2. Politiek

PVV stijgt verder naar 19 zetels. Grote verschillen in electorale keuzes tussen degenen die zich wel en geen zorgen maken over hun financiële toekomst. Rondom Extinction Rebellion sterke polarisatie in de samenleving.

TK2023 belooft de verkiezing te worden met het grootste aantal verschuivingen van zetels ooit. Via drie grafieken laten we het verloop sinds begin 2021 zien.

Hoewel de electorale verschuivingen van week tot week nog niet zo groot zijn wijst alles erop dat we staan te wachten op een uitbarsting van een vulkaan op 22-11-23.

Met nog 74 dagen voor de verkiezingen kan de huidige periode beschouwd worden als een opwarmronde. Maar ook dan zien we al een aantal interessante aanwijzingen.

Met Mona Keijzer als premierkandidaat zijn de electorale krachtsverhoudingen weer veranderd. Van de drie bekende kandidaten op dit moment scoort ze nu het hoogst. Het is u wachten op wat NSC gaat doen.

Tweede Kamerverkiezingen waren en zijn steeds ook Premierverkiezingen. De zittende premier won vrijwel steeds. Maar als de premier niet meedoet, zoals in 2002, zijn de verschuivingen het grootst en de campagne het bijzonderst. In 2023 worden het historische verkiezingen met ook een grote kans dat de winnende lijsttrekker niet de premier zal worden.

De verkiezingen van 2023 zullen historisch worden door een combinatie van redenen. Een vergelijking met 2002 en 2010 geeft een goede indruk van de ontwikkelingen in de tijd en de verschillen naar regio.

Bij de eerste peiling met de nieuwe partij van Pieter Omtzigt scoort die partij 29 zetels. Samen met BBB hebben deze "nieuwe" partijen bijna 30% van het electoraat achter zich. Een recorduitslag dient zich aan.

De insteek van de nieuwe partij van Pieter Omtzigt, met als cruciale pijler een nieuwe bestuurscultuur, zal niet alleen uitlopen op een historische uitslag. Maar wat nog belangrijke zal zijn het geeft de kans op een heel andere manier van formeren en samenstelling van de regering, waarbij de samenstelling van de Eerste Kamer ook nog een bijzondere rol gaat spelen. Maar als dat niet echt gebeurt dan zal dat zeer negatieve gevolgen kunnen hebben voor de Nederlandse samenleving.

Of Pieter Omtzigt wel of niet met een lijst meedoet aan de verkiezingen zal een grote rol spelen in hoe de campagne gaat lopen en op de uitslag. De peiling van vandaag geeft een goed beeld van de uitgangspositie van de verschillende partijen.

Er zijn grote verschillen naar politieke voorkeur t.a.v. de noodzaak van het nemen van klimaatmaatregelen. Net zoals Corona speelt "angst" een belangrijke rol. Maar nu staat niet het overgrote deel van Nederlanders achter de maatregelen. Dat zal een grote impact hebben op wat er in Nederland op en na 22 november gaat gebeuren.

De polarisatie in de samenleving en de electorale versplintering vraagt om een andere manier om de regering te vormen. Hierbij een voorstel, waarbij het draagvlak onder de bevolking in de vier jaar tussen de verkiezingen ook een belangrijke rol speelt bij de wijze waarop we geregeerd worden.

De Tweede Kamerverkiezingen tussen 2002 en 2021 laten belangrijke electorale patronen zien. Ze geven richting aan wat we tot en met 22 november kunnen verwachten.

Er zijn twee grote blokken van kiezers en partijen met sterk tegengestelde opvattingen over klimaat en asiel. Dat zal overgangen van kiezers tussen partijen van het ene blok naar het andere sterk beperken en bepalend zijn voor de uitslag van TK2023.

Aan de hand van kaarten van de grootste partij per gemeente sinds TK2002 is een goed beeld te geven van de ingrijpende electorale veranderingen in Nederland. Niet alleen per partij, maar zeker ook per regio.

De eerste peiling na de val van het kabinet laat zien hoe dicht VVD, BBB en PvdA/GroenLinks bij elkaar staan. Maar ook wat een impact de deelname van Pieter Omtzigt aan de verkiezingen zal hebben. Mede door de vele nieuwe gezichten kan er tijdens de campagne nog veel gebeuren.

De voorkeur voor bepaalde premierskandidaten kan een grote invloed hebben op de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen. Slechts twee kandidaten hebben op dit moment een brede steun: Omtzigt en Aboutaleb. Maar de verkiezingscampagne kan daar nog verandering in brengen.

Zoals bij ieder Tweede Kamerverkiezingen is de vraag wie de premier zal worden cruciaal bij de afwegingen van de kiezers. De situatie is nu uniek als we het vergelijken met eerdere verkiezingen. Dat zal terug te zien zijn in de campagne en in de uitslag.

Hoewel cruciale keuzes in de komende weken nog gemaakt moeten worden kan er al veel gezegd worden over de richting van de uitslag van TK2023. De kans is groot dat minstens twee partijen boven de 35 zetels uit zullen komen.

Na de - aangekondigde - aardbeving van 15 maart is het wachten op de volgende. Die wordt in Californië "The Big One" genoemd. De contouren van die grote aardbeving tekenen zich al af in de dit weekend gehouden peiling via Peil.nl, waar ook de aanhang van Pieter Omtzigt is meegenomen. En die uitslag hebben we sinds de vorige eeuw niet meer gezien!

Het onderzoek van Peil.nl van dit weekend laat zien hoe complex electoraal de situatie is ten aanzien van een aantal grote problemen, waar de regering voor staat. De periode tot aan Prinsjesdag zou wel eens grote electorale en politieke veranderingen kunnen laten zien

Bij verkiezingen zien we grote verschuivingen. Maar als je onder de motorkap kijkt zie je meer stabiliteit en niet alleen polarisatie.

Uit de Thorbecke-lezing van Pieter Omtzigt is goed op te maken hoe de regering in steeds grotere mate de grondwet schendt. Met daarin veel schokkende voorbeelden. Het sluit op een bijzondere wijze aan bij mijn Thorbeckelezing uit 2013.

Het oordeel van de kiezers over 18 politici/prominenten als mogelijke volgende premier laten de populariteit van Omtzigt zien en de polarisatie binnen het electoraat. Maar ook hoe zwak de positie van Mark Rutte is onder het electoraat.

De prognose voor de Provinciale Statenverkiezingen van 2023 laten een forse groei zien van de partijen rechts van de VVD, hetgeen in 2002 met de LPF is begonnen. Daarnaast zien we geografische de polarisatie sterk terug.

Politiek Den Haag is beland in een situatie, die herkenbaar is uit verschillende cartoons. Er wordt doorgerend over een ravijn, terwijl de bodem er al niet meer is. Pas als men zich dat realiseert stort men naar beneden.

De WOB-documenten laten zien hoe de informatieverzameling en het bestrijden van mensen, die zich niet conformeerden aan het verhaal van het RIVM, werden georganiseerd. Ook defensie is daar actief bij betrokken. Uit de stukken blijkt hoe men zich daarbij weinig aan de wet heeft gehouden. Het is veel meer dan louter onschuldige informatieverzameling dat de regering wil doen voorkomen.

We zijn met de oorlog in Oekraïne beland in de volgende fase van de wereldwijde crisis, waarin we in 2020 zijn terecht gekomen. De kern ligt in de grote revolutie die we al sinds 1995 doormaken door de opkomst van internet, en de onmacht van de grote instituties om daar adequaat op in te spelen. Zolang men dat niet echt beseft zullen we geen oplossingenvinden. Maar je kunt meer doen dan je denkt.

De Deense top modelleur legt uit waarom haar modellen het wel juist hadden en waarom Denemarken op haar advies vandaag alle maatregelen heeft laten vallen. Verplichte kost voor het RIVM, OMT, Minister Kuipers en de rest van de regering plus de Nederlandse media.

In Trouw stond dinsdag dit uitermate boeiende interview met Mona Keijzer. Door Esther Lammers en Niels Markus.