Welkom in de Roaring Twenties 2.0

Bij de start van het nieuwe decennium, waarin ons politieke stelsel grote veranderingen zal doormaken, of men nu wil of niet.

De twintiger jaren van deze eeuw zullen evenals de Roaring Twenties van de vorige eeuw uitermate roerig worden. Dat zal op vele terreinen plaatsvinden. Veel ervan is nog steeds te herleiden tot de ingrijpende effecten van de uitrol van internet, zoals ik die in mijn boek “Dankzij de Snelheid van het Licht” uit 1995 had voorzien.  (In 2016 beschreef een journalist van Vice hier in welke sterke mate mijn voorspellingen uit dat boek inmiddels waren uitgekomen.) 

Als u denkt dat er de afgelopen 10 jaar op dat terrein al veel is veranderd en we nu in een wat rustiger vaarwater terecht komen, dan moet ik u teleurstellen. “You ain’t seen nothing yet”, zoals de Amerikanen zo treffend zeggen.

Lees meer

Zo kan er wel na 2021 een regering gevormd worden

(Dit is een vervolg van dit artikel)

Als je goed kijkt, en dus niet alleen in Nederland, dan zie je dat het politieke stelsel eigenlijk zijn houdbaarheidsdatum voorbij is.

Lees meer

De politieke prestatie van het jaar 2019

Gisteravond heb ik me tijdens de uitzending van 1Vandaag over de verkiezing van de “Politieke Prestatie” van 2019 nogal zitten verbazen.

Niet over de uiteindelijk winnaars. Omtzigt en Leyten (samen met de journalisten Klein en Kleinnijenhuis, de advocate Gonzalez Perez en een klokkenluider) verdienen alle lof.  Maar wel over de behandeling tijdens de uitzending van de politieke prestatie, die uiteindelijk derde werd “de verkiezingswinst van FVD”, zoals 1Vandaag het omschreef.

Ik zal proberen uit te leggen, waarop mijn verbazing gebaseerd is.

Afgelopen weekend heb ik op de site van Peil.nl een stuk geschreven over het verkiezingsresultaat van de Engelse verkiezingen. Met name ging het daarbij over het feit, dat terwijl op basis van beschikbare onderzoekgegevens vooraf duidelijk was dat de kans heel groot was dat Johnson een ruime meerderheid zou krijgen, het in de week vooraf gaand via uitzendingen bij NPO1 (inclusief 1Vandaag) je het gevoel kreeg dat het toch nog best spannend zou gaan worden, zeker bij een hoge opkomst. Op de verkiezingsdag zelf hoorde ik op het NOS Journaal dat de opkomst hoog leek te gaan worden.

Toen de uitslag kwam, bleek de opkomst normaal te zijn voor het VK, en was de uitslag een overtuigende winst van de Conservatieven. Labour had alleen de bolwerken in de meeste grote steden kunnen vasthouden, maar verloor ook in vele gebieden waar die partij vrijwel altijd had gewonnen.

Ik ontkom niet aan de indruk, dat een behoorlijk deel van die nieuwsvoorziening vooraf nogal gebaseerd was op “wishfull thinking”. Of het zich vooral verkeren in kringen die vooral vóór Labour waren. (De tegenstelling tussen “Ajax- en Feyenoord-supporters”, zoals ik het al een tijd benoem). Je zou denken dat door de overwinning van Trump in 2016 we met z’n allen wel wat lessen geleerd hadden op dat vlak.

De verkiezingswinst van FVD op 20 maart had wel wat kenmerken van wat ik hier beschrijf. De peiling van de Politieke Barometer, waarmee 1Vandaag exclusief werkt, laat volgens de app van 1Vandaag op 20 maart jl. de uitslag zien van 26 zetels voor de VVD en 17 zetels voor FVD.

Dus 9 zetels verschil op de dag dat FVD bij PS2019 een half procent hoger scoorde dan de VVD. Dat zou 23 a 24 zetels betekent hebben als dat de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen was geweest.

 

 

Op de avond voor die verkiezingen was ik bij DWDD en gaf aan dat volgens Peil.nl VVD en FVD gelijk stonden. Mijn voorspelling was dat het historische verkiezingen zouden worden.

Zelfs op de avond van die verkiezingen bleef de NOS-verkiezingsuitzending tot bij de sluiting om 01:15 uur zeggen dat de VVD de winnaar was (met 2 Eerste Kamerzetels voorsprong). Terwijl in mijn “uitzending”  via internet en Salto-tv ik op basis van de binnenkomende uitslagen al snel concludeerde dat FVD een goede kans had om de grootste te worden.

Symptomatisch voor wat er die week was gebeurd vond ik hoe de presentatrice van Buitenhof op de zondag erna letterlijk zei dat de overwinning van FVD “niemand had durven te voorspellen”.

 

Dus dat die overwinning van FVD tot de shortlist was doorgedrongen als politieke prestatie van 2019 was meer dan terecht.

Ieder van de genomineerde “prestaties” was gisteravond een onderwerp van  een item. Op verschillende manieren werd het aangevlogen. Met leden van het 1Vandaag Opiniepanel, wat filmpjes, uitleg van Gijs Rademakers en een interview met de betrokken politicus.

Het was natuurlijk ongekend voor de Nederlandse politieke verhouding dat een nieuwe partij bij een verkiezing direct de grootste werd. Journalistiek zou het dus interessant zijn om vooral vast te stellen hoe men dat nu had klaargespeeld. En wellicht ook hoe het eigenlijk kwam dat die ontwikkeling in de dagen voorafgaande aan die verkiezingen de meesten was ontgaan.

Maar het grootste gedeelte van de aandacht van 1Vandaag was gericht op Henk Otten en op de overwinningsspeech van Baudet op de avond van de verkiezingen.

Otten had zeker een instrumentele rol gespeeld bij de campagne van FVD. Maar nadat dit in het interview gemeld was, werd hem geen vragen gesteld over wat FVD dan anders had gedaan dan de andere partijen. (Antwoord had waarschijnlijk geweest: op een slimme manier gebruik te maken van sociale media en van data over waar de potentiele kiezers zich vooral hadden bevonden).

Het overgrote deel van de aandacht tijdens dit item, richtte zich op het geschil tussen FVD en Otten en de rede van Baudet op de avond van de verkiezingen.

Nu kan men veel vinden van die rede. Maar één ding staat buiten kijf. De peiling van de 1VANDAAF zelf liet VIJF WEKEN NA DIE REDE een score zien van FVD van 25  zetels. 8 meer dan op de dag van de verkiezingen!

Kortom: die rede heeft geen negatief effect gehad op de electorale positie van de FVD van dat moment. De FVD-kiezers hadden er blijkbaar geen enkele moeite mee. Die partij is pas echt gaan dalen in de zomer rondom het royement van Otten en de publiciteit die daarover was. Inmiddels staat FVD bij 1VANDAAG nog slechts 3 zetels onder de score van 20 maart.

Bij Peil.nl zien we een vergelijkbaar patroon voor FVD, maar op een wat hoger niveau. (FVD staat bij Peil.nl nu op 18 zetels).

 

Ik begrijp wel waarom Baudet tijdens de uitzending over deze aanpak verontwaardigd was. Het ging toch om de “politieke prestatie” van de overwinning van 20 maart. Maar het leek er meer op, dat het ging over de keuze van de beste of slechtste toespraak van het jaar. De letterlijke vraag van Suzanne Bosman aan Baudet was zelfs, nadat hij eerst in een item uitgebreid was bevraagd door Joost Vullings over die toespraak, of hij wellicht spijt had van die toespraak.

Juist doordat de eigen kiezers van FVD ook in de weken na de speech zich niet afkeerden van FVD (integendeel zelfs), was de keuze van 1Vandaag gisteren met de nadruk op die speech en het gesprek met Otten, waar juist niet gevraagd werd naar hoe die overwinning tot stand was gekomen, in mijn ogen een heel eenzijdige benadering van de politieke prestatie van FVD bij PS2019.

Bestuursautisme

 

Het is met name te danken aan twee journalisten, een paar politici en een adovcate, dat de ernst en omvang van het wanstaltige optreden van de belastingdienst bij de vermeende toeslagenaffaire naar buiten is gekomen. Ondanks het feit dat dit al een geruimte tijd in de openbaarheid is gekomen, zie je het patroon dat het ministerie en de belastingdienst er vervolgens alles aan doen om de waarheid weg te houden van de Tweede Kamer en de media. Plus dat de problemen voor de betrokkenen nog steeds niet zijn opgelost.  Ook als je zelf geen slachtoffer hiervan bent, kan je meevoelen met de machteloosheid die betrokkenen moeten hebben gehad. Kafka in het kwadraat.

En je kan er zeker van zijn dat dit slechts een topje van de ijsberg is. Lees meer

Peil.nl stopt medewerking aan Peilingwijzer

Al lang had ik kritiek op zowel hoe Peilingwijzer wordt samengesteld als hoe het door diverse media wordt gebruikt. Voor de verkiezingen van 2017 schreef ik er dit artikel over.

De belangrijkste kritiek is dat als de cijfers van Peilingwijzer worden gepubliceerd ze al achterhaald zijn, zeker in periodes waar de bewegingen van het electoraat heftig zijn. Die heftige bewegingen zien we vaak in de weken/dagen voor de verkiezingen.

Maar doordat er diverse media zijn, zoals de NOS, die als beleid hebben in principe alleen de cijfers van Peilingwijzer te geven, geven zij eigenlijk hun kijkers/lezers, niet het juiste beeld over de actuele electorale situatie. Dat is tussen verkiezingen niet zo erg, maar in de periode kort voor verkiezingen, vind ik dat wel.

Daarbij stel ik vast, dat als mijn peilingen via Peil.nl worden gehouden, die dan wel actueel zijn, die door die media worden genegeerd, omdat zij als lijn hebben gekozen alleen maar de cijfers van Peilingwijzer weergeven. Dat was zowel de maandag voor de verkiezingen van de Tweede Kamer in 2017 het geval (met de gebeurtenissen dat weekend in Rotterdam met een Turkse minister die uitgewezen werd, hetgeen forse invloed heeft gehad op de uiteindelijke uitslag) als bij de recente verkiezingen op 20 maart jl, waarbij de aanslag In Utrecht de maandag er voor plaats vond.

Terwijl via Peil.nl die dinsdag voor de verkiezingen een speciaal onderzoek gehouden is om de effecten te meten van Utrecht (en die in DWDD zijn gepresenteerd en ook bij Pauw en Jinek vermeld) werden door diverse andere media alleen de laatste cijfers van Peilingwijzer vermeld. (Waardoor mede het voor menigeen een grote verassing werd dat FVD de grootste partij werd).

Op de site van de NOS werd op dinsdagavond 19 maart om 19:10 uur de cijfers gepresenteerd van Peilingwijzer voor de Eerste Kamer. VVD stond op 12 zetels en FVD op 9. Daarbij werden cijfers gehanteerd van 3 bureaus, die gemiddeld circa 10 dagen voor die datum waren gemeten.

De meting van Peil.nl, die wel direct na de gebeurtenissen in Utrecht op dinsdag werd gehouden, werd die dinsdag voor 18 uur onder embargo verspreid en om 19:15 uur in DWDD gepresenteerd, kwam met een score van 11 – 11 voor de twee grootste partijen, maar werd door diverse media genegeerd.

 

Vandaag kwam de nieuwste Peilingwijzer uit. Daar is te zien wat volgens Peilingwijzer de score was in percentages voor de Tweede Kamer op 20 maart jl, de dag van de verkiezingen waar FVD 14,4% haalde en de VVD 13,9.%

Volgens Peilingwijzer stond de VVD op die dag op 16,3% en FVD op 12,7% (zie grafiek van de website van Peilingwijzer)

Die uitslagen zijn volgens de toelichting van Peilingwijzer gebaseerd op de meting van 3 bureaus, waaronder Kantar. Die heeft voor het laatst 10 weken geleden (sic) een peiling gepresenteerd, waarbij VVD 28 zetels had en FVD 14. De stijging van de VVD van vandaag bij Peilingwijzer staat op conto van de meting van I&O van vorige week, waar de VVD sinds de laatste verkiezingen 4 zetels gestegen zou zijn, en het CDA 3 !?

Mede aan de hand van deze voorbeelden heb ik zowel Peilingwijzer als één van de media benaderd om aan te geven dat deze cijfers van Peilingwijzer vlak voor verkiezingen een misleidend beeld geven van de actuele electorale ontwikkelingen. Mijn voorstel was om, gezien de problemen met de actuele cijfers, in die laatste weken voor de verkiezingen niet met een Peilingwijzer te komen. Daardoor kunnen de media dan zelf kiezen welke cijfers zij  van de diverse peilingbureaus al dan niet zullen weergeven in relatie tot actuele gebeurtenissen.

Op deze manier wordt recht gedaan aan de waarde en het belang van peilingen in de periode kort voor de verkiezingen.

Daar werd tot mijn teleurstelling negatief op gereageerd.

Daarom heb ik besloten noch actief of passief als Peil.nl mee te werken aan de verkeerde weergave van de electorale situatie door Peilingwijzer. Ik heb de maker van Peilingwijzer gemeld dat hij geen gebruik mag maken van de cijfers van Peil.nl bij het aanmaken van Peilingwijzer.

Peilingen 2012-2019

 

Dit zijn de 300 uitslagen van Peil.nl in een mooie grafiek.

Lees meer

Perfect Storm trof NOS-Uitslagenavond

Ik zal het maar bekennen: de avond van een verkiezingsdag is voor mij ongeveer hetzelfde als de finale van de Champion League, en dan met een Nederlands team erin. Eerst de exitpoll en dan komen de uitslagen binnen per gemeente. En diep in de nacht dan de definitieve uitslag. Maar natuurlijk geniet ik van de reacties bij de politieke partijen: verliezers en winnaars. Waarbij ik bij verliezende partijen nog blijkbaar regelmatig voor het enige lichtpuntje een avond zorg, namelijk dat ze het “beter hebben gedaan dan de peilngen”. (Dit keer was dit presentje voor het CDA). Lees meer