Een aanzet tot kwantificering van de invloed van de aerosols

Het slakkentempo van de WHO

De sleutelvraag is niet of er al dan niet besmetting via de lucht plaatsvindt, maar welk deel van alle besmettingen dat uitmaakt. Het zal duidelijk zijn dat de WHO/RIVM en anderen, die eerst de besmetting door de lucht van weinig tot geen importantie vonden, nu hooguit bereid zijn te erkennen dat het wellicht enige importantie heeft. Maar het gaat niet van harte en het moet en zal slechts een klein deel zijn.

Kijk maar wat er in de Q&A sinds een paar dagen op de site van de WHO staat:

Om tranen van in je ogen te krijgen. Dit is dus wat de WHO hierover zegt 5 maanden na de grootste wereldwijde uitbraak van een virus in de hedendaagse geschiedenis. Het lijkt sterk op de reacties in Nederland van de meeste virologen en epidemiologen. Ze blijven, althans in het openbaar, dicht bij het standpunt van WHO/RIVM.

 

Het vinden van het door jezelf verborgen Paasei

Maar er zijn ook journalisten die op deze manier opereren. Als je ziet hoe bijvoorbeeld Maarten Keulemans gisteren zondigde tegen basale logica, dan snap je dat het niet gaat om wetenschap, maar om gelijk krijgen. Ik ga er wat dieper op in omdat het zo typerend is voor de kwaliteit van de discussie.

Dit schreef hij gisteren in De Volkskrant:

In zijn artikel is dus beschreven dat meer dan de helft van de besmettingen die men in Nederland bij het contactonderzoek sinds 4 mei kon herleiden, plaatsvonden in de thuis- en de werksituatie. (Die laatste zullen met name besmettingen zijn geweest in de vlees- en visindustrie).

Maar wie zegt dat die besmettingen niet voor een deel -of in zijn geheel- via de lucht plaatsvonden?  En ook thuis is het toch mogelijk dat een besmetting via de lucht verloopt in plaats van via druppel contact. Waarom zou dat exclusief gebeuren tijdens een bijeenkomst in bar, kerk, etc.?  En waarom zouden er na het hoesten van een patiënt thuis, geen virusdeeltjes kunnen gaan zweven, die op een gegeven moment tot de besmetting van een huisgenoot kunnen leiden?

Ik zeg dus niet dat het thuis zeker via de lucht verloopt, maar men kan evenmin met zekerheid zeggen dat het niet zo is.

Kortom Keulemans vond zijn door hemzelf verborgen paasei via deze redenering: ik ga ervan uit dat thuis de besmetting alleen verloopt via direct contact. En op basis van die aanname zeg ik dus dat er geen aerogene besmettingen waren…..

 

Het centrale probleem bij de discussie over de invloed van ieder van de besmettingsvormen is, dat eigenlijk alle studies die ik tegengekomen ben slechts partieel bewijs leveren. Waarbij het gevaar is dat Keulemans zo goed illustreert: je ziet alleen wat je wilt zien.

Dat wordt ook zo mooi geïllustreerd door de uitspraken van RIVM, OMT en premier Rutte: in het addendum van het OMT van 25 mei staat letterlijk: “De genomen maatregelen zijn gericht op het vermijden van virusoverdracht door grote druppels, en de maatregelen hebben effect. Als coronavirus aerogeen verspreid zou worden, dan hadden de 1,5 meter afstandsmaatregelen geen effect gehad.”

Men vergeet daarbij dat er meerdere maatregelen genomen zijn. Zoals het verbieden van bijeenkomsten. Het zou kunnen zijn dat die ook een rol hebben gespeeld of zelfs de belangrijkste rol of misschien zelfs de enige rol.

 

Mijn conclusies

Juist omdat ik als buitenstaander via data-analyses de verspreidingspatronen van het virus probeerde te verklaren, had ik geen vooringenomen of uitgesproken ideeën over de besmettingsvormen. Ik vond alleen dat de gevonden patronen simpelweg niet pasten bij het louter verspreiden van het virus via grotere druppels en voorwerpen.

En ik zag al gauw in verschillende studies dat er diverse infectieziektes waren waar de besmetting louter via de lucht verliep. Maar ook dat er al heel lang wetenschappers waren, die wezen op het verspreiden van influenza via de lucht. Zoals deze en deze en deze en deze. En ook bij SARS in 2003 is dat door nogal wat wetenschappers beweerd. (1 , 2).

Het meest opvallende was deze vondst op de website van het RIVM onder de richtlijnen influenza.

Lees nog eens goed wat hier staat ten aanzien van subtypes influenza-A!

COVID-19 lijkt ook voornamelijk huis te houden in de lagere luchtwegen (de longen). Waarom men met deze kennis over influenza op de website van het RIVM zo star vasthoudt aan de verspreiding van COVID-19 via grotere druppels kan ik niet uit de onderbouwingen halen van de WHO of het RIVM.

Die discussie leek door de jaren heen op een geloofsstrijd (zoals tussen de katholieken en protestanten) in plaats van een wetenschappelijk discours. Waarbij in mijn ogen aanvankelijk vooral de wetenschap het slachtoffer was. Maar inmiddels lijdt de hele wereld eronder met kolossale gevolgen, zoals we dat in de afgelopen maanden al hebben gezien en -helaas- de komende jaren met vervolgschade in nog sterkere mate zullen zien.

Helaas ben ik dus niet al te optimistisch over de wijze waarop de WHO/RIVM gaan schuiven in de richting van de mate van belang die men aan de aerosolbesmetting hecht. Kijk nog maar eens in Noord-Ierland rond hoe katholieken en protestanten ook nog vandaag de dag tegenover elkaar staan.

 

Ik ben net op een nieuwe studie gestuit die mij meer richting geeft bij het inschatten van het belang van de verschillende besmettingsvormen, die nog meer wijst op het grote belang van de aerosole besmetting ten opzichte van de besmetting via de druppels.

Aan het eind van dit stuk zult u die cijfers aantreffen.

Voordat ik die studie bespreek beschrijf ik kort wat ik de belangrijkste bevindingen vind ten aanzien van de verspreiding van COVID-19, die ik de afgelopen maanden ben tegengekomen en in mijn blogs heb beschreven. Via de inhoudsopgave en de zoekmogelijkheid op deze site kunt u die terugvinden.

  • Een heel groot deel van de besmettingen in de wereld vond voor de lockdown plaats via superspreading events.
  • COVID-19 volgt grotendeels het verspreidingspatroon van influenza over de wereld.
  • In huizen met een patiënt werden er beduidend minder huisgenoten besmet dan je zou denken, op basis van het veronderstelde gevaar van besmetting binnen 1,5 meter en via voorwerpen.
  • Op basis van de verspreidingspatronen en de uitgevoerde onderzoeken is de kans dat je via oppervlaktes met COVID-19 besmet wordt vrijwel nihil.
  • Als men bij een superspreading event wordt besmet, dan heeft men beduidend meer symptomen dan als men thuis wordt besmet. En ook zijn er veel minder mensen zonder symptomen.
  • Een fors deel van degenen met antistoffen in het bloed hebben geen symptomen ervaren.
  • Als men via druppels het virus in de neus krijgt, betekent het nog niet automatisch dat iemand dan zeker geïnfecteerd raakt.
  • Als men het airborne virus via inademing in de longen krijgt, dan wordt men daar zieker van dan als het via een druppel in de neus komt.
  • In alle situaties is het zo dat er een minimum aantal virusdeeltjes nodig is om geïnfecteerd of ziek te worden. (“Viral load”).

 

 

De verhouding tussen besmetting via grotere druppels en via aerosoles

De sleutelvragen zijn dus:

  • Hoe komt het virus bij iemand binnen? Bij verschillende virusziektes is dat anders. (Bij HIV is dat heel anders dan bij influenza). Er zijn maar een paar plekken op/in het lichaam, waar dat dan tot een infectie leidt.
  • Als het op de “juiste” plek binnen is gekomen, dan betekent het nog niet dat je daar zeker door besmet raakt. Het gaat dan vooral om de hoeveelheid van het virus en de wijze waarop je lichaam het virus probeert de verwijderen. Daar zijn meerdere methodes voor.
  • En als je wel geïnfecteerd raakt, is de vraag hoe ziek je ervan wordt. Er zijn mensen die het niet merken (asymptomatisch) en mensen die er erg ziek van worden en dood aan gaan. Helaas kennen we daarvan de echte percentages nog niet en die zijn heel erg afhankelijk van de leeftijd van de geïnfecteerde persoon. Maar wereldwijd komen we nu cijfers tegen die ergens tussen de 0,1 en 0,5% liggen.

 

Het gaat dus om de verhouding tussen de besmettingen via grotere druppels en via aerosols.

Een recente studie geeft in dat kader zeer belangwekkende informatie. Dit is de samenvatting van de resultaten:

De belangrijkste resultaten van deze studie zijn, zoals het staat beschreven boven het artikel:

  • Hoe kleiner de uitgeademde druppels zijn, hoe besmettelijker de korte afstand airborne route is.
  • De snelheid van het uitstoten heeft een significante invloed op de afstand die een druppel aflegt en de verandering van de omvang ervan.
  • De grote druppel route is alleen dominant als de personen binnen 20 cm van elkaar zijn bij het spreken, of 50 cm wanneer er gehoest wordt.
  • De grote druppel route draagt slechts 10% bij aan de blootstelling als de druppels kleiner zijn dan 50μm als men zich face-to-face 30 cm ten opzichte van van elkaar bevindt.

Ook dit is een studie gebaseerd op een model met bepaalde aannames. Want hoeveel virussen bevatten de druppels met verschillende groottes? Wordt men al dan niet besmet als men die druppel binnen krijgt en hoeveel virussen zijn dan minimaal nodig? Maar het is in ieder geval een steviger onderbouwing dan die ik tot nu toe over de grote druppels heb gevonden en de 1,5 meter.

Deze andere studie is evenwel de eerste die een poging doet om te kwantificeren hoeveel virus je via aerosols binnen moet krijgen om besmet te raken. Dat is afhankelijk van het aantal virusdeeltjes in de lucht en de tijdsduur van het inademen. Het sleutelbegrip daarbij  is “quanta”. Het is complexe materie, maar als je de studie leest is het goede nieuwes dat je bij aerosoles niet na een of twee keer ademhalen besmet raakt. Het hangt af van hoeveel aerosoles er in de lucht zijn en hoe lang je in die omgeving verkeert. Uit die studie is op te maken dat het in veel gevallen wel eens veel meer dan tien minuten moet duren.

 

Bij dit alles vond ik deze uitgebreide bron over verspreidingsvormen en het belang van aerosoles zeer leerzaam. (Het zijn wel meer dan 10.000 woorden, maar als je een keer tijd hebt zou ik het echt lezen.)

Het vinden van de juiste balans

De grote uitdaging voor de wereld is om enerzijds ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk nieuwe mensen ernstig ziek worden door dit virus, en dat anderzijds de schade aan de samenleving (economie, sociaal, volksgezondheid, etc.) tot nul wordt teruggebracht.

Er is helaas altijd een balans nodig. Via een complete lockdown zullen zo min mogelijk nieuwe mensen ernstig ziek worden, maar is de schade aan de samenleving kolossaal.

Ten aanzien van allerlei risico’s in onze samenleving maken we zo’n soort afweging. We hebben meer dan 600 verkeersdoden in Nederland. Als we de maximum snelheid naar 30 km/uur op de snelwegen verlagen neemt het aantal doden met, laten we zeggen, 200 af.
Dus door 100km/uur als maximum snelheid te handhaven accepteren we die 200 extra doden. Of we geven mensen de ruimte om te roken, terwijl het aantal doden daardoor op -veel meer dan- 10.000 per jaar wordt geschat.

We beseffen inmiddels dat nationale lockdowns een veel te grote schade opleveren. Zelfs locale lockdowns moeten vermeden worden. Maar ook is het noodzakelijk dat burgers goed kunnen inschatten welke risico’s ze echt lopen en waar dat vooral is. Omdat het hen anders in hun gedrag (sterk) beperkt, met zowel nadelige gevolgen voor die persoon zelf, als voor de samenleving  (economische, sociaal en volksgezondheid).

Voor slimme maatregelen zullen we moeten weten op welke wijze men echt besmet kan worden, hoe groot de risico’s op besmettingen zijn op diverse locaties en wat er gedaan kan worden om die risico’s te verlagen. Zowel op individueel niveau als wat betreft de omgevingsfactoren.

De opstelling van de WHO/RIVM is dat het vrijwel alleen gebeurt via grote druppels en direct contact. 1,5 meter afstand houden, je handen wassen en in je elleboog hoesten is niet alleen eendimensionaal, maar wordt niet onderbouwd met empirisch onderzoek. Steeds meer onderzoek laat zien dat er veel meer aan de hand is.

Om dat vol te kunnen houden, kunnen WHO/RIVM dan ook alleen maar stellen dat mensen, als het toch weer mis gaat, zich dus niet aan die 1,5 meter afstand hebben gehouden. (De ultieme cirkelredenering).

 

Die eendimensionaliteit is volgens mij de reden dat het virus wereldwijd niet onder controle wordt gekregen. En dat in Europa, ergens tussen oktober en december, het virus weer gaat toeslaan op dezelfde manier als nu in Melbourne het geval is. Terwijl er een maand geleden in die staat Victoria nog maar een paar nieuwe gevallen per dag werden ontdekt, is dat nu al weer gestegen naar 300. Daardoor heeft men een lockdown ingesteld van de gehele staat met ruim 6 miljoen inwoners!

Op basis van alle studies die ik gelezen heb, geef ik wetenschappers een voorzetje met een zogenaamde “best guess” van het belang van de verschillende besmettingsvormen en hoe je daar de risico’s kunt minimaliseren.

Ik denk dat we met deze “best guess” in de wereld veel verder komen met het bestrijden van het virus en het in stand houden van onze samenleving.

Ik hoop op een betere versie van deze “best guess” op basis van de input van deskundigen met een open mind voor alles wat beschikbaar is. Dus niet op basis van vooringenomen posities. Want hoe dat eeuwenlang gegaan is met de strijd tussen katholieken en protestanten kennen we maar al te goed.

 

Mijn best guess is:

  • 75 % van alle besmettingen gebeurt bij zogenaamde (super)-spreading events. Dat zijn bijeenkomsten waar 5 of meer aanwezigen besmet worden. Die vinden plaats in gesloten ruimtes met weinig tot geen frisse lucht. Hieronder vallen ook besmettingen die via een HVAC-systeem verlopen, waarbij de virusdeeltjes over alle ruimtes van het gebouw/complex worden verdeeld. Ik schat dat daar meer dan 99% van deze besmettingen via aerosoles verloopt.
  • De overig besmettingen vinden als het ware per persoon plaats. (Met soms meer dan één tegelijk). Dat kan op drie manieren:
    • Je krijgt een druppel van een besmet persoon in je neus/mond/ogen. Dat kan gebeuren bij hoesten/niezen en praten, maar alleen op zeer korte afstand.
    • Bij het hoesten/niezen/praten van een besmet persoon en je bent op korte afstand, dan adem je een tijd de aerosols in die daarbij vrijkomen. 
    • Je verkeert een tijd alleen of met een klein aantal mensen in een ruimte waar er aerosols in de lucht zijn gebracht door die ene patiënt, en je raakt besmet.

Het is natuurlijk zo dat in zorgsituaties (ziekenhuis, zorgcentra) het bovenstaande relatief vaker voorkomt dan in een normale thuissituatie.

Mijn best guess voor deze drie varianten (dus beredeneerd vanuit het aantal besmette personen) is:

  • Via een druppel van een besmet persoon in je neus/mond/ogen schat ik op 2%.
  • Door het een tijdje inademen van aerosols op korte afstand schat ik op 8%.
  • Door het een tijdje inademen van aerosols gedurende een tijd schat ik op 15%.

Op basis van deze best guess kom ik één van de komende dagen met een document, waarbij iedereen kan aflezen wat te doen in specifieke situaties op basis van het feitelijke risico en de risico’s die je bereid bent te lopen.

Daar hebben we veel meer aan dan de 1,5 meter-doctrine, zoals ik in dit stuk al heb laten zien.

57 antwoorden
  1. Edwin IJpeij
    Edwin IJpeij zegt:

    Dit vind ik een heel erg fijn blog artikel. Mijn complimenten!

    Graag wil ik nog een aantal gedachtegangen delen:

    1. Door wat voor druppel (groot of zeer klein) je besmet wordt zal de virusconcentratie in de druppels een rol spelen voor wanneer je besmet wordt en hoe erg.
    2. Hoe kleiner de druppels zijn, zal bij gelijk volume het absolute oppervlak van de druppels sterk toenemen
    3. Hoe kleiner de druppels des te dieper ze in het ademhalingssysteem kunnen penetreren.
    4. Hoe groter het absolute oppervlak des te groter het besmettingsgevaar (meer cellen tegelijk geïnfecteerd kunnen worden).
    5. Infectie zal alleen plaatsvinden waar cellen met ACE-2 receptoren zijn (longen, neusslijmvliezen,….).
    6. Dat naast de bovenstaande hypotheses ook de conditie en de aard van iemands immuunsysteem bepaalt hoe ziek iemand wordt.
    7. Dat ik vind dat de focus sterk op de verspreiding en bestrijding van het virus ligt (en dat is ook heel logisch én menselijk), maar dat er te weinig aandacht is voor de natuurlijke vaccinatie door het virus zelf (antistoffen die ontstaan zijn door besmetting met het virus zelf). Ik zou graag een representatieve steekproef willen zien per regio (grootte nader te definieren), en geen a-representatieve steekproef als is gedaan door het rivm (PIENTER) onderzoek.

    Beantwoorden
    • Jeroen
      Jeroen zegt:

      Tav punt 7: De antistoffen in het bloed zijn maar een deel van het verhaal. Het gaat ook om antistoffen op cellulair niveau en in de slijmvliezen. Die worden in de serologische studies zoals het Pienter onderzoek niet gemeten. Immuniteit is minimaal 5 maal zo hoog als uit de serologische studies komt. Inmiddels zijn er al 6 studies die dit aantonen. Op deze site staan, naast andere nuttige info, links naar deze studies: https://swprs.org/a-swiss-doctor-on-covid-19/

      Beantwoorden
      • Edwin IJpeij
        Edwin IJpeij zegt:

        Klopt zeker. Er zijn ook onderzoeken die beweren dat er sprake van verhoogde immuniteit kan zijn als er antistoffen tegen reguliere verkoudheidscorona virussen in het bloed aanwezig zijn. En immuniteit op cellulair niveau ook een rol speelt. Toch denk ik dat serologisch vastgestelde immuniteit een belangrijke parameter kan vormen voor hoe je maatregelen kunt nemen.

        Beantwoorden
    • Troubadour
      Troubadour zegt:

      Punt 2 Edwin, knalt er gewoon uit!
      Kleine druppels hebben een veel grotere totale oppervlakte dan grote druppels met hetzelfde volume of gewicht.
      Ik vrees dat onze virologen dit vergeten zijn.

      Beantwoorden
      • Henri
        Henri zegt:

        Onze virologen zijn gewoon dierenartsen. Die moet je beslist niet lastig vallen met fysische zaken zoals faseovergangen, deeltjesdiameter, contactoppervlakken/hoeken, verdamping van vloeistof uit deeltjes, etc..

        Beantwoorden
      • Edwin IJpeij
        Edwin IJpeij zegt:

        Professoren weten heel veel van heel weinig. Ze zijn zeer gespecialiseerd en doen wetenschappelijk onderzoek. Mijn ervaring is dat ze te weinig samenwerken met andere experts die ook heel veel van heel weinig weten. En vaak begrijpen ze niet dat delen vermenigvuldigen is. Als je samenwerkt weet je namelijk uiteindelijk heel veel van meer. Maar dat is voor vele (maar uiteraard niet alle) bèta’s niet zo eenvoudig. Dat is nu eenmaal zo. De beste innovaties worden gedaan op de raakvlakken van verschillende disciplines. O.a. daarom waardeer ik het werk van Maurice de Hond ook zo.

        Beantwoorden
    • Eric Peters
      Eric Peters zegt:

      ad1: ik heb onlangs nog een studie gelezen waarin werd aangetoond dat door verdamping van de watercomponent (het virus zelf verdampt niet) in kleine druppels de virusconcentratie sneller toeneemt dan in grote druppels.

      Beantwoorden
        • Edwin IJpeij
          Edwin IJpeij zegt:

          Als je een component hebt die niet kan verdampen (het virus) en een oplosmiddel dat wel kan verdampen (water) dan neemt het aantal virusdeeltjes per waterdeeltjes toe als er meer waterdeeltjes verdampen. Dus neemt de concentratie toe.

          Beantwoorden
  2. Frans
    Frans zegt:

    Beste Mauricd

    Duidelijk uitgangspunt, wellicht kunt u uitleggen waar u de best guess percentages op baseerd ik neem aan dat dit niet puur gebaseerd is op een voorgevoel.

    Persoonlijk schat ik de percentages voor een druppel nog lager in, omdat de rol van afstand en positonering enorm groot is. Daarnaast zal de besmettingsroute via de ogen/traanbuis enorm veel weerstand krijgen door lysine, heelaas heb ik nog geen duidelijke studies gezien over de ontsmettende werking van traanvocht met betrekking tot covid-19. Maar voor de meeste bekende pathogenen geldt dat traanvocht behoorlijk afdoende werkt. Ik zou deze route zo een factor 50 lager in durven schatten dan de route van langdurig inademen van aerosols. Hierbij ga ik uit van een kans van 15%- 30% dat een nies de juiste richting heeft in het platte vlak. Dan moet de hoogte richting nog goed zijn biedt ook nog een kans van 30% dat dit te hoog of laag is.

    De kans dat de entry via de ogen gaat is groter dan de mond of neus ogen staan meer open dan de mond en de anatomische bouw van de neus belemmerd meer dan die van de ogen.

    De ontsmettende werking van lysine verwacht ik ergens tussen de 70 en 95% effectief.

    Beantwoorden
  3. Eric
    Eric zegt:

    Hi Maurice,
    Weer complimenten voor deze onderbouwing! Je bent werkelijk de enige die moeilijke materie heel eenvoudig laat lijken. Ondertussen ben je zelf een self educated viroloog aan het worden. Ga zo door!! Wellicht een onderwerp voor binnenkort: Hoeveel kost de 1.5 meter ons in Euro per persoon? Kosten van ontslagen, financiele steun, failliesementen, afstorten van gehele sectoren, en de toenemende volks ongezondheid? Ik reken zelf per hoofd van de bevolking (17M) per dag met 15Euro en dat blijft doortellen. Kan jij een inschatting maken? Groet en ga door. Ik deel jou artikelen op mijn Social media. Eric

    Beantwoorden
  4. jillis
    jillis zegt:

    Bedankt voor het stuk.
    Zeer overzichtelijk en goed te gebruiken.

    Wanneer de WHO de aerosolen zullen toelaten in de besmettingsroutes krijgen ze er direct een probleem bij.
    We weten dat een groot deel van de zorgmedewerkers besmet is geraakt.
    Het zou interessant zijn wat dat percentage is omdat we dan ongeveer kunnen zeggen hoeveel procent echt het virus kan krijgen en van nature immuun is. De meeste medewerkers zullen heel wat virus binnen hebben gekregen denk ik zo.
    Wanneer we echter continue virussen blijven aanvoeren raken de meeste mensen wel besmet. Je kan daar geen weerstand aan blijven bieden
    Dit is voor gezonde jonge mensen nog niet eens zo erg maar voor zieke mensen is dit uiteraard hetzelfde verhaal met een andere uitkomst.
    Die zullen niet snel beter worden en waarschijnlijk nog een stuk zieker wanneer je ze met andere besmette mensen in een slecht geventileerde ruimte laat verblijven.
    Dit is jammer genoeg gebeurd en zal de IFR zeker omhoog hebben gebracht.
    De aantal virussen en de tijdsduur dat je ze binnen krijgt maakt je zieker.
    Daarbij help de gecreëerde angst van de 1,5 meter maatschappij de media lockdown en dat soort dingen niet goed op je psyche en de genen.
    Ik trek me dat in ieder geval aan en heb daar dus last van. Dat maakt dat je immuun systeem minder goed functioneert.
    Zelfde geld voor de bejaardentehuizen waar geen bezoek meer mocht, ziekenhuizen noem maar op.
    Daar geld natuurlijk ook weer het ventilatieprobleem.
    In die zin heeft de WHO dus bijgedragen de situatie niet beter te maken maar slechter.

    De IFR rate is bij aerosole transmissie dus zeer afhankelijk van de omstandigheden (die gecreëerd worden).

    Daarbij het argument dat de luchtverontreiniging heel veel uitmaakt of iemand ziek wordt van een airborne virus. Studie van Harvard…
    Dit is echt heel erg van belang en ik van dat je hier ook echt wat aandacht aan kan besteden Maurice!
    Er zijn naar mijn idee meerdere mogelijkheden waarom dat zo is. Wat ik tot nu toe heb gevonden als conclusie is dat de ACE-2 receptoren worden getriggerd door de fijnstof en daardoor een betere ingang bied aan corona virus. (Carla Peeters over mondmaskers)

    Results: We found that an increase of only 1 μg/m3 in PM2.5 is associated with an 8% increase in the COVID-19 death rate (95% confidence interval [CI]: 2%, 15%). The results were statistically significant and robust to secondary and sensitivity analyses.

    https://projects.iq.harvard.edu/covid-pm

    Ik denk zelf dat er meerdere factoren van belang zijn en vooral de beschadiging van de longen die veroorzaakt wordt door fijnstof. Dit is voor zover ik weet niet onderzocht.
    Zelf kan ik niet zeggen wat dit op schaal van luchtverontreiniging precies inhoud.
    Misschien kan iemand hier daar uitleg over geven???……………………
    Ik zie alleen de cijfers en de luchtverontreiniging op de kaart en het oplopende aantal doden in die gebieden.

    Wederom moet de conclusie zijn dat een gezonde leefomgeving bepalend is hoe mensen zullen reageren op een virus. Dan hebben we lichaamsbeweging en gezonde voeding nog niet een meegenomen in het plaatje.

    Misschien is dat wel iets voor de minister van gezondheid.

    Beantwoorden
    • Frans
      Frans zegt:

      Beste Jillis kan jij onderbouwen, waarom je een interactie tussen fijnstof en de ace2 receptor mogelijk en zelfs waarschijnlijk acht?

      Een receptor binding / triggering komt doorgaans voort uit een bijzonder specifieke biochemische affiniteit.

      Vanuit die optiek zie ik meer waarde in het gebruik van fijnstof als transport mechanisme vergelijkbaar met aerosolen?

      Wel deel ik in jou optiek dat fijnstof, reeds schade toegebracht kan hebben, waardoor functieverlies sneller in die mate zit dat het problematisch is.

      Je kan je ook afvragen, als er reeds schade is vanuit een onderliggende problematiek, waardoor de mate van functieverlies te groot wordt. Of dit de minimale infectiedosis beïnvloed en in welke mate. En of hierdoor de effectieve besmettelijkheid van zo een persoon danook lager zou liggen.

      Daarnaast kan de vraag gesteld worden of dit soort omgevingsafhankelijke invloeden iedereen in vergelijkbare mate beinvloed of dat het juist bijdraagd in een nog bredere segmentatie van symtomen en pathogenes.

      Beantwoorden
  5. Robert
    Robert zegt:

    Beste Maurice,

    Je hebt inmiddels al zoveel goede argumenten aangevoerd en het is echt niet zo dat WHO/RIVM je niet begrijpen, ze begrijpen je waarschijnlijk veel beter dan je denkt, het probleem is echter dat ze je gewoon niet willen begrijpen omdat er andere belangen spelen en zolang jij maar aan een dood paard blijft trekken vinden ze het prima en zullen ze je blijven traineren.

    Ik denk dat je nu een andere strategie zou moet gaan toepassen anders wordt het Deltaplan Ventilatie niet of te laat uitgevoerd en zitten we over 3 a 4 maanden in dezelfde positie als Australië nu en kunnen we weer in de Lockdown.

    Ik denk dat je het Deltaplan Ventilatie gewoon moet opstarten in samenwerking met de HVAC branche. Ik denk niet dat je hiermee regels overtreedt, want je verstoort het bestaande corona beleid niet, je voegt er alleen iets aan toe.

    De HVAC branche zou een protocol/keurmerk moeten opstellen, waar een HVAC installatie aan moet voldoen om een maximale bescherming te bieden.

    Vervolgens moeten er een paginagrote advertentie in de grote Nederlandse dagbladen geplaatst worden. De advertentie zou zich moeten richten op eigenaars/beheerders van openbare gebouwen zoals scholen, kantoorgebouwen, verpleeghuizen, gebouwen voor vleesverwerking enz. enz. en wijzen op de gevaren van ventilatie m.b.t. corona besmettingen en de bedenkelijke rol die WHO/RIVM hierin spelen.

    De beheerders en eigenaren erop wijzen dat ze zich volgens de letter van de wet alleen maar hoeven te houden aan de ventilatie voorschriften van het RIVM maar dat dit niet de maximale bescherming biedt. Benadrukken dat het Deltaplan Ventilatie ook geen garantie biedt dat het nooit verkeerd kan gaan, maar dat ze er dan tenminste wel alles aan gedaan hebben om besmettingen in hun gebouw te voorkomen.

    De HVAC branche is verantwoordelijk voor de uitvoering en kwaliteit van het Deltaplan.

    Door het zelf in werking stellen van dit plan geef je aan WHO/RIVM ook de boodschap af, dat ze inmiddels wel lang genoeg arrogante spelletjes gespeeld hebben en dat je ze eenvoudig kan omzeilen en dan komen ze misschien alsnog in beweging als ze tenminste nog enigszins relevant willen blijven.

    Beantwoorden
    • Troubadour
      Troubadour zegt:

      Zeer pragmatische en resultaatgerichte aanpak. Enerzijds de discussie niet mijden, anderzijds overgaan tot actie en dan getuigt uw voorstel van inzicht en visie.

      Beantwoorden
    • edgar
      edgar zegt:

      Prima idee. We moeten inderdaad het ergste veronderstellen dat men niet wil dat er een optimale oplossing komt, namely alle regels die niet helpen afschaffen, en alleen maatregelen instellen die wel helpen, zoals dus de ventilatie. Vele bedrijven zijn hier echt al mee bezig hoor! Dat is het goede nieuws. Ondernemers zijn op zoek naar informatie en trekken hun eigen conclusies wel. Ik heb zelf al meerdere bedrijven gesproken die hier 100% mee bezig zijn. Probleem is dat er een hele groep van verspreidingssituaties zijn waar er geen ondernemers de baas zijn. Instellingen die het geld toch wel krijgen en over het algemeen als een hondje achter de baas aanlopen. Scholen, ziekenhuizen, bejaardenhuizen. Daar zit geen inspiratie om ook maar iets vanuit zichzelf te doen. Die moeten het licht ook gaan zien, en dat kan enkel om ze op een andere manier wakker te schudden dan te wachten op de ‘wij-zijn-op-reces’ regering.

      Beantwoorden
      • Frans
        Frans zegt:

        Sowieso leverd dit een enorm grijs gebied op. Je moet de invloeden van de diverse maatregelen met zeer grote zekerheid aan de juiste maatregel kunnen koppelen.

        Je moet in kunnen schatten, wat de effectieviteit van een bijdrage is. En er moet ook nog eens gekeken worden wat de invloeden van de bijdragen onderling is.

        Daarnaast zullen and erre belangen in steeds grotere maten ook hun invloed laten gelden.

        Beantwoorden
    • Bob
      Bob zegt:

      Prima idee Robert. Ik ben alleen bang dat als deze aanpassingen (veel) geld gaan kosten, de bedrijven/scholen/verpleeghuizen en andere instanties het beter uit komt om het RIVM te geloven dan Maurice de Hond. Alleen als er vooraanstaande virologen/epidemiologen en andere wetenschappers zich bij Maurice voegen zal het misschien effect gaan hebben. En dan nog gaat het een tijd duren. Misschien dat het pas bij een volgende pandemie zover is (afgedwongen door zogenaamd “de kennis van achteraf”). Misschien ben ik te somber, maar -cynisch gezegd- moeten investeringen wel rendement op leveren of anders moeten ze worden afgedwongen. Anders gaat het niet gebeuren vrees ik.

      Beantwoorden
  6. Pieter
    Pieter zegt:

    Beste Maurice,

    Allereerst complimenten voor al het werk en onderzoek dat je doet. De huidige opleving in een groot aantal Amerikaanse staten zorgde voor vele beelden van feestende inwoners die zich niet zo nauw aan de ‘social distancing’-regels hielden….. maar er viel mij meer op. Dit In combinatie met herinneringen aan diverse vakanties daar. De warmte op dit moment daar zorgt er voor dat je van airco naar airco loopt (huis>auto>winkel>auto>restaurant). Alles zwaar gekoeld en gerecirculeerd. Terrassen en bars buiten zijn vaak voorzien van grote ventilatoren met een mist-machine er voor, zodat vochtige lucht over het bezoekend publiek geblazen wordt ter afkoeling. Dezelfde mist-gordijnen worden ook in de pretparken gebruikt. Worden hier geen ideale situaties gecreeerd voor verspreiding?

    Beantwoorden
  7. jan vant tienhoven
    jan vant tienhoven zegt:

    Ik ben heel blij met de duidelijke uitleg en laten we de optelsom maken van ALLE besmettingswegen want dit leidt tot de oplossing.
    a.naast aerosolen zag ik graag ook het beperkt reinigen van vaatwerk, met name het spoelen van glazen in de kroeg als potentiële besmetter. Ik hoor niet dat iemand dit nog heeft kunnen afschieten.
    b. is te verklaren dat nu in bepaalde enclaves in duitsland , spanje er portugal het virus ernstig oplaait terwijl hier geen afwijkende klimaatomstandigheden zijn, of ben ik niet goed geïnformeerd.
    c.het zou heel goed kunnen dat de altijd maar geopperde druppeltjes gewoon sliertjes zijn. ons snot is plakkerig en vormt draden. Onze keel, stembanden zou bij schreeuwen en zingen wel eens kunnen werken als een spinaret dat draadjes vormt en zo een vliesdun draadje zou wel eens als een stofdeeltje door de lucht kunnen dansen (door lage luchtvochtigheid kunnen indrogen waardoor het snot nog sterker wordt) en zo maar 10 000 virusdeeltjes kunnen bevatten. Wie maakt ze zichtbaar?

    Blijf met elkaar in gesprek en sluit geen mening uit dan is de oplossing waar we naar snakken snel nabij

    Beantwoorden
  8. Jurjen
    Jurjen zegt:

    De mede-auteur van het in noot 2 genoemde artikel is Peter Teunis, RIVM, PO Box 1, 3720BA Bilthoven, The Netherlands. Fax: + 31 30 274 4409. Teunis is samen met Wallinga de grondlegger van de Wallinga-Teunis-formule voor R0.
    Apart dat hij tot de conclusie komt dat influenza 50/50 via aerosolen en grotere druppels verspreid wordt terwijl het RIVM-standpunt (althans bij COVID19) was de grotere druppels. Wat me overigens de indruk geeft dat ze achter de schermen genuanceerder denken dan het simpele beeld naar buiten toe.
    In uw blog lijkt u overigens geen onderscheid te maken tussen de gelegenheid (75% van de gevallen superspread) en de wijze van infectieoverdracht (50% gevallen hoestdruppels en 50% door de lucht, zoals Teunis ea ten aanzien van influenza stellen). Of moet ik het lezen als 2 procent druppels, 8% aerosolen dichtbij besmetter staande en 90% door de lucht veraf en/of via airco? Vind ik de onderbouwing daarvoor in de studie van Morawska en Fluxman?

    Beantwoorden
    • Walter
      Walter zegt:

      Het getal R(t) wordt sinds 11 juni anders berekend/geschat. Dit is de informatie die aan de kamer is gegeven (die dan het document van Wallinga en Lipsitch er even op na kunnen slaan voor hun controle als ze Wiskunde indertijd niet uit hun vakkenpakket hebben laten vallen) :

      Als het aantal nieuwe ziekenhuisopnames laag is, berekenen we het reproductiegetal R op basis van het aantal meldingen van COVID-19 patiënten. Dit aantal meldingen wordt bijgehouden door de GGD’en. Met deze informatie wordt de waarde van het reproductiegetal berekend zoals beschreven in Wallinga & Lipsitch 2007.

      https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1766383/

      Helaas kan er alleen maar een soort van bandbreedte worden bepaald en niet de waarde van R(t) dat komt dan na ongeveer 14 dagen. Daarom staat de R(t) op het dashboard nu op 1.06 maar vraag me niet waarom ik denk dat alleen Wallinga dat weet.
      .

      Beantwoorden
        • Walter
          Walter zegt:

          Voor zover ik weet is dat niet gebeurd en gaat dat ook niet gebeuren toen er nog niet veel getest werd was het op basis van ziekenhuisopnames maar dan komt er nu te vaak 0 uit die berekening als je daar mee door zou gaan. Het RIVM geeft gewoon aan dat de methode is veranderd sinds die datum.

          Zelf denk ik dat het getal R(t) behoorlijk onzinnig is om met een signaalwaarde 1 op het Corona Dashboard te zetten omdat er nu alleen (hele) kleine lokale besmettings uitbraken(jes) zijn of beter gezegd positieve PCR testen zijn gedaan, hetgeen niet hetzelfde is

          Het RIVM spreekt van “clusters” van 3 of meer personen die er nu op verschillende plaatsen zijn in Nederland. Maar ja , er wordt nu onderhand echt onder elke stoeptegel gezocht of er nog een besmetting valt te vinden (te meten met een PCR test om accurater te zijn ) om die dan liefst als een cluster, uitbraak of tweede golf te melden.

          Beantwoorden
          • Bob
            Bob zegt:

            Alleen blijkt dat maar 12% van de mensen met klachten zich wil laten testen, en er zijn er ook met helemaal geen klachten (maar wel besmettelijk) dus dat is wel een addertje onder het gras…..

  9. SuSanna Oldersma
    SuSanna Oldersma zegt:

    Beste Maurice,
    Ik lees en deel je blogs elke keer. Het verhaal is voor mij heel helder en duidelijk.
    Jammer dat het rivm en de who zo’n moeite hebben met nieuwe informatie.
    Wat ik nog aan wil vullen is het volgende. Dit soort virussen worden snel milder en dit virus is niet eens zo heel heftig. De kans dat het volgend jaar weer heftig is is dan ook vrij klein.
    Dat ‘zogenaamde’ 2de golf(je) zal er wel zijn maar is zijn tanden dan allang kwijt. Dat zie je eigenlijk nu al, er zijn wel besmettingen maar maar weinig doden.
    Het ventileren, ionisators, de juiste filters in de airco’s, etc is sowieso goed want ook de griep is het ene jaar pittiger dan het andere jaar.

    Beantwoorden
  10. Dick
    Dick zegt:

    Het idee dat alleen door het verbieden van evenementen Nederland zo succesvol is gaat nergens over.
    Wie geloofd nog in Maurice?

    Beantwoorden
  11. Freek
    Freek zegt:

    Op basis van de studie “Short-range airborne route dominates exposure of respiratory infection during close contact” zegt Maurice het volgende. “Maar het is in ieder geval een steviger onderbouwing dan die ik tot nu toe over de grote druppels heb gevonden en de 1,5 meter.”
    Het is niet duidelijk waar hij de studie als onderbouwing voor gebruikt.

    Het lijkt dat Maurice het als onderbouwing gebruikt tegen 1,5 meter afstand houden (of regels daartoe). Maar dat rijmt slecht met de tekst van de studie, die Maurice als bron presenteert.

    In de conclusie van die studie staat namelijk “Exposure decreases as the interpersonal distance increases for both large droplet and short-range airborne sub-routes.” De studie noemt geen advies afstand, maar vermeld duidelijk dat afstand houden voordelig is.

    Gezien de studie deze explicite vermelding geeft, vraag ik me af of Maurice wel de moeite heeft genomen om de studie te lezen.

    Beantwoorden
    • Maurice
      Maurice zegt:

      en wat vind je van dat citaat van het RIVM over influenza A en de aerosols die veel makkelijker toeslaan in de longen?
      En kom niet met het verhaal “maar dat is influenza”…. want dan neem ik je niet meer serieus

      Beantwoorden
      • Freek
        Freek zegt:

        Bedankt voor de interesse naar mijn mening over een citaat van een uitspraak van het RIVM. Maar ik moet je teleurstellen, mijn mening hierover doet er niet toe.
        In de wetenschap gaat het niet over mijn mening, niet over mijn emoties en al helemaal niet over wat ik graag zou willen. Ik heb influenza A niet genoemd en maak daar (hier) ook geen opmerkingen over.

        Ik vermeldde dat het niet duidelijk was waar je de studie als onderbouwing voor gebruikt. En het voor mij lijkt dat je de studie gebruikt als onderbouwing tegen de 1,5 meter afstand houden (of regels daartoe).
        Gezien je reactie op mij geen verduidelijking geeft, moet ik aannemen dat ik correct begreep wat jij denkt dat de studie onderbouwt. Laat het aub weten als dat niet zo is.

        Maar zoals ik heb laten zien, onderbouwt de studie geenzins oppositie tegen 1,5 meter afstand houden. De studie benadrukt zelfs dat exposure voor (short-range) aerosolen afneemt als interpersonale afstand toeneemt.
        Met de informatie van deze studie zien we dat we niet 1,5 meter afstand moeten houden om de hoeveelheid besmettingen via grote druppels te verminderen. Maar het volgende:
        We moeten interpersonale afstand houden (bijvoorbeeld 1,5 meter) om de hoeveelheid besmettingen via grote druppels en short-range aerosols te verminderen.

        Als je denkt dat ik de studie niet goed begrepen heb, of dat ik jouw onderbouwing niet goed begrepen heb, dan zou ik dan graag willen horen. Zodat ik het beter kan begrijpen.

        Beantwoorden
    • Henri
      Henri zegt:

      Waar het omgaat is, is de 1,5 meter zinvol of is die arbitrair!?. Altijd geldt, hoe verder uit de buurt van een besmettelijke zieke blijven is beter. Niet voor niets werden zieken in de Middeleeuwen de stad uitgejaagd.

      Binnen het bedrijf waar ik werk werd ik pas pissig toen ik de opmerking van ons restaurant las dat je veilig met je collega’s in het restaurant kunt gaan zitten, omdat ze de RIVM maatregelen geïmplementeerd hebben. Toen ben ik in de pen geklommen, nu gaan ze ook naar de ventilatie kijken….

      De 1,5 meter geeft een valse veiligheid. Net als mondkapjes.

      Beantwoorden
      • Frans
        Frans zegt:

        De natuurkundige gas en vloeistofwetten stellen. Dat deeltjes in een gas of vloeistof ten allen tijden zich gelijk willen verdelen over het drager medium.

        We hebben hier te maken met een of meer excretiebronnen. (Besmette personen).

        De vragen die open liggen zijn hoeveel tijd gaat er overheen om de deeltjes vanaf de bron gelijk te verdelen over de ruimte.

        Hoe snel na het verdelen verdwijnt het infectieus vermogen van de deeltjes.

        Hoe continue is de afgifte van deeltjes vanaf de bron.

        Wat is het gradiënt verschil rondom de bron in relatie tot de rest van de ruimte.

        In hoeverre vormt de hogere gradiënt aan viraledeeltjes rondom een bron een meerwaarde voor de besmettingskans?

        Weegt dit nog op tegen het overall risico in de ruimte in relatie tot verblijfsduur en het toch al incontact komen met virale deeltjes onder continue omstandigheden?

        wegen de voordelen van 1,5m onder die condities nog op tegen de nadelige consequenties.

        Indien we ventileren in welke mate neemt de gradiënt rondom de bron dan ook af?

        En last but not least, is het moreel te verantwoorden om deze gedragingen af te dwingen, in relatie met de bekende voor en nadelen door diverse mensen benoemd en onderbouwd?

        Beantwoorden
  12. Jan Smit
    Jan Smit zegt:

    Mijn voorzichtige conclusie: Maurice gaat eindelijk inzien hoe complex de materie is.

    Aerosols maakt het probleem alleen maar ingewikkelder en zolang andere besmettingsroutes niet kunnen worden uitgesloten blijft afstand houden en hygiëne van groot belang.

    Beantwoorden
  13. Gerhard Gerritsen
    Gerhard Gerritsen zegt:

    In een interview uit 2018 met zijn eigen krant, zegt Maarten Keulemans:
    ‘’Ik wil dat mensen een soort ijkpunt krijgen: hoe zit het nu echt? Dat is ook onze taak als kwaliteitskrant, dat we het nieuws beter uitzoeken, meer doordenken, niet hersenloos doorgeven, net wat slimmer doorvragen.’’ Waar ging het daarna mis met Keulemans, vraag ik me af. De afgelopen maanden was Maarten Keulemans de ideale spreekbuis voor RIVM/OMT. Dat bleek onder meer uit het feit dat hij nauwelijks kritische vragen in interviews (Van Dissel, Koopmans) stelde en de standpunten van RIVM/OMT zonder enige terughoudendheid napapegaaide. Maarten Keulemans liet niet na herhaaldelijk te sneren naar Maurice de Hond – hij noemde hem onder andere ‘’zolderkamergeleerde’’ – in plaats van ons te trakteren op een kritische analyse. Goed dat Maurice de Hond nu helder uitlegt hoe bizar krom deze cultureel antropoloog redeneert. Want zeg nou eerlijk: is Maarten Keulemans voor Nederland de man die uitlegt hoe het echt zit? Ik denk dat Maurice de Hond hier veel meer bijdraagt, en dat op een open controleerbare wijze.

    Beantwoorden
  14. Yvon
    Yvon zegt:

    Goedemorgen Maurice,
    In het hierboven geplaatste artikel en al eerder is bij een blog van jou om een wachtwoord gevraagd. Is dit artikel slechts bestemd voor een select aantal mensen zoniet dan zou ik graag het wachtwoord via de mail ontvangen want ik lees elk artikel van je.

    Beantwoorden
  15. Walter
    Walter zegt:

    Maurice, prima blog weer en ik heb een voorstel voor een kleine aanpassing in het schema, je moet zelf maar kijken of het een idee is.

    Schema voor veerspreiding/besmetting:
    – SSE 75%
    – via aerosolen grotere afstand 45%
    – via aorosolen (dichtbij) 24%
    – via druppels (dichtbij) 6%
    – niet-SSE 25%
    – via aerosolen grotere afstand 15%
    – via aorosolen (dichtbij) 8%
    – via druppels (dichtbij) 2%

    Tussen haakjes, volgens het nieuws zit Hongkong nu in een verschrikkelijke derde golf, dus die tweede golf in Nederland zullen we ook wel doorkomen:
    HONGKONG (ANP) – De derde coronagolf in Hongkong is de ergste tot nu toe, waarschuwen gezondheidsautoriteiten. Zaterdag zijn ten minste 61 mensen in de Chinese stad besmet geraakt of voorlopig positief op de longziekte getest.

    Beantwoorden
  16. Frans lambers
    Frans lambers zegt:

    TERMINOLOGIE
    In de verschillende stukken over het virus wereldwijd,worden diverse termen door elkaar gebruikt.
    1.Besmet zijn :
    drager van het virus zijn – in zwevende vorm (bv direct na inademen) in longen en/of
    luchtwegen
    – vastgezet op wanden van luchtwegen
    2,Doen besmetten :
    doorgeven van virus – uit van verspreider ontvangen zwevende voorraad of
    – uit zelfgemaakte voorraad
    3.Infectie :
    -als besmetting door micro-organisme schade aanricht (encyclopedie)
    Als je zonder symptomen virus doorgeeft , ben je zelf dus alleen besmet.volgens deze definitie.

    1,5 METER
    1.5 m afstand vermindert net zo goed overdracht van kleine druppels als van grote druppels: grote druppels vallen eerder, kleine druppels zijn al vervlogen of weggewaaid

    RIVM VERBAZING
    RIVM was verbaasd dat niet iedereen die besmet is evenveel virus uitgeeft
    Verklaring:
    Hoe minder je immuunsysteem in staat is het zich vermenigvuldigende virus af te breken, des te meer virus je uitstoot

    Dankjewel

    Beantwoorden
  17. Sanne
    Sanne zegt:

    De bron die je vermeldt, https://www.docjon.org/post/the-evidence-for-airborne-transmission-of-covid-19-and-why-who-cdc-and-phe-advice-should-change, is inderdaad erg lezenswaardig!

    8. A word about face coverings

    While this article is not about protective measures against Covid-19, given the controversy about face coverings it is worth restating they are very effective and are an essential weapon in the fight against the virus. They work because they reduce aerosol spread by trapping the tiny droplets containing virus as they leave the mouth and before they evaporate and the viral particles become suspended in the air, i.e. aerosolise. A recent paper in the Annals of Internal Medicine states, “Cloth does not stop isolated virions (virus particles). However, most virus transmission occurs via larger particles in secretions, whether aerosol (5 µm), which are generated directly by speaking, eating, coughing, and sneezing; aerosols are also created when water evaporates from smaller droplets, which become aerosol-sized droplet nuclei. The point is not that some particles can penetrate but that some particles are stopped, particularly in the outward direction. Every virus-laden particle retained in a mask is not available to hang in the air as an aerosol or fall to a surface to be later picked up by touch.” (39) The paper goes on to say, in the fight against this deadly pandemic every tool we have should be used.

    Kimberly A. Prather et al. Science 2020;368:1422-1424

    Each day it seems there is a new paper demonstrating the effectiveness and importance of face coverings for the general public. This recent paper from Zhang et al in the Proceedings of the National Academy of Sciences states, “…airborne transmission is highly virulent and represents the dominant route to spread the disease. By analyzing the trend and mitigation measures in Wuhan, China, Italy, and New York City, from January 23 to May 9, 2020, we illustrate that the impacts of mitigation measures are discernable from the trends of the pandemic. Our analysis reveals that the difference with and without mandated face covering represents the determinant in shaping the pandemic trends in the three epicenters. This protective measure alone significantly reduced the number of infections, that is, by over 78,000 in Italy from April 6 to May 9 and over 66,000 in New York City from April 17 to May 9. Other mitigation measures, such as social distancing implemented in the United States, are insufficient by themselves in protecting the public. We conclude that wearing of face masks in public corresponds to the most effective means to prevent interhuman transmission, and this inexpensive practice, in conjunction with simultaneous social distancing, quarantine, and contact tracing, represents the most likely fighting opportunity to stop the COVID-19 pandemic.” (40

    Beantwoorden
  18. Sanne
    Sanne zegt:

    Mijn reactie was iets te snel verzonden. De informatie op de site https://www.docjon.org/post/the-evidence-for-airborne-transmission-of-covid-19-and-why-who-cdc-and-phe-advice-should-change is erg interessant om te lezen.
    Ik maak me ernstig zorgen over met name het OV, waar nu geen restricties meer zijn qua aantal reizigers. In het artikel is een heel hoofdstuk gewijd aan het gebruik van mondmaskers en het nutter ervan. Het lijkt erop dat deze toch een belangrijk deel van de verspreiding van aerosolen in de lucht kunnen voorkomen. Het zou fijn zijn als daar verder onderzoek naar werd gedaan, zodat we ons ook veilig kunnen voelen zolang het OV nog geen gebruik maakt van goede ventilatie/luchtreiniging. Er zal toch een reden zijn waarom nu ook in België gebruik van mondkapjes in openbare gelegenheden verplicht wordt gesteld? Juist nu het in deze zomermaanden relatief veilig is en er weinig besmettingen zijn.
    Aampassing van ventilatiesystemen is behoorlijk duur en het kost vaak extra energie. Daarom moet er m.i. Veel meer aandacht komen voor andere vormen van luchtreiniger, zoals ionisatie. Zou een petitie of brede campagne met bijv posters een optie zijn? Qua afstand houden isxhey misschien realistischer om anderhalve meter te vervangen door één meter, conform WHO-richtlijnen. Het zal niet niet snel lukken om de huidige afstandsregels helemaal weg te krijgen.

    Beantwoorden
  19. Sanne
    Sanne zegt:

    Nog even een opmerking over het stukje van RIVM over influenza en aerosolen. Waarom daar wel de erkenning ervan en niet bij het coronavirus?

    Beantwoorden
  20. HansV
    HansV zegt:

    Een tijdje terug zag ik een reportage waarin werd gezegd dat een onderzoeker van de TU Delft én dirigent van een koor onderzoek ging doen naar maatregelen om besmetting te voorkomen bij koren en orkesten. Dat ging om Ivo Bouwmans en als alumnus van de TU Delft kwam ik dat onderzoek weer tegen in het tijdschrift voor alumni.

    Hij heeft een website gelanceerd met als titel virmus.nl

    Hier staan ook een aantal onderzoeken genoemd. Misschien kende je de site al, zo niet, misschien staat er links of rechts weer nieuwe informatie.

    Vriendelijke groet, Hans

    Beantwoorden
  21. Frans lambers
    Frans lambers zegt:

    Enige tijd terug, ik meen 26 april is aan Erasmus MC een aerosol onderzoek uitgebracht mbt besmetting bij fretten.
    Fretten op onderling korte afstand (10 cm ) gehouden bleken elkaar te besmetten.
    Bij direct contact ging de besmetting sneller (kan overigens via alle druppelgroottes zijn) .
    Bij het onderzoek werd vermeld dat er verder onderzocht zou worden , wat er bij het vergroten van de afstand zou plaats vinden.
    Van dit vervolgonderzoek is niets te vinden op internet.
    Heel vreemd , want dit verdere onderzoek mbt besmetting op afstand zou onweerlegbaar aerosolen besmetting aantonen.
    Weet iemand iets van dit vervolgonderzoek?

    Voor de controle over de verspreiding va het virus is een uitstrijkje niet perse nuttig.
    Een check van de uitgeademde lucht op virus zegt direct iets over de besmettelijkheid van
    de persoon in kwestie.
    Dankjewel

    Beantwoorden
  22. Eric Peters
    Eric Peters zegt:

    Wellicht is het interessant om alles eens van de tegenovergestelde kant dan het RIVM te proberen te beredeneren. RIVM stelde oorspronkelijk dat niet is bewezen dat verspreiding via aerosols mogelijk is. Wat als je nu eens als stelling neemt dat alle infecties (ziektegevallen) altijd via aerosols lopen. (dus niet iemand die helemaal geen symptomen heeft maar wel ergens ooit “geraakt” is door virus)

    Is er ergens überhaupt een geval bekend waarvan 100% zeker aantoonbaar is dat de infectie NIET is veroorzaakt door aerosols?

    Beantwoorden
  23. Frans lambers
    Frans lambers zegt:

    Bedankt Walter voor het antwoord op mijn vraag over het vervolg op het aerosolen besmetting onderzoek onder fretten.
    De samenvatting van het onderzoek
    Is niet bruikbaar.
    Aantal dagen tot besmetting en soorten druppels worden op een hoop geveegd.
    Invloed van grote druppels moet geëlimineerd worden bij onderzoek naar kleine druppelbesmetting.
    Het is een typisch Koopmans antwoord:
    Het klopt maar ik houd me toch aan
    Mijn eerder ingenomen standpunt.

    Beantwoorden
  24. Ted
    Ted zegt:

    Nieuw bericht via NOS

    UMCG start onderzoek naar rol aerosolen bij corona

    Het Groningse universitaire ziekenhuis UMCG start samen met de Universiteit van Twente een onderzoek naar aerosolen bij besmette mensen, meldt RTV Noord. De informatie die dit onderzoek oplevert moet meer duidelijkheid geven over de rol die deze hele kleine vochtdruppeltjes in de lucht spelen.

    Bij de besmette patiënten worden luchtmetingen gedaan om aan te tonen of het virus in de lucht aanwezig is. Als dat zo blijkt te zijn is de tweede stap een onderzoek om te bepalen of het virus leeft. Alleen levende virusdeeltjes kunnen besmetting veroorzaken.

    Als er in de aerosolen inderdaad levend virus blijkt te zitten, moet de besmettelijkheid daarvan nog worden onderzocht. Er is namelijk een bepaalde minimale hoeveelheid van het virus nodig om besmettelijk te zijn. Het onderzoek richt zich op situaties binnen en buiten het ziekenhuis. Wat gebeurt er als je praat, zingt of hoest en bij welke medische handelingen is er besmettingsgevaar door aerosolen?

    De Universiteit van Twente kijkt mee naar de natuurkundige processen die erbij betrokken zijn. Zoals de invloed van de afzuiging van lucht of ventilatie. Het onderzoek moet voor 1 december klaar zijn.

    Beantwoorden
  25. Karin
    Karin zegt:

    Maurice,

    Heel fijn om jouw blogs te lezen. Ik vind het werkelijk onbegrijpelijk dat overheden of wetenschappers niet op grote schaal iets gaan doen met het aerosol verhaal.

    Ik werd blij van het verhaal wat ik vond van het CDC. Ik zal de link hieronder posten.
    Waarschijnlijk ken je het al, maar dit onderschrijft de theorie van aerosolen met actief COVID-19 virus.

    https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/26/9/20-1806_article

    Beantwoorden
  26. Rebecca
    Rebecca zegt:

    RIVM beweerde eind maart/april stellig dat wetenschappelijk gezien zou moeten worden aangenomen dat mondbescherming geen nut heeft.

    Op nos.nl las ik vandaag mbt de eerdere anti-mondkapjes richtlijnen van RIVM: “Het RIVM zegt dat de uitgangspunten zijn opgesteld om op een verantwoorde wijze noodzakelijke zorg te verlenen, rekeninghoudend met de beperkte beschikbaarheid van beschermingsmiddelen.”

    Oftewel: destijds pretendeerde het RIVM haar richtlijnen op wetenschappelijke standpunten te baseren, maar nu erkent het RIVM volmondig dat die richtlijnen in werkelijkheid waren gebaseerd op politieke motieven, omdat de politiek vreesde dat er te weinig mondkapjes zouden zijn voor de zorg….. even vergetend dat het publiek en personeel van zorgcentra ook kan opteren voor niet-medische mondkapjes.

    RIVM praat naar de mond van zijn broodheer, de politiek, en verdient niet het predikaat ‘wetenschap’. Het is verre van onafhankelijk, zeker nu ook nog eens RIVM’s eigen belangen een steeds grotere rol gaan spelen in de zin dat een erkenning van bepaalde standpunten (zoals die welke al maandenlang door Maurice goed onderbouwd zijn aangedragen) tevens een erkenning betekent van de ernstige fouten in de eerdere RIVM-richtlijnen, welke fouten honderden mensenlevens hebben gekost

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *