Zin en onzin over ventilatie op scholen

Van een grote deskundige op het terrein van bouwbesluiten en ventilatie, dr.ir. Nico Scholten, ontving ik een uitgebreid stuk over ventilatie op scholen en het bouwbesluit.  Hij is senior expert bij het Expertisecentrum Regelgeving Bouw.

Ik weet dat velen die betrokken zijn bij scholen behoefte hebben aan deze informatie. Daarom stel ik die hier,onder dankzegging, beschikbaar om te lezen en te downloaden.

Inmiddels is er een update van dit stuk op basis van de verplichting van het Ministerie van OC&W dat scholen na zullen gaan in hoeverre ze voldoen aan de ventilatie eisen van het Bouwbesluit 2012. Het bevat weer heel relevante informatie voor de betrokkenen. Ook deze kunt u hier lezen of downloaden.

33 antwoorden
  1. ito
    ito zegt:

    Met alle respect hoor, maar hier worden we niet veel wijzer van. Het is alleen een bevestiging van wat we al lang weten. Onthoud alleen de volgende twee zinnen uit de publicatie.

    1) Om de blootstelling vrijwel volledig weg te nemen zijn voor scholen onrealistische oplossingen nodig, zoals zeer hoge ventilatievouden of verdringingsventilatie zoals bijvoorbeeld bij een operatiekamer.

    2) Regelmatig spuien is dan ook aan te raden.

    Punt 2 valt natuurlijk af zodra het kouder wordt en met punt 1 redden we het niet.

    Het risico blijft.

    Beantwoorden
    • Ron
      Ron zegt:

      Welk risico? Scholen hebben geen rol gespeeld bij de uitbraken in februari en maart. En geen problemen gevormd bij de heropening in mei en juni… waarom nu wel?…

      Beantwoorden
      • Tom2
        Tom2 zegt:

        Inderdaad, 100% virusvrij is niet nodig. Wel is het nuttig te voorkomen dat er veel en/of langdurig aerosolen blijven rondhangen. Dat kan namelijk leiden tot ziekte en/of super-spreading. Dus geen recirculatie over meerdere ruimtes. En ventilatie met verse lucht (eventueel te controleren via CO2-meters), wat je toch al wilt op scholen, omdat het betere leerprestaties geeft (van “gebruikte” lucht wordt je duf).

        Beantwoorden
      • Guido Spanoghe
        Guido Spanoghe zegt:

        Kinderen blijken, volgens een grote studie in een pediatrisch ziekenhuis in Massachusetts, toch even gevoelig voor SarsCov19 als voor de andere coronavirussen ( en waarom dacht men ooit anders? ). De scholen zullen dus ook in 2020 de broeihaarden geweest zijn voor deze epidemie. In dat geval zijn de meeste kinderen en hun naaste contacten al immuun voor het virus en is de epidemie eigenlijk al ten einde. We hebben hier over enkele weken waarschijnlijk uitsluitsel over als blijkt dat de schoolgaande jeugd geen ziektesymptomen ontwikkelt.

        Beantwoorden
    • Piet123
      Piet123 zegt:

      Er is al tijden geen nieuws. Maurice stapelt het bewijs verder op, in de hoop dat er eens iets mee gedaan wordt. Dat laatste zou écht nieuws zijn!

      Beantwoorden
  2. Kees
    Kees zegt:

    Je kan ook speciale filters plaatsen in bestaande ventilatiesystemen, die het coronavirus uit de lucht moeten afvangen. Dan hoef je niet alles compleet te herbouwen, want ook bestaande lucht wordt goed gezuiverd en kost het geen extra verwarming in de winter. Het kan via positieve ionisatie, waarbij de virusdeeltjes in het filter een positieve elektrische lading krijgen en zo onschadelijk worden gemaakt.

    Beantwoorden
  3. ito
    ito zegt:

    Wat is het effect van open scholen op de verspreiding van corona?

    Alvorens ons al te druk te maken over de ventilatie op scholen is het handig om eerst eens na te denken over het potentiële effect en risico daarvan op de verspreiding van corona. Het berekenen van dat effect is niet eens zo moeilijk op basis van wat we nu allemaal al weten. We kunnen daarbij gelukkig ook dankbaar gebruik maken van een onderzoek dat Jacco Wallinga c.s. in 2012 hebben gedaan naar het effect van het sluiten van de scholen ter voorkoming van de verspreiding van influenza. Het aantal nieuwe besmettingen per besmettelijk persoon kan volgens dat onderzoek tot 30% afnemen*. Maar corona is geen influenza en hoe kunnen we dit dan vertalen naar corona? Dat is niet zo moeilijk. Wat we dan nodig hebben is het verband tussen de quantum generation rate en de reproductiefactor van influenza en corona. Deze twee factoren samen bepalen namelijk hoe snel een infectie zich verspreid. Voor infuenza zijn deze twee grootheden al langer bekend. En laat ze voor corona nou ook bekend zijn door Chinees en ander onderzoek**. Uiteraard zijn al deze getallen met onzekerheid omgeven. Maar gemakshalve en als benadering kunnen we ervan uitgaan dat corona zich half zo snel verspreid als infuenza. Dat is één, maar niet alles. Want voor de verdere risicoreductie zijn er nu meer maatregelen dan bij influenza. Testen, testen, testen, BCO, thuis blijven als je ziek bent, thuis blijven als een huisgenoot indicaties heeft en ventilatie. Dat alles in combinatie maakt waarschijnlijk dat het redelijk verantwoord is om de scholen te openen. En ik vermoed dat ze bij het RIVM ook wel bekend zijn met mijn analyse en dat ze die zelf ook op hun manier al lang gemaakt hebben. Te veel nadruk op ventilatie veroorzaakt dan alleen maar onrust. En dat moet je dan sussen en naar het bouwbesluit verwijzen en zeggen dat een beetje extra geen kwaad kan. Dat is een kwestie van crowd management en nudgen.

    *(*) ik kan helaas de referenties niet meer bijvoegen omdat Wordfence dan de boel blokkeert.

    Beantwoorden
  4. Aris
    Aris zegt:

    Beste Maurice,

    Het eindrapport van de GGD over de uitbraak in de Tweemaster in Maassluis is gepubliceerd. Ze geven wel toe dat ventilatie een rol kan hebben gespeeld bij de verspreiding, maar gooien het er gemakshalve op dat de omvang van deze rol onduidelijk blijft. Ze blijven volhouden dat onderling contact de meest voor de hand liggende verklaring is. Als je als GGD zijnde eerlijk bent, geef dan tenminste toe dat voor die laatste mogelijkheid minimaal net zo min bewijs te vinden is als voor de eerste mogelijkheid mbt ventilatie (hoewel de aanwijzingen dat het virus zich door slechte ventilatie heeft verspreid tig keer aannemelijker zijn dan door onderling contact). Er is niets wetenschappelijks aan hun eindconclusie. Ze herhalen simpelweg gewoon wat het RIVM vanaf het begin aan WIL dat het antwoord is. Of, zoals jij al zo vaak aan hebt gegeven, ze doen niks met inmiddels nieuwe wereldwijd opgedane kennis en blijven rondtollen in hun eigen opgestelde mantra’s. Oftewel, ventilatie mag gewoon geen rol van betekenis spelen in de verspreiding van het virus. Hun bedenkelijke rol in en blinde kijk op deze hele crisis neemt helaas kwaadaardige vormen aan.

    https://nos.nl/artikel/2345569-eindrapport-ggd-rol-ventilatie-bij-uitbraak-verpleeghuis-blijft-onduidelijk.html

    Beantwoorden
  5. Cornelis
    Cornelis zegt:

    Ik neem aan dat deze adviezen gelden voor alle openbare gebouwen, dus ook verzorgingstehuizen, theaters e.d. Ito ik denk dat je gelijk hebt, het risico blijft. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat we de risico’s niet kunnen minimaliseren. Verder zou een sterk toegenomen bewustzijn bij de mensen ook al een enorme winst zijn. We kunnen niet inzetten op nul verspreiding, het virus zal blijven rondgaan. Verbetert bewustzijn, aangepast gedrag, eerdere signalering en beter bron -en contactonderzoek laten nu al zien dat de verspreiding onder controle is, geen reden voor paniek lijkt me?

    Beantwoorden
  6. Eric
    Eric zegt:

    Ik denk dat het tegengaan van besmettingen op scholen een utopie is. Gedurende acht jaar in het voorgezet onderwijs te hebben gezetten en in verschillende schoolgebouwen les gegeven te hebben (klassikaal en groeps) geeft dit een aardige inkijk in de ventilatie mogelijkheden en het gedrag van de leerlingen in lokalen, gangen en aula’s. Nu het kouder wordt kan ik de vragen al horen ; “ meerster kan het raam dicht ik heb het koud”. Misschien dat het ventilatieplan gaat lukken in kantoren en toekomstige gebouwen maar nu en vooral bij scholen niet.
    Graag zou ik zien dat er een eerlijke uitspraak komt over wat we nu testen en wat zegt een “positive” PCR uitslag. Hoe groot is de kans dat bij een positief test persoon deze ziek wordt en sterft aan Covid en niet aan ernstige onderliggende ziekten en heeft Covid niet de toch al korte levensjaren extra versneld evenals een griep zou doen.
    Indien de uitslag is, zoals we nu in de praktijk zien, zeer weinig ziekteverschijnselen en patiënten op de IC. Zouden we moeten stoppen met de bangmakerij en voorlichting gaan geven over gezond leven en een goed immuunsysteem en de kwetsbare ouderen in verzorgingshuizen goed beschermen. Tevens moet de ban over eerste fase middelen als HCQ moeten worden opgeheven en zouden huisartsen van hun vooroordelen af geholpen moeten worden, vaccinatie is niet de heilige graal.

    Beantwoorden
  7. Maarten
    Maarten zegt:

    Beste mensen, in hoeverre is dit waarheid en in hoeverre leugen?:
    Via Yett MontalvanAguado

    LATEST MESSAGE FROM JOHN HOPKINS UNIVERSITY

    This virus is not a living organism . It is a protein molecule (RNA or DNA) covered by a protective layer of lipid (fat), which, when absorbed by the cells of the ocular (eyes), nasal (nose) or buccal mucosa (mouth), changes their genetic code (mutates) and converts into aggressor and multiplier cells.

    * Since the virus is not a living organism, but is a protein molecule, it cannot be killed. It has to decay on its own. The disintegration time depends on the temperature, humidity and type of material where it lies.

    * The virus is very fragile; the only thing that protects it is a thin outer layer of fat and that is the reason why soap or detergent is the best weapon. The foam CUTS THE FAT (that is why you have to scrub for 20 seconds or more, to create lots of foam). By dissolving the fat layer, the protein molecule disperses and breaks down.

    * HEAT melts fat; this is why it is necessary to use water above 77 degrees for hand washing, laundry and cleaning surfaces. In addition, hot water makes more foam, making it more effective.

    * Alcohol or any mixture with alcohol over 65% DISSOLVES ALL FAT, especially the external lipid layer of the virus.

    * Any solution with 1 part bleach and 5 parts water directly dissolves the protein, breaking it down from the inside.

    * Oxygenated water increases the effectiveness of soap, alcohol and chlorine, because peroxide dissolves the virus protein. However, because you have to use it in its pure form, it can damage your skin.

    * NO BACTERICIDE OR ANTIBIOTIC WILL WORK because the virus is not a living organism like bacteria; antibodies cannot kill what is not alive.

    * The virus molecules remain very stable at colder temperatures, including air conditioning in houses and cars. They also need moisture and darkness to stay stable. Therefore, dehumidified, dry, warm and bright environments will degrade the virus faster.

    * UV LIGHT on any object that may contain the virus breaks down the protein. Be careful, it also breaks down collagen (which is protein) in the skin.

    * The virus CANNOT go through healthy skin.

    * Vinegar is NOT useful because it does not break down the protective layer of fat.

    * NO SPIRITS, NOR VODKA, serve. The strongest vodka is only 40% alcohol, and you need a minimum of 65%.

    * LISTERINE is 65% alcohol.

    * The more confined the space, the higher the concentration of the virus there can be. The more open or naturally ventilated, the less.

    * You have to wash your hands before and after touching any commonly used surfaces such as : mucosa (mouth area) , food, locks, knobs, switches, remotes, cell phones, watches, computers, desks etc. and don’t forget when you use the bathroom.

    * You have to MOISTURIZE YOUR HANDS due to frequent washing. Dry hands have cracks and the molecules can hide in the micro cracks The thicker the moisturizer, the better.

    * Also keep your NAILS SHORT so that the virus does not hide there.

    PLEASE SHARE WITH YOUR FRIENDS

    Beantwoorden
    • Tom2
      Tom2 zegt:

      Lijkt te kloppen, op de adviezen (“You have to…”) na dan. Die lijken nogal overdreven. Er is in de praktijk nagenoeg geen besmetting via voorwerpen.

      Er zijn geen bevestigde gevallen van besmetting via voorwerpen (dat is ook lastig om aan te tonen, maar bedenk ook dat de halve wereld besmettingen aan het onderzoeken is). En zie dit artikel: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7333993/

      Dus gewoon het oude normaal, af en toe handen wassen met zeep (zoals na elk toiletbezoek) is afdoende. Je handen “helemaal kapot wassen” zoals Rutte adviseert, doet waarschijnlijk vooral dat: je huid beschadigen.

      Beantwoorden
  8. Herman Steigstra
    Herman Steigstra zegt:

    Ik sluit me aan bij de reactie van ito. Wat scholen, horeca etc wel zou helpen is een concreet, bondig verhaal (heldere samenvatting vooraf?) waarin de essentie duidelijk wordt. Verschil tussen voldoende zuurstof en virus inademen.
    Hoeveel ventilatie in beide situaties. Hoe is de relatie tot bouwbesluit. En vooral wat zijn de alternatieven! Ionisatie units? Hepa filters? Dan heb je iets waarnaar gerefereerd kan worden!!!

    Beantwoorden
  9. Arie
    Arie zegt:

    Met dit artikel weet ik tenminste van de hoed en de rand. Een garantie krijg je natuurlijk nooit. Die 1,5 meter is ook geen garantie dat je geen besmetting krijgt, net als het dragen van een mondkapje. Besef wel, dat een half uur verblijven in een slecht geventileerde ruimte ook geen garantie geeft voor WEL besmet raken!

    Beantwoorden
  10. Willem
    Willem zegt:

    Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) stuurt de richtlijnen over ventilatie en verluchting in klaslokalen bij. Zo is de aankoop van een CO2-meter aanbevolen en wordt aangeraden om ramen en deuren open te houden. Minstens moet de klasdeur op elk moment op een kier blijven staan.
    https://www.hln.be/nieuws/binnenland/ben-weyts-stuurt-richtlijnen-rond-ventilatie-op-school-bij-na-reportage-vtm-nieuws-ramen-en-deuren-blijven-liefst-open~ad87b8b9

    Beantwoorden
  11. Peter van Moergastel
    Peter van Moergastel zegt:

    Toch goed stuk; risico’s kunnen nooit helemaal worden weggenomen. Spuien of luchten is ook in de winter tussen lessen prima te doen, zeker als scholieren zelf in de pauze buiten staan te luchten.

    Beantwoorden
      • Klaas
        Klaas zegt:

        Ik heb het intussen gelezen inderdaad. Laat treffend de houding van het RIVM zien. Gelukkig komt er meer aandacht voor en gaan scholen en bedrijven hun eigenlijk verantwoordelijkheid pakken. Las trouwens ook een bericht vd Franse minister van volksgezondheid die zei dat eind van dit jaar of begin volgend jaar de vaccins van AstraZeneca beschikbaar zijn. Hopelijk is het dan niet eens meer nodig. Spaanse griep was na een jaar voorbij. Hopelijk dit ook.

        Beantwoorden
        • Johan
          Johan zegt:

          Klaas,

          Ik ben het eens met de strekking van jouw betoog.
          Echter niet met het gekozen voorbeeld.

          De Spaanse Griep is juist een van de bekende uitzonderingen.
          Deze ging namelijk 3 seizoenen mee. Zeer waarschijnlijk veroorzaakt door dat deze ieder jaar naar een ander continent werd gebracht.
          Bijna alle virussen gaan 2 (winter)seizoenen mee.
          De grote piek zit in het eerste jaar.
          Meestal een kleinere in het tweede jaar, soms zo klein dat deze niet meer opvalt.

          De verklaring wordt gezocht in de resistentie van de groep/bevolking. Letop dit is nog niet bewezen, maar wel de gangbare hypothese.
          In het begin is er alleen een natuurlijke resistentie, voor dit SARS-corona virus wordt deze geschat op ca 50%. Deze is het gevolg van opgebouwde resistentie voor andere vergelijkbare virussen. (zoals OC43, NL63 en 229E)
          Dus 50% van de bevolking is ontvankelijk, Wat we dan zien is dat in de eerste golf tussen de 10 en 20% wordt besmet. Dat maakt samen 60-70%. Dus in het 2e jaar zijn er veel minder mensen ontvankelijk.
          Het is niet helemaal duidelijk waar de critische grens ligt, waarschijnlijk tussen de 70 en 80%.
          In het tweede jaar komt er een tweede golf, maar omdat er minder mensen ontvankelijk zijn is de golf kleiner dan het eerste jaar. En je snapt, hoe hoger de piek het eerste jaar deste kleiner deze in het 2e jaar is.
          Komt de besmetting in het eerste jaar rond de 20% dan is de piek in het tweede jaar bijna niet meer waarneembaar.

          Als we aannemen dat dit virus zich niet anders za gedragen dan andere virussen, er zijn grote overeenkomsten dus dat lijkt een valide aanname.
          Dan kunnen we deze kennis extrapoleren.
          Even aangenomen dat het RIVM en Sanquin met 5% redelijk accuraat zijn, dan komen we tot een hele vervelende conclusie:
          We hebben nog maar een kwart gehad.
          Dat kan 2 dingen betekenen, komende winter een piek die 2-3x zo hoog ligt als we afgelopen winter hebben gezien.
          Of met dit resticieve beleid dat we in totaal 4 seizoenen met een vergeijkbare piek zullen zitten.
          Vergelijk je dat met Zweden, waar men ongeveer het nogmale influenza verloop heeft gekozen.
          Dan mag je daar verwachten dat de grote piek in Zweden is geweest en dat er komend seizoen mogelijk nog een kleine achteraan gaat komen.

          Ergens rond april zullen we weten of dit SARS virus zich gedraagd als de ons bekende virussen.

          Beantwoorden
  12. Tom Hoornstra
    Tom Hoornstra zegt:

    Spuiventilatie werkt prima, als het kan. In de vroegere lokaalroosters van een HBO instelling was er een kwartier pauze ingeroosterd na 2 lesuren. Zodoende kon je dan een kwartier het lokaal “luchten”. Na de nieuwbouw waren er minder lokalen beschikbaar. Om die reden werd dat kwartier lokaalpauze weg gesaneerd. Daarna vond het luchten niet of nauwelijks nog plaats.

    Beantwoorden
  13. Dennis Nijhuis
    Dennis Nijhuis zegt:

    https://www.omroepwest.nl/nieuws/4102261/Luchtsysteem-speelde-waarschijnlijk-wel-een-rol-bij-corona-uitbraak-Promen-Gouda

    En alweer ééntje. Wanneer gaat men het eindelijk eens serieus nemen?
    Dat men het nog niet 100% wetenschappelijk kan bewijzen wil natuurlijk niet zeggen dat het niet waar is. Erg frustrerend allemaal.

    Miljarden worden uitgegeven aan bedrijven die waarschijnlijk toch om gaan vallen. Het geld kan beter besteed worden om ventilatie aan te pakken. Da’s waarschijnlijk goedkoper ook.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *