Zo kan het wel goed gaan op scholen

Laat ik vooropstellen, ik hoop intens dat de scholen in Nederland vanaf nu open kunnen en open kunnen blijven. Juist daarom heb ik 7 weken geleden opgeroepen dat er als de wiedeweerga in Nederland een Deltaplan Ventilatie ingevoerd zou moeten worden. Je zou denken dat ik nu wel blij ben dat het onderwerp wel ineens hoog op de agenda gekomen is, maar wat er nu gebeurt maakt de kans alleen maar groter dat het in de komende tijd mis gaat in het onderwijs. Niet alleen door een niet gering aantal besmettingen van leerlingen en leraren, maar ook leraren die er de brui aan geven en ouders die de kinderen thuis gaan houden. Je hebt echt weinig fantasie nodig om te bedenken wat er op ons af zal komen als er nu niet goed wordt opgetreden.

Ventilatie, ventilatie, ventilatie

Al vanaf begin april vraag ik aandacht voor ventilatie als een belangrijke manier om de kans op besmettingen in openbare binnenruimtes aanzienlijk te verkleinen. Ik deed dat op basis van bestudering van het verspreidingspatroon van COVID-19 bij met name de grote uitbraken, de ervaringen met influenza en een aantal wetenschappers die daar ook toen al aandacht om vroegen. Besef dat die groep wetenschappers in april al een gesprek had met topmensen bij de WHO. Maar ook daarna bleven de WHO en RIVM de rol van aerosolen negeren en hoewel er nu schoorvoetend wordt gesteld dat er een rol kan zijn, wordt die nog steeds sterk onderschat. Met alle gevolgen van dien.

Ik hoef al mijn punten die ik sinds maart opschrijf, niet te herhalen, maar als je alleen denkt dat je het besmetten kunt voorkomen door 1,5 meter afstand te houden dan heb je, zoals mijn moeder altijd zei “poep in je ogen”. Dan zeg je als Van Dissel bij de hearing in de Tweede Kamer van afgelopen dinsdag, dat het dankzij 1,5 meter afstand is dat het aantal besmettingen sinds eind maart zo naar beneden is gegaan en dat de toename nu komt, omdat dit nu weer minder het geval is. Terwijl hij zich niet realiseert dat die daling met name gebeurd kan zijn, doordat bijeenkomsten met meerdere mensen in maart verboden zijn en dat nu de meeste besmettingen voorkomen op plekken waar mensen in besloten ruimtes bij elkaar zijn. (Besef dat het uitbraakje op de camping op Terschelling plaatsvond in een afgesloten semi-permanent huisje met 4 stapelbedden).

Die mate van ontkenning van Van Dissel wordt ook gesymboliseerd door de GGD in Rotterdam, die in een persbericht probeerde de informatie te ontkrachten dat in een verzorgingshuis in Maassluis 17 bewoners en 18 verzorgers via het ventilatiesysteem waren besmet. Het is een wanhopige poging om nog steeds de rol van aerosolen te bagatelliseren.

 

 

Vorige week werd ventilatie in Nederland, eindelijk, een onderwerp. Niet alleen door de gebeurtenissen in de zorginstelling in Maassluis waar ventilatie onomstotelijk een cruciale rol speelde bij het besmetten van bewoners en personeel, maar ook door een uitgebreid artikel in het AD over de slechte stand van zaken ten aanzien van de luchtkwaliteit in scholen. Een artikel waarvoor ik op de achtergrond een initiërende rol heb gespeeld, nadat ik het concept van dit blog een week eerder aan de journaliste had voorgelegd. Diezelfde dag werd de VO-raad wakker en vroeg aan de regering om het OMT om een advies te vragen inzake de ventilatieproblematiek op scholen.

Maar als je dinsdag Van Dissel hoorde reageren op een vraag over ventilatie en je hebt wel kennis van zaken (wat zeker het geval is bij de specialisten op dat terrein waarmee ik contact heb), dan besef je waar de kern van het probleem ligt rondom dit onderwerp.

Ik noteer letterlijk wat Van Dissel zei als antwoord op een vraag van Lodewijk Asscher (zie de video vanaf 1:08:55):

“in ieder geval zou het wetenschappelijk advies zijn, want dat hebben we eerder geconcludeerd, zorg dat je voldoet aan het Bouwbesluit. Dat lijkt mij een helder advies”.

en

“Wij denken dat een aantal dingen van belang zijn bij scholen:

    1. Als kinderen ziek zijn of milde klachten hebben, blijven ze thuis. Dat is natuurlijk heel erg belangrijk.
    2. Ten tweede wat we afgesproken hebben met betrekking tot de afstand tot de leraar. Dat is om wederzijds te beschermen.
    3. Ten derde dat we nauwgezet controles op scholen doen.

En daarnaast vinden we dingen als ventilatie, en dat hebben we ook steeds beleden, vinden we belangrijk.”

“Wij zeggen dat het advies is, dat het op orde is”

 

Besef dat hier een man spreekt, die eigenlijk ontkent dat besmettingen door de lucht van enig belang zijn. Iets wat hij ook nog uitgebreid toonde in dezelfde uitleg aan de Tweede Kamer. Dat beschrijf ik ook hier.

Wat Van Dissel miskent

Maar als je wel onderkent dat de kans op besmettingen vrij groot is in slecht geventileerde ruimtes met veel mensen, waarvan er minimaal één besmettelijk is, dan besef je dat deze woorden van Van Dissel een aankondiging zijn van een ramp, die staat te gebeuren met ons onderwijs.  Ik heb het hier al uitgebreid beschreven, maar hieronder een vorm van samenvatting in het licht van wat Van Dissel zei.

  • Een uitbraak in Goes op 4 juli tijdens een klassenavond van leerlingen rond de 18 jaar waarbij 24 van de 30 werden besmet. Vervolgens werden nog 21 ouderen door hen besmet, waaronder veel ouders. Dit stond ook letterlijk in een vertrouwelijk stuk van het RIVM van 23 juli, zie hieronder

Leerlingen van VO-leeftijd kunnen dus wel besmet worden en kunnen hun ouders ook besmetten.

  • Een studie in Georgia bij een grote uitbraak bij een jeugdkamp waar de jongeren ook ’s nachts bleven slapen is ongeveer de helft van alle jongeren besmet. Het betreft honderden jongeren. Opmerkelijk is dat ook onder de jongeren tussen 6 en 10 jaar de helft besmet was geraakt.
  • Dit is een studie die op 12 augustus werd gepubliceerd over dit onderwerp. Dit is de samenvatting:
  • De referentie van Van Dissel naar het Bouwbesluit is een enorm zwaktebod. In 2012 is er een nieuw Bouwbesluit gekomen, waar de eisen voor de ventilatie aanzienlijk zijn verhoogd. Het overgrote deel van de scholen is echter gebouwd voor 2012 en die moesten voldoen aan veel lagere eisen. Na 2012 zijn die eisen voor die gebouwen niet verhoogd. Daarbij hoor ik ook van vele kanten dat de onderhoudsstatus van de HVAC-systemen in schoolgebouwen nogal slecht is. Plus dat ten aanzien van COVID-19 de eisen nog wel zouden moeten worden opgeschroefd.

Hoe slecht het met de frisse lucht en de ventilatie was gesteld blijkt uit dit artikel in het Onderwijsblad in 2013.  De conclusie was: in basisscholen in het hele land is het slecht gesteld met de ventilatie”.

En in verschillende media kon je de afgelopen dagen teruglezen dat het nu echt niet anders is.

 

Hoe inconsequent het allemaal is zien we ook ten aanzien van het houden van 1,5 meter afstand. Terwijl Van Dissel (in mijn ogen onterecht) steeds hamert op het houden van de 1,5 meter afstand, zou dat voor leerlingen onder de 18 jaar ineens niet relevant zijn.

Maar je kunt al voorspellen wat er gebeurt: als er uitbraken zijn op de scholen, dan kan Van Dissel zeggen “ja, maar ze hebben zich niet gehouden aan het Bouwbesluit” en/of “ja, dat kwam omdat de 1,5 meter niet gehouden kon worden”.

In de discussie die Dit is de Dag had georganiseerd op 11 augustus vond ik het een verademing om met de Belgische Van Dissel, Marc van Ranst in gesprek te gaan. Hij vindt ventilatie wel een belangrijk onderwerp en beschrijft dat dit in België als voortschrijdend inzicht wordt gezien. Een begrip dat ik Van Dissel tot nu toe sinds februari nooit heb horen bezigen.

De brief van minister Slob van woensdag helpt ook niet veel, want dit is de sleutelzin ten aanzien van ventilatie: Bij het verstrekken van deze informatie ga ik steeds af op de onderbouwde adviezen van het RIVM”.

En op die manier weet je het al zeker: op een paar scholen in de komende tijd ontstaan uitbraken waar een groep leerlingen besmet raakt. (Ik denk dat het eerder VO-scholen dan PO-scholen zullen zijn. En het zou mij niet verbazen als dat in Amsterdam of Rotterdam het geval zal zijn).

De angstcultuur die in Nederland continu wordt gevoed door het optreden van onze virologen/epidemiologen, bestuurders als Rutte, De Jonge, Grapperhaus, Bruls en de uitvergrotingen door veel media, zal als gevolg krijgen dat nogal wat leraren er de brui aan zullen geven en nogal wat ouders hun kinderen niet meer naar school laten gaan. En dat wordt een domino-effect dat eigenlijk niemand zou moeten willen. Maar toch zal het gebeuren, omdat er niet tijdig is ingespeeld op deze risico’s.

En ik ben niet gerust op de adviesaanvragen aan het OMT. De meningen lopen daar nog steeds zeer uiteen. Men denkt daar vooral dat de 1,5 meter afstand belangrijk is. Dus je kunt wel indenken wat hun adviezen zullen gaan worden. Wel afstand houden en in zoveel mogelijk situaties mondkapjes gaan dragen. En ja, ook op de ventilatie letten: hou je aan het Bouwbesluit!

Maar dat is dus weer van dezelfde categorie als de adviezen vanaf maart jl. Veel te grofmazig, hindert de normale operaties onnodig, en miskent een belangrijke gevaarcomponent.

Zo kan het beter

Terwijl het -in ieder geval tot begin/half oktober met vrij goed weer- op deze manier wel kan:

  1. Onderscheidt twee type regio’s: ‘groen’ met vrijwel geen besmettingen in de omgeving en ‘rood’ met een besmettingsniveau boven een bepaalde grens.
  2. Zet in alle lokalen (zowel in het PO als het VO-onderwijs) waar het kan, ramen en deuren open, zodat er veel uitwisseling van lucht is.
  3. Rust alle leraren/lokalen met CO2-meters uit. Daarmee kan vastgesteld worden of het doel om frisse lucht naar binnen te halen gerealiseerd wordt. De CO2 meter houdt dat bij. Als het niveau boven een bepaalde waarde komt, dan weet je zeker dat het niet gelukt is, en dan moet je onmiddellijk maategelen nemen. In groene gebieden is dat risiconiveau bijvoorbeeld 1250 ppm CO2 en in rode gebieden 950 ppm CO2. De normale score is rond de 450. Als men ventileert en dat niveau wordt toch overschreden, dan moeten de activiteiten in dat lokaal beëindigd worden en alle personen moeten het lokaal verlaten. Per school, afhankelijk van de mogelijkheden in dat gebouw, moet dan vastgesteld zijn wat men dan wel of niet kan. (Staan er andere lokalen leeg? Is er een plek buiten waar de les doorgezet kan worden? etc.). Elke school moet daarover een eigen protocol hebben.(Ik ben trouwens bang dat ten aanzien van de CO2-metertjes hetzelfde gaat gebeuren als met mondkapjes in februari en maart: er ontstaat een wereldwijd tekort.)
  1. Zorg dat de komende 6 weken het hele ventilatiegebeuren in de school wordt doorgelicht, zoals ik trouwens adviseerde voor alle gebouwen in Nederland waar in het openbaar mensen bij elkaar komen, en de stand van zaken wordt vastgesteld en wat er moet gebeuren om de school/ de lokalen echt coronaproof te maken. Tot dat dit niet is gebeurd moet de aanpak met de CO2-metertjes worden voortgezet.
  2. De resultaten moeten transparant zijn voor alle betrokkenen (leraren, leerlingen en ouders) en op basis daarvan wordt er een plan de campagne opgesteld per school.

Wel zal deze periode gebruikt moeten worden om te zien wat we nog meer moeten doen om het virus niet te kunnen laten toeslaan. Want dit stond ook in het artikel van de NOS van gisteravond.

Deze aanpak levert minder risico op besmettingen en een grotere kans dat het komend schooljaar zich zonder grote problemen kan voltrekken. Maar ja, met zoveel mensen in belangrijke posities bij RIVM en het OMT die tot de groep “aersolen-ontkenners” behoren en een kabinet dat zich met huid en haar aan het RIVM heeft overgeleverd, kun je deze chaos, die dus volledig te vermijden was, wel verwachten.

En, het klinkt arrogant, het is eigenlijk wel heel typerend dat, terwijl ik al in april ventilatie en aerosolen publiekelijk op de agenda heb gezet, de Nederlandse media het niet nodig vinden om mij nu bij deze discussies te betrekken. Maar in zoverre vind ik die oude media weinig verschillen van bijvoorbeeld LinkedIn, dat mij gisteravond van hun platform verwijderd heeft. Welkom bij COVID-1984.

Mocht u ons werk ook met een kleine donatie financieel willen ondersteunen klik dan hier .

138 antwoorden
  1. Ted
    Ted zegt:

    Niet zo’n gek idee om CO2-meters als indicator te gebruiken. De CO2-concentratie in een ruimte hangt af van de concentratie uitademingslucht en daarmee met de concentratie aerosolen. Je moet alleen ‘out of the box’ kunnen denken…

    Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      Ik begrijp toch niet goed het promoten van CO2 meters. Plaats in elk lokaal een CO2 sensor waarmee de ventilator van de ventilatie gestuurd wordt dan wordt het CO2 niveau automatisch beneden het ingestelde niveau gehouden.
      Indien dit niet voldoende zou zijn dan kan men een filterunit voorzien dat de binnenlucht zuivert, die beperkt ook in grote mate de energiekost in de winter.

      Het gebruik van ramen en deuren moet zoveel mogelijk vermeden worden omdat dit van teveel factoren afhangt of dit goed gebruikt wordt. Nu op een paar weken gaat er landelijk toch niet veel ventilatie bijgeplaatst worden vrees ik, dus ramen en deuren zullen nog een lange tijd een noodoplossing zijn.

      Er zijn trouwens online calculators waarmee men eenvoudig het CO2 gehalte kan simuleren afhankelijk van het volume lokaal, aantal personen, hoeveelheid ventilatielucht…

      Beantwoorden
    • Chris Coppens
      Chris Coppens zegt:

      Ik vrees dat CO2 meten niet de juiste methode is. Co2 stijgt naarmate meer mensen in een lokaal zijn. Maar je wil nu juist het virus van 1 besmettelijk persoon weg ventileren. Ongeacht hoeveel andere er in deze omgeving zijn. Een minimale verplichte verversing per uur lijkt me veel beter

      Beantwoorden
    • Jack Huyskens
      Jack Huyskens zegt:

      Een CO2 meting geeft de maat aan van het aantal personen in de ruimte. Het meet CO2 en geen infectieuze dosis ! Als je met weinig personen aanwezig bent blijft de meting laag maar als daar één besmet persoon bij is ben je de klos. De toepassing van een CO2 meting wordt gebruikt als energiebesparend systeem voor de sturing van de heoveelheid verse lucht, daar waar het aantal personen niet te voorspellen is. (bioscopen, vergaderzalen, aula’s enz.)

      Beantwoorden
    • Ito
      Ito zegt:

      Thx ray, ik heb het artikel en de commentaren gelezen en “The real mystery is the reluctance to acknowledging Covid-19 transmission through air indoors” zoals een van de commentaren zegt.

      Beantwoorden
      • ray
        ray zegt:

        ik vind het zo langzamerhand geen mysterie meer.
        hetzelfde geldt voor de PCR-testen die in het geheel geen inzicht geven in de mate van “besmetting” door dit covid virus. de man van de GGD geeft het zelfs toe.
        en ook het volharden van Van Dissel in zijn achterhaalde standpunt doesn’t make sense.
        nee, het is een politieke keuze. met welke bedoeling is mij nog niet duidelijk.
        de epidemie is allang voorbij. de diktatuur nog niet….

        Beantwoorden
      • Laura
        Laura zegt:

        Het verbaast mij dat er enkel op die 1,5 meter gehamerd wordt. Er zijn campings in NL waar de helft van de wc’s en douches om die reden dicht zijn (tussen elk hokje gaat er 1 op slot) terwijl de campings helemaal vol staan en mensen soms in de rij staan om de wc of douche te kunnen gebruiken die een ander net verlaten heeft omdat de capaciteit is gehalveerd. En niemand die dat vreemd lijkt te vinden.

        Beantwoorden
  2. Yvon
    Yvon zegt:

    Goedemorgen Maurice,
    Een prima oplossing voor het onderwijs maar waarom om betrek je de horeca, openbare gebouwen, kerken etc. er ook niet gelijk bij. Daar speelt hetzelfde probleem. Ik heb hier al eerder geschreven dat als elk gebouw een CO2 meter plaatst en ieder mens een draagbare CO2 meter zoals jij hebt aanschaft of met subsidie van de overheid kan aanschaffen het probleem snel duidelijk wordt en er adequaat gereageerd kan worden.
    Dan nog iets anders:
    In Hoorn is momenteel kermis en er zijn al horecagelegenheden die dikke boetes te pakken hebben en nu overwegen om de tent maar dicht te gooien. Ook dit is van de zotte. Je kan niet naast elke gast in de horeca een medewerker zetten om te kijken of die wel afstand genoeg houdt. Laatst was er in Medemblik kermis en in de hoofdstraat zaten grote groepen mensen naast elkaar te eten alsof er niets aan de hand was. Het is maar net of er toevallig een BOA langskomt en je pech hebt maar dat de horecaondernemer bestraft wordt terwijl mensen zelf maling aan de regels hebben maakt dat de horecaondernemer er steeds slechter voor komt te staan door de angstcultuur en machtsvertoon van de BOA’s.

    Beantwoorden
    • Elly Linger
      Elly Linger zegt:

      De kerken hebben al een uitstekend protocol t.a.v. ventilatie. Zie http://www.eerstehulpbijventilatie.nl . In de meeste horeca zie ik ramen en deuren tegen elkaar open staan. Ook vertellen horeca-ondernemers in restaurants waar het opvallend ‘schoon’ ruikt hun ventilatiesysteem goed afgesteld te hebben. Zorgenkind zijn volgens mij de kleine bars en cafétjes in de grote steden, maar ook daar zal ventilatie met open deuren en ramen toch wel mogelijk zijn

      Beantwoorden
    • Anke Baks
      Anke Baks zegt:

      Begin september begint b.v. de biljartcompetitie weer. Ik houd m’n hart vast v.w.b. enkele lokaliteiten, oudere gebouwen of kroegen waar ook gespeeld wordt.

      Beantwoorden
  3. EB
    EB zegt:

    Het feit dat uw Linkedin account is verwijderd bewijst dat er op wereldschaal krachten aan het werk zijn die belang hebben in Covid. Krachten die de getroffen, geplande en toekomstige maatregelen in stand willen houden. Ik hoop dat Linkedin gauw op het besluit terug komt….

    Voor wat betreft de toekomstige quarantaine maatregelen, deze zijn met de PCR test op minder dan drijfzand gebouwd en dat is nu goed in beeld gebracht. Kijk en huiver https://www.youtube.com/watch?v=ktFDN5cBFgw

    Beantwoorden
    • Anke Baks
      Anke Baks zegt:

      Het klinkt een beetje als een complottheorie, maar ik kan echt niets anders verzinnen dan dat ‘men’ een hoger plan heeft.
      En dat is best eng en maakt angstig.

      Beantwoorden
  4. Glenn Fens
    Glenn Fens zegt:

    Ik volg de COVID berichtgeving sinds het begin nauwgezet. Los van het feit dat ik de wijze waarop dit wordt aangeboden sterk veroordeel, zie ik ook een nare overeenkomst met de medische wereld. Als je bij de dokter loopt omdat je een kwaal hebt die niet te behandelen is en je vraagt aan de behandeld arts/specialist om mogelijke andere collega’s of alternatieven, dan krijg je bijna altijd nul op rekest en weten ze het niet. En ben je aangewezen op je eigen vindingrijkheid. Ik vraag me dan af als je van je vak houdt dan ben je toch op de hoogte van hetgeen je collega’s al dan niet wereldwijd hebben bereikt? En dan heb ik het nog niet over de Hippocrates eed die je als arts/specialist hebt afgelegd? En ook nu bij de RIVM/Van Dissel zie je precies hetzelfde. Hier worden door heel de wereld diverse onderzoeken gedaan. E.e.a. is door Maurice verzameld en aan ons aangeboden. En wat zie je? Er wordt niks mee gedaan. Erg verontrustend allemaal. Zijn wij nou zo dom dat we als kuddedieren maar klakkeloos aannemen wat er ons wordt opgelegd?…..

    Beantwoorden
  5. Ed
    Ed zegt:

    Beste Maurice
    Ik volg je blogs al vanaf maart. Heel langzaam zie je de politiek nu bewegen richting jou bevindingen en adviezen (oa Theo Hiddema in de 2e kamer….).
    Het is werkelijk niet te begrijpen waarom het RIVM en Rutte en consorte hier niets mee doen!
    Hou vol want het is belangrijk dat ze tot inzicht komen!

    Beantwoorden
  6. Jeroen
    Jeroen zegt:

    Tijdens het debat in de 2e Kamer herhaalde Minister de Jonge uiteraard bijna letterlijk de argumentatie van van Dissel over de grote druppel besmetting (incl. R0=2).

    Het ontbreekt de ‘beste’ man aan ook maar een greintje strategisch inzicht. In een crisis van deze omvang is het een onacceptabele omissie om niet alle strategische opties open te laten. Als je dan ook nog eens beseft dat de optie van aerosolen de bestrijding van het virus ook nog eens vele malen eenvoudiger maakt dan ben je, “excusez les mot”, gewoon te dom en volstrekt ongeschikt om leiding te geven aan deze crisis.

    Werkelijk niets anders uit kunnen spreken dan 1,5 meter en ook na 170 dagen na de start nog geen analyse kunnen produceren welke maatregel nu echt effectief is, vormt een bevestiging van ongeschiktheid.

    Één lichtpuntje uit het debat: het wordt een groeiend aantal parlementariërs inmiddels duidelijk dat de oplossing niet van de Jonge gaat komen. Zelfs het neerzetten van een capaciteit van 2.400 bco’s per dag laat hij mooi mislukken. Hij trekt zijn mooie schoenen aan, staat erbij en kijkt er naar.

    Beantwoorden
  7. Tiemen van Eerde
    Tiemen van Eerde zegt:

    Het weglopen van de coalitie in de tweede kamer bij de stemming over extra beloning voor de zorgmedewerkers deze week. De vraag hoe betrouwbaar die PCR tests nou eigenlijk zijn waarop men toch echt zijn beleid baseert. Een supermarktje dat moet sluiten. De verstarde onwil om serieus naar de rol van aerosolen te kijken. De bedenkelijke briefing van van Dissel . De bangmakerij richting tweede golf. Het paniekerige optreden van de Jonge in de tweede kamer. De economische cijfers over het tweede kwartaal. Het is me het weekje wel

    Beantwoorden
  8. Erik
    Erik zegt:

    Beste Maurice,

    Tsja, wat een wereld van verschil tussen Marc van Ranst en Jaap van Dissel. Helaas bepaalt de laatste achter de schermen wel voor een groot deel de adviezen van het OMT. Tot zover een onafhankelijk OMT.
    De enige manier om de binaire van Dissel te pakken op zijn stelling ten aanzien van het bouwbesluit is: vraag hem welke wetenschappelijke papers ten grondslag liggen aan het advies of zich te houden aan het bouwbesluit. En hoe het oude en het nieuwe bouwbesluit zich verhouden tot deze papers..kijken waar onze Jesus Christ superSTAR mee komt. Ik heb al maanden het idee dat van Dissel het er in de briefings niet meer om gaat om zijn publiek oprecht te informeren, maar om dmv politiek correcte uitspraken te voorkomen dat men hem ergens op kan pakken. Ik wacht nog op een reactie op mijn sollicitatie:)

    Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      Jullie Nederlanders vergissen zich totaal in Van Ranst. Deze man heeft al tig keren tegengesproken dat het niet meer mooi meer is. Hij praat dan wel mooi mee pro ventilatie maar de ventilatie op Belgische scholen is vele malen erger dan in Nederland en er wordt in België zelfs nog niet gesproken om deze aan te passen.

      Deze week heeft een rusthuis nog verboden om een ventilator te gebruiken op de kamer van een inwoner wegens de hitte omdat een collega van Van Ranst, Steven Van Gucht gezegd had dat beter niet gedaan werd. Zijn uitleg was technische trouwens niet correct.

      Beantwoorden
  9. Rudy
    Rudy zegt:

    Hoi Maurice,

    De frustratie druipt ervan af; wat ik me goed kan voorstellen. Alleen is dit een kwestie van beïnvloeden en medestanders vinden. Waarom richt je je pijlen niet op de rest van de academische wereld (alle epidemiologen / engineers) om medestanders te creëren. Zolang je geen invloed hebt, zal er weinig veranderen. Het RIVM is niets anders dan Robert Koch, CDC, etc. Ik neem aan dat alle universiteiten een directe lijn hebben met RIVM. Ik kan me niet voorstellen dat er geen verhitte discussies plaatsvinden bij RIVM / OMT totdat er consensus is. Het zal altijd een compromis zijn wat gecommuniceerd wordt. Dus ipv RIVM aan te vallen, zou ik meer tijd steken in discussie met andere wetenschappers, die wel invloed hebben op het RIVM/OMT.

    Beantwoorden
  10. Arnout Oldenburger
    Arnout Oldenburger zegt:

    Beste Maurice,
    Vind het erg goed dat de maatregelen die je aanbeveelt simpel zijn en gemakkelijk te implementeren zijn. Dus ventileren dmv ramen deuren open of een Corona-proof ventilatiesysteem maar ook handvatten bieden aan bv schoolbesturen en leraren die zich zorgen maken of de ventilatie in een klaslokaal wel voldoende is. De kleurencode per regio in combinatie met de CO2-meters zijn een goede manier om te besluiten indien nodig van lokaal te wisselen of misschien wel buiten les te geven.
    “Baat het niet dan schaadt het niet” zoals het gezegde luidt.

    Beantwoorden
  11. Sjon
    Sjon zegt:

    Het echte schandaal achter deze virus hoax:

    Het cancelen, censureren en irrelevant maken van feiten (!) en meningen die niet door de WHO worden gedeeld met alle allesomvattende social-media platforms als instrument.
    Covid1984 is echt, geen complottheorie.
    Zie nu ook het verwijderen van Maurice door Linkedin. Velen gingen hem reeds voor.
    Loop weg bij deze tech molochen, zeg uw abonnementen op en maak hen irrelevant!
    Er komen alternatieven.
    Voor youtube is er sinds kort https://brandnewtube.com
    Quote uit hun policy:
    “Rest assured however, we will not de-platform you, remove your content simply because it may question a particular narrative or upset someone else’s point of view.
    Yes we have guidelines and standards but as certain platforms have shown recently, some individuals having their channel removed from certain platforms…we simply would not do that!”

    Beantwoorden
    • Daniël Mantione
      Daniël Mantione zegt:

      Het is niet zo simpel. Probleem is dat die alternatieven ook vol zitten met echte gekkies en mensen die ze zien vliegen en jij als serieus criticus daar dan tussen gaat zitten, perfect wat degenen die je bekritiseerd nodig hebben om je in een hoek te drukken.

      Iets als Vimeo kan nog net, omdat dat ook algemeen gebruikt wordt, maar als je zonder de reuzen aan de slag wilt, installeer een videospeler op je eigen website en neemt de kwestie in eigen hand, want anders straalt al er rest wat op zo’n alternatief platform te vinden is op jou af.

      Beantwoorden
    • marco
      marco zegt:

      Goede tip.
      Ik ga proberen om er van af te komen.
      Zal nog wel een klus zijn!
      Misschien kan Maurice me laten weten wat hij erop gezet heeft, dan doe ik dat ook, dan word ik er vanzelf hoop ik ook afgegooid.

      Beantwoorden
  12. Margreet
    Margreet zegt:

    Het is veel simpeler? Van Dissel herhaalt zijn mantra, gaat e.e.a. niet goed dat hebben wij het gedaan met z’n allen. GGD, RIVM, de regering houden zaken onder de pet, onderzoek is geheim. Wat doet Rutte het goed, wordt er geroepen na persconferenties en het aantal zetels stijgt van de VVD. Dat wil de premier graag zo houden, fouten worden alleen door jongeren bijv. gemaakt. Ventilatie op scholen? afhouden die handel, want wie gaat dat betalen. De zorgmedewerkers meer salaris, ben je gek dat geld kan beter naar een multinational of naar gemeentes, die veel meer uitkeringen hebben op te hoesten. Geld en zetelwinst en verantwoordelijkheid naar de burger afschuiven.

    Beantwoorden
    • Herman Steigstra
      Herman Steigstra zegt:

      PCR test brokstukken van virussen die kenmerkend zijn voor dat virus. Het probleem is dat die brokstukken vaak sprekend lijken op die van een verwant virus, dus voor hetzelfde geld zie je de brokstukken van een Rhinovirus aan voor corona.
      Bovendien wordt de test gedaan door de brokstukken telkens te “klonen”, te verdubbelen dus. Zodra je “iets” meet, is het aantal benodigde verdubbelingen de uitslag. Dus bij een uitslag van 20 is de concentratie 4 maal zo hoog als bij 22.

      Beantwoorden
    • Daniël Mantione
      Daniël Mantione zegt:

      Ik vind dat een héél slechte uitzending van Café Weltschmertz. Natuurlijk is PCR zeer gevoelig en zal die bij een virusrestje inderdaad al uitslaan. In dit heeft het RIVM gewoon een punt dat iemand die klachten heeft én positief uitslaat een grote kans heeft ook corona te hebben. Ik zie er niet zoveel probleem in als een paar mensen teveel onterecht in corona gaan.

      Wat ze bij Weltschmerz in deze uitzending nalaten is om bij voor de hand liggende vragen zoals hoeveel mensen wellicht onterecht als corona aangemerkt worden antwoorden te zoeken. Niemand vraagt om keiharde wijze, maar zonder zelfs maar een poging te doen de vraag te beantwoorden maken ze zichzelf hier volstrekt belachelijk. Tel daar bovenop dat ze een beroepsmedicus aan een enkel zinnetje dat hij gezegd heeft ophangen en daar een lange uitzending van maken, zonder de man de gelegenheid te geven zijn uitspraak nader toe te lichten. Ofwel de mensen van Weltschmerz doen de volledige interpretatie van wat Gommers gezegd heeft. Dat kan echt niet en dat moeten ze bij Weltschmerz gewoon niet doen, want het straalt af op hun overige werk dat doorgaans van hoge kwaliteit is.

      Beantwoorden
      • Peter V
        Peter V zegt:

        Dat enkel zinnetje was de reactie van Gommers op de post van Ortiz over het gebruik van PCR test voor een klinische diagnose.. Hij was het daar volledig mee eens. Veel duidelijker kan je niet zijn.

        Probleem is dat iedereen die positief test aanzien wordt als besmet en of infectieus.
        Dat mensen met klachten en een positieve test een grote kans op het hebben van corona wordt ook in de uitzending als een goed gebruik van de PCR test beschouwt.
        Het is het gebruik van de PCR test als diagnostisch middel dat totale onzin is.
        Een steekproef uitgevoerd door huisartsen op mensen met griepachtige klachten geeft vanaf half mei zo goed als geen covid infectie te zien.
        De testen gebeuren door het RIVM.
        https://www.rivm.nl/griep-griepprik/feiten-en-cijfers

        Beantwoorden
      • HansV
        HansV zegt:

        Stel je hebt een positieve testuitslag maar je hebt geen Corona. Dan moet jij in quarantaine/isolatie, maar ook je huisgenoten én nauwe contacten moeten 14 dagen (verplicht als het aan HdJ ligt) in quarantaine totdat zij zich je kunnen hebben laten testen en negatief zijn verklaard.

        Dat is toch net zoiets als: je wordt beschuldigd van een strafbaar feit en we weten het niet zeker, maar ga maar vast de bak in totdat we zeker weten dat je onschuldig bent. Want misschien ga je nog meer strafbare feiten plegen.

        Dat is de wereld op zijn kop.

        Overigens was dit zeker niet het sterkste filmpje van Weltschmerz.

        Vriendelijke groet, Hans

        Beantwoorden
        • Ted
          Ted zegt:

          Ik heb iets interessants gevonden over de betrouwbaarheid van PCR-tests. Een statistisch onderzoek over vals-positieve uitslagen. 

          De foutmarge (vals-positieven) voor SARS-CoV (de voorganger van Covid-19) is 2 tot 7%. Nederland komt er schijnbaar goed uit, maar desondanks moeten we voorzichtig zijn. Elke positieve test op RNA-virussen moet namelijk volgens de WHO separaat geverifieerd worden door een test in een andere omgeving. Voor Covid-19 heeft de WHO die eis laten vallen. Dat zal wel een reden hebben, maar het geeft wel te denken.

          Summary
          Large-scale testing for SARS-CoV-2 by the reverse transcription polymerase chain reaction (=PCR) is a key part of the response to the COVID-19 pandemic, but little attention has been paid to the potential frequency and impacts of false positive results.
          In the absence of data on the clinical specificity of SARS-CoV-2 assays, we estimate a conservative false positive rate from external quality assessments of similar viral assays, and show that this rate may have large impacts on the reliability of positive test results.
          This has clinical and case management implications, affects an array of epidemiological statistics, and should inform the scale of testing and the allocation of testing resources. Measures to raise awareness of false positives, reduce their frequency, and mitigate their effects should be considered.

          https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.26.20080911v2.full.pdf

          Beantwoorden
        • Daniël Mantione
          Daniël Mantione zegt:

          Ik ben het met je een dat het lullig is dat je onterecht in quarantine moet, maar punt is een beetje dat het helemaal geen berichten regent van “ik ben positief getest maar helemaal niet ziek” en je wilt bij het bestrijden van het virus nu eenmaal liever iemand teveel in quarantine zetten dan dat je iemand mist waardoor later nog heel veel meer mensen in quarantine moeten.

          Kwestie blijft: Als grote groepen onterecht in quarantine moeten, dan ben ik het geheel eens dat er een probleem is, maar dat zou Weltschmertz dan toch echt moeten onderbouwen.

          Beantwoorden
  13. Gert
    Gert zegt:

    Maurice,

    Ik ben momenteel in Spanje (regio Gerona) omgeven door oranje gebieden (regio’s die alsmaar in aantal meer worden) aangegeven door de Nederlandse overheid. Gezien jouw uitleg betreffende het belang van goede ventilatie valt mij het volgende op:
    – mondkapjes worden in Spanje consequent gedragen;
    – mondkapjes bestaan 60 % uit stof met een modieuze opdruk (kwaliteit)?
    – Op terrassen en binnenruimten van cafés en restaurants mogen de mondkapjes af;
    – binnenruimten worden geventileerd door ventilatoren aan het plafond die de lucht verspreiden en hierdoor verkoeling bieden;
    – betalen met een pinpas moet in de binnenruimten plaatsvinden aangezien hier de pinautomaat vast staat opgesteld. Hierdoor moeten de klanten buiten op het terras toch naar binnen om te kunnen betalen;
    – personeel bestaat meestal uit jonge mensen (rond de 18 jaar) die geen of nauwelijks klachten vertonen wanneer zij besmet zijn met het Corona virus.

    Graag jou mening welke risico’s wij lopen wanneer wij gebruik maken van de horica gelegenheden hier in Spanje.

    Groet,

    Gert

    Beantwoorden
  14. HansV
    HansV zegt:

    Ja, kinderen kunnen ook besmet raken. Veel minder dan volwassenen, maar het is een conclusie uit het PIENTER-onderzoek waar antistoffen tegen het Coronavirus bij jonge kinderen zijn aangetoond, met leeftijden tussen 3 en 10 jaar.

    Waarschijnlijk is het aan de lichamelijke toestand van de besmette persoon te wijten dan wel genetisch bepaald of kinderen er ziek van kunnen worden. Op school hoeft de 1.5 meter niet gerespecteerd te worden, trouwens ook niet in de Tweede Kamer want dinsdagavond laat toen de commotie hoog opliep gaven ze bepaald niet het goede voorbeeld.

    Knap lullig dat je bent geLinkedOut. Het doet me denken aan wetenschapsjournaliste mevrouw “Freek” en anderen die de Erasmus Universiteit hebben gewaarschuwd dat professor Michaela Schippers van dezelfde universiteit banden heeft dan wel denkbeelden deelt met Viruswaarheid en dat interviews met haar beter niet meer aangeprezen kunnen worden.

    Gelukkig vindt de universiteit dat een andere mening of geluid, mits onderbouwd, ook gehoord moet kunnen worden.

    Vriendelijke groet, Hans

    Beantwoorden
    • Eric
      Eric zegt:

      Besmet worden kan alles, elk mens, elk dier etc. Heb je antistoffen en ben je niet ziek (geweest) dan heb je een goed werkend immuunsysteem zoals verreweg de meeste mensen maar dan ben je in ieder geval al geïnfecteerd geweest en dat is al een behoorlijke stap verder dan een positieve PCR test. Het is dan nog steeds niet bekend of je besmettelijk bent (geweest)
      En dan zijn (waren) er de mensen die echt serieus ziek en problemen of nog erger. Veel daarvan hebben onderliggende problemen maar een klein aantal niet en er zijn toch ook veel mensen met onderliggende problemen die niet ziek worden.

      Waarom de ene groep nu net wel ziek wordt? Misschien hebben ze allemaal wel een vaccinatie achter de rug waarbij het immuunsysteem genetisch wordt gemanipuleerd om een sterkere afweerreactie te veroorzaken en is dat de reden dat het afweersysteem op hol slaat. In Bergamo wordt er in ieder geval naar gekeken.
      Ik ben geen antivaccer maar na het lezen van de bijsluiters en leeftijdsgoedkeuring behorende bij De verschillende griepvaccins heb ik maar besloten dat ik die prik voorlopig even oversla,

      Beantwoorden
    • Mark
      Mark zegt:

      Is er een link naar dat Pienter onderzoek? Ik heb daar nog steeds geen uitslag van gezien. Toen het bekend gemaakt zou worden was de groep plots niet meer “representatief”. Terwijl diezelfde groep dat de tijd er voor wel was…

      Beantwoorden
  15. EB
    EB zegt:

    Voor de minder nauwkeurige lezers hier, zie onderaan zijn artikel.

    Daar staat dat het Linkedin account van Maurice is verwijderd!!

    Ik heb LInkedin de reden gevraagd.
    Als we dit nu eens massaal doen?

    Beantwoorden
    • Gwen
      Gwen zegt:

      Op YOUTUBE: Diederik Gommers is het ermee eens dat de PCR-test niets kan aantonen op grond waarvan de huidige maatregelen genomen zouden kunnen worden. Ook op youtube: En Pierre Capel legt uit dat het RIVM al in 2010 een onderzoek deed waaruit bleek Hoe belangrijk aerosolen zijn, terwijl ze er nu zo vaag en terughoudend over doen. Zouden we echt bewust belazerd worden? Ik weet het niet meer

      Beantwoorden
    • Mark
      Mark zegt:

      Als je wilt delen hoe je precies om opheldering hebt gevraagd dan hoor ik het graag. Ben ook benieuwd wat de Nederlandse nieuwsmedia hier van vinden. Kan nu wel al zeggen dat we er niets over zullen horen.

      Doodenge praktijken dit. Totale censuur, maar omdat het ogenschijnlijk niet de overheid zelf is moeten we het allemaal maar slikken. Wat een wereld.

      Beantwoorden
      • Ted
        Ted zegt:

        Het blokkeren op een sociale-media platform gebeurt door een algoritme dat reageert op ingestuurde klachten, of soms zelfs spontaan. Het mechanisme is ondoorzichtig. Ik denk niet dat het een opzettelijke actie is van het platform zelf, maar mogelijk een actiegroepje tegen Maurice de Hond. In ieder geval een rare vorm van manipulatie.

        Beantwoorden
  16. ito
    ito zegt:

    Gisteren hadden we al de pre mortem analyse van Ernst Kuipers van wat er op ons afkomt en vandaag deze aanvullende en ondersteunende pre mortem analyse van Maurice. Maar ja , mensen kunnen niet exponentieel en outside de box denken. Niemand ziet weer de grijze neushoorn die steeds sneller (exponentieel!) op ons afkomt. Wallinga heeft nog wel eens iets gemompeld over de paradox van de preventie. Maar daar hoor je ook niets meer van. Voor het voorkomen van een nieuwe ramp worden geen Nobelprijzen uitgedeeld.

    Gaan Rutte en De Jonge vanavond hun pre mortem analyse presenteren aan het Nederlandse volk? En gaan ze Van Dissel op staande voet afserveren om een statement te maken dat de toon aan de top compleet verkeerd is? Vergeet het maar, iedereen blijft nadenken i.p.v. voordenken. En allemaal binnen what you see is all there is. Ze wilden geen extra informatie om het goede verhaal niet te verpesten zou Kahneman zeggen.

    Wat de CO2 metingen betreft permitteer ik me nog graag een technische opmerking. Een virusvrije lucht heeft een virusconcentratie van nul. Maar de CO2 meter begint op ca. 450. Voor de kalibratie vanaf nul t.b.v. een soort van mogelijke virusdeeltjes meting moet je dan 450 van elke meetwaarde aftrekken. Om een lang verhaal kort te maken, dan moet je dus al veel eerder gaan ventileren dan de risico drempels die Maurice geeft.

    Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      De nul op een CO2 meter is altijd gerelateerd aan de CO2 concentratie buiten.
      Een CO2 sensor wordt dan ook gekalibreerd aan de hand van de buitenwaarde die ook deels afhankelijk is van de luchtvervuiling waar het gebouw zich bevindt.

      Beantwoorden
  17. Robert
    Robert zegt:

    Advies v.Dissel mbt tot ventilatie in school gebouwen:
    1. Als kinderen ziek zijn of milde klachten hebben, blijven ze thuis. Dat is natuurlijk heel erg belangrijk.
    -Maar als het zo simpel zou zijn, dan waren alle virussen allang uitgeroeid, en om dit te voorkomen hebben virussen het mechanisme van pre-symptomatisch besmettelijkheid uitgevonden. En het zijn met name de 3 dagen vanaf de pre-symptomatisch besmettelijkheid tot aan de eerste ziekte verschijnselen, waarin het virus het beste kan toeslaan.

    Een Kamerlid uitte z’n zorgen over de ventilatie op scholen, waarna vDissel pinnig reageerde met de opmerking: “Ik heb u toch net laten zien dat de meeste besmettingen op familiefeesten plaatsvonden? dus waar hebben we het over? laten we dat gaan bestrijden”
    Hiermee geeft vDissel impliciet aan dat volgens hem een besmetting op een familiefeestje iets geheel anders is als een besmetting op een school, maar ze hebben zeer waarschijnlijk de zelfde oorzaak en kunnen op dezelfde wijze bestreden worden, namelijk door het verbeteren van de ventilatie!!.

    Je zou je als onderwijzer kunnen afvragen of je blind moet varen op iemand die het gepresteerd heeft om zorg personeel in verpleeghuizen zonder enige vorm van bescherming de kamers van corona patiënten op te sturen!!

    Beantwoorden
  18. Wil
    Wil zegt:

    Ik denk dat het RIVM geen nadruk op aerosols wil geven omdat dan een paniek reactie kan ontstaan , niemand meer ergens nog naar binnen durft en vervolgens de economy een volgende klap krijgt

    Beantwoorden
  19. Leon van der Zanden
    Leon van der Zanden zegt:

    Aanvullende tip: indien het ventilatiesysteem beschikt over de mogelijkheid om de recirculatie uit te zetten, dit dan direct doen. Ja, de energiekosten zullen stijgen, maar verhoudingsgewijs is dit wel de goedkoopste manier om een kostbaar drama te voorkomen.

    Beantwoorden
  20. Klaar
    Klaar zegt:

    Ik ben verbijsterd dat LinkedIn je verwijderd heeft. Op GS wordt hier ook veelvuldig melding van gemaakt. En de oproep om op LinkedIn je artikelen zoveel mogelijk delen. Net zo verbijsterd
    ben ik dat de staatsomroep jouw naam categorisch weigert te noemen. Het is jouw verdienste om dit onderwerp in de publiciteit te krijgen. Inmiddels wordt steeds duidelijker hoe de hazen in dit corrupte wereldje lopen. Dank voor al je goede werk! Ik heb inmiddels een flinke donatie gedaan.

    Beantwoorden
  21. jillis
    jillis zegt:

    De richtlijnen op de scholen omtrent ventilatie zijn ook ooit bedacht voor kleinere klassen.
    Nu proppen ze rond de 30 kinderen is een klas met een leraar(es).
    Daardoor stijgen de co-2 waardes veel sneller, kosten de scholen minder en wordt de druk op het onderwijs nog groter.

    Er zou echt geld moeten worden vrijgemaakt vanuit de overheid.
    Het bouwbesluit geeft in ieder geval handvatten om de overheid op achterstallig onderwijs te attenderen en daarmee druk te zetten.

    Beantwoorden
  22. LRB
    LRB zegt:

    Hoe worden de supermarkten eigenlijk geventileerd. Daar ben je met een aanzienlijke hoeveelheid mensen toch wel een tijd binnen. Heb aan de supermarkten hierin de buurt om informatie gevraagd maar nog geen reactie ontvangen.

    Beantwoorden
    • Daniël Mantione
      Daniël Mantione zegt:

      Dat gebeurt via het koelsysteem. Omdat het goedkoper is om lucht van binnen aan te zuigen en opnieuw te koelen lijkt me daar potentieel sprake van een probleem, maar de geluiden die ik van onder meer Maurice opvang is dat het reuze meevalt.

      Beantwoorden
    • Anke Baks
      Anke Baks zegt:

      Daar ben ik ook zeer benieuwd naar.
      Heb eerder eens gebeld naar het hoofdkantoor van Lidl, omdat ik in een filiaal merkte dat ‘het systeem’ erg hard koude lucht stond te blazen. Dit vind ik normaal al niet zo gezond.
      Maar ik kreeg geen bevredigend antwoord. De dame in kwestie bleek niets van deze materie af te weten. Wel noteerden ze al mijn gegevens en zouden ze ‘het’ doorgeven aan het betreffende filiaal. Ik ben geen steek verder.

      Beantwoorden
  23. Jaap
    Jaap zegt:

    Dit lijkt me in grote lijnen een goed advies, Maurice. Als het gaat om de adviezen/richtlijnen van onze overheid, zie ik op scholen vooral ook een ‘gedragsmatige rariteit’ ontstaan. Kinderen dicht op elkaar (dat mogen ze vooralsnog), maar personeel moet de 1,5 meter aanhouden. Ik ben docent in het VO en werkte in de Randstad op meerdere locaties: op de meeste VO-scholen wordt het voor docenten onuitvoerbaar of op zijn minst een zware extra belasting.

    Beantwoorden
  24. Rogier Rumke
    Rogier Rumke zegt:

    Beste Maurice,
    Onderstaande stelde ik op voor mijn partner die op een kantoor op de zuidas werkt op basis van wat ik zoal las o.a. via links die jij ons verstrekte. Ik wil dat graag in dit kader delen omdat ik hierin ook wijs op het gevaar dat ontstaat bij weinig activiteit in een grote ruimte. Zo was ik gisteren bij mijn fysiotherapeut waar in een grote ruimte wat lichte oefeningen worden gedaan door fitte mensen. De ruimte was zeer goed gekoeld, de ramen waren dicht. De aanwezige fysiotherapeut kon mij niet vertellen over hoe de installatie werkt. Ik voelde mij niet veilig in de ruimte. Gelukkig kon in de behandelkamer wel een raampje open maar of dat voldoende is betwijfel ik.

    Ook heb ik nu een mailwisseling met de directrice van de basisschool van mijn kinderen en met de judo school van mijn dochter. Bevredigende antwoorden op mijn vragen krijg ik niet. Ja, men is bezorgt, maar men houdt zich aan de protocollen. Ik houd mijn hart vast en vraag me af of mijn kinderen van 9 en 11 veilig naar school en sport kunnen.

    Hieronder mijn advies:

    Los van de gebruikelijke door de RIVM voorgeschreven voorzorgsmaatregelen geldt voor veiligheid in verband met de steeds meer aangetoonde weg via aerosolen dat er goed wordt gelet op de mate van ventilatie op de werkplek.

    Het gaat dan met name om plekken waar mensen langere tijd (meer dan een half uur) gezamenlijk aanwezig zijn. Het houden van anderhalve meter biedt dan op zich onvoldoende veiligheid. Het gaat zelfs niet alleen om dezelfde ruimte, maar ook om een groep van ruimtes die met elkaar in contact staan via een airconditioning systeem of openstaande deuren.

    Belangrijk is dat er voldoende verse lucht wordt aangevoerd.
    Dat kan gemeten worden met een co2 meter waarbij de norm 600 ppm niet mag worden overschreden en zelfs dan is het niet 100% veilig te noemen.

    Let wel, de norm van het RIVM (bouwbesluit) is 1000 ppm en veruit de meeste vooral oudere installaties voeldoen daar absoluut niet aan. Niet zelden omdat ze uit worden gezet wegens te veel lawaai of omdat het duurder is om meer lucht op de gewenste temperatuur te krijgen. Vandaar dat waar veel AC systemen worden gebruikt meer besmettingen voorkomen als het verschil tussen de binnen en de buitentemperatuur groter is. (Onderzoek naar vergelijkbare situaties in verschillende staten in de USA en in landen in het Midden Oosten tonen die correlatie aan)

    Er bestaan verschillende AC-systemen. De meest moderne, milieuvriendelijke zijn zodanig ingesteld dat de lucht binnen een ruimte wordt rondgepompt (gerecirculeerd) tot de grenswaarde van 1000 ppm wordt bereikt.
    Die waarde gaat omhoog doordat mensen co2 uitademen. Hoe actiever ze zijn, hoe meer co2 wordt uitgeademd, hoe fitter iemand is, hoe minder co2 iemand bij dezelfde activiteit uitademt.

    Verspreiding via aerosolen vindt vooral plaats in relatief stilstaande lucht, of circulerende lucht gedurende langere tijd. Als de luchtvochtigheid hoog is (relatieve luchtvochtigheid bij 20 C boven de 50%, de absolute luchtvochtigheid boven de 8g/m2 dan kan het virus geen kwaad omdat aerosolen dan omlaag vallen (zwaar worden door het vocht) en onschadelijk worden. In de meeste kantoren wordt die norm niet gehaald. De lucht is juist (vaak te) droog omdat er dan minder verse (koele) lucht hoeft te worden toegevoegd voor een comfortabel gevoel. Hoe hoger de luchtvochtigheid, hoe moeilijker je lichaamswarmte kwijtraakt – hoe meer luchtverplaatsing, hoe makkelijker je lichaamswarmte kwijtraakt. Dus, hoe hoger de luchtvochtigheid, hoe meer er geventileerd moet worden. Het aanhouden van een hogere luchtvochtigheid is dus duurder, minder energievriendelijk.

    Als je met weinig mensen aanwezig bent binnen een ruimte waar ramen en deuren niet open kunnen (geen verse buitenlucht) en er een moderne AC is die in alle opzichten aan het bouwbesluit voldoet dan kan het lang duren voor de grenswaarde van 1000 ppm wordt bereikt, zeker als het om relatief fitte mensen gaat in een grote ruimte, die rustig zitten te werken.
    Mocht er iemand besmet zijn die uren achter elkaar op kantoor is terwijl er weinig anderen zijn dan is de kans dat die weinigen besmet raken dus juist groter! Er wordt dan veel minder verse buitenlucht bijgevoegd.

    De enige remedie is te zorgen dat de AC altijd en uitsluitend verse buitenlucht aanzuigt en alle binnenlucht verwijdert uit de ruimte.
    Dat kan alleen goed gebeuren bij een Top-Down systeem. Verse lucht van boven, afgevoerde lucht door roosters bij de plinten. De veel voorkomende (oudere) plafond installaties drukken de ongebruikte lucht als het ware omlaag en verversen dus niet continue alle lucht.

    Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      Als de ventilatie met CO2 sensor werkt wil niet zeggen dat er geen ventilatie is als er maar enkele personen aanwezig zijn. Normaal wordt er een minimum hoeveelheid ingesteld.
      Wel mogelijk is dat als er niemand aanwezig is dat de ventilatie afgezet wordt, dan moet de regeling zo zijn dat de ventilatie past stop bij een voldoende laag CO2 niveau.

      Beantwoorden
  25. jillis
    jillis zegt:

    Regels overheid:
    We streven naar een school als ‘veilige zone’ voor leerlingen en medewerkers. De basis voor dit kwaliteitsplan is het protocol van de PO-raad. Daarnaast zijn het RIVM/GGD-advies, de afspraken op bestuursniveau en de afspraken op schoolniveau (directie, IB, Leerkrachten en MR) leidend. Wij proberen daar zo min mogelijk vanaf te wijken. Vanuit het kabinetsbesluit zijn regels van toepassing op de scholen in het basisonderwijs, die wij zullen volgen: 1. Alle leerlingen gaan vanaf 8 juni 2020 volledig naar school. 2. Tussen leerlingen hoeft geen 1,5 meter afstand bewaard te worden. 3. Tussen personeelsleden en leerling hoeft geen 1,5 meter afstand bewaard te worden. 4. Tussen personeelsleden onderling moet 1,5 meter afstand bewaard worden, tenzij nabij contact voor de werkzaamheden noodzakelijk is. 5. Ouder(s)/verzorger(s) komen in principe niet op het schoolplein of in de school, tenzij dit anders is afgesproken. 6. De school zorgt ervoor dat leerlingen vaak hun handen wassen. 7. Buitenspelen onder schooltijd mag weer met alle kinderen samen. 8. Na school gaan alle leerlingen direct naar huis of naar de BSO.
    Aanpak organisatie en aanbod algemeen Het Kofschip heeft beide locaties dagelijks open, gedurende gespreide aangepaste schooltijden, tot er nieuwe maatregelen en protocollen zijn.
    Regels na vakantie in het buitenland Ouders, onderwijspersoneel en leerlingen kunnen net als iedereen in Nederland na een vakantie in het buitenland het dringende advies krijgen 14 dagen in thuisquarantaine te gaan bij terugkomst. Als dit advies geldt voor terugkomst uit een land, dat staat dit in het reisadvies van dat land van het ministerie van Buitenlandse Zaken (BZ), dan geldt het dringende advies voor thuisquarantaine voor u na een vakantie in het desbetreffende land. U mag dan niet op school of op/naast het schoolplein komen. Kinderen van 4 tot en met 12 jaar mogen wel naar school, de kinderopvang, buitenschoolse opvang en meedoen met sportactiviteiten. Zij blijven thuis bij gezondheidsklachten.
    Ventileren en zomerhitte Het ventileren van onze oude gebouwen is lastig. Met name op de onderbouw is het ramen en deuren tegen elkaar open te zetten vaak niet mogelijk. Verder lopen de temperaturen door het enkel glas in beide gebouwen snel op. Wij zetten in ieder geval tijdens de pauzes en voor, tussen en na schooltijd de ramen en deuren zoveel mogelijk open. Verder vermijden wij op advies van de RIVM in ieder geval tijdens schooltijden luchtstromen van persoon naar persoon door (zwenk)ventilatoren in de groepsruimtes, klaslokalen en personeelsruimtes. Dit betekent dat wij bij tropische temperaturen niet verantwoord kunnen werken. In de lokalen en groepsruimtes worden thermometers geplaatst. Indien zij 28 graden of meer aangeven, zal de betreffende groep naar buiten gaan. Indien de temperatuur in het lokaal niet daalt, zullen ouders ingelicht worden en zal de groep en leerkracht vervolgens naar huis gestuurd worden. Wij zijn in overleg met bestuur en gemeente om tot een passende oplossing te komen voor dit probleem.

    Beantwoorden
  26. Gijs van der Veur
    Gijs van der Veur zegt:

    N.a.v. de oproep van de vorige reageerder heb ik onderstaande mail aan LinkedIn geschreven, maar ik zie op het platform nergens een mogelijkheid om als niet-lid van LinkedIn een vraag te stellen. Weet iemand hoe je dat moet doen?

    Geachte LinkedIn-medewerker,

    Onlangs las ik op de website van Maurice de Hond dat u hem van uw platform heeft verwijderd. Ik vroeg mij af wat daarvan de reden is en of een en ander te maken heeft met zijn stellingname ten aanzien van Covid19.

    Persoonlijk zou het mij ten zeerste verontrusten indien een platform als het uwe zich in zijn dienstverlening laat leiden door de opvattingen van zijn gebruikers. Die bemoeienis valt ’s mijns inziens buiten uw ‘jurisdictie’. De NS vervoeren ook niet alleen maar reizigers die de ‘juiste’ mening aanhangen. Moeten gebruikers met afwijkende opvattingen inzake religie, gezondheid, staatsinrichting etc. zich nu ook voorbereiden op een royement?

    Persoonlijk ben ik erg gelukkig met het feit dat Maurice de Hond de moed kan opbrengen om een ander geluid te laten horen in het coronadiscours. Een geluid dat overigens steeds meer weerklank vindt in binnen- en buitenland. Ik kan mij voorstellen dat bijna al uw klanten op LinkedIn een breed scala aan professionals hopen aan te treffen met uiteenlopende vaardigheden en opvattingen. Dat zou in ieder geval wel mijn reden zijn om een platform als het uwe te raadplegen. Een voorselectie op basis van politieke correctheid en persoonlijke opvattingen zou uw platform voor mij diskwalificeren.

    Ik hoop dat u de moeite wilt nemen mijn vraag te beantwoorden. U zou zich er gemakkelijk vanaf kunnen maken door te zeggen dat u geen uitspraken kunt doen over (ex-)gebruikers. In dat geval hoop ik dat u in algemene bewoordingen kunt zeggen of de wijze waarop gebruikers zich uitlaten over Covid19 een reden kan zijn voor uitsluiting.

    Ik hoop van u te horen.

    Met vriendelijke groeten,

    Gijs van der Veur

    Docent en journalist

    Beantwoorden
  27. Piet123
    Piet123 zegt:

    Het ontkennen van aerosolen blijft hardnekkig. Op de een of andere manier, moet het RIVM er baat bij hebben om dat te doen. Ik kan me alleen geen knappe reden bedenken waarom. Iemand suggesties?

    Beantwoorden
    • PieterV
      PieterV zegt:

      Nou Piet 123.
      Kwam ergens op internet tegen dat de broer van Hugo op hetRadboudumc werkt als wetenschappelijk onderzoeker.
      Dit schijnt dan weer gesponsord te worden door Bill Gates (ook zo’n eng mannetje)
      En als je dan ook nog een foto tegenkomt van lachebekje Rutte die met een grote glimlach de hand schud van dit engertje…..
      Nederland heeft samen met 3 andere landen voor 750 miljoen euro aan vaccinaties bestelt.
      Zelf ben ik niet zo’n complotdenker maar die Bill Gates…….

      Beantwoorden
    • HansV
      HansV zegt:

      Een interessant onderzoek dat de trends lijkt te bevestigen:
      – hoe ouder het kind, hoe groter de kans om besmet te raken
      – besmettelijkheid van kinderen is lager dan die van ouderen (maar kan wel toenemen met de leeftijd).

      De besmettingen in huis zijn meestal van de vorm:
      1. ouder besmet kind
      2. ouder kind besmet jonger kind
      Omgekeerd zou het ook kunnen, maar komt minder voor omdat hoe jonger hoe minder besmettelijk.

      De besmettingen in een klas kunnen zijn:
      3. leraar besmet kind
      4. kind besmet ander kind

      (3) komt minder vaak voor dan (1), want de gemiddelde afstand resp. contactduur tussen leraar en kind is groter resp. kleiner dan tussen ouder en kind in de thuissituatie.

      (4) komt minder vaak voor dan (2) omdat geldt hoe jonger hoe minder besmettelijk en de leerlingen in één klas van dezelfde leeftijd zijn.

      Vriendelijke groet, Hans

      Beantwoorden
  28. Martijn
    Martijn zegt:

    Vorige week aan de GGD gevraagd of de school voldoet aan de ventilatie eisen.
    Antwoord : niet onze verantwoordelijkheid.
    De gemeente toetst aan het bouwbesluit tijdens de aanvraag van een bouwvergunningen. Ga maar naar school of gemeente toe.

    Niemand wil verantwoordelijkheid.
    Iedereen wil afschuiven of verschuilen achter een ander.
    Welkom bij de overheid.

    Beantwoorden
  29. Marco
    Marco zegt:

    Dank weer voor dit stuk!
    Ik zat zojuist op een terras en opeens ging er een vernevelingssysteem aan (tegen de hitte). Ik ben na een paar minuten weggegaan omdat ik begon te twijfelen of dit corona technisch wel een goede plek is. Zorgt verneveling voor juist goede omstandigheden op een open terras of juist niet (slaan de aerosolen neer?) Weet iemand dit?

    Beantwoorden
  30. marc
    marc zegt:

    Goed ventileren is een wetenschap, zij hangt nauw samen met “how the world turns” en de fysica van een gebouw. In Nederland voldoen de gebouwen aan een minimale bouweis, in de praktijk blijkt dit meestal onvoldoende te zijn. Verandering in gebruik of functie van een gebouw zijn meestal de oorzaak dat de ventilatie niet meer voldoende is. Neem bijv. de scholen en hun overvolle klaslokalen, het CO2-gehalte ligt daar dikwijls op 7000 ppm terwijl dit niet hoger mag zijn dan 1200 ppm, zelf hou ik altijd de geurgrens aan van 900 ppm. Op werkplekken wordt dikwijls 5000 ppm gemeten, in bioscopen en theaters liggen de waarden tussen de 7000 en 9000 ppm.
    Er is dus nog veel werk te verrichten. Met name nu, het coronatijdperk, is goede ventilatie belangrijk. Maar je kan niet oplopend onbeperkt ventileren je bereikt dan weer een averechts effect, een te droge lucht waardoor aerosols zich alsnog ongehinderd door het gebouw kunnen verspreiden. Een te lage RV is niet goed en een te hoge RV is ook niet goed.
    Bekende bouwfysische problemen zijn de zogenaamde koudebruggen, condens en in samenhang daarmee ziekteverwekkende schimmels en bacteriien.

    Beantwoorden
  31. Rolf roks
    Rolf roks zegt:

    Probleem van slechte ventilatie is mede doordat gebouwen steeds groener moeten worden. In de nieuwe gebouwen kan tegenwoordig geen raam meer open, want de totale luchtcirculatie is geautomatiseerd en vooral geijkt op zo min mogelijk energie verlies. Energie besparen staat hoger op de agenda dan luchtkwaliteit. Gezondheid moet nog altijd op 1. Een gebouw waar geen raam meer open kan is idioot. Verander dit in het bouwbesluit.

    Beantwoorden
  32. HW
    HW zegt:

    Vandaag in Vlaanderen beslist: er geldt wel een mondmaskerplicht in de klas voor iedereen vanaf 12 jaar, tijdens pauzes of sportactiviteiten mogen de maskers af.
    Geen woord over ventilatie … nooit van gehoord?

    Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      Ze moeten zelfs hun boterhammen in de klas opeten zodat ze nog langer in een potentieel gevaarlijke ruimte moeten zitten.
      Zoals ik al zij, hecht geen waarde aan de woorden van Van Ranst.

      Beantwoorden
  33. Robert
    Robert zegt:

    Het is werkelijk te triest 😔 voor woorden dat een land als Nederland die regelmatig andere landen de maat neemt inzake de vrijheid van meningsuiting, zich meent te moeten verlagen tot DDR methoden om Maurice de Hond de mond te snoeren door hem van Linkedin te laten verwijderen en ik begin me af te vragen wat nu de volgende stap van de regering zou kunnen zijn, gaan ze hem arresteren en lijfstraffen 😨 toepassen misschien??

    Maar wat doet Maurice de Hond nou helemaal verkeerd?? Is het dan zo erg om beslissingen van de regering kritisch te beschouwen en hierover vragen te stellen aan de betreffende instanties?? Het controleren van de regering is een burgerrecht die hierin vertegenwoordigd wordt door de 2e kamer, maar door het systeem van debatteren in de 2e kamer, waarbij Kamerleden maar zeer beperkt de gelegenheid krijgen om vragen te stellen, is het voor de regering vrij eenvoudig om Kamerleden arrogant ter zijde te schuiven en gewoon hun goddelijke gang te gaan.

    Maar we leven in een tijd waarin bezorgde burgers, die zien dat de controlerende taak niet uitgeoefend kan worden, ook een andere mogelijkheid hebben om de regering te controleren en die loopt via sociale media,zoals dit blog bijvoorbeeld. En in dat verband heb ik slecht nieuws voor de regering, want dit is de eerste keer dat burgers op deze wijze de regering controleren(en in dat opzicht zijn we hier dus geschiedenis aan het schrijven), maar we hebben de smaak te pakken en in de nabije toekomst zal dit steeds vaker gaan gebeuren ook op andere onderwerpen en uiteindelijk zal deze manier van controleren, de vertegenwoordigde democratie vervangen. Politici zullen dit proces niet kunnen tegenhouden met rare akties zoals nu met Maurice de Hond. Wat Politici beter kunnen doen is zich afvragen welke rol ze zouden kunnen spelen in de internet democratie.

    Maar voor nu roep ik alle 2e Kamerleden op om bij de eerstvolgende gelegenheid aan de regering te vragen waarom Maurice de Hond van Linkedin verwijderd is, en met name vraag ik dit aan Pieter Omzigt, omdat hij wel enige autoriteit heeft en hij hiermee de gelegenheid krijgt om de schande 😔 met de stemming inzake de lonen in de zorg, die door het CDA veroorzaakt is enigszins kan goedmaken!!.

    Beantwoorden
  34. René
    René zegt:

    CO2 meting alleen lijkt mij geen goed idee. Stel: er zitten vier personen in een redelijk grote ruimte waar de lucht gerecirculeerd wordt. Eén daarvan is besmettelijk. CO2 gehalte zal nauwelijks meetbaar toenemen, terwijl er een grote kans is dat de andere drie besmet worden. Nog afgezien dat veel CO2 meters veel te onnauwkeurig zijn in dit lage meetbereik. Ze zijn vaak bedoeld om bij gevaarlijke CO2 concentraties te alarmeren en niet in staat om dit soort relatief lage concentraties nauwkeurig te meten! Vergelijk het met een personenweegschaal: prima in staat om het gewicht van een persoon te meten, maar niet in staat om een onsje ham af te wegen.

    Beantwoorden
    • Robert
      Robert zegt:

      Je hebt gelijk Rene, een hoog CO2 gehalte hoeft niet te betekenen dat er besmettingsgevaar is en omgekeerd hoeft een laag CO2 gehalte niet te betekenen dat er geen besmettingsgevaar is!! Voeg daaraan toe dat deze meters niet nauwkeurig zijn in het gewenste meetbereik, dan moeten we ons wel afvragen of een CO2 meter wel de functie van kanarie in de kolenmijn kan hebben!!

      Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      Een CO2 sensor heeft een nauwkeurigheid van 40 ppm en 3% en een responsietijd van 1 minuut. Dat is ruim voldoende om de ventilatie te regelen.
      In een grote ruimte worden de aerosols verdeeld over het volume door de recyclagelucht zodat de kans op besmettingen laag blijft. Er zal ook altijd een gedeelte verse lucht aangevoerd worden.

      Beantwoorden
  35. HansV
    HansV zegt:

    Vanavond een stukje gezien over een protocol Ventilatie (x3) dat opgesteld zou zijn door het bureau Ruimte-OK. Het protocol is hier te downloaden:

    https://www.vo-raad.nl/nieuws/handreiking-coronavirus-en-het-gebruik-van-ventilatie-verwarming-en-koeling-op-scholen-beschikbaar

    Stuk is gebaseerd op het ventilatie-protocol van het RIVM, ik vraag me dan toch af, doen we dan genoeg?

    Verder vanavond in de Volkskrant:
    https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/hoe-kan-het-dat-we-ons-weer-door-het-virus-laten-overvallen~b78d3c44

    Het stuk hekelt de maatregelen die we nemen om voorbereid te zijn op de nieuwe Golf, o.a. Minister de Jonge die niet al zijn ingekomen stukken leest, behalve als passages zijn gemarkeerd of omcirkeld.

    Overigens wordt in het stuk ook de seizoensinvloed ontkend. De WHO had er al voor gewaarschuwd om daar niet in te geloven werd vermeld. Prima, dan wordt het dus echt wachten op een Russisch vaccin, dat bij de dochter van opperviroloog Vladimir Poetin van het Russisch Instituut Voor Manipulatie (RIVM) zelfs werkt als een medicijn (van 38 graden koorts terug naar 37), proficiat!

    En een ferme opsteker dat we het economisch veel minder slecht doen dan onze buurlanden (al gaat de cultuursector wel 37% achteruit). Al die ontslagen werknemers kunnen door de regering worden tewerkgesteld in banen die nuttig zijn voor de samenleving, hebben we eindelijk die vacatures vervuld!

    Vriendelijke groet, Hans

    Beantwoorden
  36. Aart
    Aart zegt:

    Het interview met biochemicus drs. Mario Ortiz Buijsse is al een paar keer vermeld hier. Toch nog een keer de link want o zo belangrijk voor het besef:
    https://www.cafeweltschmerz.nl/diederik-gommers-is-het-eens-de-covid-19-pcr-test-zegt-niets/

    Beslist ook deze video column van Pierre Capel bekijken en beluisteren:
    https://www.cafeweltschmerz.nl/is-het-een-grote-misleiding-van-het-rivm-pierre-capel-column/

    Quote uit dat interview;
    “Zo leer je dat er al circa 3100 artikelen gepubliceerd zijn over de transmissie via aerosols. En zo vind je ook zonder enige moeite het artikel dat door het RIVM zelf gepubliceerd is in 2010. Hieruit volgt dat toen al bekend was bij het RIVM dat verspreiding via aerosols 20 maal groter is dan via druppels.”
    Unquote

    Het door RIVM in 2010(!) geschreven artikel over transmissie via aerosolen versus druppels vind je hier:
    https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1755436510000605?via%3Dihub
    Straks verwijt RIVM Maurice de Hond nog van plagiaat :-) :-) .

    Vanaf 24:15 hoe in de wereld is het mogelijk dat men in 1 grafiek zowel appels als peren vermeldt? Eerst zieken/doden, nu ineens besmettingen? Een gotspe.

    Beantwoorden
  37. Mark
    Mark zegt:

    Als we het dan toch over 1984 hebben Maurice, hier een quote van George Orwell:

    “TRUTH – It’s the New Hate Speech: “During times of universal deceit, telling the truth becomes a revolutionary act” – George Orwell”

    Deze gaat in elk geval op mijn LinkedIn als morele steun!

    Beantwoorden
  38. Rob Flink
    Rob Flink zegt:

    Beste Maurice,

    Nu wil ik zeker geen kritiek geven op je werk maar als installateur hanteren ik altijd het volgende.
    Ventilatie van woningen is maar 1/3 van het verhaal.
    Het zijn altijd drie factoren om rekening mee te houden.
    Isolatie, condensatie en ventilatie
    Je kan nog zo goed ventileren, maar met hoge isolatie krijg je altijd ergens condens.
    Nu zijn de ventilatie-eisen wel verhoogd in het nieuwe bouwbesluit, maar de isolatie-eisen ook.
    En dat zien wij dan ook dagelijks terug in de praktijk.
    Vele klachten over nieuwbouwwoningen over vocht, zilvervisjes en zwarte aanslag (condens) op wanden en muren.
    Vooral bij stuc spuitwerk goed zichtbaar, (die bobbeltjes muren en plafonds voor wie dat niet weet).
    Daarnaast de WTW (warmte terugwin units) die dan geïnstalleerd zijn, zien we altijd veel aanslag en schimmels in deze toestellen.
    Hoewel deze gescheiden lucht van buiennaar binnen en van binnen naar buiten, warmte terugvoeren de woningen in, zijn deze toestellen zeker niet intern luchtdicht te noemen.
    Kortom er zijn dus altijd “lekken’ zodat een klein deel van de afgezogen lucht wederom de woning in kan komen.
    En we zien natuurlijk ook heel vaak dat deze units, zelden of nooit goed schoongemaakt worden en of filters vervangen worden.
    Ik zie zelf dan ook geen enkel toegevoegde waarde aan de WTW units.
    Ja, ze winnen de warmte terug van de afgevoerde lucht, maar daar draaien dan wel twee ventilatoren voor en deze woningen zijn potdicht geïsoleerd.
    Sterker, die WTW units worden juist geïnstalleerd om aan de strenge isolatie eisen te kunnen voldoen.
    En nog erger zijn de CO2 gestuurde ventilatie systemen, ook zo mooi in het nieuwe bouwbesluit.
    Als de stroom uitvalt dan vergiftig je, je zelf met je eigen adem.

    Kortom in (over) geïsoleerde woningen, en dat zijn in mijn ogen alle gebouwen die gebouwd zijn middels het nieuwe bouwbesluit, zijn heel vaak vochtproblemen.
    En daarnaast vaak klachten over hoofdpijn, grieperig, snotneuzen, duizeligheid en vermoeidheid.

    Om een lang verhaal kort te maken.
    Ventilatie staat altijd in relatie met isolatie en daaruit de luchtvochtigheid.
    Uit onze ervaringen blijkt dat je vaak beter af bent in een oude slecht geïsoleerde woning ongeacht of dat deze mechanisch geventileerd wordt.
    Totdat zo’n woning sterk geïsoleerd wordt, dan begint het gedonder zeker met in geblaasde spouwisolatie vlokken.
    Zo ook bij later geïsoleerde oude scholen.
    Daaruit denk ik dat de luchtvochtigheid net zo belangrijk is als de ventilatie om het Corona, of andere huis tuin en keuken griepjes, uit te bannen.
    Dus niet alleen de ventilatie systemen moeten worden nagezien ook die zwaar overdreven isolatie drang moet eens gestopt worden.
    Ga door met je goede werk Maurice, we hebben je zwaar nodig in deze Corona gekte.

    Groeten,
    Rob Flink

    Beantwoorden
  39. Herman Steigstra
    Herman Steigstra zegt:

    Wat lees ik nu in het AD: een uitspraak van immunoloog Ger Rijkers:
    “Haal een griepprik. In het najaar en de winter vechten meerdere virussen om voorrang. Corona komt daar nu als nieuwkomer bij. Geen goed voorteken”
    Dus we moeten een griepprik halen om bestaande virussen voorrang te geven op corona!!!!
    En omgekeerd: als we gevaccineerd worden tegen corona, krijgen andere virussen voorrang!!! Dat lijkt de veronderstelling dat mensen die een griepprik halen de griep (een andere griep dan verwacht) eerder krijgen.

    Beantwoorden
    • Robert
      Robert zegt:

      Herman,
      Eigenlijk moet je het zo zien, als je geen corona wil hebben, dan moet je je niet laten vaccineren tegen de griep, want dan krijg je de griep en vist corona achter het net. Wel jammer voor Ger Rijkers want zo wordt hij nooit Rijk!! 😉

      Beantwoorden
    • HansV
      HansV zegt:

      Ik las laatst ergens dat de griep epidemie afgelopen winter slechts drie weken duurde (normaal 15-17 weken) en abrupt afliep toen Corona zijn intrede deed.

      Nu vraag ik mij af of er mensen zijn de afgelopen winter én de griep én Covid-19 na elkaar hebben gehad. Het lijkt erop dat als je één van de twee hebt gehad, de andere krijgen (veel?) minder vaak voorkomt. Dat is ook wat Ger Rijkers suggereert.

      Wat natuurlijk ook nog zou kunnen is dat vele Covid patiënten ook tegelijk de griep hadden. Volgens mij wordt je niet getest op griep, maar gediagnosticeerd aan de hand van de verschijnselen en die zijn bij griep vergelijkbaar als bij Covid, dus het onderscheid kan je op grond van de verschijnselen niet maken. Maar ja, als mensen positief op de PCR-test reageren dan is het Covid en “natuurlijk” niets anders dan dat.?!? Ga je dan dood “aan” Corona of “met”?

      Vriendelijke groet, Hans

      Beantwoorden
  40. Klaas
    Klaas zegt:

    In dit artikel van het RIVM uit 2010 (zie https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1755436510000605?via%3Dihub) staat bovendien:

    “Distinction is made between aerosol and intranasal inoculation. The results indicate high infectivity either way but intranasal inoculation leads to about 20 times lower infectivity than when the virus is delivered in an inhalable aerosol.”

    en

    “The advantage of sedimenting droplet carrying a higher virus load is compensated by their smaller chance of contact combined with the lower infectivity of the upper respiratory tract inoculation. Similarly, the more efficient inoculation of small aerosol particles is compensated by their smaller virus content. For example, outdoor aerosol transmission is not likely due to dilution and dispersion by ambient windspeeds and turbulence, whereas in closed environments, particularly with low ventilation, aerosol transmission is more likely.”

    Maw: de kans om zieker te worden is iets hoger bij grote druppels vanwege meer virale lading (staat ook in het artikel). Maar de kans om besmet te worden is hoger bij aerosolen omdat de infectiviteit van de aerosolen hoger is. Hier stippen ze ook aan dat in binnenruimtes met slechte ventilatie de kans op aerosol overdracht vergroot en dus impliceren ze goede ventilatie.

    Ook het argument van vlugge Japie: “aerosol transmissie is klein want anders hadden we uitbraken in ziekenhuizen gezien die we nu niet hebben gezien” gaat totaal niet op. Juist in het ziekenhuis is er constant en altijd wel voldoende ventilatie, juist ivm besmettingsgevaar en gezondheid vd patienten.

    Dus middels het eigen onderzoek van het RIVM dat nota bene al uit 2010 stamt kun je hun eigen beweringen omtrent de verspreiding van corona in 2020 (10 jaar later dus) al totaal van tafel vegen.

    Intussen ben ik ook bij iedereen in mijn omgeving het belang van goede ventilatie aan het aankaarten. Daarom zou ik zeggen tegen iedereen: kaart het belang van ventilatie aan bij iedereen in je omgeving (ondernemers met bedrijf of wie dan ook) en vertel hen dit ook weer door te geven aan iedereen in hun omgeving. Op die manier komen we het najaar zonder al te veel kleerscheuren door en zal eind vh jaar of begin 2021 het moment zijn dat we weer terug kunnen naar het oude normaal zoals het was en het altijd zal blijven.

    Beantwoorden
  41. Eef
    Eef zegt:

    Los van alle discussie over de besmettingsoorzaken, hoe is het toch mogelijk dat de hele wereld zich kennelijk laat blijven chanteren / oplichten door overheden die dit virusje blijven voorstellen als builenpest-meets-ebola, terwijl de cijfers qua morbiditeit en mortaliteit nauwelijks afwijken van de van de doodnormale influenza? Wat zit hier achter?

    Beantwoorden
    • Hans
      Hans zegt:

      Het gaat niet alleen om mortaliteit, maar om morbiditeit. Iedereen heeft toch gezien dat de ic’s vol lagen in april, waardoor er voor Henk en Ingrid geen plek is als ze tegen een boom rijden of andere pech in het leven hebben…

      Beantwoorden
  42. Chris Coppens
    Chris Coppens zegt:

    Beste Maurice, CO2 meten is de juiste niet de meetmethode om het virus weg te ventileren. Hoe minder mensen in een ruimte, hoe minder CO2, hoe minder er geventileerd gaat worden. En dat willen we niet.. We willen een ruim ventilatieniveau om het virus te bestrijden. De uitgeademde lucht van 1 potentieel besmetteljjk persoon moet worden afgevoerd. Ik denk dat er een wettelijk minimum niveau moet worden vastgesteld om de lucht in een ruimte te verversen. bijv 30x de inhoud van een lokaal per uur. Zoals in een vliegtuig? In ieder geval veel meer dan nu in de bouwbesluiten, (nieuw of oud) is opgenomen. Die gaan immers uit van CO2.
    Ik ben het dus met Rene eens die hier boven ook een reactie plaatste.

    Beantwoorden
    • Stefan
      Stefan zegt:

      Als je met 1 i.pv. 100 personen in een ruimte zit is idd de CO2 concentratie veel lager. Maar de kans dat je besmet is ook 100x lager. De CO2 concentratie zegt dus toch wel iets over de kans besmet te raken!

      Beantwoorden
  43. Chris Coppens
    Chris Coppens zegt:

    Beste Maurice, CO2 meten is niet de juiste meetmethode om het virus weg te ventileren. Hoe minder mensen in een ruimte, hoe minder CO2, hoe minder er geventileerd gaat worden. En dat willen we niet.. We willen een ruim ventilatieniveau om het virus te bestrijden. De uitgeademde lucht van 1 potentieel besmetteljjk persoon moet worden afgevoerd. Ik denk dat er een wettelijk minimum niveau moet worden vastgesteld om de lucht in een ruimte te verversen. bijv 30x de inhoud van een lokaal per uur. Zoals in een vliegtuig? In ieder geval veel meer dan nu in de bouwbesluiten, (nieuw of oud) is opgenomen. Die gaan immers uit van CO2.
    Ik ben het dus met Rene eens die hier boven ook een reactie plaatste.

    Beantwoorden
    • Peter V
      Peter V zegt:

      30 maal inhoud lokaal per uur.
      U heeft duidelijk weinig besef van wat dat inhoud qua grootte van de installatie en energieverbruik.
      In een industriële warme keuken is het 20X en in een bakkerij 30X als voorbeeld.

      Beantwoorden
    • Pieter
      Pieter zegt:

      Ik denk dat je Maurice verkeerd heb begrepen. In andere blogs heeft Maurice erop gewezen dat er beperkingen zijn aan het meten van CO2. Maar het is welo iets waar we op korte termijn in ieder geval iets mee kunnen, hoe imperfect ook. Ondertussen kunnen we op zoek naar betere manieren op Covid via ventilatie onder controle te krijgen.

      Beantwoorden
  44. Anna
    Anna zegt:

    De school van onze jongeren heeft goed in beeld welk systeem aanwezig is qua ventilatie. Deze gebruikt alleen lucht van buiten dus geen gesloten circulatie. Verder gaan ze de ramen en deuren open zetten, iets waar jongeren zelf ook op kunnen letten.
    Ik heb navraag hierover specifiek bij de school navraag gedaan. Ik adviseer dit iedere ouder om te doen. Vraag gericht naar welk systeem wordt gebruikt in het gebouw waar je kind/jongere lange tijd achter elkaar zal zijn.

    De overheid spreekt jongeren dat zij zich onvoorzichtig gedragen. Dit is niet van toepassing op de grootste groep maar op slechts een klein deel van de jongeren. Als straks door de scholen toch meer besmettingen via de jongeren gaan onstaan, zijn de jongeren dus ook de schuldigen.
    Een hele generatie wordt hiermee als veroorzaker en schuldig weggezet. Terwijl de werkelijkheid anders is. Zo wordt ook de komende generatie indirect al hard geraakt. Niet door het virus zelf, maar door de onjuiste bejegening en veroordeling overheidswege.

    Bemoedigen en mogelijkheden aanreiken zal hen meer motiveren en helpen groeien tot volwassenen die verantwoordelijkheid kunnen dragen. Misschien nog eens interessant om dit proces vanuit pedagogisch oogpunt voor het voetlicht te brengen.

    Maurice, bdankt voor je/jullie onderzoek en heldere info!!

    Anna

    Beantwoorden
  45. cor
    cor zegt:

    Rob Flink, interessant verhaal,omdat het praktijk is, maar ik snap het niet helemaal t.a.v het Aerololesbesmetting probleem. ik zou wel eens jou praktijk ervaring willen voorleggen aan Fhami Yigit de ventilatie expert die Maurice ook van informatie heeft voorzien. ik heb deze man een aantal keren aan het woord gehoord bij Vincent Evers, kwam op mij zeer ervaren en deskundig op mij over.

    Beantwoorden
  46. Wil
    Wil zegt:

    Toch is een aerogene verspreiding van Corona niet de belangrijkste route want de meeste menseN die nu verkouden zijn hebben het Rhinovirus dat zich wel via de lucht verspreidt. Anders zouden beiden virussen gelijk opgaan en dat is niet zo

    Beantwoorden
    • Carlo
      Carlo zegt:

      Mijn inziens is dat dus júist een bevestiging. Vandaar dat er zoveel positieve PCR-testresultaten zijn. Geen Covid maar wél Rhino die met een grote waarschijnlijkheid ook positieve uitslag geeft bij de test.

      Beantwoorden
  47. Marco Vonk
    Marco Vonk zegt:

    Ik heb zojuist mijn premium account linked in opgezegd en mijn 940 contacten goeie dag gezwaaid.
    Deze vorm van censuur pik ik niet.
    Ga door Maurice!

    Beantwoorden
  48. Ton
    Ton zegt:

    De Franse Hoge Raad voor de volksgezondheid (HCSP, Franse RIVM) heeft gisteren 14-08-2020 een rapport uitgebracht met een update van de kennis over de overdracht van het virus via aerosolen dat hier te vinden is:

    https://www.hcsp.fr/Explore.cgi/avisrapportsdomaine?clefr=894

    Over het rapport wordt op deze website vermeld dat:

    Het geeft een overzicht van de beschikbare kennis over de respiratoire uitscheiding van het virus, evenals de modelstudies en experimenten die zijn uitgevoerd op het gebied van overdracht via de lucht. De studie van de publicaties die de verontreinigingen beschrijven die zich hebben voorgedaan in gesloten openbare ruimtes (restaurants, bussen, cruiseschepen, koorrepetities, enz.) en bepaalde professionele omgevingen (slachthuizen, enz.), onthult drie voorwaarden die gunstig zijn voor de overdracht van virus: ventilatie- en luchtstroomomstandigheden, die van de atmosfeer (lage temperatuur, luchtvochtigheid) evenals de fysieke activiteiten en inspanningen die in deze ruimtes worden beoefend.

    Beantwoorden
  49. Dirk
    Dirk zegt:

    Op welke basis stelt u de CO2 bovengrens op 950-1250ppm?
    De bestaande arbeidsregelgeving stelt nu al een richtwaarde van 1000ppm CO2 voor met een maximum van 1200ppm voor goede luchtkwaliteit op de werkvloer.

    Welk aangetoond verband is er tussen CO2 gehalte in de lucht en de hoeveelhies virus in de aerosolen in een ruimte?

    CO2 is zwaarder dan lucht, en zal zich anders gedragen in een kamer dan aerosolen, op welke hoogte dienen we de concentratie te meten?

    Is er geen groter gevaar op besmetting bij een langdurige blootstelling aan bv 900ppm dan bij een kortstondige bloostelling aan 1250ppm?

    Beantwoorden
  50. Gerald
    Gerald zegt:

    Ik zou graag zien dat de setting van de RIVM en GGD briefing aan de Tweede Kamer democratisch wordt bepaald door de aanwezigen: hetzij op 2 meter afstand binnen in de zaal met ventilatie uit en ramen en deuren dicht. Of in de buitenlucht op 1 meter afstand. 2 uur lang. Ben benieuwd wat deze goed geinformeerde groep dan echt kiest voor zichzelf (ipv voor anderen)

    Beantwoorden
  51. Chris Meijerink
    Chris Meijerink zegt:

    Zo vreemd,,,GGD Rotterdam-Rijnmond denkt dat kleine virusdeeltjes in het ventilatiesysteem niet besmettelijk zijn.Waarom de virus deeltjes uit de PCR-test dan wel?

    Beantwoorden
  52. marco
    marco zegt:

    als de lucht gerecirculeerd wordt, loopt CO2 waarde op. Ook de hoeveelheid virus in de lucht zal dan toenemen. Daarom is het juist een goede meetmethode om te weten of de lucht daadwerkelijk ververst wordt, of dat de lucht hergebruikt wordt, hetgeen ons juist aan het gevaar van besmetting blootstelt. Zo heb ik het althans begrepen.

    Beantwoorden
    • Chris Coppens
      Chris Coppens zegt:

      Co2 kan lage waardes laten zien omdat er weinig mensen aanwezig zijn. En tegelijk kunnen er veel virussen in de lucht hangen omdat 1 persoon besmettelijk is. Daarom moet er een minimum (ruim) ventilatie niveau worden gehanteerd. Liefst wettelijk verplicht.

      Beantwoorden
  53. Peter V
    Peter V zegt:

    Al de problemen die u opnoemt van vocht, condensatie worden niet veroorzaakt door de isolatie maar door een gebrekkige uitvoering. Geen goede plaatsing van het vochtigheidsmembraan, geen goede luchtdichtheid…
    Meestal wordt de WTW groep te klein gekozen, het lekdebiet is verwaarloosbaar. Het niet vervangen van de filters is een gebrek aan uitleg aan de gebruiker.
    Of de ventilatie nu CO2 gestuurd is of niet zonder stroom werken beide niet.

    Ik dacht dat de term overisolatie nu toch wel uitgeroeid was maar blijkbaar ben ik verkeerd.

    Beantwoorden
  54. jillis
    jillis zegt:

    Gefeliciteerd met een bericht op de NOS nieuws site!

    Het lijkt erop dat zelfs de berichtgeving van staats tv nu wel vind dat het genoeg is geweest.
    We zijn op de goede weg!!
    Uitlatingen van Diederik Gommers zijn ook positief te noemen.
    Verschil tussen: geïnfecteerd, bemest en ziek lijkt in te dalen en de PCR test bewijst zichzelf.
    Politici zien ook dat het dodental corona gerelateerd niet hard oploopt.

    Het is een onprettige strijd met alleen maar verliezers.
    Het valt mij op dat van Dissel toch zeker wat slijtage sporen begint te vertonen.
    Conclusies verbinden aan de persoon is altijd moeilijk. Je weet niet hoeveel meesters hij dient.
    Voor mij is het duidelijk dat het geen aangename positie is waarin hij zich moment in verkeerd uitgelezen aan zijn gelaat.
    wat de reden ook zijn mag.

    Beantwoorden
  55. ANJ Pieters
    ANJ Pieters zegt:

    Beste Maurice,

    Her en der lees je – terloops – steeds meer over ventilatie:

    Coronavirus (COVID-19) Informatiecentrum
    Verminder het risico wanneer je naar buiten gaat
    Help de verspreiding van COVID-19 tegen te gaan

    Als je moet samenkomen met andere mensen, spreek dan buitenshuis af of kies goed geventileerde open ruimten

    Houd 1,5 meter afstand van anderen

    Luister naar de lokale richtlijnen over naar buiten gaan in het openbaar

    Bron: de Wereldgezondheidsorganisatie

    Groet,
    Bram

    Beantwoorden
  56. Chris Coppens
    Chris Coppens zegt:

    En in een vliegtuig ook 30x per uur…
    Ik weet niet wat de norm moet zijn. Die zou vastgesteld moeten worden. Waarbij dan de aanname moet zijn dat er een besmettelijk persoon in die ruimte is. Anders heeft het geen zin.

    Beantwoorden
  57. Shika
    Shika zegt:

    Zijn er nu echt geen simpeler oplossingen in een schoollokaal of ruimte die om wat voor reden niet goed geventileerd kan worden?
    Bijvoorbeeld ionisators? Zijn goedkoop en kan je zelfs in de auto gebruiken.
    https://www.nature.com/articles/srep11431
    Ze maken virussen en bacteriën onschadelijk. Voor 150€ heb je er al 1 met een hepafilter. Op 1 vandaag is er een aantal weken geleden een reportage over geweest.

    In Wuhan in China zijn er nu ionisatie-machines neergezet in ziekenhuizen. Helaas kunnen we cijfers en onderzoeken daar niet echt meer vertrouwen. Mogelijk gaan we binnenkort veel jubel-verhalen horen. En dan wil iedereen natuurlijk zo’n ionisatie-machine.

    In Japan zijn ionisatie-machines wijdverbreid, ook gewoon bij mensen thuis. Daar zijn de sterftecijfers van Covid-19 extreem laag, dus misschien is er een positief verband.

    Thuis maakt het qua virus-besmetting overigens niet veel uit (tenzij je veel mensen ontvangt), want besmetting gebeurt vrijwel altijd op publieke plekken, en niet thuis. De apparaten zouden dus in ziekenhuizen moeten staan, in scholen, in het OV, bij Carnaval, Apres Ski en bij vleesverwerkende bedrijven. Om maar even wat te noemen.
    Bron: aartjan.nl

    Beantwoorden
  58. Ito
    Ito zegt:

    Beste Maurice,

    Weten we wat de correlatie is tussen CO2 metingen en de deeltjes metingen zoals die zijn uitgevoerd door natuurkundige Daniel Bonn (UvA) en Bert Blocken (Tu/e)? Bonn maakte gebruik van een Fluke 985 deeltjesteller. In Eindhoven hebben ze bijna 150 (andere) sensoren gebruikt, maar welke weet ik nog niet. Voor jouw ventilatieverhaal is het goed om te weten wat het verband (de correlatie) is tussen CO2 metingen en de deeltjes metingen in een gewone setting. Dus niet in een clean room setting, maar een gewoon klaslokaal of een gewone verpleeghuisafdeling. Een mogelijke factor hierbij waar Blocken mee komt is dat je deeltjes kunt uitfilteren zonder effect op de CO2 concentratie. Jouw ventilatie standpunt en adviezen winnen aan kracht als je dit verband onder controle hebt.

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *