Wat sociale geografie toevoegt aan het indammen van COVID-19

Naar aanleiding van mijn optreden bij OP1 van afgelopen zaterdag stel ik twee soorten reacties vast.

Er zijn mensen die (heel) positief zijn over wat ik publiceer en vertel. En er zijn mensen die (vaak ook nog met een soort woede) opmerken dat ik niet uit het vakgebied van de virologie en epidemiologie kom, en hoe ik het durf om er toch naar te onderzoeken, erover te schrijven en er stelling in te nemen.

Ik begrijp die laatste reactie wel, maar tegelijkertijd geeft het aan dat men niet onderkent hoe verschillende expertises kunnen worden ingezet voor de uitdagingen waarvoor we als samenleving staan.

Ik hoop dat die mensen de onderstaande uitleg zullen lezen. Niet omdat ik hoop dat ze dan wat positiever over mij denken, maar vooral omdat ik hoop dat ze beter begrijpen wat die uitdagingen zijn bij het bestrijden van het virus.

Ik ben geen arts en ik ben geen viroloog. Ik pretendeer dat ook niet. Natuurlijk lees ik veel over het virus en de bestrijding ervan, maar dat doe ik als geïnteresseerde burger. Ik heb bovendien groot respect voor de inzet van alle artsen en virologen en ik ben echt de allerlaatste die deze toegewijde vakmensen wil tegenwerken. Sterker nog: ik probeer ze te helpen. En het mooie is dat uit mijn contacten met de virologen (en het RIVM) blijkt dat wat ik doe best geapprecieerd wordt. Ook bij de uitzending van OP1 bleek dat Ab Oosterhuis het voor een groot deel eens was met mijn conclusies en bevindingen.

Waarom past mijn vak/specialisme en ervaring juist zo goed bij het oplossen van de problematiek waarvoor we staan?

Omdat sociale geografie patronen blootlegt die regering, OMT en RIVM helpen om de optimale strategie te kiezen om het tempo van verspreiding van het virus zo snel mogelijk te verlagen.

Er is namelijk iets bijzonders aan de hand bij de verspreiding van COVID-19, iets dat afwijkt van de jaarlijkse verspreiding van het influenza-virus en waarop we door sociaal geografisch onderzoek de vinger kunnen leggen.

Bij de normale griep-epidemieën is het patroon van de verspreiding niet makkelijk vast te stellen. En dat komt omdat veel mensen in de bevolking in de jaren ervoor al immuniteit hebben opgebouwd voor allerlei influenza-stammen. Daarom krijgen o.a. oudere mensen minder gauw griep. Dus stel dat in november 2017 200 mensen in een ruimte waren en ze allemaal eigenlijk besmet hadden kunnen worden. Als je niet weet wie al een vorm van immuniteit heeft opgebouwd, dan kan je niet bepalen hoe nu die besmetting toen echt is gelopen. Dan zou je alle aanwezigen ook nog moeten testen om dat te kunnen begrijpen en analyseren.

Bij dit COVID-19-virus is dat niet het geval. Bij de uitbraak was niemand immuun. Dus bij de verspreiding is het -voorlopig- niet relevant om vast te stellen of iemand misschien al immuun was/is. Het is als het ware -en helaas- alsof de hele wereld een soort laboratorium is geworden.

Per land, maar ook per regio en zelfs per stad, zien we patronen van de verspreiding en een aanpak door overheden, die voor een deel verschillen en voor een deel overeenkomen. Dat geeft inzicht in hoe de verspreiding verloopt (o.a. via de superspreading events) en wat werkt of niet werkt om de verspreiding van het virus te vertragen.

En laat dat nu net het vak zijn dat ik gestudeerd heb: sociale geografie (en demografie en statistiek). Je bestudeert regionale patronen en ontwikkelingen in de tijd en je kijkt hoe dat samenhangt met andere factoren.

Historisch geografisch onderzoek heeft bijvoorbeeld laten zien hoe belangrijk de routes van de spoorwegen waren/zijn voor de patronen waarmee steden en regio’s zich ontwikkelden. Zowel op economisch terrein als waar steden tot bloei kwamen. Dat kan een geograaf onderzoeken, zonder dat hij verstand heeft van hoe hij een trein moet besturen of rails moet aanleggen.

En datzelfde geldt ook voor de analyse van de verspreiding van het coronavirus. Er zijn belangwekkende geografische patronen te herkennen bij de verspreiding van het virus. Op sommige plekken gaat het vele malen sneller dan op andere. In Lombardije, Spanje, Noord-Brabant, New York, verloopt het proces heel anders dan in Napels, Groningen en San Francisco.

Door dat vanuit mijn vakgebied te onderzoeken en te verklaren, kan dat zeer ondersteunend zijn voor degenen die voor de grote uitdaging staan om de verspreiding te vertragen en de reproductiefactor onder de 1 te brengen.

En bij dat geografisch onderzoek gebruik ik voor mijn verklaringen ook wetenschappelijke literatuur van microbiologen, virologen en epidemiologen. In mijn contacten met diverse internationale experts op dat terrein (microbiologen en virologen en auteurs van belangwekkende papers over dit onderwerp) merk ik dat ze juist blij zijn met mijn werk, omdat het zo complementair is aan dat van hen. En daarmee worden ook hun eigen bevindingen verder onderbouwd.

Besef allemaal dat na deze eerste fase van de wereldwijde verspreiding van het virus, waarin de deskundigheid van virologen en artsen cruciaal is, we nu in een andere fase zijn gekomen. Dit is een fase waar het enerzijds gaat om het virus verder onder controle te krijgen en te houden, en anderzijds om de wederopbouw van onze economie en samenleving.  Daarbij kan elke expertise een belangrijke rol spelen. Of  bepaalde ervaringen van burgers die, gedeeld met experts, een bijdrage kunnen leveren bij het vinden van de juiste oplossingen.

 

 

 

44 antwoorden
  1. Jaap
    Jaap zegt:

    Hoi Maurice,
    Mooie analyse idd, heb zelf ook nooit begrepen dat het virus zich zo snel kan verspreiden door alleen maar aan hoesten. Snap er niks van dat de specialisten hier niet beter naar kijken.

    Ik begrijp ook niet dat die 3% groepsimmuniteit zomaar zonder enige context wordt genoemd. Men vind dit laag, maar het betreft een snapshot van een bepaald moment:
    het gaat om bloedmonsters van tussen 1-8 April. En je mag pas bloed doneren als je minimaal 10 dagen (geloof zelfs 14) geen klachten hebt gehad.
    Dat betekent dat die 3% toch een snapshot is van derde week maart oid? toen zaten we net twee weken in onze intelligent lockdown. Geen wonder dat het dan 3% is.

    Hiernaast zouden ze op basis van deze immuniteitscijfer ook een betere inschatting kunnen maken van de fatality rate, maar dat gebeurd ook niet (je komt gelof ik dan op 0.2% uit)….

    Beantwoorden
    • bram faasse
      bram faasse zegt:

      Maurice,
      Ik denk dat de luchtvochtigheid niet zo’n grote rol speelt. Wat vooral belangrijk is, is de onstabiliteit van de lucht om een om een besmet persoon. In een kerk,bar, of andere gelegenheid zit je langer dan een uur met elkaar. Daardoor gaat de temperatuur op menshoogte tenminste met 1 a 2 graden omhoog met ervoor. Boven de mensen blijft de temperatuur gelijk en gaat de lucht om de mensen heen omhoog. Wat verspreiding tot gevolg heeft. Ook in een voetbalstadion, vooral ‘s avonds waar de lucht boven de mensen afkoelt en de temperatuur rond de mensen stijgt. Ook hier krijg je een onstabiliteit op de lagere niveaus. Ik denk dat dat een betere verklaring is dan de luchtvochtigheid.

      Beantwoorden
  2. paul
    paul zegt:

    Beste Maurice,

    Betekent het effect van super-spreading via luchtbehandelingssystemen bij het opstarten van de economie dat (naast het OV ook) super-spreading in verkeersfiles plaats kan vinden? Dit door de actieve aanzuiging en verversing van lucht via de airco in een auto. Zouden deze dan verplicht uit moeten worden gezet?

    Paul

    Beantwoorden
  3. Albert Kooy
    Albert Kooy zegt:

    Ik kan je bijdrage niet goed inhoudelijk beoordelen. Maar wat je zegt lijkt logisch. En vooral: de toon is rustig en constructief. Dus dank. Want daar gaat het vaak mis bij al die 17 miljoen deskundigen: een veel te agressieve toon. En bovendien zouden velen van die 17 miljoen stuurlui op de wal hun meningen vaker achterwege kunnen laten. En dat is helemaal zo als ze nog nooit een boot bestuurd hebben. In jouw geval is dat niet aan de orde.

    Beantwoorden
  4. Guido
    Guido zegt:

    Ik ben heel blij met jouw aanvulling. Als je een patroon in de overdraagbaarheid wil vaststellen zonder rekening te houden met omstandigheden als temperatuur en relatieve of absolute vochtigheid dan mis je een essentiële factor …

    Beantwoorden
  5. Jeroen Borgers
    Jeroen Borgers zegt:

    Hallo Maurice,
    Ik volg je blogs met veel interesse. Wat je zegt “En dat komt omdat veel mensen in de bevolking in de jaren ervoor al immuniteit hebben opgebouwd voor allerlei influenza-stammen. Daarom krijgen o.a. oudere mensen dan minder gauw griep.” Dit is een interessant punt. Ik meende te zien in Op1 dat Ab Osterhaus op dit punt het er niet mee eens was, wilde nuanceren of het nog niet goed beseft, maar hier was geen ruimte voor. Ik vraag me ook af waarom ouderen elk jaar een griepprik krijgen als ze toch waarschijnlijk al (in bepaalde mate?) immuun zijn. Misschien dat discussie met Ab of andere viroloog hier nieuwe inzichten kan geven.

    Beantwoorden
  6. Guido
    Guido zegt:

    Beste Maurice,

    Ook de (prof)sport ligt nu stil, uit jouw onderzoek blijkt dat bijeenkomsten in de buitenlucht niet heel gevaarlijk zijn vanwege (maximale) ventilatie.
    Zou (zonder publiek) tennis, honkbal, voetbal en dit soort open lucht sporten weer kunnen starten naar jouw idee voor (top)sporters onder de 40?
    De televisierechten en reclame-inkomsten zijn van eminent belang voor onze economie…

    Beantwoorden
  7. VINCENT EVERTS
    VINCENT EVERTS zegt:

    Ik vind je kennis over date en verspreiding van partronen heel nuttig Maurice.. Je steekt je nek uit. Vaak gaat het goed, soms niet maar dan pas je het aan. Vond de Q&A sessie waar bijna 500 mensen gisteren aan mee deden heel nuttig.

    Beantwoorden
  8. Sander
    Sander zegt:

    Wat ik een beetje mis in de social distancing versus mondkapjes discussie, is het feit dat mensen constant bewegen. Als iemand niest kan er even later iemand door de wolk aerosolen lopen die zich op het moment van niezen nog op minimaal 1,5 m afstand bevond. Is social distancing daarom in een dynamische setting niet veel minder effectief dan een mondkapje? Of zie ik hier iets over het hoofd?

    Beantwoorden
    • John
      John zegt:

      Helemaal correct, de 1,5 meter economie is de grootste onzin die ik in mijn 54 jarige leven heb gehoord.
      Dat is de doodsteek voor de economie en heeft 0 toegevoegde waarde mbt veiligheid, de garantie dat je dan veilig zou zijn zal de overheid nooit en te nimmer geven.
      Omdat het onzin is namelijk.

      Beantwoorden
  9. Frank van der Reest
    Frank van der Reest zegt:

    Beste Maurice, Het artikel geeft me het gevoel dat je je moet verdedigen om mee te mogen praten. Volgens mij is dat totaal niet relevant. Ik zou er een wetenschappelijke presentatie van maken, publiceren in alle daarvoor bestemde kanalen en anderen vragen/ uitdagen dit te onderzoeken zodat onomstotelijk vast komt te staan dat de uitkomst correct is. Verder zou ik in de tussentijd aandacht vragen voor wat we nu vandaag met je bevindingen kunnen doen. Je moet volgens mij de vraag beantwoorden waarom ik als lezer hier iets aan heb en wat ik als lezer hier aan nu aan kan doen. Ik denk dat je zeker een zeer positieve bijdrage levert en waardeer het dat je hier energie en tijd in stopt. Dit is met andere bijdragen de manier om uit deze crisis te komen. Met vriendelijke groet Frank van der Reest

    Beantwoorden
  10. Hans Hendrickx
    Hans Hendrickx zegt:

    Beste Maurice,
    Chapeau!
    1. Eerder heb ik al info doorgegeven over de Absolute Humidity uit satellietbeelden, en dat de AH in huis globaal overeenkomt met die van buiten. Dat is relevant en interessant. De repliek van de deskundigen is blabla.. Zij missen expertise die nodig is om het grote paatje te begrijpen.
    2. https://medium.com/the-atlantic/a-new-statistic-reveals-why-americas-covid-19-numbers-are-flat-82e9b600551f behandelt de statistiek, en dat wil ik graag met jou delen. Het lijkt heel relevant i.c. nl. test-positivity rate. Mijn begrip van de statistiek is onvoldoende om het goed te begrijpen. Wellicht kun jij dat ook beter uitleggen aan de populus? Waarvoor dank,
    Ga zo door! Groet, hans

    Beantwoorden
  11. Marie
    Marie zegt:

    Dank voor al je werk en onderzoek! Ik vroeg me af of het klopt dat in Wuhan ook een superspread event heeft plaatsgevonden, gisteren in Lubach liet hij een filmpje zien waar 30.000 gezinnen in Wuhan vlak voor de uitbraak Chinees Nieuw Jaar vierden. Dat zou toch ook veel verklaren waarom het daar zo mis is gegaan.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Ja, dat dacht ik ook toen ik het zag. Ik heb even in de weer database gekeken en het weer was ook “ongunstig” toen. Rond de 5 graden en specifieke luchtvochtigheid van 5,2 g/kg/

      Beantwoorden
  12. Leon van der Zanden
    Leon van der Zanden zegt:

    Hoi Maurice. Ik heb die uitzending ook gezien en ik vond/vind dat je een knap stuk analyse hebt verricht. Wat mij wel opviel in de uitzending, is dat ik de indruk kreeg dat je ontzettend aan het ergeren was. Ik meende nonverbaal in ieder geval heel duidelijk iets bij je waar te nemen. Ik snap het wel. We worden erg eenzijdig gestuurd door de virologen. Een meer holistische kijk op de situatie en een grotere inzet van de geleerde lessen en inzichten lijken te veel achterwege op dit moment als ik de media volg. Wat zat je dwars in deze uitzending?

    Beantwoorden
  13. Roelof
    Roelof zegt:

    Beste Maurice,

    Mooi stuk! Al enige tijd lees ik je artikelen en heb ik met plezier naar je argumentatie geluisterd tijdens je OP1 optreden.

    Ik vraag mij af in hoeverre we deze observatie percentueel kunnen uitdrukken aan de mate van verspreiding, zoals dat met regressieanalyses gebeurd. Hoeveel (en in welke mate) van de gevonden bewijzen kunnen we toewijden aan luchtvochtigheid, en hoeveel blijft dan ‘unexplained’? En in hoeverre stijgt de R0, als de luchtvochtigheid met 1 ‘eenheid’ stijgt’?

    Een goede vervolgstap zou misschien de Bayesiaanse benadering zijn, waarbij we niet alleen kijken naar de doorgeefkans op individuele besmettingen, maar naar de kans op het ontstaan van superspread events of brandhaarden, gegeven dat luchtvochtigheid een significante rol speelt?

    Ik blijf je de komende tijd volgen, ga zo door!

    Roelof

    Beantwoorden
  14. Wouter
    Wouter zegt:

    Gewoon volhouden. Jezelf blijven als antwoord op wie je wel en niet ‘mogen’. Je hebt een andere benadering die niet ieder volgt of wil volgen om welke reden dan ook. Is ook niet belangrijk. Blijf bij de feiten, vol de dialoog en laat het debat maar elders plaatsvinden!

    Beantwoorden
  15. MaMeij
    MaMeij zegt:

    Ik denk dat statistisch onderzoek naar oorzaken, gevolgen, symptomen, verspreiding, etc. van COVID-19 veel toegevoegde waarde heeft. Dus dank voor je bijdrage daarin. Ik zag ook dat Osterhaus het best op veel punten eens was. Ik vind de reactie van Angela de Jong onbegrijpelijk. Evenals het feit dat ik op twitter wordt ontvolgd door redelijk goede kennissen omdat ik tweette dat ik de zoomsessie van gisteren informatief en interessant vond. Rare wereld leven we in.

    Beantwoorden
  16. Joop
    Joop zegt:

    Buitengewoon jammer dat de wijze waarop jouw zinvolle bijdrage werd behandeld door een stel NPO-presentatoren die zich onvoldoende verdiept hadden in datgene waar je mee kwam. Als een ‘hijgend hert der jacht ontkomen’, vloog Van de Brink door het gesprek, zijn collega had niet veel toe te voegen behalve dat ze het kennelijk interessant vond om “super spread events” een aantal keren uit te spreken. Je werd behandeld met wantrouwen en dat verdien je niet als je komt met een onderbouwde insteek en verheldering die zo aannemelijk klinkt dat het alle aandacht verdient. Dank!

    Beantwoorden
  17. Willem Maatman
    Willem Maatman zegt:

    Ja, Op1 is meer een soort koffietijd moet je maar denken. Als het boven Peppie en Kokkie taal uitkomt begrijpt ook Giovanca het niet goed meer.
    Ik moet toegeven dat ik ook niet weet waar ik vandaag ff kan nakijken hoeveel gram water er vandaag in een liter lucht zit. (Of was het een kilo lucht?)
    Als je het niet in Peppie en Kokkie taal kan uitleggen komt het niet goed over omdat niemand kan navertellen wat je verhaal is.
    Moet simpeler dan je gewend bent denk ik.

    Beantwoorden
  18. Josette
    Josette zegt:

    Beste Maurice,

    Dank voor je werk. Ik ben een klein beetje droevig dat we kennelijk in een maatschappij leven waar dit soort bijna apologieën nodig zijn. Take care en keep up the good work! Het nut ontsnapt mij totaal niet. En bedenk dat voor ieder model, ook dat van slimme epidemiologen en virologen geldt: Garbage in, garbage out.

    Tot slot bedankt voor de mogelijkheid om te reageren. vriendelijke groet,

    Beantwoorden
  19. Josette
    Josette zegt:

    Beste Maurice,

    Dank voor je werk. Ik ben een klein beetje droevig dat we kennelijk in een maatschappij leven waar dit soort bijna apologieën nodig zijn. Take care en keep up the good work! Het nut ontsnapt mij totaal niet. En bedenk dat voor ieder model, ook dat van slimme epidemiologen en virologen geldt: Garbage in, garbage out.

    Tot slot bedankt voor de mogelijkheid om te reageren. vriendelijke groet,

    Beantwoorden
  20. Hans de Jonge
    Hans de Jonge zegt:

    Zeer interessante zaken die je aankaart Maurice, bedankt.

    Ik ben maar een leek maar probeer wel logisch na te denken en vind die superspread events wel heel logisch klinken.

    Wat ik opvallend vind: gisteravond in NieuwsUur een item over de Turkse wijk in Zaandam waar de bevolking Turkse TV kijkt in plaats van Nederlandse en luistert naar Erdogan in plaats van Rutte. Schrijnend natuurlijk om zo’n parallelle samenleving te zien maar tot voor kort hield men zich daar totaal niet aan de regels en schudde men zelf nog handen.

    Zaandam is bij mijn weten geen corona hotspot geworden. Is dat dat toeval en was er toevallig niemand in die wijk die het virus bij zich droeg…………of juist een teken dat maatregelen overdreven zijn en de kans op besmetting buiten de zorgsector en de superspread events kleiner is dan we denken?

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Ik denk het laatste. Maar met de aantekening, dat we dat niet zeker weten en vooralsnog niet zomaar naar buiten kunnen rennen (Of voortaan alleen Turkse televisie kijken).
      Alleen zou ik mondbescherming gaan doen (met waar het mogelijk is de 1,5 meter afstand aanhouden). En dan via eenvoudige experimenten kijken of als we meer vrijheden nemen het aandeel besmettingen weer gaat oplopen of niet. Er is ook een groot risico dat we veel te zware maatregelen nemen. En dat heeft via economie, maatchappij en volksgezondheid (niet naar de dokter/ziekenhuis gaan) ook heel nadelige effecten.
      Zie het voorbeeld van Phuket, dat ik heb beschreven. Nul doden, en al 2 weken in een lockdown die veel harder is dan die in Nederland.
      Niet beseffend dat het hoge vochtigheidsgehalte ervoor zal zorgen dat er geen grote uitbraak zal komen daar.

      Beantwoorden
  21. Fahmi Yigit
    Fahmi Yigit zegt:

    Beste Maurice
    Ik ben een van de personen geweest die een (zeer) kleine bijdrage middels mijn expertise – aan jou heeft mogen geven.

    Maar waarom zo’n lang verhaal ? , het is toch heel simpel:
    Een expert zit aan de grond bij de inhoud en heeft een “kikker perspectief” en ziet niet wat een geograaf vanuit “vogelperspectief” kan zien. Samen bereiken ze veel meer !

    Kortom; Dank voor je input

    Beantwoorden
  22. Peter
    Peter zegt:

    Beste Maurice,
    Geweldig werk. Je geeft nieuwe inzichten en legt nieuwe verbanden die ik nog niet voorbij heb horen komen. Zijn er al groepen in Nederlandse universiteiten die jouw hypothese aan het testen zijn? Is dat niet de arena waar jij je nu in moet begeven ipv een Op1 uitzending. Ik heb het idee dat instituten als het RIVM en Virologen niet snel geneigd zijn om naar jou te luisteren, dan al helemaal niet een regering. Als andere uit de wetenschappelijke wereld jouw idee bespreken en bevestigen dan denk ik dat het veel sneller zal worden overgenomen. We weten allemaal dat statistiek voor de meeste mensen niet is weggelegd, ook niet tussen te wetenschappers. Als jij dan met allerlei getallen gaat smijten gaan ze toch naar de man kijken die de berekeningen maakt, niet meer naar de sommetjes. Misschien kan je meer universitaire groepen met gelijke expertise vinden in binnen en buitenland om je bij de missie te helpen.

    Mijn hele studie heb ik nooit goed begrepen waarom griep vooral rond de wintermaanden werd doorgegeven, en hoe. Dit is voor het eerst een duidelijke uitleg die hout snijd als je naar alle ondersteunend bewijs kijkt.

    Geef dus zeker niet op! Ik blijf je blog lezen totdat iemand jouw hypothese goed onderuit haalt, ook goed toch? Als het maar op feiten is.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Wat me vooral zo ergert is dat er nu feitelijk door de overheid (en begrijpelijk) zoveel geld wordt uitgegeven om de economie overeind te houden.
      Maar dat er amper geld en energie wordt besteed aan het verzamelen van data om zo een goed inzicht te krijgen in het verloop van de besmettingen en zo ook meer inzicht te krijgen in wat werkt of niet.
      Het zou zo simpel zijn als standaard van iedereen waarvan vastgested is dat hij/zij besmet is (en dat zijn er in Nederland dus meer dan 30.000 en als we eindelijk meer gaan testen, neemt dat snel toe) een vragenlijst af te nemen om te kijken hoe de besmetting tot stand gekomen kan zijn.
      In wat voor omgeving werkt die persoon. Had hij/zij in het gezin iemand anders die besmet was. Had die persoon carnaval gevierd of had hij kontakt gehad met iemand die carnaval had gevierd.
      Doordat consequent dagelijks te meten kan je zowel verschuivingen in de tijd waarnemen als snel onderkennen of er iets aan het misgaan is.

      We weten verdorie niet eens of de sterftegevallen die we nu hebben al dan niet vanuit een zorginstelling komen. Stel dat dit 75% is dan betekent het iets heel anders voor de maatregelen buiten de zorginstellingen dan als dit 25% is.
      Besef dat de software daarvoor er al is. (Ik gebruik al bijna 20 jaar voor Peil.nl).
      Met een budget van zeg 100.000 euro per week zou een team van data-onderzoekers deze informatie kunnen verzamelen en analyseren.
      Maar zo een voorstel lijkt gewoon niet door te dringen bij de regering en het RIVM.
      En varen we met oude zeekaarten van het WHO door de mist (en ik ben bang, recht op een rots af).

      Beantwoorden
  23. Jovaaboo
    Jovaaboo zegt:

    Hartelijk dank voor uw werk. Alles wat u zegt, snijdt hout. Ik zie u als zeer kundig, gedegen, bovenmatig analytisch en intelligent. En inderdaad; u hoeft geen verstand van Covid-19 te hebben om er op uw vakgebied toch zeer zinnige dingen over te zeggen. Onbegrijpelijk dat u niet standaard in het Outbreak Management Team zit. Men kent u goed en al heel lang. Ik hoop dat ze naar u (en andere experts) luisteren. Ga door met uw mooie werk en mooie blogs.

    (PS: er staan nog wat taalfoutjes in uw blog… u kennende wilt u die er vast uit hebben ;-) ).

    Beantwoorden
  24. Jan
    Jan zegt:

    Goede avond Maurice,
    In je verhaal bij Op1 zit een duidelijke logica. Wat ik echter mis is de vraag waarom in Uden, Boekel, Erp en nog enkele plaatsen zoveel meer overlijdens ten gevolge van corona hebben plaatsgevonden dan in andere regio’s. Ik ben er van overtuigd dat er in Den Bosch, Bergen op Zoom en nog vele andere plaatsen net zo veel of nog meer carnaval is gevierd dan in de regio Uden. Toch is het aantal overlijdens vele malen minder. Ook in Loon op Zand, waar de eerste coronapatient werd getraceerd die ook enkele dagen carnaval had gevierd, kent veel minder coronadoden.
    Kan er een verband zijn met stikstof, de grote van de veestapels of iets anders wat voor deze verschillen zorgt ?

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Lees even het blog over Kessel. We zien trouwens ook in Heerde een bijzondere ontwikkeling. Dat lijkt ook samen te hangen met een superspread event daar op 10 maart.
      https://www.youtube.com/watch?v=H08ySZrkHcc
      Het grote probleem in Nederland is, in tegenstelling tot Zuid-Korea, is dat we niet systematisch bij geconstateerde besmettingen via een vragenlijst proberen vast te stellen waar de oorzaak van de besmetting is. In Korea en Maleisie zie je dat ze het zelfs hebben over 2e of 3e generatie.
      Dus bij voorbeeld bij de bijeenkomst op 5 maart in Kessel zijn er heel veel mensen besmet. Maar wellicht zou via een vragenlijst onder alle besmette personen in Kessel ook vastgesteld kunnen worden, waar de spreader(s) op 5 maart hun besmetting hebben opgedaan.
      Mijn inschatting is dat er ergens in Oost-Brabant op 27 februari een bijeenkomst is geweest rondom carnaval waar zoiets is gebeurd als in Kessel op 5 maart. En niet dat overal waar daar carnaval is gevierd, mensen echt een kans liepen om besmet te zijn geworden. De meest waarschijnlijke locatie is ergens in Uden, Boekel of Meijerijstad geweest.
      Vervolgens zijn er dan rondom 5-10 maart nieuwe bijeenkomsten geweest elders (dat kan een kerkdienst geweest zijn, een trouwerij of een ander groot feest) waar nog een keer een superspread effect ontstond.

      Beantwoorden
  25. Henk de groot
    Henk de groot zegt:

    Hallo maurice
    Elke dag krijgen we in het rivm overzicht te zien hoeveel nieuwe besmettingen er zijn in nederland.
    Nu begrijp dat het hierom geteste personen gaat maar ik hoor minister de jong roepen we moeteten testen en nog eens testen.
    Is er ergens bekend hoeveel mensen er nu per dag getest worden.
    Dit geeft dan ook een goed beeld van het percentage ziekte gevallen.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      er worden veel te weining getest. In LA COuntry waar ze een steekproef van bewoners hebben gevraagd en daar constateerden zij dat er een onderschatting van 25 a 50 keer was van het aantal echte besmetten.

      Beantwoorden
  26. Martijn du Pre
    Martijn du Pre zegt:

    Maurice, je hebt een mooie opmerking gemaakt: ‘Er ligt nog een patient op de IC namelijk de economie’. Je bijdrage aan de publieke discussie over het Corona gevaar en de maatregelen werkt helaas geheel averechts. Had je niet veel beter de cijfers eens kunnen bespreken en bijvoorbeeld het verschil uit kunnen leggen tussen CFR (case fatality rate) en IFR (infection fatality rate). Om dan eens het algemene publiek te laten inzien hoe enorm laag de kans is dat mensen met het Corona virus besmet raken en als ze het krijgen hoe enorm klein de kans is dat ze er ernstig ziek van worden of zelfs in het allerergste geval zouden komen te overlijden. Je zou dat dan ook nog eens naar leeftijd uit kunnen splitsen. Op het ESB blog staat een dergelijke berekening wel: Artikel: ‘We kunnen nu gaan rekenen aan corona’ https://esb.nu/blog/20059695/we-kunnen-nu-gaan-rekenen-aan-corona

    Beantwoorden
  27. Stol
    Stol zegt:

    Interessante bijdragen maurice.Even het volgende:getallen over doden en besmettingen dragen niet bij aan geruststelling Jagen alleen meer angst aan.Elk jaar sterven er 3500 mensen aan sepsis op ic.huisartsen zouden aan de telling mee moeten doen.Artikel in ntvg huisartsen laten de meeste mensen sterven aan dementie haha.Griepvirus 2017 2018 1,5 mln slachtoffers wereldwijd.In duitsland 25100 slachtoffers. In feite worden patiënten op de ic gereanimeerd,want er valt een vitale functie uit De patiënt moet zichzelf beter maken met zijn eigen immuunsysteem.

    Beantwoorden
  28. Jeanet
    Jeanet zegt:

    Bedankt voor het delen van deze informatie.Ik voelde eerlijkheid en een grote kennis van zaken en een stukje kwetsbaarheid in dit interview. Ik las nu vanmiddag weer een reactie dat een mondkapje in de zorg als je geen Covid patiënten verzorgd niet nodig is. Dan ben je toch ook binnen de 1.5 meter bezig en een kapper mag zijn werk niet doen met bescherming. Ik begrijp er niets meer van. We gebruiken in de zorg nog bijna alleen wegwerpmaterialen en nu zijn ze bezig om een methode te vinden om ze te hergebruiken maar wegwerpmaterialen zijn niet zo sterk. Ik denk dat het nodig is om extra te investeren in zorgpersoneel en materiaal. Wat ik positief vind is dat in België in Genk ze alle personeelsleden van het ziekenhuis gaan testen op antistoffen. Verder vraag ik me af over dat dorpje in Italië Castiglione d’Adda waar geen zieken waren of je daar ook een verklaring voor hebt.

    Beantwoorden
  29. Martin Ockels
    Martin Ockels zegt:

    Dank je, vecht ajb door. Ik hoop dat Zondag met Lubach dit oppakt, dat is je beste platform denk ik.

    Voor mij persoonlijk voelt jou onderzoek en je voorstellen meer kloppen. Veel van mijn onderliggende knagende gevoelent van “het klopt ergens niet” worden verklaart…en daarbij geef je goede bewijzen! Nogmaals dank. Zeker de Jortcall op Youtube is geweldig!

    Ik ga morgen meteen een mondkapje kopen….ik zal niet iemand meteen omhelzen maar die 1,5m samenleving is een schijnveiligheid.

    Een vraag, ik beheer kantoren. Dus ramen open sowieso…maar zou het helpen om veel luchtbevochtigers neer te zetten? Of gewoon temperatuur hoog zetten…beetje dat Zuid oost Azie gevoel creeeren?

    Beantwoorden
  30. Marlies Rattink
    Marlies Rattink zegt:

    Hoi Maurice zeer geinteresseeerd dit bekeken. Zelf heb ik gekeken naar het percentage mensen dat obees is en een relatie met sterfte. Als je de wereldkaart obesitas op de coronakaart legt lijkt er ook een verband. Heb je daar ook naar gekeken? Kan belangrijk zijn als wij zoveel geld kwijt zijn aan zorg en nu zo in de problemen komen omdat mensen met veel overgewicht zo’n slecht immuunsysteem hebben dat ze op een IC komen en overlijden. Ik ben geen statisticus, zie alleen een verband maar dat is niet wetenschappelijk. Bevolkingsdichtheid lijkt ook mee te spelen. Zo zijn er veel parameters. En ik ben erg blij met een bredere kijk en relativering. Dit is te groot. De maatregelen grijpen te veel in op ieders kwaliteit van leven en op onze samenleving dus is het goed om uit te zoomen. Uw analyse draagt daar aan bij. Dank u wel.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *