De risico’s van airco’s

Ik krijg veel vragen uit allerlei landen waar uitbraken zijn die men niet zo goed begrijpt. Of worden toegewezen aan de verkeerde oorzaak (bijvoorbeeld: “de stranden zijn weer open” ). 

Ik heb met besmette personen gesproken in diverse landen en ook naar de weersontwikkelingen gekeken in die bewuste landen en zie wel een belangwekkend patroon.

Wat ik hieronder opschrijf zijn nog geen definitieve conclusies, maar ik vind het de moeite waard om het alvast met jullie te delen.

Ten aanzien van armere mensen in de (sub)tropische gebieden is er een duidelijke relatie met regen-/onweersbuien.  Mensen die samen binnen schuilen, wellicht de ventilatoren uitzetten, en zo de optimale omstandigheden creëren waarin een fors aantal mensen wordt besmet.  Dit staat hier beschreven.

(Op basis van een advies van één van de lezers kan ik dit het beste superspreading circumstances noemen in plaats van superspreading events)

 

Maar een andere factor speelt in die gebieden ook een grote rol: het gebruik van airco’s. Als die thuis gebruikt worden voor een klein aantal mensen die regelmatig bij elkaar zijn, dan lijkt het minder problematisch te zijn. Maar als er meer personen dan normaal aanwezig zijn en men vertoeft daar relatief lang bij een relatief lage temperatuur, en er is iemand aanwezig die -zonder het te weten- besmettelijk is, dan kan het fors misgaan.

Besef dat de uitbraak in Beijing nu (met circa 50 gevallen) bij het groothandelscentrum op de vlees- en visafdeling plaatsvond. Typisch afdelingen waar men de temperatuur geforceerd laag houdt, net zoals in slachthuizen.

Dit is een melding over het slachthuis in Boxtel:

In de koude lucht blijf het virus lang in de lucht en worden mensen besmet. En de airco’s zorgen er ook voor dat de lucht kouder wordt. Weliswaar met een hogere temperatuur dan bij de slachthuizen, maar wel met een fors lagere temperatuur dan in de omgeving.

Maar wanneer gaat het dan mis met de airco’s?  Altijd of onder speciale omstandigheden. En het lijkt in de tropische gebieden meer het tweede te zijn dan het eerste.

Als ik bijvoorbeeld naar Miami kijk of Austin, waar ook duidelijke stijgingen zijn, dan valt me op dat ik daar regelmatig regen- en onweerbuien zie in de afgelopen weken.  Minimaal zijn dat de momenten dat er relatief veel mensen binnenshuis zijn/blijven. Maar ik hoor van diverse wetenschappelijke kanten dat er voorafgaande aan een onweersbui ook iets gebeurt met de elektrische lading in de lucht.  Volgens die informatie zou dat invloed kunnen hebben op de wijze waarop aerosols zich in de lucht gedragen. Bij hoge luchtvochtigheid zou het probleem van aerosols namelijk veel kleiner zijn dan bij lage luchtvochtigheid. Maar het zou zo kunnen zijn dat bij een bepaalde elektrische lading van de lucht, dit proces toch anders verloopt, dan als er geen onweer in de lucht zit.

Ventilatie blijft ook dan het belangrijkste om te doen. Mondkapjes binnen dragen als het niet anders kan (om minder virussen uit te ademen) als men een paar uur bij elkaar met een grote groep binnen is om te schuilen en zoveel mogelijk verdelen over de beschikbare kamers/ruimtes. En in alle gevallen niet te lang blijven in een omgeving waar je het risico hebt om inderdaad het virus een behoorlijke tijd te blijven inademen.

Daarnaast heb ik bij het zoeken naar mogelijke verklaringen van het bovenstaande in landen waar de islam prominent aanwezig is, ook duidelijke relaties gezien tussen het Suikerfeest en de stijging van het aantal gevallen vanaf een dag of vijf erna, eind mei. (zoals in Irak). Dat zijn landen waar de lucht doorgaans veel droger is dan in de meeste subtropische gebieden.  Dat alleen al in combinatie met airco’s kan tot omstandigheden leiden waar mensen makkelijker besmet kunnen worden door het virus in de lucht. Dat lijkt me dan vooral te gebeuren als er veel mensen bij elkaar zijn en niet zozeer in de eigen woning met alleen het eigen gezin.

Het is wel van belang te beseffen dat er wel een belangrijke voorwaarde moet zijn om te zorgen voor uitbraken via airco’s: dat er mensen aanwezig zijn die anderen kunnen besmetten. In de landen in West-Europa denk ik dat de komende twee maanden die risico’s beduidend minder zijn dan in de landen waar nu de uitbraak is begonnen, tijdens het regenseizoen (zoals in Zuid-Amerika en India).

Hopelijk heeft men hier iets aan om besmettingskansen te doen verminderen. Als je weet hoe het komt, weet je ook wat je ertegen kunt doen.

68 antwoorden
  1. Johannes van Doorn
    Johannes van Doorn zegt:

    Waarom wachten op van Dissel? Waarom niet een advies van Horeca Nederland aan haar leden om de airco NU AL coronaproof te maken? Viruskillers in de leidingen etc.? En uiteraard anderhalve meter afstand etc. Het RIVM kan hier niet tegen zijn. En als het RIVM dan ook niet draait dan verzamel je al vast indirect bewijs wanneer na verloop van tijd zou blijken dat een restaurant met een coronaproof airco niet tot besmettingen leidt en overige restaurants mogelijk wel, dan bouw je alvast (indirect) bewijs op. En is het naar rato, dan weten we dat. Helaas is dit een expirement met een potentieel verschrikkelijke ziekte maar ik zie niet in waarom het 1 het ander zou moeten bijten in dit geval…

    Waar wachten we op?

    Beantwoorden
    • SJAAK
      SJAAK zegt:

      1.5 meter vooral heel belangrijk…..
      Misschien moet je je nog wat verder verdiepen in deze site. En er is al een apparaat dat een ionisatiepotentiaal heet wat virusdodend zou zijn. Kost 150E en wordt in heel Amerika in ziekenhuizen gebruikt blijkbaar

      Beantwoorden
    • Kelders
      Kelders zegt:

      Ik heb in België een restaurant en ik ben aangesloten bij de horecafederatie, “zij moeten de wetgeving volgen”??? Ik heb zelf een klein toestel dat kan ioniseren gekocht… hartelijke groetjes en succes! ❤️❤️

      Beantwoorden
  2. Mark de Bruijn
    Mark de Bruijn zegt:

    Maurice,

    Wanneer je claimt dat “mensen die samen binnen schuilen, wellicht de ventilatoren uitzetten en zo de optimale omstandigheden creëren waarin een fors aantal mensen worden besmet.”
    ben je wederom selectief aan het winkelen. Alle serieuze studies (zie bijv https://voxeu.org/article/persistent-impacts-early-social-distancing; https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3605549) laten zien dat regen dagen waarop mensen binnen blijven tot MINDER besmettingen leiden, vooral omdat er minder grote bijeenkomsten plaatsvinden (met name in de buitenlucht!).

    Dit is ook consistent met het beeld in de VS, waar de massaprotesten meer COVID-gevallen hebben gebracht (NL lijkt geluk te hebben gehad, net zoals Russisch roulette af en toe goed afloopt).

    Aerosole verspreiding kan best een rol spelen, maar ziektes die door aerosolen verspreid kunnen worden, kunnen zeker OOK verspreid worden via de grotere druppels. Daarom is aerosole verspreiding geen reden om de 1.5 meter in de ban te doen. Het is hoogstens aanleiding om MEER te doen dan 1.5 meter, niet minder — met een grotere economische krimp tot gevolg.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      Jeetje dat je deze twee als een bewijs hanteert. Ik heb echt geen tijd om uit te leggen wat er allemaal fout is aan die rdenering.
      Misschien dat anderen er zin in hebben dat te doen.

      Beantwoorden
    • MRN
      MRN zegt:

      Dat is n slap verhaal Maurice. Als je tegenspraak met een aantal referenties, op je eigen argumentatie krijgt, waarbij je ook slechts een paar refs gebruikt waaronder geen wetenschappelijke peer reviewed publicaties, kan je op zn minst de tijd maken om te reageren ipv je er vanaf te maken met ‘ik heb geen tijd’.

      Beantwoorden
    • Robert
      Robert zegt:

      Hier is onderzocht waarom Covid-19 zich volkomen anders ontwikkeld heeft in diverse staten van de USA.

      Men is tot de volgende conclusies gekomen:

      1.Sommige staten zijn eerder in lockdown gegaan, eventueel gedwongen door een periode van hevige regenval, net voor de lockdown.

      2. Het aantal sociaal zwakkeren en ouderen varieert heel erg per staat.

      En dat zijn de 2 redenen die worden genoemd waarom Corona zich bijvoorbeeld heel anders ontwikkeld heeft in California dan in New York.

      Maar ik heb nergens gelezen dat de onderzoekers ook de klimatologische verschillen tussen de diverse staten hebben meegenomen in hun overwegingen.

      Beantwoorden
      • Flip Kassier
        Flip Kassier zegt:

        Kom svp niet met cijfers uit New York aanzetten, die zijn van A tot Z gelogen danwel moedwillig veroorzaakt.
        Net zoals onze ‘de Jonge’ ruim 4.000 dode Nederlanders op z’n geweten heeft door z’n opzettelijke blokkade van PPE, tests en HCQ.
        Als je wilt kun je best hoge sterftecijfers krijgen.

        Beantwoorden
  3. Kees
    Kees zegt:

    Als je alleen airco hebt en geen luchtvochtigheid beheersing (in de meeste gevallen niet voorzien) is het evident dat de lucht droger word in de tijd. Daarom verbaas ik me ook er over positief advies in vliegtuigen (KLM schreef er zelfs een blog over (https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:YW_hWgIKwlIJ:https://blog.klm.com/nl/krijg-je-sneller-de-griep-tijdens-een-vliegreis/+&cd=4&hl=en&ct=clnk&gl=nl&lr=lang_en%7Clang_nl)). Zoals je eerder schreef lijkt het er sterk op dat droge lucht een rol speelt.

    Beantwoorden
  4. nsp
    nsp zegt:

    Probleem bij dit virus lijkt nog steeds te zijn dat het ongelooflijk complex is.
    Is hier niet gewoon een simpel overzicht in een plaatje van te maken, waarom is het zo complex en al die schijnbare tegenstrijdigheden?

    Top 5 van meest belangrijke factoren/tegenstrijdigheden:
    Nummer 1: Binnen vs. Buiten – Lijkt me evident met kop en schouders er bovenuit steken. Ook eigen ervaring in Nederland: Paasdagen/Hemelvaart Strand/Natuurgebieden & De Dam/Erasmusbrug. En dat vergelijken met Kerken, Carnaval.
    Nummer 2: Asymptomatische/Geen klachten vs. Supperverspreider-persoon – Dat duitse onderzoek van net over de grens. Enorm hoog percentage dat niet wist dat men ziek was, maar binnen besmette huishoudens viel het redelijk mee. En afzetten tegen dan die barman in Ischl, typisch 1 persoon die maar blijft verspreiden en verspreiden.
    Nummer 3: Goede en slechte Luchtbehandeling in binnen ruimtes – Zoveel voorbeelden: Cruiseschepen/Marine, Verpleekhuizen, Slachthuizen/Versmarkten. Afzetten tegen dat ze het in westerse-laboratoria blijkbaar niet kunnen aantonen (hoe is dit getest?). Kantoorgebouwen in NL hebben blijkbaar ook hoogwaardige apparatuur, horen we gene uitbraak-gevallen van, maar er zijn wel MERS/SARS onderzoeken op dit vlak dat het heel erg fout kan gaan, dus stuurt de NL-Kantoor-Airco-branche actief op protocollen wat je wel en niet moet doen als gebouw beheerder.
    Nummer 4: Het weer. Je hele verhaal over luchtvochtigheid, het lijkt een mix van niet te veel/te weinig icm met temperatuur. Onweer, ook goede factor. Ik wacht je vervolg artikel nog even af.
    Nummer 5: #Op1.5 – Het paradepaardje van Van Dissel. Ik heb hem er toch maar bijgezet. Maar wellicht hoort het eigenlijk op plek 7 of 8. Het is een factor, maar waarschijnlijk beneden de middenmoot.

    Beantwoorden
  5. Erik
    Erik zegt:

    Heb enkele jaren in Brazilie gewoond.
    In geval van regen en onweersbuien schuilen mensen onder afdakjes, verandas etc. Nooit binnen in een afgesloten ruimte. Bovendien is tijdens een bui sprake van wind, dus luchtcirculatie. Ik heb nog nooit mensen meegemaakt die hun ventilator uitdeden tijdens zo’n bui.
    Kortom, de aannames die jij doet ten aanzien van de (sub)tropen kloppen m.i. niet.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      1. Bij een hoosbui is er geen ontsnapping van de lucht aan de kant van het huis. naar de andere kant.
      Deskundigen hebben mij gemeld dat er een drukval is.

      2. Als er onweer in de lucht zit kan er iets gebeuren met het electrisch gehalte van de lucht.
      3. Er zijn mensen die wel dure apparaten uit de stroom halen omdat ze bang zijn dat de bliksem erin slaat.

      Beantwoorden
      • Carla Mac Donald
        Carla Mac Donald zegt:

        Klopt helemaal Maurice. Ik woon in Suriname en heb reeds meerdere keren bij onweer defecte apparaten gehad. Nu trek ik de stekkers eruit en zelf de antennekabel van de TV.

        Beantwoorden
  6. Pascal
    Pascal zegt:

    Ook niet onbelangrijk: airco droogt je slijmvliezen uit waardoor de eerstelijns afweer wordt verzwakt. Hierdoor wordt je bevattelijker voor o.a. virussen. Dus het is niet alleen de omgevingsfactor maar dus ook de aantasting van de afweer. Zie o.a.: https://www.medicalfacts.nl/2016/07/29/ook-zo-ziek-van-de-airco/
    En dat geldt ook in vliegtuigen !! Vandaar mijn complete verbazing over de adviezen van het RIVM over vliegen. In tegenspraak ook met eerdere bevindingen met SARS in vliegtuigen. Ik denk dat KLM en co, goed gelobbyd hebben

    Beantwoorden
    • Flip Kassier
      Flip Kassier zegt:

      Ik moet nodig ergens heen en ga vliegen zodra ik de kans heb. Maak geen deel uit van de risicogroep (bejaard, ziek, metabool syndroom, laag vit D3 gehalte) dus neem het risico voor lief. Persoonlijke afweging.

      Beantwoorden
  7. MIeke
    MIeke zegt:

    Kan in Miami de airco ook niet een grote rol spelen. Juni is het begin van het orkaanseizoen, en er valt (ook zonder orkaan) heel veel regen. Door de hoge temperatuur is het heel benauwd. Overal staat de airco aan, en ook in grote woonmalls, restaurants openbare gebouwen. Je ziet dan veel minder mensen op straat. Maar ook in het openbaar vervoer staat de airco vol aan.
    Airco onttrekt veel vocht uit de lucht. Dus gunstiger voor het virus?

    Beantwoorden
  8. Roos
    Roos zegt:

    Dag Maurice,
    Speelt hier ook nog dat airco’s, doordat ze de lucht zo droog maken, zorgen dat slijmvliezen in keel en neus uitdrogen en daardoor een minder goede barrière zijn tegen virusinfecties? En zou je dat dan ook kunnen beïnvloeden door voldoende te drinken wanneer je je bevindt in een kamer met airco?

    Beantwoorden
      • Flip Kassier
        Flip Kassier zegt:

        Alle luchtwegen bevatten een slijmlaag en ‘cilia’, haart-achtige moleculen die virussen, bacteriën en schimmels weer naar buiten proberen te transporteren. Als je gedehydrateerd raakt wordt de afwerende slijmlaag dunner en krijgt het virus meer kans.
        Daarom wordt er in vliegtuigen altijd aangeraden goed gehydrateerd te blijven.
        Het helpt.
        In het vliegtuig. of in in elke air-conditioned ruimte, moet je veel drinken.

        Beantwoorden
  9. Henk
    Henk zegt:

    Geachte heer de hond nu het virus een beetje onder controle lijkt te zijn? Wat zijn u adviezen wat betreft boodschappen in de supermarkt en bouwmarkten kun je daar veilig naar binnen je hoort veel over arosols die mensen dan uitademen vandaar de vraag wil eigenlijk graag naar buiten van maanden lang binnen zitten bedankt voor u goede en bruikbare informatie op uw blogs onderzoeken die het RIVM en OMT naast zich neer leggen verschrikkelijk dat dit bestaat in een democraties en welvarend land als Nederland hoop dat u het bewijs op tafel kunt krijgen zou vele mensen van hun paniek en fobieën af kunnen brengen vriendelijke grt Henk

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      U kunt overal weer naar toe. En als u zich onzeker voelt moet u in het openbaar vervoer en winkels en kantoren een mondbescherming aan doen.
      Maar buiten zeker niet. Gewoon van de buitenlucht en het weer genieten.

      Beantwoorden
  10. Arno
    Arno zegt:

    Ik heb ergens gelezen in Duitsland zijn sportscholen verplicht aircos uit te doen.

    Het is triest om zelf kennis te verzamelen her en der op internet.

    Waarom is er geen wikipedia over Covid19. Allemaal zelf wielen uitvinden.
    rivm is onvolledig.

    Beantwoorden
  11. jillis
    jillis zegt:

    Het antwoord is wellicht een stuk simpeler.
    Airco’s halen het vocht uit de lucht. Dus een ruimte met een airco kan nooit een hoge luchtvochtigheid hebben.

    Beantwoorden
  12. Nico Peper
    Nico Peper zegt:

    Dag Maurice,
    Ik kan je helemaal volgen, maar als ik het goed lees moeten we wel weer oppassen in oktober/november als het griep seizoen weer begint. De kans dat er dan weer meer verspreiding komt is dan een stuk groter.

    Beantwoorden
    • Flip Kassier
      Flip Kassier zegt:

      Het probleem met het griepseizoen is overwegend dat het vitamine D3 niveau in de mensen dan van toch al laag naar nog lager gaat. Gevaarlijk laag. Dat maakt bijna iedereen veel vatbaarder voor virus-infecties. Daarom moet een normale volwassene per dag 5.000 IU Vit D3 innemen en mensen met overgewicht 2-3 keer zo veel. Je kan ook gewoon 2x per dag 5.000 IU innemen om de vrij bewegende vit D3 constant op peil te houden, wat goed voor de prostaat is en om virussen aan te vallen.

      Beantwoorden
  13. jillis
    jillis zegt:

    ruimtes met airco’s hebben ook veeeel minder frisse lucht.
    Wordt meestal potdicht gehouden. Warme lucht verkoelen kost geld n.l.
    Dus je hebt alle omstandigheden die nodig zijn………..

    Beantwoorden
  14. Mark
    Mark zegt:

    nou lekker dan..nederland zit vol met (grote) gebouwen met airco’s

    Is een bioscoop bezoek (zonder mondkapje) met een volle zaal nog wel ok?

    Beantwoorden
  15. remko
    remko zegt:

    In Indonesie (grootste moslim land) is het verband met de vastenmaand goed te zien. De eerste dagen van die mand zit met vaak bij elkaar voor de vaste breek, dag of 10 erna duidelijke stijgen. 2 weken na het suikerfeest ook.

    airco’s halen vaak lucht van buiten als je thuis bent…maar in malls of op andere plaatsen pompen ze het van de ene kamer naar de andere.

    En wat te denken van gebedshuizen. Moslims zingen niet, dat scheelt denk ik. Maar zo’n volle moskee of groot religieus event (binnen) kan haast niet anders dan een risico zijn.

    Beantwoorden
  16. Diana
    Diana zegt:

    Wij zijn net weer begonnen met lesgeven , hoe kijkt u er tegenaan om in september weer open te gaan? We kunnen moeilijk in de wintermaanden met de ramen open lesgeven

    Beantwoorden
  17. jan van tienhoven
    jan van tienhoven zegt:

    Maurice heeft het over dragen van mondkapjes: de chriugische maskers beschermen jezelf nog anderen nauwelijks tegen aerosole besmetting. Dit hebben we gemeten: zo lek als een mandje. maar we hebben ook een oplossing: met een aandrukframe doen ze het geweldig!!

    Beantwoorden
  18. Pieter
    Pieter zegt:

    Veel airco’s zijn ook -deels- gebaseerd op ontvochting van de lucht, en zoals je al eerder liet zien, is juist een lage luchtvochtigheid ideaal voor aerosole verspreiding van het virus.

    Beantwoorden
  19. Troubadour
    Troubadour zegt:

    Airco’s uit!
    Kruip maar eens in zo’n machine! De radiator met het koelmedium zelf is onder nul. Vochtige lucht eromheen condenseert en vocht wordt onttrokken. Een ventilator jaagt de koude, droge lucht de ruimte in en werkt als een shredder/mixer. Microscopische kleine, onderkoelde bevroren partikels worden meegevoerd en exploderen in de warme omgeving naar het tienvoudige van hun begintoestand..Een vulkanische uitbraak is er niets bij..

    Beantwoorden
  20. Seth Haberman
    Seth Haberman zegt:

    This from the Wall Street Journal. Still focused on droplets.

    https://www.wsj.com/articles/how-exactly-do-you-catch-covid-19-there-is-a-growing-consensus-11592317650?mod=hp_lead_pos7

    Six months into the coronavirus crisis, there’s a growing consensus about a central question: How do people become infected?

    It’s not common to contract Covid-19 from a contaminated surface, scientists say. And fleeting encounters with people outdoors are unlikely to spread the coronavirus.

    Instead, the major culprit is close-up, person-to-person interactions for extended periods. Crowded events, poorly ventilated areas and places where people are talking loudly—or singing, in one famous case—maximize the risk.

    These emerging findings are helping businesses and governments devise reopening strategies to protect public health while getting economies going again. That includes tactics like installing plexiglass barriers, requiring people to wear masks in stores and other venues, using good ventilation systems and keeping windows open when possible.

    Two recent large studies showed that wide-scale lockdowns—stay-at-home orders, bans on large gatherings and business closures—prevented millions of infections and deaths around the world. Now, with more knowledge in hand, cities and states can deploy targeted interventions to keep the virus from taking off again, scientists and public-health experts said.

    That means better protections for nursing-home residents and multigenerational families living in crowded conditions, they said. It also means stressing physical distancing and masks, and reducing the number of gatherings in enclosed spaces.

    “We should not be thinking of a lockdown, but of ways to increase physical distance,” said Tom Frieden, chief executive of Resolve to Save Lives, a nonprofit public-health initiative. “This can include allowing outside activities, allowing walking or cycling to an office with people all physically distant, curbside pickup from stores, and other innovative methods that can facilitate resumption of economic activity without a rekindling of the outbreak.”

    The group’s reopening recommendations include widespread testing, contact tracing and isolation of people who are infected or exposed.

    A Recipe for Infection
    Getting the Covid-19 virus involves three steps.

    1

    Coughing, talking and breathing creates virus-carrying droplets of various sizes.

    2

    Enough virus has to make itself over to you or build up around you over time to trigger an infection.

    3

    The virus has to make its way into your respiratory tract and use the ACE-2 receptors there to enter cells and replicate.

    VIRUS

    CELL

    ACE-2

    Illustration: Erik Brynildsen/THE WALL STREET JOURNAL
    One important factor in transmission is that seemingly benign activities like speaking and breathing produce respiratory bits of varying sizes that can disperse along air currents and potentially infect people nearby.

    Health agencies have so far identified respiratory-droplet contact as the major mode of Covid-19 transmission. These large fluid droplets can transfer virus from one person to another if they land on the eyes, nose or mouth. But they tend to fall to the ground or on other surfaces pretty quickly.

    Some researchers say the new coronavirus can also be transmitted through aerosols, or minuscule droplets that float in the air longer than large droplets. These aerosols can be directly inhaled.

    That’s what may have happened at a restaurant in Guangzhou, China, where an infected diner who was not yet ill transmitted the virus to five others sitting at adjacent tables. Ventilation in the space was poor, with exhaust fans turned off, according to one study looking at conditions in the restaurant.

    Aerosolized virus from the patient’s breathing or speaking could have built up in the air over time and strong airflow from an air-conditioning unit on the wall may have helped recirculate the particles in the air, according to authors of the study, which hasn’t yet been peer-reviewed.

    Sufficient ventilation in the places people visit and work is very important, said Yuguo Li, one of the authors and an engineering professor at the University of Hong Kong. Proper ventilation—such as forcing air toward the ceiling and pumping it outside, or bringing fresh air into a room—dilutes the amount of virus in a space, lowering the risk of infection.

    A gym in Chino Hills, Calif., on June 12.
    PHOTO: WILL LESTER/ORANGE COUNTY REGISTER VIA ZUMA PRESS
    Another factor is prolonged exposure. That’s generally defined as 15 minutes or more of unprotected contact with someone less than 6 feet away, said John Brooks, the Centers for Disease Control and Prevention’s chief medical officer for the Covid-19 response. But that is only a rule of thumb, he cautioned. It could take much less time with a sneeze in the face or other intimate contact where a lot of respiratory droplets are emitted, he said.

    Superspreaders
    At a March 10 church choir practice in Washington state, 87% of attendees were infected, said Lea Hamner, an epidemiologist with the Skagit County public-health department and lead author of a study on an investigation that warned about the potential for “superspreader” events, in which one or a small number of people infect many others.

    Members of the choir changed places four times during the 2½-hour practice, were tightly packed in a confined space and were mostly older and therefore more vulnerable to illness, she said. All told, 53 of 61 attendees at the practice were infected, including at least one person who had symptoms. Two died.

    Several factors conspired, Ms. Hamner said. When singing, people can emit many large and small respiratory particles. Singers also breathe deeply, increasing the chance they will inhale infectious particles.

    Similar transmission dynamics could be at play in other settings where heavy breathing and loud talking are common over extended periods, like gyms, musical or theater performances, conferences, weddings and birthday parties. Of 61 clusters of cases in Japan between Jan. 15 and April 4, many involved heavy breathing in close proximity, such as karaoke parties, cheering at clubs, talking in bars and exercising in gyms, according to a recent study in the journal Emerging Infectious Diseases.

    The so-called attack rate—the percentage of people who were infected in a specific place or time—can be very high in crowded events, homes and other spaces where lots of people are in close, prolonged contact.

    An estimated 10% of people with Covid-19 are responsible for about 80% of transmissions, according to a study published recently in Wellcome Open Research. Some people with the virus may have a higher viral load, or produce more droplets when they breathe or speak, or be in a confined space with many people and bad ventilation when they’re at their most infectious point in their illness, said Jamie Lloyd-Smith, a University of California, Los Angeles professor who studies the ecology of infectious diseases.

    But overall, “the risk of a given infected person transmitting to people is pretty low,” said Scott Dowell, a deputy director overseeing the Bill & Melinda Gates Foundation’s Covid-19 response. “For every superspreading event you have a lot of times when nobody gets infected.”

    The attack rate for Covid-19 in households ranges between 4.6% and 19.3%, according to several studies. It was higher for spouses, at 27.8%, than for other household members, at 17.3%, in one study in China.

    Rosanna Diaz with her son Tomas.
    PHOTO: ROSANNA DIAZ
    Rosanna Diaz lives in a three-bedroom apartment in New York City with five other family members. The 37-year-old stay-at-home mother was hospitalized with a stroke on April 18 that her doctors attributed to Covid-19, and was still coughing when she went home two days later.

    She pushed to get home quickly, she said, because her 4-year-old son has autism and needed her. She kept her distance from family members, covered her mouth when coughing and washed her hands frequently. No one else in the apartment has fallen ill, she said. “Nobody went near me when I was sick,” she said.

    Being outside is generally safer, experts say, because viral particles dilute more quickly. But small and large droplets pose a risk even outdoors, when people are in close, prolonged contact, said Linsey Marr, a Virginia Tech environmental engineering professor who studies airborne transmission of viruses.

    No one knows for sure how much virus it takes for someone to become infected, but recent studies offer some clues. In one small study published recently in the journal Nature, researchers were unable to culture live coronavirus if a patient’s throat swab or milliliter of sputum contained less than one million copies of viral RNA.

    Why Stadiums Are Incubators for Coronavirus Spread
    YOU MAY ALSO LIKE

    UP NEXT

    Why Stadiums Are Incubators for Coronavirus Spread
    Why Stadiums Are Incubators for Coronavirus Spread
    Sports fans are longing to return to the stands, but health experts say stadiums are one of the highest-risk areas for coronavirus transmission. Dr. Peter Chin-Hong, an infectious disease specialist, walks us through how easily the virus could spread among the crowd. Photo: Associated Press
    “Based on our experiment, I would assume that something above that number would be required for infectivity,” said Clemens Wendtner, one of the study’s lead authors and head of the department of infectious diseases and tropical medicine at München Klinik Schwabing, a teaching hospital at the Ludwig Maximilian University of Munich.

    He and his colleagues found samples from contagious patients with virus levels up to 1,000 times that, which could help explain why the virus is so infectious in the right conditions: It may take much lower levels of virus than what’s found in a sick patient to infect someone else.

    Changing policies
    Based on this emerging picture of contagion, some policies are changing. The standard procedure for someone who tests positive is to quarantine at home. Some cities are providing free temporary housing and social services where people who are infected can stay on a voluntary basis, to avoid transmitting the virus to family members.

    The CDC recently urged Americans to keep wearing masks and maintaining a distance from others as states reopen. “The more closely you interact with others, the longer the interaction lasts, the greater the number of people involved in the interaction, the higher the risk of Covid-19 spread,” said Jay Butler, the CDC’s Covid-19 response incident manager.

    If the number of Covid-19 cases starts to rise dramatically as states reopen, “more extensive mitigation efforts such as what were implemented back in March may be needed again,” a decision that would be made locally, he said.

    CDC guidelines for employers whose workers are returning include requiring masks, limiting use of public transit and elevators to reduce exposure, and prohibiting hugs, handshakes and fist-bumps. The agency also suggested replacing communal snacks, water coolers and coffee pots with prepacked, single-serve items, and erecting plastic partitions between desks closer than 6 feet apart.

    A crowd gathered at a bar in Columbus, Ohio, on May 15.
    PHOTO: DORAL CHENOWETH/THE COLUMBUS DISPATCH/ASSOCIATED PRESS
    Current CDC workplace guidelines don’t talk about distribution of aerosols, or small particles, in a room, said Lisa Brosseau, a respiratory-protection consultant for the University of Minnesota’s Center for Infectious Disease Research and Policy.

    “Aerosol transmission is a scary thing,” she said. “That’s an exposure that’s hard to manage and it’s invisible.” Ensuring infected individuals stay home is important, she said, but that can be difficult due to testing constraints. So additional protocols to interrupt spread, like social distancing in workspaces and providing N95 respirators or other personal protective equipment, might be necessary as well, she said.

    Some scientists say while aerosol transmission does occur, it doesn’t explain most infections. In addition, the virus doesn’t appear to spread widely through the air.

    “If this were transmitted mainly like measles or tuberculosis, where infectious virus lingered in the airspace for a long time, or spread across large airspaces or through air-handling systems, I think you would be seeing a lot more people infected,” said the CDC’s Dr. Brooks.

    SHARE YOUR THOUGHTS
    What public-health measures do you think are called for? Join the conversation below.

    Sampling the air in high-traffic areas regularly could help employers figure out who needs to get tested, said Donald Milton, professor of environmental and occupational health at the University of Maryland School of Public Health.

    “Let’s say you detect the virus during lunchtime on Monday in a dining hall,” he said. “You could then reach out to people who were there during that time telling them that they need to get tested.”

    Erin Bromage, a University of Massachusetts Dartmouth associate professor of biology, has been fielding questions from businesses, court systems and even therapists after a blog post he wrote titled “The Risks—Know Them—Avoid Them” went viral.

    Courts are trying to figure out how to reconvene safely given that juries normally sit close together, with attorneys speaking to them up close, Dr. Bromage said. Therapists want to be able to hold in-person counseling sessions again. And businesses are trying to figure out what types of cleaning and disease-prevention methods in which to invest most heavily.

    He advises that while wiping down surfaces and putting in hand-sanitizer stations in workplaces is good, the bigger risks are close-range face-to-face interactions, and having lots of people in an enclosed space for long periods. High-touch surfaces like doorknobs are a risk, but the virus degrades quickly so other surfaces like cardboard boxes are less worrisome, he said. “Surfaces and cleaning are important, but we shouldn’t be spending half of our budget on it when they may be having only a smaller effect,” he said.

    Plexiglass dividers at the Bellagio Hotel and Casino in Las Vegas on June 4.
    PHOTO: JOE BUGLEWICZ/BLOOMBERG NEWS
    Drugmaker Eli Lilly & Co. has a medical advisory panel that’s reading the latest literature on viral transmission, which it is using to develop recommendations for bringing back the company’s own workers safely.

    To go into production facilities, some of which are in operation now, scientists must don multiple layers of personal protective equipment, including gloves, masks, goggles and coveralls. That’s not abnormal for drug-development settings, said Lilly Chief Scientific Officer Daniel Skovronsky. “The air is extensively filtered. There’s lots of protection,” he said.

    The places he worries about are the break rooms, locker rooms and security checkpoints, where people interact. Those are spaces where the company has instituted social-distancing measures by staggering the times they are open and how many people can be there at once. Only a few cafeterias are open, and those that are have socially distanced seating. In bathrooms, only half the stalls are available to cut down on the number of people.

    “We’ll never be more open than state guidelines,” Dr. Skovronsky said, but “we’re often finding ourselves being more restrictive because we’re following the numbers.”

    —Adam Falk contributed to this article.

    Write to Daniela Hernandez at [email protected], Sarah Toy at [email protected] and Betsy McKay at [email protected]

    Beantwoorden
    • Jan Jansen
      Jan Jansen zegt:

      Citaten uit WSJ artikel met links:

      “Being outside is generally safer, experts say, because viral particles dilute more quickly. But small and large droplets pose a risk even outdoors, when people are in close, prolonged contact, said Linsey Marr, a Virginia Tech environmental engineering professor who studies airborne transmission of viruses.”

      “Erin Bromage, a University of Massachusetts Dartmouth associate professor of biology, has been fielding questions from businesses, court systems and even therapists after a blog post he wrote titled “The Risks—Know Them—Avoid Them” went viral.”

      “The Scientist, the Air and the Virus” over Dr. Linsey Marr
      by Tara Parker-Pope

      https://www.nytimes.com/2020/06/12/well/live/Coronavirus-aerosols-linsey-marr.html

      “The Risks – Know Them – Avoid Them”
      by Erin Bromage, Ph.D. updated: May 20

      https://www.erinbromage.com/post/the-risks-know-them-avoid-them

      Beantwoorden
  21. Willem
    Willem zegt:

    Even een ander punt: dat we weer massaal veilig kunnen vliegen omdat het ventilatiesysteem zo fantastisch is. Uit diverse studies blijkt dat de lucht in vliegtuigen toxisch kan zijn omdat een deel van de lucht (ruwweg 50%) rechtstreeks uit de straalmotoren komt (zogenaamde bleed-air) en daardoor vervuild is met olie en zware metalen. Bijvoorbeeld https://www.flyaware.nl/artikelen/coronavirus-in-vliegtuigen/?fbclid=IwAR1hqSUSDB9HmPC4dk17LQSP7QVN6raZL7Vp1VL0spF8Bd7gBlZnHZ3gl50#. Dit heeft met name invloed op de gezondheid van piloten en cabine personeel, omdat die daar langdurig aan blootgesteld worden. Dit zogenaamde Aerotoxic syndrome wordt door de luchtvaart lobby (vliegtuigfabrikanten en luchtvaartmaatschappijen) gebagatelliseerd. Op zich een ernstig probleem dat los staat van Covid/Corona maar het toont ook aan dat virussen zoals Corona wel degelijk door de high-quality HEPA filters kunnen komen. Saillant detail: in het OMT schuift ook een KLM arts aan als uitgenodigd expert. De rest van de experts zijn artsen van universiteiten, onderzoekslaboratoria, ziekenhuizen. De KLM is het enige bedrijf dat daar zitting in heeft.

    Beantwoorden
  22. Jillis
    Jillis zegt:

    Ja. Dat lijkt mij ook zeer waarschijnlijk.
    Zelfde verhaal als met de mondkapjes. Misschien blijft het in eerste instantie wel in het filter zitten bij het uitademen in het kapje van de eerder. Maar als die druppel droger wordt valt hij uit elkaar en gaat het virus als nog door het filter.
    Tu eindhoven heeft daar een onderzoek over geplaatst wat naar mijn mening niet correct is.
    Nl.dat HEPA filters virussen filteren. Ik heb ze erover gemaild maar nog geen reactie.

    Beantwoorden
  23. arjen
    arjen zegt:

    Als ik de reacties lees wordt het steeds ingewikkelder allemaal, die interactie van virussen met weersomstandigheden en ventilatie van binnenruimte. Steeds meer variabelen.
    Hoe kan je als burger nu rekening houden met al die onderscheiden situaties? Airco’s worden al decennia gebruikt en stortbuien bestaan sinds mensenheugenis.
    Daarom moeten we naar de basis en de vraag stellen of we werkelijk met een gevaarlijk virus te maken hebben, of dat we een herhaling zien van alles wat tijdens de Mexicaanse griep gebeurde: opgefokte paniek en vaccins in de wachtkamers. Achteraf allemaal zwaar overdreven pandemie-paniek.
    Overigens ben ik wel gelukkig met wat Maurice heeft uitgezocht! Dat is klasse.

    Beantwoorden
  24. Tamara Claesens
    Tamara Claesens zegt:

    Maurice.
    Zou jij eens uit willen zoeken hoe het zit met aerosolen in de tandartsenpraktijk. Kun je daar op dit moment überhaupt wel veilig werken als je het hebt over aerosolen?
    Bij vrijwel alle handelingen die de tandartsen doen komen aerosolen vrij. Je behandelent op zo’n 50!cm afstand en krijgt als behandelaar alles over je heen. En de aerosolen blijven in de lucht dwarrelen (3 uur?) Er worden nu ook hepa filters aangeboden voor in de tandartsenpraktijk. Zou dat op grote schaal nodig zijn?
    Heeft triage wel zin als je zonder symptomen alsnog besmettelijk kunt zijn?
    In de tandartsenpraktijk worden reguliere chirurgische mondmaskers type llR gedragen al dan niet in combinatie met faceshield. ( deze filteren niet het Corona virus)
    Met andere woorden, lekker weer aan het werk met zo min mogelijk poespas. Dit maakt de leidraad mondzorg Corona mogelijk.
    Is dit verantwoord????

    Beantwoorden
    • Flip Kassier
      Flip Kassier zegt:

      Om één of andere vreemde reden blijkt in tandartspraktijken een aantal dingen helemaal niet zo gevaarlijk te zijn als je zou verwachten.
      Het virus ook, het is in de tandartsenpraktijk niet schadelijk want daar is geen enkel bewijs voor gevonden. Net als met kwik dat overal schadelijk is, behalve in amalgaamvullingen.
      (O, op deze gelegenheid heb ik nou 20 jaar zitten wachten!)

      Beantwoorden
  25. Rebecca
    Rebecca zegt:

    Airco heeft meerdere effecten die de kans op coronabesmetting vergroten als er een besmet persoon aanwezig is:
    – Airco zorgt voor een lagere temperatuur en een aerosol virus leeft langer bij een lagere temperatuur;
    – De relatieve luchtvochtigheid in de ruimte daalt (daar kom ik zo op terug);
    – Als de airco aanstaat doen mensen vaak alle ramen dicht en vergeten ze af en toe te luchten, dus bouwen de aerosolen zich in de ruimte op. Als er veel mensen in de ruimte zijn – wat de kans vergroot dat daar een besmet persoon bij zit – en zij praten (hard) of zingen, dan kan de viral load zo hoog worden dat er besmettingen kunnen optreden. (Vergelijk een roker in een afgesloten ruimte, er komen dan steeds meer rookdeeltjes in de ruimte.)
    – Een verkeerd afgestelde airco kan de lucht laten recirculeren in een bepaald deel van de ruimte, waardoor de kritische viral load eerder wordt bereikt (zie https://www.vakbladwarmtepompen.nl/sector/artikel/2020/05/verspreiding-coronavirus-in-restaurant-niet-door-airco-maar-door-gebrek-aan-ventilatie-1015935 ).

    Eigenlijk is het dus niet zozeer de airco die een gevaar vormt, maar:
    – De afstelling van de airco op een te lage temperatuur;
    – Het ontbreken van maatregelen om de relatieve luchtvochtigheid op peil te houden middels een luchtbevochtiger;
    – Recirculatie door een verkeerde afstelling van de airco waardoor de lucht recirculeert in een klein deel van de ruimte; en/of
    – Men vergeet om af en toe de ruimte goed te luchten.

    Wat betreft de relatieve luchtvochtigheid:
    Het beste is 40 tot 60%. Bij daling naar bijv. 20% heeft dat om de volgende redenen meer kans op besmetting als zich een besmet persoon in de ruimte bevindt:
    – Uitgeademde druppels verdampen sneller, waardoor ook grotere druppels al verdampt zijn voordat ze de grond raken (de zgn. Wells curve). Het virus dat erin zit komt dan als droog residu in de ruimte te zweven. Een virusdeeltje is slechts 1,2 micron – vergelijkbaar met sigarettenrook – en daardoor niet onderhevig aan zwaartekracht waardoor het lange tijd blijft zweven in een slecht geventileerde ruimte. In tegenstelling tot druppels van 5 micron of groter (die blijven hangen in neus of mond), belanden druppels of losse virusdeeltjes tussen 1 en 5 micron direct in de longen.
    – Een zwevend virusdeeltje blijft langer ‘viable’ bij een lage luchtvochtigheid, bijv. 20% (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2863430/ , fig. 2, en zie ook
    https://www.itecluchtreiniger.nl/luchtkwaliteit_en_gezondheid/luchtvochtigheid-effecten) *;
    – Als viable virusdeeltjes worden ingeademd dan zet het lichaam allerlei mechanismen in om ervan af te komen: het lichaam gaat niet alleen antistoffen produceren (duurt ca. 5 dagen) en de temperatuur opgooien (koorts), maar ook: slijmproduktie en de trilhaartjes in de luchtwegen gaan aan de slag om dat slijm – incl. de virusdeeltjes – omhoog te werken richting de keel, waar het dan kan worden doorgeslikt of uitgehoest. Slijmproductie en de werking van de trilhaartjes werkt minder goed als de slijmvliezen zijn uitgedroogd door een te lage relatieve luchtvochtigheid.

    (* Kanttekening: bij een ruimtetemperatuur van 20 graden leven virusdeeltjes aanzienlijk korter bij een luchtvochtigheid van 40-60% dan bij 20 of 80%. Maar (!): dat geldt niet bij bijv. 4 graden, oftewel een koude ruimte zoals bij slachterijen. Dan blijft het virus bij alle luchtvochtigheden lang viable. Zie fig. 1 in https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2863430/ , en zie ook de zwarte lijn hier: https://cndarcdn.scdn3.secure.raxcdn.com/m/0/sci-casanova-graph2b.jpg )

    Beantwoorden
  26. Micha
    Micha zegt:

    Maurice, dank voor je geweldige inzet en gedegen onderzoeken. Wat denk je over een groot koor dat graag weer wil gaan repeteren in een grote kerk. Er is geen speciale ventilatie maar men wil nu de deur openzetten en op anderhalve meter gaan staan…wat mij onmogelijk lijkt met 60 personen. We horen verder niets over koren..zal dit ooit weer mogelijk zijn?

    Beantwoorden
    • Hiddo
      Hiddo zegt:

      Hallo Micha, mijn eerste reactie was dat er bij het zingen van dat koor minstens 2 deuren open moeten staan voor doorstroom. Kerk heeft vaak voordeur en achterdeur en dan tussendeuren natuurlijk ook open. Misschien ook nog ergens bovenin wat open als dat kan. Je zou dat koor advies kunnen geven om lokale GGD in te schakelen voor een zogenaamde ventilatievoud berekening. Volgens mij hebben ze meet apparatuur. En anders een ventilatie expert. Want het is namelijk ook belangrijk in hoeverre het kerkgebouw geïsoleerd is. Zijn er ook kieren, tochtstromen omdat het oud gebouw is, of is het moderner en dichtgekit etc. Dan heb je meer mechanische ventilatie methoden nodig. Het is echt een expertise.

      Beantwoorden
  27. Eef
    Eef zegt:

    Beste Maurice,

    In het kader van de airco-corona-problematiek, hoe kijk jij aan tegen de klimaathysterie, waarbij de overheid verordonneert dat we allemaal onze huizen potdicht moeten isoleren en aan de ‘warmtepomp’ (NB: die werkt dus precies hetzelfde als een airco!) moeten?
    Er zijn zat mensen die zich nu al benauwd voelen in zo’n potdicht geïsoleerd huis, laat staan als er ook nog eens het verhoogde risico op een corona-besmetting bovenop komt.

    Beantwoorden
  28. Haje
    Haje zegt:

    Zou het zo kunnen zijn dat door drogere lucht de watermantel waarin virussen zich bevinden sneller verdampt, waardoor deze nog lichter worden en nog makkelijker worden ingeademd? Ik geloof namelijk niet zo dat aerosols groeien door hogere luchtvochtigheid. Dan zou er mist ontstaan.

    Beantwoorden
  29. YeSt
    YeSt zegt:

    Waar ik me een beetje aan stoor is het feit dat hier Het woord Airco verkeerd gebruikt wordt. Letterlijk betekent Airconditioning : luchtbehandeling. Dat kan van alles zijn. Verwarmen, koelen, ontvochtigen, bevochtigen, recirculeren, verversen.

    Als je stellig gaat zeggen dat airco slecht is, wordt er paniek gezaaid. Als je kantoor een airco heeft waarin elke ruimte meermaals ververst wordt per uur (bijna elk modern kantoor) is er niets aan de hand. Als je kantoor, of huis zogenaamde split units heeft die enkel recirculeren en koelen, logisch dat dan de kans op besmetting hoger is. Zeker als je daarbij de ramen dicht houdt. De ene ‘airco’ is dus de andere niet.

    Kijk uit met dit soort terminologie, zeker als je enkel airco noemt en het niet goed uitlegt, trekken mensen de verkeerde conclusie.

    Beantwoorden
  30. Erik
    Erik zegt:

    Beste Maurice,

    Ik denk zeker dat er een goede kans is dat het virus via aerosolen verspreid wordt, maar dat ligt echt allemaal minder duidelijk dan dat jij het doet schetsen, zie bijv. https://www.nrc.nl/nieuws/2020/06/05/hoesten-niezen-zingen-niemand-kent-het-gevaar-van-kleine-druppels-a4001919.

    Daarnaast, als aircos en indoor besmetting zo’n grote rol spelen, is het lastig verklaren waarom het virus zich nu hevig verspreid door Afrika, waar het leven zich toch vooral buiten af speelt (en zeker niet met de luxe van aircos!).

    Beantwoorden
  31. Jan Jansen
    Jan Jansen zegt:

    Thuiswerken in coronatijd leidt tot recordverkoop airco’s. Dit meldt de NVKL, de branchevereniging van lucht- en koudetechniek, volgens de NOS verslaggeving:

    —-
    Met het verplichte thuiswerken en het warme weer op komst, kiezen steeds meer mensen voor een airco. De verkoop van koelingssystemen aan particulieren zal naar verwachting dit jaar met veertig tot vijftig procent stijgen.
    —-

    https://nos.nl/artikel/2338285-thuiswerken-in-coronatijd-leidt-tot-recordverkoop-airco-s.html

    Beantwoorden
  32. Flip Kassier
    Flip Kassier zegt:

    De oplossing die ik wil voorstellen is een verhoogde vloer met roosters en een verlaagd plafond met roosters. Door de vloerroosters blaas je (airconditioned?) lucht de ruimte in die verticaal omhoog gaat, eventuele uitgeademde virusdeeltjes direct mee naar boven neemt waar ze wordt aangezogen, en zo kun je niemand besmetten.
    Je kunt natuurlijk ook gewoon bij iedereen voor binnenkomst de temperatuur afnemen en dan evt. toegang weigeren, maar dat werkt natuurlijk alleen bij incidentele bezoeken zoals kantoren.
    Ziekenhuizen, verpleeg- en bejaardentehuizen kunnen dat natuurlijk niet bij de verblijvende gasten doen, maar wel bij de bezoekers.

    Maurice, werkelijk petje af voor de grondigheid waarmee je dit hebt uitgezocht en de duidelijkheid waarmee je het hebt uitgelegd. Ik heb er zelf heel veel aan gehad. Bedankt.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *