritme genomen moeten worden denk ik.
    (3) Je schrijft over 3 problemen met de berekening van de reproductiefactor.
    De eerste twee problemen die je noemt zijn volgens mij hetzelfde, namelijk de vertraging in rapportage van het aantal ziekenhuisopnames. Er wordt echter gecorrigeerd voor de vertraging in rapportage (zie het bovenste deel van figuur 24 in de rapportages van het RIVM en https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/hoe-berekeningen-bijdragen-aan-bestrijding-van-virus onder het kopje “Hoe bereken je de R?” en de artikelen en code op https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/hoe-berekeningen-bijdragen-aan-bestrijding-van-virus/rekenmodellen)
    Dus dat lost zowel het ‘per dag kijken’ als de rapportagevertraging dan toch op?
    (4) Je derde punt, dat door verschil in aantal opnames per weekdag over een aantal dagen moet kijken.
    Je kan ook de R per dag uitrekenen en vervolgens het verloop van R over meerdere dagen volgen en op basis daarvan beslissingen nemen. Dan ben je toch ook van eventuele schommelingen af?
    (5) Je laat een grafiek zijn met gele en blauwe lijn, en zoals ik het begrijp heb je die zelf gemaakt.
    Een aantal vragen daarover: (5.1) Is de data https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/grafieken? (5.2) Hoe heb je daaruit deze curve (de blauwe) berekend?
    (5.3) Hoe verschillen de curve die het RIVM geeft (in figuur 24 https://www.rivm.nl/documenten/epidemiologische-situatie-covid-19-in-nederland-12-juni-2020), of op het corona-dashboard (https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/))? Want ook in die curves is toch de R nog onder de 1, dus wat is hier je punt?
    (6) Je schrijft “Met zulke kleine aantallen ziekenhuisopnames is ook veel afhankelijk van toeval.”
    Daarom geeft het RIVM ook de 95% betrouwbaarheidsintervallen (die missen in jouw grafiek) en stellen zij ook dat als de reproductiefactor boven de 1 is, je eerst daar naar moet kijken. En Wallinga noemt dat zelf ook in het interview in Trouw wat als bron voor het nieuwbericht gebruikt is (https://www.trouw.nl/wetenschap/in-de-ban-van-de-r-we-weten-niet-of-het-virus-nog-verrassingen-voor-ons-in-petto-heeft~b5c4b652/): “Die factor R is vrij constant. Hij zwabbert hooguit door de onzekerheden in de berekeningen. Door die marge kan een piekje in de grafiek ook door het toeval komen en kunnen we dat niet op het conto van de Dam of Hemelvaartsdag schrijven.”
    Dus dat je met weinig gevallen meer onzekerheid hebt is gewoon bekend en daar wordt rekening mee gehouden.
    (7) Eerder schreef je “dat vervolgens alle media de sfeer scheppen dat het weer de verkeerde kant op gaat.”: in bovenstaand citaat (punt 6) zie ik toch dat er netjes uitgelegd wordt dat dat wel meevalt.
    (8) Na je conclusies schrijf je “Als je deze informatie dus kent (en die kent Prof. Wallinga ook) als je aan Trouw een interview geeft, dan ben je compleet ter kwader trouw. Zeker als je op je vingers kan natellen, dat de hele pers dat vervolgens klakkeloos overneemt (zie het NOS-journaal van die ochtend). Een schandalige vorm van bangmakerij op basis van iets wat absoluut niet wetenschappelijk genoemd mag worden.”
    Wat is je probleem met het interview? Het is toch geen bangmakerij? En hoe kom je erbij dat hij ter kwader trouw is? Wat denk je dat hij dan voor kwaads hoopt te bereiken met dit interview?
    (9) De titel van het stuk dat je schrijft is ‘Zo neemt Prof. Wallinga ons in de maling’. Volgens mij laat je onvoldoende zien wat het probleem met zijn uitspraken is, zie jij er te snel bangmakerij in, en lees je te selectief.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Wat ik zo mooi vind, dat als we hele lage aantallen hebben en er zijn vertragingen die “gecorrigeerd” worden.
      Juist bij heel lage aantallen kan je niet meer goed corrigeren, omdat nu 1 meer of minder direct 20% of 30% van de waarnemingen kan zijn.

      Ik vind het interview echt een grof schandaal als je weet dat er zo weinig gevallen nog zijn.
      Plus dat Wallinga wel de indruk geeft dat het aan het stijgen is naar boven de 1.
      Het NOS-Journaal zei letterlijk “Het reproductiegetal…. groeit langzaam boven de 1 uit”.
      Wat denk je dat kijkers daarvan denken, terwijl ze geen echt inzicht hebben zoals jij en ik.
      Dat het fors de verkeerde kant uitgaan .

      Het lijkt op iets wat de baas van de GGD bij de zitting in de Tweede Kamer deed. Agema vroeg hem waarom we niet jongeren meer ruimte geven om de dingen te doen die ze gedaan hebebn. Toen had hij de brutaliteit om te praten over 1 patient van 16 die er toch op een erge manier aan overleden was.
      Besef dat dit de ENIGE persoon onder de 25 jaar is die mede door dit virus is overleden…..
      Nu kan je zeggen “maar dat klopt toch”.
      Maar dat is het punt niet.
      Hij gebruikte dit ene (en enige) voorbeeld als argumentatie om de vraag van Agema af te wimpelen en en tegelijekrtijd maakte hij oudes die ernaar keken bang.
      En dat is precies de lijn die Wallinga ook volgt bij zijn Trouw interview.
      Bangmakerij.

      Beantwoorden
      • Jesse
        Jesse zegt:

        Hoi Maurice, ik ken de details van het RIVM-model niet, maar als op basis eerdere aanvullingen berekend wordt hoeveel gevallen waarschijnlijk nog gerapporteerd gaan worden, wordt daarin volgens mij vanzelf meegenomen dat het aantal laag is en er dus weinig te late rapportage is.

        Verder: reageer je nog op mijn andere punten?
        Want ik ben erg benieuwd wat jij precies anders doet aan berekeningen om de grafiek die jij gemaakt heb te krijgen, en waarom dat beter zou zijn dan wat het RIVM doet.

        Beantwoorden
  19. Jolanda
    Jolanda zegt:

    Hartelijk dank voor uw goede en uitleg. Telkens weer. Nu maar hopen dat dit het grote publiek bereikt. Want zolang men de propaganda van de media blijft het vechten tegen de bierkaai

    Beantwoorden
  20. mart
    mart zegt:

    Is er niet nog een probleem met de berekeningen van de R op basis van zulke lage aantallen.

    Maurice jij gat terecht aan wat het effect is van het verschil tussen feitelijke opnamedatum en administratieve correctie datum. Maar als je vorige artikel klopt, heeft een deel van de populatie al de besmetting doorgemaakt en test weken daarna toch positief. Stel dat er nu een patient wordt opgenomen met benauwdheidsklachten in het ziekenhuis, die wordt getest en blijkt positief. Dan vermoed ik dat deze als een corona opname wordt geregistreerd. Maar de patient was al beter van Corona en had zonder corona misschien nu ook een longontsteking gehad. Of meet het ziekenhuis op een andere manier of iemand zijn of haar klachten werkelijk door een actieve corona besmetting worden verklaard? En waarom die test dan niet voor iedereen die positief wordt getest?

    Nou zullen mensen zeggen, dat zal toch niet veel voorkomen. Dat klopt, maar de aantallen zijn al zo klein, dat 1 of 2 van deze gevallen al een substantieel effect hebben op de R. Je zou dan eigenlijk, net als bij sterfte/oversterfte, moeten gaan modelleren met een extra aantal personen met corona achtige klachten tov normaal. Maar dat klinkt als geen beginnen aan.

    Beantwoorden
  21. Peter
    Peter zegt:

    In een eerder interview gaf Wallinga aan dat er in hun modellen geen onderscheid gemaakt wordt tussen besmettingsrisico binnen of buiten.
    Op de vraag van de interviewer of dan de cijfers uit de modellen niet te pessimistisch waren was het antwoord dat het toch niet erg was dat het in de praktijk dan alleen maar mee viel!
    Tsja, als je niet begrijpt dat op basis van jouw te pessimistische modellen wel of niet een kostbare lockdown wordt in gezet, dan vraag ik me af of je wel op de juiste plek zit.
    Wat dat betreft absoluut onbegrijpelijk dat er alleen maar virologen en medici in het OMT zitten.

    Als Churchill destijds naar het advies van medici had geluisterd, dan was D-day niet doorgegaan: te hoog risico op dodelijke loodvergiftiging.

    Beantwoorden
  22. HansV
    HansV zegt:

    In mijn eigen R-model gebaseerd op ziekenhuisopnames gebruik ik een (voortschrijdend) gemiddelde van zeven dagen om de weekendinvloed eruit te halen.

    Het maximum zie ik op 26 februari (net onder de 2,5) en op 16 maart komen we voor het eerst onder de 1 uit. Ik zie verder tussen 1 mei (laagste punt iets boven de 0,6) en 16 mei een stijging tot net onder de 1. Daarna dalen we weer om een week later rond de 0,7 uit te komen. Daarna daalt deze verder, maar er zouden nog nagekomen meldingen kunnen zijn, die m.n. significant zijn voor de meest recente periode met gemiddeld 2,1 opnames per dag.

    Nu zegt het RIVM dat 5% van de meldingen nog niet doorgegeven is. Als ik dan 5% van het totaal bereken zijn dat er 550. Lijkt me niet goed. Maar welke periode moet ik dan nemen – het RIVM is daar niet duidelijk over.
    – 14 dagen, dan is die 5% gelijk aan 3 nieuwe meldingen;
    – 28 dagen, dan is die 5% gelijk aan 9 nieuwe meldingen;
    Als ik die nieuwe gevallen dan verdeel over de periode waarbij de meeste nieuwe bij de meest recente data worden geplaatst zie ik de reproductiefactor wel veranderen maar lang niet boven de 1 komen.

    Om dat te bereiken is een piek nodig van 15 op één dag. Of het uitsmeren van 15 over bijvoorbeeld drie dagen dat het aantal opnames toch al wat hoger ligt en die dan dicht bij elkaar liggen in de recente twee weken.

    Kortom, het model van het RIVM is nodig toe aan herprogrammering. Jouw conclusies zijn dus juist. Onnodige bangmakerij in de pers…

    Vriendelijke groet, Hans

    Beantwoorden
  23. Frans
    Frans zegt:

    Maurice was het niet logischer en nauwkeuriger geweest om te rekenen met het aantal gemelde besmettingen over een running mean over het gemiddelde aantal dagen van de infectieduur?

    Beantwoorden
  24. Bas
    Bas zegt:

    De vaccin deal met AstraZeneca is vandaag getekend Maurice door meneer Kim yun De Jong. De massa trapt erin lijkt het wel wat met jouw bevindingen en die Dr. Rob Elens en Willem Engel is een vaccin compleet overbodig maar zo lopen de (financiële) hazen helaas niet…het is een schande.

    Beantwoorden
  25. Erik
    Erik zegt:

    Dit bevestigt weer het nivo van de media. Zelfs kranten waarvan je nog enigszins nivo verwacht zijn zo druk bezig met concurreren (pakkende koppen, click bait) dat inhoud op de tweede plaats komt. Ik denk niet dat de nieuwsvoorziening er minder op zou worden als alle kranten failliet gaan en we de publieke omroep afschaffen.

    Beantwoorden
  26. Henkdj
    Henkdj zegt:

    Ik vraag me af of het veel lagere aantal opnames in het ziekenhuis ook gedeeltelijk wordt veroorzaakt door veel betere preventie van artsen zoals huisartsen als Rob Elens.

    Beantwoorden
  27. Lars
    Lars zegt:

    Een goede economie is vertrouwen.
    We zitten in de grootste crisis buiten oorlogstijd.
    Ik snap werkelijk waar niet waarom er niet veel transparanter opgetreden wordt en niet duidelijk ingezet wordt op uitbannen virus.
    Je ziet in landen als China waar het inmiddels heel duidelijk is dat de economie een rebound aan het maken is (ook door het economische beleid gericht op aanjagen consumptie) of Nieuw Zeeland of Taiwan waar het ook de goede kant op gaat. Hier is alles zo ontransparant en zo politiek gemaakt.. hoe is dat toch zo gekomen. Zelfs op nu.nl nu dit stuk:

    ‘Nederlands testbeleid is traag en kan 50.000 levens kosten’
    Het huidige testbeleid in Nederland is suboptimaal, schrijven onderzoekers in een vandaag verschenen rapport van de Vrije Universiteit en KPMG.

    Een actievere strategie zou de komende twee jaar 50.000 sterfgevallen kunnen schelen en 123 miljard euro besparen, een bedrag gebaseerd op berekeningen van De Nederlandsche Bank (DNB). Net als in Nieuw-Zeeland zou het doel moeten zijn om het virus in te dammen en uiteindelijk uit te bannen.

    Het huidige beleid stimuleert mensen met klachten te weinig om zich te laten testen en contacten van besmette personen worden te traag opgespoord. Onderzoekers omschrijven de gevolgde strategie als “onhelder” en vrezen dat we wellicht “onbedoeld in het scenario van groepsimmuniteit eindigen”. Het kabinet en het RIVM zetten veel acties in, maar voeren ze niet “overtuigend genoeg” uit.

    Nederland zou daarom een actievere strategie moeten opzetten om de reproductiewaarde onder de 1 te houden, aldus de auteurs. Zij stellen onder meer voor dat mensen online tests kunnen aanvragen, in plaats van alleen telefonisch. Het delen van de uitslagen en bron- en contactonderzoek moet sneller. Ook zouden mensen vaker mondkapjes kunnen dragen en moet er een informatiecampagne komen die het belang van testen benadrukt. Met die maatregelen zou het getal kunnen zakken naar 0,4.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Maar ze missen een heel belangrijke schakel….. Dat we de 1,5 meter samenleving moeten afschaffen (is ook niet in Nieuw Zeeland) en wel maximaal inspanningen moeten verrichten voor november dat alle HVAC systenmen in gebouwen compleet Coronaproof worden.
      Maar ja, als je , zoals het RIVM, de besmetting via de lucht niet van belang vindt, dan hamer je op iets dat de economie en samenleving sterk zal blijven hinderne.

      Beantwoorden
  28. Mossel Koolmees
    Mossel Koolmees zegt:

    Goed dat je kritisch bent en zelf een analyse doet van de beschikbare data en wetenschappelijke inzichten. Maar je bent nu erg op de persoon aan het foeteren. Eerst op Jaap van Diesel, nu op Jacco Wallinga. Hier kom je niet verder mee en vergooi je zelf je kansen om ooit in gesprek met deze mensen te komen. Het is m.i. ook niet terecht: het artikel in trouw is genuanceerd en Wallinga geeft zelf aan dat de modellen niet goed werken met het aantal besmettingen dat we nu hebben.

    Beantwoorden
    • Wim
      Wim zegt:

      Inderdaad. Een rustig gesprek tussen beiden is nodig, TROUW zal dat toch moeten willen faciliteren. Ik ga daar morgen achterasn.

      Beantwoorden
  29. Jay
    Jay zegt:

    Maurice, ik denk dat je nu zelf een fout maakt in je analyse.

    De blauwe lijn gaat omlaag in juni, omdat er nog cijfers ontbreken. Wanneer de RIVM die cijfers ergens in juli aanvult, zal de lijn hoger liggen dan hij nu ligt.

    Verder ben ik het met je eens. Hoe moeilijk kan het zijn om de juiste data te verzamelen?

    Je artikel over de belabberde data van het RIVM zou iedereen moeten lezen.

    Beantwoorden
  30. Casper
    Casper zegt:

    Mensen, alles jullie alles zo goed weten en alles wantrouwen, richt dan lekker je eigen partij op. Het is makkelijk om tegen alles aan te schoppen wat overheid betreft, maar vergeet niet hoeveel doden deze pandemie reeds heeft veroorzaakt. Het kabinet laat zich informeren en moest daar een strategie bij. Maar jullie zijn het beleid blijkbaar gewoon zat en willen ten koste van alles wat nu bereikt is jullie leventje weer terug. En als het dan toch fout gaat, toch maar weer wijzen naar de overheid. Typische reactie van toetsenbordhelden en complotdenkers.

    Beantwoorden
  31. Edwin IJpeij
    Edwin IJpeij zegt:

    Wat mij telkenmale blijft verbijsteren is dat we, in een high tech high science land als Nederland, nog niet in staat blijken te zijn om de cijfers adequaat te kunnen rapporteren.

    Daar begint het mee. Zonder solide basis kan er per definitie geen solide onderzoek worden gedaan, conclusies getrokken worden en laat staan beleid gemaakt worden. Dit vraagt niet maar smeekt om onderzoek met een hoog aanname gehalte. En dit zie je dan ook terug bij het rivm.

    De basis van wetenschap, weten-schap, is weten en niet aan te nemen. Dan zou het aannemenachap heten. Zolang ze bij het rivm geen actuele getallen gebruiken, kan er per definitie geen wetenschappelijk onderzoek gedaan worden maar aannemenschappelijk onderzoek.

    Van Dissel en Wallinga hebben beiden de hoogste wetenschappelijke titel (Prof) en zijn door koning Willem-Alexander of daarvoor koningin Beatrix benoemd. Dan zou je mogen verwachten dat zij eerlijk communiceren over de data, wat ze overigens aan de wetenschap verplicht zijn. Ik kan helaas alleen vaststellen dat ze geen wetenschap maar aannemenschap beoefenen.

    Ook de regering laat daar steken vallen. Hoewel de minister-president zeer degelijk overkomt, heeft hij en zijn discipelen behoorlijk wat steken laten vallen. Zonder op alle steken in te gaan, wil ik graag op één ingaan. Als ik de minister-president was, zou ik het blijkbare feit dat de getallen zo achterlopen op zijn zachts gezegd “vreemd” vinden. Ik zou Van Dissel et al op zijn minst gevraagd hebben hoe dat kan en hoe het opgelost kan worden. Misschien heeft hij dat wel gedaan, maar is dat een onderdeel van wat hun goed uitkomt.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *