Input voor het Deltaplan Ventilatie

Sinds ik opgeroepen heb tot een Deltaplan Ventilatie krijg ik zowel veel vragen over dat onderwerp, als veel informatie van deskundigen op dat terrein. Ik ben van plan om de komende tijd relevante informatie die ik over dit onderwerp krijg hier te delen.

Met de volgende toevoeging:

  1. De inhoud is ter informatie van de lezers. Ik zeg niet dat dit de enige mogelijke aanpak is, maar het kan de aanzet zijn voor mensen waarvoor de informatie relevant is, om zich verder te informeren. En als je verantwoordelijk bent voor een gebouw/ ruimte met een HVAC-systemen, dat je dan beter beslagen ten ijs komt. Een belangrijke kennisbron is ook de TVVL het Kennisplatform Installatietechniek.
  2. Ik krijg veel mails van aanbieders van filters of apparaten waarvan gesteld wordt dat ze ervoor zorgen dat het virus uit de lucht gehaald wordt. Veel ziet er overtuigend uit. Maar ik kan enerzijds niet beoordelen of het werkt en anderzijds niet beoordelen of er ook schadelijke bijeffecten zullen zijn.  Gezien de urgentie dat we wel zo snel mogelijk de juiste aanpak hebben voor het najaar om het virus in besloten ruimtes met slechte ventilatie te doen verdwijnen, bepleit ik sterk dat er op korte termijn een grootschalige testaanpak komt, waarbij al die producten/diensten worden beoordeeld en als ze werken, zonder duidelijke nadelen, dat ze dan een corona-certificaat krijgen. Dan weet iedereen of het wel of niet toegepast mag/kan worden. Eén aspect heb ik al begrepen. Ook in deze industrie zijn er bepaalde belangen van bestaande aanbieders. Ik roep iedereen op om over de eigen schaduw heen te springen en te zorgen dat alle aanbieders met mogelijke oplossingen een faire kans krijgen om positief beoordeeld te worden, als het inderdaad blijkt te werken.

Wat het tweede betreft: ik ben van plan om een lijstje aan te leggen van de mogelijke oplossingen die er op de markt zijn. Niet omdat ik daarmee aangeef dat ik denk dat de claims terecht zijn. Maar ik hoop daarmee een aanzet te geven tot een spoed certificeringsprocedure waarbij al die aanbieders beoordeeld worden en we dan in de komende maanden de gecertificeerde kunnen gaan gebruiken.

Gezien de ernst van de situatie (en ergens vanaf november/december zal het virus in Europa weer duidelijk de kop op gaan steken) moeten we dat wel extra snel doen en met minder bureaucratie.

 

Dit is het eerste stuk. Ik heb het ontvangen van Fahmi Yigit, waar ik al sinds maart contact mee heb, en waarvan ik ervaren heb dat hij er veel verstand van heeft. Hij is zelf ook een aanbieder in die markt (Virobusters), maar ik wil dit soort stuken alleen plaatsen als het niet gaat over het specifieke product of dienst van die persoon/dat bedrijf.

Nog een belangrijk punt om mee te nemen in uw beoordelingen omtrent het mogelijke gevaar van het virus dat vliegt in de lucht. Veel onderzoeken lijken erop te wijzen dat het wel nodig is om een behoorlijk aantal van die aerosolen met virus erin in te ademen, voordat je er last van krijgt. Niet voor niets heeft in Gangelt bij een carnavalsactiviteit 36% van de besmette personen (via het bloed vastgesteld) geen symptomen gehad. En bij een ander recent onderzoek bleek dat circa 45% van de besmette personen geen symptomen hadden. Het gaat om de duur en ook de doses.

Ik zeg dat vooral omdat het heel belangrijk is, dat u zelf kunt inschatten waar en hoe u gevaar zou kunnen lopen om ziek te worden.  Besef dat we nu in Nederland heel weinig mensen hebben die anderen kunnen besmetten, dus uw risico’s om besmet te worden zijn heel erg klein!

 

Informatie omtrent Deltaplan Ventilatie

Het is ondertussen bekend dat het virus zich (ook) verspreidt via aerosols. (Dit is een video van een Japanse professor, die goed laat zien hoe dat dan gebeurt.) Een goed ventilatiesysteem zorgt ervoor dat de aerosols de ruimte uit gedrukt worden. Een slechte ventilatie kan een aerosol in de ruimte juist verder verspreiden. Vooral onder bepaalde (koude en droge) omstandigheden zal een aerosol lang in de lucht blijven hangen.

Nogal wat gebouwen vandaag de dag zijn qua ventilatiesysteem blijkbaar niet opgewassen tegen het virus. Dus daarom het Deltaplan Ventilatie, waar Maurice het initiatief toe heeft genomen. Doel van dit Deltaplan is wel dat het zo snel mogelijk (technisch) kan worden opgezet en ook nog een oplossing biedt voor al bestaande uitdagingen zoals de slechte luchtkwaliteit op scholen en kantoren of een verbeterde comfort standaard in de vleesverwerkende industrie.

Abstract gezegd moet het Deltaplan voldoen aan de volgende korte beschrijving: “Voor een coronaproof ventilatiesysteem moet in eerste instantie sprake zijn van een gedefinieerde luchthiërarchie die de virus aerosols wegdrukt, met genoeg luchtcapaciteit (ventilatievoud: m3/h) zodat het binnen enkele minuten een veilige situatie teweeg kan brengen. De gebruikte luchtkwaliteitstechnologieën om het virus het hoofd te kunnen bieden moeten voldoen aan bepaalde efficiency- (CADR) en veiligheidseisen. Alles moet integreerbaar zijn in een luchtbehandelsysteem onder acceptabele life-cycle-kosten”.

 

Luchthiërarchie

In de praktijk bestaan er 3 types luchtdistributiesystemen met ieder hun eigen kenmerken, voordelen en nadelen:

  1. Overhead systeem (95% van de kantoren):

  • (+) Zeer eenvoudige constructie
  • (-) Slechte CADR door toe- en afvoer kortsluiting
  • (-) Virus wordt gevaarlijk verspreid

2. Downflow systeem (operatie kamers en vliegtuigen):

  • (+) Aerosols worden naar beneden gedwongen
  • (+) Zeer goede CADR
  • (-) Benodigd dubbel wanden of kanalen in het zicht

 

3.UpFlow systeem (concerthallen en theatres)

  • (+) Beste CADR, flow in richting thermiek
  • (-) Zeer omslachtige (dubbele bodem) constructie
  • (-) Virus en stof worden naar boven geblazen

Indien men de vraag stelt: welke van deze systemen het meest hygiënisch is, behoeft dat geen moeilijke analyse. Het feit dat in operatiekamers voor een DownFlow systeem wordt gekozen is met name wegens de maximale hygiënische veiligheid.

 

Een bestaand overhead systeem waar mogelijk omzetten naar een down flow systeem kan relatief eenvoudig worden uitgevoerd door de afzuigpunten naar beneden te verleggen.

Post-DownFlow systeem

 

Of wanneer er een systeemplafond – met afzuigruimte – aanwezig is, kan deze afvoer zelfs ondersteund worden met een extra afzuigventilator voor een beter “push & pull” effect.

Post – dropped ceiling  DownFlow Systeem

 

Luchtcapaciteit

Door meer lucht naar binnen te brengen is het mogelijk om het virus sneller uit te drijven, maar het is ook mogelijk om de concentratie van het virus naar beneden te drukken zodat een langer verblijf mogelijk is alvorens een infectie op te lopen (Dose-Response model). Indien om energetische redenen het moeilijker is om veel te ventileren, is het ook mogelijk om de aerosols binnen te inactiveren door middel van recirculatie units.

Hoeveelheid lucht (ook bekend als ventilatievoud) is er nu precies nodig voor een veilige situatie? Dit is uiteraard afhankelijk of men zo snel mogelijk het virus eruit wil drijven, omdat er elke paar minuten een risico binnen komt (wachtkamer of winkel) of moet gewoon het niveau van een eventuele (niet bekende) bron laag worden gehouden? Beide gevallen zijn om te zetten in een ventilatievoud (ACH: Air Changes per Hour) en de keuze is uit de volgende tabel op te maken.

 

 

Luchtkwaliteit

Lucht die veilig wordt weggezogen wordt in de praktijk om energetische redenen bewust (oudere mengsystemen) dan wel onbewust (carry-over effect van het warmtewiel of kortsluiting buiten af en toevoer rooster) gerecirculeerd. De gerecirculeerde lucht moet uiteraard worden behandeld alvorens het predicaat ‘veilig’ te mogen ontvangen. Naast virussen spelen ook stof, pollen en geurtjes een rol in de veiligheid en welzijn van de gebruiker. Systemen om de lucht te behandelen moeten dan ook aan bepaalde voorwaarden voldoen.

De technologie moet >99,9% efficiënt zijn in een “een doorgang test” voor het virus. Bij een recirculerende oplossing moet het krachtig genoeg zijn om binnen 10 minuten een veilige reductie te kunnen halen (CADR test). Uiteraard mag de veiligheid van de gebruiker nooit in het geding komen. De “een doorgangs”-, “CADR efficiency” en veiligheidsaspecten moeten na enkele weken/maanden gebruik ook gewaarborgd kunnen worden.

Om verkeerd gebruik van technologieën te voorkomen is het dus beter dat er vanuit een onafhankelijk orgaan aangegeven wordt welke technologie voor welke toepassing bruikbaar is. Want als een bepaald apparaat in staat is om het virus uit te schakelen binnen zo’n HVAC-systeem moeten we er wel zeker van zijn dat het geen schade berokkent aan de mens.

 

Luchtbehandelsysteem

Het geheel moet uiteraard in de praktijk worden omgezet en hiervoor bestaan verschillende luchtbehandelsystemen. Centrale luchtbehandelkasten (LBK) met omslachtige kanaalsystemen of lokale “split-airco” units hebben verschillende eigenschappen, voordelen en nadelen.  Bij een LBK wordt meestal het geheel geïntegreerd in de kast zelf of in het kanaalsysteem. En bij een decentrale “recirculerende split airco” is het advies ook om een recirculerende inactiviteit unit te plaatsen.

Het eerste plaatje toont een in de praktijk nog veel voorkomend direct mengsysteem van de retourlucht. Het 2de plaatje toont een toevoeging van UV in de retoursectie alvorens weer te mengen met de toevoerlucht.

 

 

MdH:  Het e-mailadres van de auteur is [email protected]

Als anderen relevante informatie willen delen ten aanzien van het opzetten van het Deltaplan Ventilatie voor Nederland, dan kunnen ze mij dat sturen. Als het geschikt is om hier met jullie te delen, dan doe ik dat zeker.

 

P.S. Ik ontving net een copy van een e-mail die de TU Eindhoven gisteren naar hun medewerkers heeft gestuurd:

Ventilatie in TU/e-gebouwen op orde
In de media is veel te doen over het belang van luchtverversing en de kwaliteit van de klimaatinstallatie in gebouwen. We kunnen goed nieuws melden: de ventilatie in de gebouwen van de TU/e is op orde. De hoeveelheid verse buitenlucht die we toevoeren is hoger dan de landelijke bouwbesluitnorm.

We passen nu nog striktere richtlijnen toe op de campus dan normaal ten aanzien van de duur en de wijze van luchtverversing, waaronder uitgebreidere luchtbehandelingstijden op de maximale stand en 100% buitenlucht inblaas. We recirculeren daarmee geen lucht, maar we voeren alleen verse buitenlucht toe via de klimaatinstallaties. In de ruimten/gebouwen zonder mechanisch luchtverversingssysteem wordt actief geventileerd door regelmatig de ramen een tijdje open te (laten) zetten. Dit kun je ook zelf doen. Deze inspanningen, tezamen met een lagere bezetting vanwege de 1,5-meter-samenleving, zorgen voor een goede luchtkwaliteit.

 

 

80 antwoorden
  1. Han Hoenderop
    Han Hoenderop zegt:

    Duidelijk verhaal, dank daar voor.

    Vraag: is het herzien en eventueel aanpassen van de in woonhuizen aanwezig ventilatiesystemen ook aan de orde.

    Beantwoorden
    • Herman Steigstra
      Herman Steigstra zegt:

      Ik lees op de RIVM site weer hun slimme woordgebruik: “onderzoek aërosolen… Resultaten nog niet gepubliceerd”. Resultaten zouden dus wel bekend kunnen zijn!!

      Beantwoorden
    • Carlo
      Carlo zegt:

      Ik vind ze daarin nogal stellig. Er is GEEN aanpassing nodig volgens het RIVM aan de huidige ventilatiesystemen. Dat is toch duidelijke taal.

      Beantwoorden
    • Frans
      Frans zegt:

      Heel eng. Straks moeten nabestaanden bewijzen dat iemand gestorven is aan slechte ventilatie die voldeet aan bouwbesluit maar onvoldoende tegen COVID-19. Het zijn juridisch ingedekte adviesen

      Beantwoorden
  2. Mario Brinkbaumer
    Mario Brinkbaumer zegt:

    Redelijk goed artikel.
    Om dit probleem te tackelen zouden naast de technische oplossing voornamelijk gekeken moeten worden naar de verplichting/noodzaak om een goed binnenklimaat te creëren.

    Op dit moment is luchtbehandeling/ventilatie vaak een sluitpost/kosten en de “benefits” zijn lastig in baten uit te drukken. (elk jaar met een hittegolf komt hij weer even boven drijven en verdwijnt daarna weer van de agenda).

    Helaas laat het ARBO besluit hier ons in de steek.

    Met een paar simpele verplichtingen/richtlijnen kun je de daadwerkelijke invulling aan de diverse partijen overlaten:
    1. Een verplichte en aantoonbare ventilatiefout.
    2. Een werkbaar binnenklimaat (temperatuur eis)
    3. Een verplichte en aantoonbaar vers lucht/gefilterd lucht aandeel.
    4. Een gecontroleerd distributieplan (inzicht hoe de luchtstroom gaat)

    Daarnaast kunnen een aantal downside soms ook (deels) opgelost worden door bijvoorbeeld de opstelling in de ruimte te wijzigen.

    Noot:
    Ik ben zelf niet meer werkzaam in deze sector maar heb wel de opleiding KLI-C Klimaatbeheersingsinstallaties Ontwerpen voltooid.

    Beantwoorden
  3. Herman Willems
    Herman Willems zegt:

    Geachte heer De Hond,
    Ongeacht de COVID-19 problematiek is aandacht voor goede luchtkwaliteit in gesloten ruimtes van groot belang voor de volksgezondheid. Een Deltaplan Ventilatie is daarom om meerdere redenen noodzakelijk. Als (oud) filterspecialist heb ik filtersystemen mogen ontwikkelen voor cleanrooms en operatiekamers. Als huidige ondernemer in de mondzorg – waar strenge infectiepreventie regels gelden – biedt goede ventilatie extra bescherming tegen het COVID-19 virus. Het downflow model heeft ook mijn voorkeur. In operatiekamers echter is er ook een laminaire flow die zorgt dat schone lucht ongestoord naar beneden stroomt. Ik ga het Deltaplan Ventilatie volgen en waar mogelijk ondersteunen. Veel succes!

    Beantwoorden
  4. Pat
    Pat zegt:

    Wat betreft de operatiekamers: Daar wordt inderdaad downflow toegepast, maar wel met een hele downflow boven de operatietafel. Die lucht is HEPA-gefilterd, maar het nadeel is dat de lucht dus de open wond instroomt, en ondertussen vervuiling van het personeel meeneemt.

    Beantwoorden
      • Frans
        Frans zegt:

        Interessant filmpje, maar het filmpje negeert een groot deel van wat er gebeurd.

        De sigsrette rook als we die goed bekijken sprijd zich in een mum van tijd uit over een blok van 4×4 m om vervolgens na ca 5 seconde aan het zicht onttrokken te worden omdat de verdunnings factor te groot wordt om nog zichtbaar te zijn. Waarna een nieuwe rook pluim zich aan diend zolang de roker bezig is met de activiteit.

        Ja de concentratie binnen de eerste meters is hoger, indien een roker net begint met de uitstoot. Maar zou de roker volledig vergelijkbaar zijn met een ziek persoon dan zien we dat er al snel een evenwicht ontstaat tussen de inflow van af de patiënt en het exit punt waar de aerosolen hun werking verliezen.

        Dit punt is vrij snel berijkt vanaf het moment dat de virus verspreider een ruimte betreden heeft, natuurlijk speelt de grote van de ruimte hierbij een rol, maar reeds naar 5 minuten is een veilige afstand niet meer in te schatten en is social-distancing verworden tot een psychologische factor en niet meer dan dat.

        In een grijs verleden, had ik een scheikunde docent, die volledig opging in zijn vak en niet bepaald bang aangelegd was. Deze plaatste een klein watje doordrenkt met ether op een petrischaaltje in een zuur kast . Sloot de zuur kast af en deed een bunzenbrander aan die aan de uiterst andere kant van de zuurkast stond ca 2,5m.

        Binnen de halve minuut ontstond een steek vlam die de hele zuurkast op liet lichten en nog geen tel later was de vlam weer weg.

        Zo snel waren de deeltjes door de ruimte heen gediffundeerd. Zegt u het maar heeft 1,5m dan nog zin?

        Beantwoorden
      • Johan van Leeuwen
        Johan van Leeuwen zegt:

        De minzaam glimlachende arrogante uitstraling van het RIVM kon niet beter in beeld worden gebracht dan met het hoofd van de heer Voss. Tenenkrommend wederom.
        Zorg voor een goede ventilatie binnen en schaf die 1.5 m wurgslang af.
        Monitor wat er gebeurt en weeg belangen tegen risico rationeel af.
        Ben je hier tegen in je streven naar zekerheid voor alles, verplaats je dan eerst eens in de situatie van al die ondernemers hun personeel en klanten en vraag je af of dit wel een leven is voor die mensen.
        Ben je voor deze intelligente lockdown en dan ook bereid om al je spaargeld en bezit en liefhebberijen daarvoor op te offeren? Ik denk het niet en dat kan ook niet want dan pleeg je vroeg of laat zelfmoord of sterf je van ellende.
        Zelf ga ik zelden uit en wordt mijn salaris gewoon overgemaakt omdat ik gepensioneerd ben.
        Maar ik kan me goed inleven in al die mensen die hun leven kwijt zijn net als de verpleeghuisbewoners zoals onder anderen mijn moeder die ik vier maanden niet heb kunnen bezoeken, veel van die verpleeghuisbewoners zijn nu al de helft van de rest van hun leven kwijt.
        Zekerheid voor alles ,iedereen gezond, kom op zeg, het leven is niet maakbaar en zit vol risico’s.
        En de risico’s die we willen uitsluiten zijn onvoldoende afgewogen tegen de ellende die de 1.5 m maatregel de samenleving op gaat leveren.

        Beantwoorden
    • Bertje
      Bertje zegt:

      Vandaar dat die gewassen, de handen extra uitgebreid gewassen, in steriele kleding, met steriele materialen aan de gang gaan.

      En men mensen zoals u die zulke basis kennis ontberen daar niet binnen laat.

      Beantwoorden
    • Jimmy
      Jimmy zegt:

      tja, als we allemaal geisoleerd zijn kunnen we iid ook niemand anders besmetten. Maar dat heeft geen zin. Zo werkt het leven niet, zo kan niemand leven en psychisch gezond blijven, wat dan weer lichamelijk onwel veroorzaakt. De menselijke soort zou hierdoor snel uitsterven denk ik.

      Beantwoorden
  5. Sonja van der Veen
    Sonja van der Veen zegt:

    Beste Maurice,

    Allereerst mijn dank voor al het baanbrekende werk dat je verricht. Zo ontzettend belangrijk in deze waanzin. Ik volg de ontwikkelingen op de voet, als sinds in in maart steeds meer het idee kreeg dat het niet klopt. Ik heb 10 jaar in de cleanroomindustrie gewerkt, voor een bedrijf dat wasbare cleanroomkleding leverde. Daar heb ik veel kennis opgedaan en producten voor gebruik binnen ruimtes waar strenge eisen zijn tav stofdeeltjes en contaminatie, de chipindustrie en de biotechnologie & farmaceutische industrie, bijv. aan Crucell (ik geloof dat Willem Engel daar heeft gewerkt). Een belangrijke partner destijds was Interflow. Zij hebben ontzettend veel ervaring met HEPA-filtering tav contaminatie in ‘schone ruimtes’. https://www.interflow.nl/nl/cleanrooms. Wellicht kunnen zij je van nog meer nuttige informatie voorzien over downflow, laminair airflow en filtercapaciteit.

    Mvg, Sonja van der Veen

    Beantwoorden
  6. Herman Steigstra
    Herman Steigstra zegt:

    Los van de vraag in welke mate aërosolen bijdragen (ikzelf denk ook voor het overgrote deel) zal het toch zo zijn dat ventilatie op zijn slechtst een gunstig effect zal hebben op de verspreiding van een virus. En na kosten-baten analyse zal dit zeker ook ten gunste van ventilatie uitvallen. Ook positief: deze investering is eenmalig en zal ook voor toekomstige virussen heilzaam werken.

    Beantwoorden
  7. James Grit
    James Grit zegt:

    U schrijft: “… een spoed certificeringsprocedure waarbij al die aanbieders beoordeeld worden …”

    Doet me denken aan “… met spoed een vaccin maken …”. Klinkt niet geweldig, moet ik zeggen. Vooral omdat je niet in de verste verte kunt aangeven “WIE” of “welk geacht instituut” dat dan moet gaan doen. Een onafhankelijke organisatie – een bestaande branche-organisatie? Ik heb zo m’n twijfels.

    Goede bedoelingen, maar ik denk dat dit gedoemd is te mislukken. Nogal.
    “Over je schaduw heenspringen?” Veel succes. Probeer jezelf es aan je haren uit een moeras te halen.

    Beantwoorden
  8. Wilbert Smits van Oyen
    Wilbert Smits van Oyen zegt:

    Goed ventileren als extra maatregel tegen het coronavirus:

    Met name in ruimten waar meerdere mensen regelmatig relatief dicht op elkaar zitten, is het verstandig om de ventilatievoorzieningen goed te checken. In essentie komt het neer op:
    • Maximaliseer de verse luchttoevoer
    • Minimaliseer recirculatie van de lucht
    • Bekijk of de inzet van filters en andere lucht reinigende apparaten zinvol is

    Gezonde lucht is fris én schoon:
    Het gaat bij optimale ventilatie niet alleen over het verwijderen van schadelijke stoffen (o.a. virussen) uit de lucht, bijv. met luchtreinigers of UV-licht, maar ook over de aanvoer van zuurstof (O2) en afvoer van uitgeademde kooldioxide (CO2).

    Een airco (doel: afkoelen lucht) werkt optimaal als de lucht 100% gerecirculeerd wordt. Als je verse warme buitenlucht gaat toevoeren dan moet deze afgekoeld worden en dat kost extra energie. Deze optimale afstelling van een airco staat haaks op de vereisten van goede ventilatie, namelijk maximaliseren van de verse luchttoevoer en minimaliseer recirculatie van de lucht!

    De Arbowet hanteert richtlijnen voor de benodigde luchtverversing in een verblijfsruimte op basis van het aantal personen: voor woningen geldt minimaal 25 m3 per uur per persoon, voor kantoorruimte geldt minimaal 30 m3 per uur per persoon en voor scholen geldt minimaal 40 m3 per uur per persoon. Dit is handig als je de (maximale) capaciteit van een mechanisch ventilatiesysteem wilt berekenen, maar in de dagelijkse praktijk heb je weinig aan deze getallen, dan wil je realtime de luchtverversing monitoren en regelen. Meten=Weten!

    Mensen ademen zuurstof (O2) in en kooldioxide (CO2) uit. De CO2-concentratie hangt samen met door het menselijk lichaam afgegeven verontreinigingen en ziektekiemen en is daarom een goede indicator voor de binnenluchtkwaliteit en de mate van luchtverversing. Hoe hoger de CO2-concentratie des te slechter de luchtkwaliteit. Een CO2 meter maakt de ventilatiebehoefte en mogelijke ventilatieproblemen zichtbaar.

    Door de luchtkwaliteit te monitoren met een CO2 meter word je tijdig gewaarschuwd als de CO2-concentratie te ver is opgelopen. Op dat moment kun je direct maatregelen nemen om de ventilatie te verbeteren. Als je bent aangewezen op natuurlijke ventilatie kun je denken aan het openen van ramen, deuren en luchtroosters. In het geval van mechanische ventilatie kan een te hoge CO2-concentratie wijzen op teveel recirculatie en toevoer van te weinig verse lucht.

    Het gebruik van een CO2 meter is al lange tijd voorgeschreven op basisscholen (Bouwbesluit) en kinderopvang (GGD), maar zou ook in andere binnenruimten waar langdurig meerdere mensen verblijven, geadviseerd moeten worden. Meten=Weten! Stap 1= Bewustwording van de luchtkwaliteit met een CO2 meter, Stap 2: Bewust ventileren: http://www.bewustventileren.nl

    Beantwoorden
  9. Johan Meijdam
    Johan Meijdam zegt:

    Er zijn detectoren in ontwikkeling die vrijwel direct kunnen detecteren dat het Corona virus in de lucht zit. Dat kan een mooie aanvulling op het ventileren zijn.

    Beantwoorden
  10. Ton van Driel
    Ton van Driel zegt:

    Goed plan
    Ik was even bang dat je op dood spoor zat met je ventilatie pleidooi.
    Je gaat nu de dingen doen die de overheid achterwege laat.
    Een nieuwe impuls die niet meer genegeerd kan worden

    Beantwoorden
  11. Peter Kuiper
    Peter Kuiper zegt:

    Ik kan me vinden in dit stuk over ventilatie.
    Zelf bestaat mijn werk voor 30% uit het onderhoud aan deze installaties. Echter is het probleem dat sommige bedrijven en organisaties weinig geld willen uitgeven aan het onderhoud,aangezien ze dit een sluitpost vinden. Ik blijf van mening dat filters minimaal eens per jaar dienen worden vervangen en de retour filters minstens twee keer per jaar . Verder dat retourdelen,roosters e.d . ook twee keer per jaar worden gereinigd.
    Maar dit struikeld altijd op kosten. Ook het dragen van beschermende kleding,lees volgelaatsmasker overalls e.d. stuiten bij sommige mensen op weerstand. Het word als overdreven gezien en kunnen mensen er door in paniek raken

    Beantwoorden
  12. Bertje
    Bertje zegt:

    Hoe werkt dat in de tropen, zeg bij de inheemse stammen in pakweg… het Amazone gebied, waar het zich nu verspreidt? Slechte ventilatie systemen of regenbuien die hun hutten afsluiten?

    Beantwoorden
      • Bertje
        Bertje zegt:

        Vandaar dat ik het de enige expert in dit land, neen, de hele wereld vraag. Maar of die wenst geen antwoord te geven, of is dat nog aan het ‘onderzoeken’.

        Beantwoorden
  13. LcmValk
    LcmValk zegt:

    Ik ben zo trots op je………ik voel mij het meest onveilig in supermarkten, en dank je wel voor het interview op 1…….en het vastzetten van mijn reactie. op YouTube …..mijn buurman is de Viroloog in het Maasstad……en ik stelde hem de vraag over de Airco,s……en ik heb geen enkele technische kennis…….dank je wel,en zet door !

    Beantwoorden
  14. Christopher
    Christopher zegt:

    Zouden ze in Duitsland geen certificeringssysteem hebben om filters coronaproof te laten zijn, aangezien ze daar wel het effect van aerosolen serieus onderkennen.

    Beantwoorden
  15. Frans Smolders
    Frans Smolders zegt:

    Tönnies

    Koeling en ventilatie in slachterijen hebben een grote rol gespeeld bij de verspreiding onder het personeel van het coronavirus. Professor Martin Exner van de Universiteit van Bonn was begin deze week ter plaatse in enkele slachterijen van Tönnies om mogelijke oorzaken te onderzoeken.
    Zijn voorlopige conclusie is dat de luchtcirculatie in de uitbeenderij een probleem vormt. Daar wordt de lucht continu op een temperatuur van 6 tot 10 graden gehouden, uit de fabriekshal afgezogen, opnieuw afgekoeld, en weer teruggeblazen. Volgens de professor blijven de aerosolen daardoor permanent in beweging, terwijl ze niet (zoals in de luchtverversers in vliegtuigen) worden gefilterd.

    Om te voorkomen dat virussen zich via dit systeem blijven verspreiden, heeft Exner krachtige filters en UV-stralen als oplossing voorgesteld. Deze krachtige filters worden al toegepast in operatiekamers in ziekenhuizen, aldus Exner.

    Infectierisico
    Het ventilatieprobleem treft de hele vleesindustrie en is nog niet eerder door de wetenschap in overweging genomen, aldus de hoogleraar. Tot dusver heeft de industrie vooral aandacht besteed aan de bescherming van het vlees en het voedsel, maar niet zozeer aan het infectierisico voor de werknemers. Mogelijk speelt het ontbreken van filters ook een rol in stallen met kippen en nertsen. De hygiëne-professor benadrukte dat ook de overvolle en propvolle huisvesting van grote aantallen medewerkers in kleine onderkomens een rol kan spelen.

    Filter
    Tönnies valt niets te verwijten, stelt de hygiëne-expert. Exter verwijst naar eerdere bevindingen van de eerste grote corona-infectieplaats in Duitsland, in het Heinsberg-district. Daar raakten talloze mensen besmet tijdens een carnavalsfeest in een afgesloten ruimte. Ook daar werd de lucht gekoeld door een re-circulatiesysteem zonder te worden gefilterd. „Dit is een voorheen onbekende doorslaggevende risicofactor”, benadrukte hij.

    Coronamaatregelen
    Door de grote Covid-19-uitbraak in de vleesfabriek in Rheda-Wiedenbrück in Noordrijn-Westfalen hebben de Duitse autoriteiten voor het district Gütersloh een gedeeltelijke lockdown afgekondigd tot midden volgende week. De ongeveer 370.000 inwoners van Gütersloh mogen maar met 1 ander persoon naar buiten en musea en andere publieke gebouwen worden weer gesloten.

    De horeca mag openblijven, maar mensen mogen daar alleen met hun eigen gezinsleden naar toe. De maatregelen gelden ook voor een deel van het naastgelegen district Warendorf.

    Bij slachterij Tönnies is het aantal besmettingen opgelopen tot 1553. Bij de fabriek werken ruim 6000 mensen. Ook enkele familieleden van medewerkers zijn besmet, maar hun aantal is nog niet bekend. Enkele weken geleden is al het personeel van de fabriek nog getest, zei deelstaatpremier Armin Laschet. Toen werd geen enkele besmetting gevonden.

    RIVM OVER VENTILATIE ONGELOFELIJK WAT EEN AMATEURS

    Aerogene verspreiding SARS-CoV-2 en ventilatiesystemen (onderbouwing)
    Bijlage bij de LCI-richtlijn COVID-19 | Versie 30 juni 2020 (versiebeheer zie onderaan pagina)

    Inhoudelijke onderbouwing van de mogelijke rol van aerogene verspreiding van SARS-CoV-2 bij mens-tot-menstransmissie en de bijdrage van ventilatiesystemen

    Aanleiding voor de vragen t.a.v. de rol van aerogene verspreiding van SARS-CoV-2
    Het ministerie van VWS heeft aan het RIVM advies gevraagd over de rol van ventilatiesystemen bij overdracht van SARS-CoV-2. Ook andere partijen, waaronder GGD GHOR en Techniek Nederland, hebben RIVM om advies gevraagd over aerogene verspreiding van SARS-CoV-2 over langere afstand en wat voor gevolgen dit heeft voor systemen die het binnenklimaat regelen.

    Transmissieroute COVID-19
    Aerosolen bestaan uit een wolk van grote (> 5-10 µm) en kleine fijne druppels ( 5-10 µm) die vrijkomen bij hoesten en niezen, of indirect via contact met besmette voorwerpen of oppervlakken (WHO, CDC). Daarnaast kunnen ook grote hoeveelheden kleine druppels (< 5 µm) die vrijkomen tijdens aerosolvormende medische handelingen, bijvoorbeeld bij tracheale intubatie, tot (directe en indirecte) transmissie leiden (WHO, 2020; LCI, FMS). In hoeverre druppelkernen die geen vocht bevatten levensvatbaar virus kunnen bevatten, is niet bekend i.t.t. tuberculose waarbij dit wel is aangetoond. Fecaal-orale besmetting is niet met zekerheid vastgesteld, ondanks dat het virus aangetroffen is in feces van patiënten (WHO technical brief, 2020; Xiao et al., 2020; Tian et al., 2020).

    1. Wat is de bijdrage van aerogene transmissie voor de verspreiding van SARS-CoV-2?
    We stellen dat op basis van de huidige inzichten onduidelijk is of aerogene transmissie een rol speelt in de verspreiding van SARS-CoV-2. Een uitzondering vormen aerosolvormende handelingen in de zorg, waar aanvullende maatregelen worden geadviseerd. Verschillende studies gebaseerd op epidemiologisch, virologisch en modelleringsonderzoeken waaruit deze inzichten naar voren komen, worden hieronder beschreven.

    Het RIVM-CIb heeft van GGD’en geen signaal ontvangen dat er aerogene transmissie heeft plaatsgevonden. In Nederland zijn wel enkele COVID-19-clusters gerapporteerd waarbij aerogene transmissie als mogelijk route wordt genoemd, maar hier is nog geen onderzoek over gepubliceerd. Dit betreft met name uitbraken bij koren, waarover apart zal worden geadviseerd. Ook een R0 van 2-4 lijkt niet te wijzen op aerogene verspreiding en op een wezenlijke bijdrage aan de directe mens-op-menstransmissie van SARS-CoV-2 (ECDC rapid risk assessment 23 april 2020).

    Bij luchtmetingen in een ziekenhuis werd RNA van SARS-CoV-2 aangetoond (Liu et al., 2020, Ong et al., 2020). In de studie van Ong et al. was een ventilatierooster PCR-positief voor SARS-CoV-2. Omdat er geen viruskweek heeft plaatsgevonden, is het niet duidelijk of het infectieus virus betrof. In één studie (nog niet peer reviewed) lijkt infectieus virus aangetoond in een luchtmonster dat is genomen op de ziekenhuisgang van kamers met COVID-19-patiënten (Santarpia et al., 2020). Twee andere studies detecteren geen RNA, ook niet tot op 10 cm afstand van de kin van een patiënt (Cheng et al., 2020; Faridi et al., 2020). Er zijn geen studies bekend waarbij infectieuze SARS-CoV-2- virusdeeltjes gemeten zijn in de lucht van publieke plekken zoals supermarkten of openbaar vervoer. Hierbij moet opgemerkt worden dat het in vitro aantonen van infectieus virus in keel-/neusswabs met een lage virale load erg lastig is (Wölfel et al., RIVM ongepubliceerde bevindingen).

    Er is een aantal publicaties verschenen over locaties buiten het ziekenhuis waarbij niet uit te sluiten was dat een persoon met COVID-19 via aerogene transmissie andere personen heeft besmet (Brurberg, 2020; Wang et al, 2020; Lu et al., 2020). Op die beschreven locaties is echter transmissie via druppel of indirect via contact met besmette voorwerpen/oppervlaken ook een mogelijke route geweest. Onderzoek naar de verspreiding van SARS-CoV-2 op het cruiseschip Diamond Princess wijst uit dat verspreiding op het schip heeft plaatsgevonden via direct contact en oppervlakken en dat de airconditioning geen rol heeft gespeeld in de verspreiding (Xu et al., 2020, niet peer reviewed).

    Het is aangetoond dat aerosolen worden gevormd door mensen bij niezen, hoesten en praten (Lee et al., 2019; Asadi et al., 2020). In experimentele settings is vastgesteld dat SARS-CoV-2-virusdeeltjes meerdere uren infectieus kunnen blijven in de luchtdruppeltjes (Van Doremalen et al., 2020; Fears et al., 2020, niet peer reviewed). Echter, er is maar één studie (niet peer reviewed) waaruit zou blijken dat infectieus virus is aangetoond in luchtmonsters buiten experimentele settings (middels viruskweken). Verder zijn er twee studies met fretten waar aerogene transmissie als mogelijke route wordt genoemd (Kim et al., 2020; Richard et al., 2020, niet peer reviewed). In beide studies was de afstand tussen de fretten echter klein, waardoor niet met zekerheid kan worden vastgesteld of de verspreiding via aerosolen of druppels heeft plaatsgevonden. Concluderend is er op dit moment nog onvoldoende bewijs of het virus over langere afstand verspreid kan worden, dan daadwerkelijk infectieus is en tot besmettingen kan leiden. Aerosolen zou mogelijk relevant kunnen zijn bij verspreiding van SARS-CoV-2 bij zingen en sporten. Over deze settings zal separaat geadviseerd worden.

    2. In welke mate dragen ventilatiesystemen bij aan aerogene verspreiding?
    Uit de studie van Xu et al. (2020) bleek het ventilatiesysteem van het cruiseschip de Diamond Princess geen rol te spelen in de verspreiding. Lu et al. (2020) stellen dat mogelijk transmissie heeft plaatsgevonden door de airconditioning, maar door de opzet van de studie kunnen andere routes niet worden uitgesloten. Vooralsnog is daarom de conclusie dat de rol van deze installaties in de verspreiding van SARS-CoV-2 nog niet opgehelderd is, maar dat dit geen rol lijkt te hebben gespeeld in de epidemie en dat er geen reden is het huidige beleid aan te passen.

    3. Zijn aanvullende maatregelen aan ventilatiesystemen in gebouwen noodzakelijk?
    Nee, op basis van de huidige inzichten zijn aanpassingen van ventilatiesystemen niet nodig. De geldende richtlijnen en onderhoudsinstructies kunnen worden gevolgd. Het is wel van belang dat er mogelijkheden zijn om te ventileren; goed ventileren is nodig voor het verversen van de lucht en draagt bij aan een prettig en gezond binnenklimaat.

    Beantwoorden
    • Pieter
      Pieter zegt:

      Ontegeloveloos! Dus Dr. Xu zegt dat het ventilatiesysteem van de Diamond Princes mogelijk een rol heeft gespeeld, maar dat door zijn onderzoeksopzet dit vooralsnog niet bewezen kon worden. En het RIVM maakt daar vervolgens van dat wegens gebrek aan bewijs, het ventilatiesysteem dus geen rol heeft gespeeld?! Wie neemt het RIVM nou in de maling, denken ze nou echt dat al die donderdduizenden wetenschappers van andere wetenschappen niet door deze wetenschapsonzin prikken?

      Beantwoorden
  16. Martin Visser
    Martin Visser zegt:

    Zo wie zo is het goed idee om ventilatie zo te maken dat virussen die via de lucht verspreid worden minder kans hebben om mensen te besmetten. Is het niet voor Corona dan wel voor het volgende nieuwe virus.

    Beantwoorden
  17. Hiddo
    Hiddo zegt:

    Goed hoor dit initiatief. Eigenlijk is het een soort van inhaalslag. Ventilatie is op veel plekken onder de maat, dat meek je vaak meteen als je ergens bent. Ik weet ook dat nu veel kantoren, scholen hier nu mee bezig zijn om te verbeteren door hun technische medewerkers. En daar heeft het verhaal van Maurice zeker aan toe bijgedragen. Deels oplossing een redelijk technisch verhaal, maar in veel gevallen gaat het ook gewoon om die kiepramen/draairamen stukje open te zetten. Helemaal gratis! En inderdaad ook straks in de herfst/winter. Ben je bang voor de kou of voor Corona? Verder heb ik begrepen dat in sommige gebouwen luchtroosters naar buiten nog wel eens zijn afgeplakt door medewerkers die ‘t koud hebben of vanwege tocht. Stoppen daarmee svp! Verder in huizen die luchtroosters boven de ramen hebben altijd open houden. Dat moet ook om de mechanische ventilatie (dat kleine apparaatje op zolder) beter te laten functioneren in je keuken, toilet, badkamer. Ik ga thuis bij dat luchtrooster de tussenschermpjes/tussenhor even schoonmaken. zitten vaak vol met stof etc.
    Even schroefjes losmaken etc
    Simpele dingen…daar gaat ‘t om als eerste.

    Beantwoorden
  18. Gerard Boersma
    Gerard Boersma zegt:

    Beste Maurice,

    Ga jij nu ook niet aan de discussie voorbij met je Delta Plan dat virussen komen en gaan? Net als een influenza golf?

    Waarom dan jouw voorstel om influenza en coronavirussen te voorkomen?

    Moeten we niet ‘gewoon’ terug naar normaal? Jouw voorstel is in mijn ogen niet veel anders dan dat een vaccin de oplossing is.

    Mensen overlijden nu eenmaal. Ik, jij en je zoon. Hadden/kunnen we dat voorkomen? Denk van niet.

    Vind het een absurde gedachte dat we denken als mensen dat we iets überhaupt denken te kunnen controleren.

    Ben dan ook meer voor het complexiteitsmodel. Waarbij blijkt dat alle moeite wordt gestopt in het risico tot nul te beperken, andere risico’s alleen maar toenemen.

    Waarom gedraag jij je nu net als het RIVM met een bepaald dogma om ons te behoeden voor een zogenaamde 2e golf?

    Mijns inziens wordt nu van meer dan 99% van de bevolking een offer gevraagd voor een uiterst kwetsbare kleine groep.

    Is het niet veel natuurlijker om dat om te draaien?

    Beantwoorden
  19. Mat Hesen
    Mat Hesen zegt:

    Geachte heer De Hond,

    In België is sinds 2 mei 2019 het “Koninklijk besluit tot wijziging van de codex over het welzijn op het werk inzake de binnenluchtkwaliteit in werklokalen” van kracht.
    Publicatie: 2019-05-21 / Numac: 2019201857.

    Misschien kan Nederland hier een voorbeeld aan nemen en ook dergelijke voorschriften opstellen en wetten maken. Het gaat hierbij namelijk om de gezondheid van heel veel mensen.
    De term sick building syndroom zal iedereen wel eens gehoord hebben.

    Ga vooral door met uw campagne !

    Beantwoorden
  20. Marcel de Roos
    Marcel de Roos zegt:

    Geachte heer de Hond,

    Al van af het begin is zijn wij als bedrijf druk bezig met de ontwikkeling van systemen waarmee de kan op besmetting in div. ruimtes tot een minimum wordt beperkt. Graag zouden wij dan ook met u in contact komen om in een persoonlijk gesprek een toelichting te kunnen geven over die systemen en de werking en in het bijzonder het voordeel ervan. Ons uitgangspunt bij de ontwikkeling is dat waar dergelijke systemen (in de horeca) worden toegepast, de 1,5 meter regel niet meer nodig is.

    Zoals u zelf al aangeeft blijkt het uiteraard bijzonder lastig om dit dan ook aangetoond en gecertificeerd te krijgen. Juist mede daarom zouden we graag met u in gesprek komen om te onderzoeken welke stappen hiervoor gezet zouden kunnen worden.

    Vertrouwende op uw reactie verblijven wij,

    Met vriendelijke groet,

    Marcel de Roos (team Nu-Air)

    Beantwoorden
  21. Menno
    Menno zegt:

    Met andere woorden, dit soort systemen word meestal bedacht als men het gebouw aan het bedenken is. Eens in de 20-30 jaar, gemiddeld. En niet als Maurice de Hond een opvlieger heeft. Wat denk je hoeveel werk dat is om alle plafonds, daken en doorvoeren aan te passen?
    Ik kan mij ook niet voorstellen dat meneer Fahmi Yigit genoeg units en monteurs heeft om voor het najaar alle kantoren, scholen, winkels etc… hiervan te voorzien. Als meneer Fahmi Yigit zonder units komt te zitten dan moeten die waarschijnlijk uit Azie over komen, met de boot (want groot, zwaar, en vliegtuigen vliegen er amper, pallets zijn bijna niet te doen) en als de fabriek ook maar een componentje mist zijn zij ook maanden aan het wachten.
    Leuk idee, blijven promoten, maar niet nu uit te voeren.
    De enige snel schaalbare oplossing is afstand houden.

    Beantwoorden
    • Jan Smit
      Jan Smit zegt:

      Juist. Dit is een plan voor de langere termijn, in de tussentijd het aantal mensen in ruimtes beperken, wat neerkomt op de 1 1/5 meter vuistregel.

      Maurice de Hond heeft wel meer opvliegers, bijvoorbeeld zijn nul besmettingen in Nederland of dat het verbieden van massabijeenkomsten voldoende is geweest om het virus een halt toe te roepen. Carnaval was een “FRAGMENTED superspread event”, en geen massabijeenkomst.

      Als niemand zich meer aan de RIVM adviezen houdt, zoals Maurice propageert, krijgen we ongetwijfeld weer op termijn zo’n fragmented superspread event.

      Maurice heet er in elk geval aan bijgedragen dat een groot deel van de Nederlandse bevolking niet meer achter de maatregelen staat. Op het moment geen probleem want er zijn door die maatregelen betrekkelijk weinig mensen besmettelijk maar hoe lang we in die luxe mogen verkeren is maar helemaal de vraag.

      Beantwoorden
  22. Menno
    Menno zegt:

    https://mrsa-net.nl/nl/personeel/desinfectiemaatregelen/overig/839-wat-is-de-virobuster
    “Voor een gemiddeld ziekenhuis is er een investering van circa 1,5 miljoen euro mee gemoeid.

    Echter, de Virobuster werkt alleen tegen besmetting via de lucht. Handen wassen na elk patiëntencontact en andere voorzorgsmaatregelen blijven dus erg belangrijk. Organismen zoals MRSA kunnen dus nog steeds verspreid worden via persoonlijk contact, meekomen op kleding of blijven plakken op wanden.

    Hoogleraar Hajo Grundmann van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is sceptisch over de Virobuster. Elk jaar worden er talloze oplossingen voor het MRSA-probleem gepresenteerd, maar tot nu toe blijkt er geen afdoende oplossing te bestaan.”

    Beantwoorden
  23. Roger
    Roger zegt:

    Beste Maurice ,
    Het is nog steeds schrikbarend om te zien hoe achter gesloten deuren het RIVM en OMT samen met het Kabinet maatregelen oplegt die geen open source hebben .
    Dit is te idioot voor woorden .
    Ik begrijp niet dat de bevolking dit laat gebeuren .
    Nu wordt er achter die gesloten deuren schijnbaar gewerkt aan een Corona paspoort voor de hele bevolking .
    Nog gekker moet het niet worden , zonder dit paspoort wordt je beweging vrijheid zwaar beperkt .
    Terug naar de orde van de dag de aerosoles .
    Ik ben al vanaf het begin overtuigt van je theorie .
    Vandaag ontving ik een post card van Norwegian Cruises met reclame .
    Norwegian is een USA listed Compagny voor wie het niet weet
    Als eerste argument om klanten weer aan boord te krijgen was : We hebben Hepa filters geplaatst op al onze schepen zodat virussen
    zich niet via onze lucht systemen kunnen verplaatsen.
    De houding can het RIVM gaat veel extra onnodige levens kosten ben ik bang voor .
    Net als bij het begin van de crisis hebben ze gewacht met maatregelen tot dat de eerste dode viel nu moeten er eerst veel meer sterven voor ze het boete kleed aandoen .
    Hoe leg je uit dat vandaag 2 Juli in de USA meer dan 50.000 besmettingen zijn dan volgens het RIVM allemaal gebeurt omdat
    een ander persoon hoest of niest en de ander dan aansteekt ?
    Of de personen worden aangestoken via
    oppervlakte verspreiding ?
    Nee RIVM zo gaat dat niet in de USA ik heb er zelf 5 jaar geleefd .
    De doorsnee amerikaan leeft veel anders dan de EU burger .
    Er wordt bijna iedere dag uit gegeten .
    Al deze restaurants hebben airco voor koeling
    of verwarming .
    De filters in deze systemen die ik zelf ook had
    zijn iets beter als in onze afzuigkappen .
    Het zijn zeker geen hepa filters ! , ik kocht de filters bij de Home Depot voor 6-10 $
    Ieder huis heeft ook zo een centraal airco systeem , dit is heel anders dan hier , veelal hangen wij 1 unit in de slaapkamer .
    In de USA wordt een airco systeem aangelegd zoals hier een cv ,
    Er staan 1 of 2 units binnen in huis die via buizen in het plafond iedere ruimte in het huis koelen of verwarmen .
    Veel lucht wordt rond gepompt .
    Daar komen de besmettingen in de USA vandaan , doordat overal de airco vol aan staat op het werk en thuis !
    Een koude ruimte wordt als luxe gezien , zelfs als het buiten 40 graden is staan de airco’s binnen op 18 graden en waai ge weg als je gaat uit eten .
    Please keep up the good work !
    THNX Maurice

    Beantwoorden
  24. Richard
    Richard zegt:

    Ik vind je een held Maurice.

    In sommige ruimtes (zoals in cafés midden in de winter) is ramen open zetten en goed ventileren niet echt gewenst. Dan heb je ook meer stookkosten. In zulke gevallen zou je wellicht beter apparaten met UVC licht kunnen plaatsen. Die verversen de lucht niet, maar doden al het virus in de lucht dat ze aanzuigen en weer uitblazen.

    Beantwoorden
    • Richard
      Richard zegt:

      Normaal UVC licht is schadelijk voor o.a. je ogen. Dus dan zou je een soort ondoorzichtige RVS ventilatie box moeten hebben, waarbij de ene kant lucht aanzuigt en de andere kant lucht uitblaast. En dat binnen dat apparaat de lucht dan heel eventjes circuleert en daar een UVC lamp zit die de lucht beschijnt.

      Ik zie nu dat far-UVC licht het virus ook doodt, maar dat dit niet schadelijk is voor de ogen. Zulke lampen zou je dus moeten ophangen in kroegen en discotheken. Ook op de wc. Op de punten waar veel luchtstroming is, is het ook slim om zo’n lamp te plaatsen. Bv. bij de luchtinlaat of luchtuitlaat van een airco die staat te blazen.

      “Far-UVC light (222 nm) efficiently and safely inactivates airborne human coronaviruses”.
      https://www.nature.com/articles/s41598-020-67211-2

      Beantwoorden
  25. Peter
    Peter zegt:

    In de hele discussie over onvoldoende ventilatie waarin wordt gesteld dat verwarmen van buitenlucht geld kost mis ik de rol van de WTW (WarmteTerugWin) unit. Deze verwarmt met de uitgeblazen warme lucht de binnenkomende verse koude buitenlucht.

    Beantwoorden
  26. Dirk Bont
    Dirk Bont zegt:

    Goed dat meneer de Hond dit probleem aankaart.
    Ik ben gespecialiseerd in virus dodende UV-C licht systemen ook geschikt op in de lucht ventilatie systemen te plaatsen. De National Emerging Infectious Diseases Laboratories (NEIDL) van de Boston University USA hebben materialen die het virus bevatten blootgesteld aan een UV-C buislamp. Het bleek dat een dosis van 5 mJ / cm2 resulteerde in “een reductie van het SARS-CoV-2-virus van 99% in 6 seconden.

    Beantwoorden
  27. Troubadour
    Troubadour zegt:

    Wat een prachtig initiatief weer Maurice.
    Heb je de inbreng van Roger gelezen, over de States?
    Koude is daar een status symbool en dat zou wel eens de reden kunnen zijn dat daar relatief meer besmettingen plaatsvinden.
    Ik denk dat de aanpassing van de Nederlandse gebouwen met ventilatiesystemen getrapt moet geschieden. Eerst een voorlopig certificaat van Corona-proof verlenen en daarna pas een definitief. Dit om tijdsredenen, het is zo november!
    Het hele controlesysteem kan geënt worden op de APK procedure, zoals deze nu bij auto’s plaats vindt. Daar is helemaal niets mis mee.
    Meneer Fahmi Ygit, zou u de symbooltjes die zijn ingetekend in de centrale luchtbehandelkasten eens willen verklaren? Wat is koeling, wat is een filter etc.
    Dat maakt het voor ons (halve) leken interessant om u te kunnen volgen.
    Hartelijk dank!

    Beantwoorden
  28. Troubadour
    Troubadour zegt:

    En Ton, last but not least; Het is levensreddend. Denk aan verzorgingshuizen, waar managers de ventilatie laten knijpen om elke calorie te besparen.

    Beantwoorden
  29. Wijnand
    Wijnand zegt:

    Oei, wat was dat een slecht optreden van Maurice de Hond in Op1. Ik was een poosje lang best onder de indruk van Maurice’s beweringen, maar m.i. viel je compleet door de mand toen je iemand van een totaal ander kaliber tegenover je vond. Doe jezelf dit niet meer aan, ga lekker met pensioen en val ons niet meer lastig met je praatjes..

    Beantwoorden
  30. R.Brioul
    R.Brioul zegt:

    Maurice, grote dank voor je onvermoeibare inspanningen!
    Met betrekking tot een in de lucht aanwezig virus is het ook zeker de moeite waard om ionisatoren in de beschouwingen mee te nemen. Door electronica experts wordt stellig beweerd dat deze ionisatoren onder andere alle virus delen uit de lucht verwijderen.

    Beantwoorden
  31. Ruben van Haeften
    Ruben van Haeften zegt:

    Als de airconditioner koelt wordt de lucht ook nog ontvochtigd.
    Airco systemen die op basis hiervan werken en voornamelijk ook lucht recirculeren zijn dan in principe superverspreiders geworden. (indien niet juist gefilterd) Want en vervuilde lucht wordt rond gecirculeerd en door het ontvochtigen wordt dan een steeds beter (voor virussen) klimaat gecreëerd voor verspreiding. Idem als bij de slachthuizen.

    Nu bij het warme weer van de afgelopen weken (en komende weken nog te gaan?) en steeds meer mensen die airco units ook thuis hebben, is dit denk ik een aandachtspunt.
    Tevens dienen de filters ook regelmatig vervangen te worden. Anders wordt wat ik begreep een airco unit in plaats van dat het tevens als luchtreiniger dient eerder een verspreidingsbron omdat de vervuilde filters als dan juist afgiftebron van bacteriën,schimmels en virussen gaat dienen.

    Denk dat voornamelijk natuurlijke ventilatie raampje open e.d. nog niet eens zo’n slecht idee is om op te richten

    Beantwoorden
  32. Peter de K
    Peter de K zegt:

    Dit wordt inderdaad veel puzzelen. Je moet continu de juiste temperatuur en de juiste luchtvochtigheid proberen vast te houden. De gegeven voorbeelden gaan uit van mensen die niet of amper bewegen en van een gelijk aantal mensen in een ruimte. Hoe kun je in een kroeg of discotheek waar deuren regelmatig geopend worden en iedereen beweegt en het aantal mensen enorm kan fluctueren, toch een stabiele ventilatie garanderen? Moet er dan een luchtsluis komen en moet er steeds een gelijk aantal mensen binnen zijn of moet er een maximum ingesteld worden? Goede afzuiging betekent ook veel minder schimmels en bacteriën in de lucht. Van bacteriën is bijvoorbeeld bekend dat die via de wind (aerosolen) mensen honderden meters verderop kunnen worden besmet. Zijn voor bacteriën en voor de schimmels exact dezelfde warmte- en vochtigheidsnormen van toepassing?

    Beantwoorden
  33. Henri
    Henri zegt:

    Een delta plan Ventilatie is onmogelijk te doen voordat de herfst/winter aanbreekt. Is denk ik ook niet nodig gezien de ernst van Covid-19 en andere seizoensziekten.

    Belangrijk is dat WHO/RIVM hun stompzinnige druppel aanpak los laat. Dat er ook aerosolen zijn waar naar gekeken moet worden en dat in het algemeen ventilatie in dit land moet worden verbeterd (of worden schoongemaakt!).

    Maar ziekte en dood horen bij het leven, dat valt nergens mee te voorkomen. Zeker niet met regels die het leven nauwelijks de moeite waard meer maken.

    Beantwoorden
  34. Margreet
    Margreet zegt:

    Met een simpel huisje zonder ventilatiesysteem zet ik wel de raampjes tegen elkaar open. Eenvoudige hygrometer 12 euro en luchtbevochtiger 50 euro – zo hoop ik gezond de winter door te komen zonder het al te koud te hebben. Verder gewoon zo doorgaan, er eordt toch nu meer over aerosols gesproken. Erkenning van instanties moet je maar niet op wachten of verwachten. Leuk, je wordt toch aangehaald in de media of uitgenodigd.

    Beantwoorden
  35. Johannes
    Johannes zegt:

    In Engeland is het gros van de Covid-19-patienten overleden in care homes. De care homes in Norfolk die ik gezien heb, hadden geen airco. En dat geldt waarschijnlijk voor veruit de meeste care homes in het Verenigd Koninkrijjk.Hoe dat in Nederland zit, weet ik niet.
     In Nederland blijkt uit het contactonderzoek van de GGD’s  dat de besmettingen het gevolg zijn van contacten bij familiebijeenkomsten. De gouveneur van de staat New York, Cuomo, probeert de grote Shopping Malls te dwingen HEPA-filters in te bouwen in hun luchtbehandelingsinstallaties. Of hem dat lukt, zal nog moeten blijken. De discussie over de dichotomie droplets-aerosols zal nog wel even voortduren. Onderzoek van de CDC in de USA naar besmettingen a/b van de Theodore Roosevelt liet zien dat de kans op besmetting van bemanningsleden die aangewezen waren op berth sharing twee keer zo groot was. In de USA is het adagium nog steeds: “face masks and social disdancing”

    Beantwoorden
  36. James Grit
    James Grit zegt:

    Een paar dingetjes gevonden op het web die je misschien kunt gebruiken:


    Jonathan LaPook CBS News June 16, 2020:
    Improving ventilation in buildings could help reduce spread of coronavirus, study says

    https://www.cbsnews.com/news/coronavirus-spread-building-ventilation-covid-19-study/

    Dr. Kimberly Prather of UC San Diego Scripps Institution of Oceanography has spent her career studying aerosols:
    “The zinger for this virus is that basically the aerosols become airborne …”

    Een uitdaging:

    Virus-proofing sports facilities presents a big challenge
    By DAVE CAMPBELLJune 1, 2020
    https://apnews.com/1a2e011518d27c2a6832f6e8b8e09424


    Ook vanuit Harvard:

    Op-ed: We should focus on airborne transmission of COVID-19

    https://www.hsph.harvard.edu/news/hsph-in-the-news/op-ed-we-should-focus-on-airborne-transmission-of-covid-19/

    Quote:
    “Mitigating airborne transmission of the coronavirus “should be at the front of our disease-control strategies for COVID-19,” according to Joseph Allen, assistant professor of exposure assessment science at Harvard T.H. Chan School of Public Health.

    That’s because evidence suggests that airborne transmission—caused by small particles that can linger in the air for extended periods of time—is responsible for much of the spread of the virus, wrote Allen in a May 26, 2020 opinion piece in the Washington Post. …”

    Beantwoorden
  37. Kees
    Kees zegt:

    Heel goed dat je ook aandacht besteed aan de viral load (de hoeveelheid virale belasting), die is namelijk medebepalend of iemand erg ziek wordt van een virusbesmetting. Bij griep is dit bewezen, bij Covid-19 vermoed.

    Beantwoorden
  38. Rebecca
    Rebecca zegt:

    Een aandachtspunt is denk ik ook recirculatie van lucht die optreedt door:

    – verwarming, bijv. als een kerk aan de zijkant wordt verwarmd, die lucht stijgt dan op, daalt in het midden weer neer en gaat zo circuleren (vgl.: http://www.restaurationcollegialeneuchatel.ch/presentation/images/02-Constat_EtapeII6-Big.jpg), als gevolg van convectiestromen (https://www.wetenschapsschool.nl/chapter/materiaal/warmtestroming_verwarming.jpg);

    – verkeerd afgestelde airco waardoor de lucht gaat recirculeren (bijv.: https://wordpress.accuweather.com/wp-content/uploads/2020/05/Screen-Shot-2020-05-14-at-11.26.04-AM.png?w=632),

    En bij gebruik van airco of verwarming zou luchtbevochtiging nuttig zijn om de relatieve luchtvochtigheid boven de ca. 45% te krijgen.

    Beantwoorden
  39. Alfred
    Alfred zegt:

    Ik vraag me vooral af welke mensen (10% maar) nou super spreaders kunnen zijn. Zou het zo kunnen zijn dat mensen met verhoging (licht) superspreaders zouden kunnen zijn. Als je bijvoorbeeld in Thailand kijkt wordt overal je temperatuur opgemeten en hebben ze heel weinig cases ook.

    Beantwoorden
  40. James Grit
    James Grit zegt:

    Nog twee leads:

    Study:
    Airborne Spread of SARS-CoV-2 and a Potential Role for Air Disinfection
    doi:10.1001/jama.2020.7603

    june 1

    An April 2, 2020, expert consultation from the National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine to the White House Office of Science and Technology Policy concluded that available studies are consistent with the potential aerosol spread of severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2), not only through coughing and sneezing, but by normal breathing …

    —-
    Artikel van prof Miller:

    Coronavirus Drifts Through the Air in Microscopic Droplets – Here’s the Science of Infectious Aerosols

    By Shelly Miller University of Colorado Boulder | The Conversation • Published April 24, 2020 • Updated on April 24, 2020 at 2:42 pm

    … Overall, the evidence suggests that it is much more risky to be inside than outside. The reason is the lack of airflow. …

    Researchers in China found that only one of 314 outbreaks they examined could be traced back to outdoor contact.

    https://theconversation.com/coronavirus-drifts-through-the-air-in-microscopic-droplets-heres-the-science-of-infectious-aerosols-136663

    Beantwoorden
  41. Klaas
    Klaas zegt:

    Dag meneer de Hond,

    Vanochtend zag ik uw gesprek met Pim van Galen waarin u meldde dat de RIVM het artikel van Xu et. al (2020) gebruiken om te benadrukken dat de airco/het ventilatiesysteem geen rol speelde bij de verspreiding van het virus op de Diamond Princess maar dat de verspreiding ging via direct contact en oppervlakken.

    Na dit stuk te hebben gelezen (zie https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.09.20059113v1) heb ik mij ontzettend verbaasd over de stelligheid waarmee zij dit beweren.

    Ten eerste: dit onderzoek is gepubliceerd in april (waarschijnlijk gedaan rond eind maart of begin april) en dit is nu net de periode waarin we nog vrijwel niets wisten over het virus.

    Ten tweede: er wordt met geen woord gerept over: de rol van niezen, hoesten, ademhaling, praten, zingen alsmede de rol van grote druppels en aerosols (waarschijnlijk was deze rol ook minder of onbekend destijds dus kon dat ook nog niet).

    Ten derde: het feit dat de airco geen rol heeft gespeeld in de verspreiding betekent zeker niet per definitie dat het virus zich heeft verspreid via direct contact en oppervlakken.

    Er wordt in het onderzoek bijvoorbeeld gezegd: “twee Okinawa-taxichauffeurs werden bevestigde gevallen in verband met het besturen van de passagiers van het schip.” Dit kan ook zijn omdat in de taxi de ramen gesloten waren (kleine gesloten ruimte, grote druppels en/of aerosols blijven in de lucht hangen en de taxichauffeurs raakten besmet). Dit hoeft niet per se via direct contact of voorwerpen te zijn gegaan.

    Ook wordt gezegd: Infectie onder passagiers na 6 februari was beperkt tot degenen die in dezelfde passagiershut verbleven met een geïnfecteerde passagier.
    Dit hoeft ook niet per se te door direct contact of voorwerpen. Het kan ook zijn dat de geïnfecteerde passagier heeft geademd, gepraat, gezongen, geniest of gehoest waarbij er grote druppels en/of aerosols zijn blijven hangen in de kamer (wellicht bij een uitstaande en/of onvoldoende of helemaal niet werkende airco) waardoor de mensen in de kamer (kleine afgesloten ruimte zonder goede natuurlijke ventilatie) besmet zijn geraakt.

    Verder wordt nog gezegd: Infecties bij bemanningsleden bereikten een piek op 7 februari, wat duidt op een aanzienlijke overdracht tussen bemanningsleden na quarantaine op 5 februari.
    Dit gaat in tegen de incubatietijd van het RIVM van 2 weken. Daarbij staat ook niet hoe die overdracht heeft plaatsgevonden. Het onderzoek gaat uit van direct contact en/of oppervlakken. Maar ook dit kan zijn gebeurd door middel van niesten, hoesten, praten, zingen en/of ademen in een afgesloten ruimte als een casino of restaurant zonder goede natuurlijke ventilatie waardoor hetzij de grote druppels, hetzij (waarschijnlijker) de aerosols in de lucht zijn blijven hangen en zo de bemanningsleden besmet zijn geraakt.

    Ook wordt in dit onderzoek niet ingegaan op de social distancing maatregel (1-2m of meer) en het effect daarvan op de overdracht van het virus (ik weet niet of deze maatregel er ten tijde van het onderzoek al bekend was).

    Bovendien concluderen de onderzoekers: We concluderen dat het centrale airconditioningsysteem van het schip geen rol speelde, d.w.z. dat de langeafstandsroute via de lucht bij de uitbraak afwezig was. De meeste overdracht lijkt te zijn gebeurd door nauw contact en fomites.
    Wat ze met langeafstandsroute bedoelen wordt mij niet echt duidelijk. Echter kan dus de korte afstandsroute (via aerosols) een rol hebben gespeeld (samen in afgesloten ruimtes zijn en praten zingen, ademen, hoesten, niezen zonder natuurlijke ventilatie) waardoor de bemanningsleden en passagiers besmet zijn geraakt.

    Tot slot bouwen de onderzoekers met het woord ‘lijkt’ nog een onzekerheidsmarge in. Echter maakt het RIVM op basis van het onderzoek de stellige bewering: “Onderzoek naar de verspreiding van SARS-CoV-2 op het cruiseschip Diamond Princess wijst uit dat verspreiding op het schip heeft plaatsgevonden via direct contact en oppervlakken en dat de airconditioning geen rol heeft gespeeld in de verspreiding”
    Een bewering die ze naar mijn idee op basis van dit onderzoek zeker niet kunnen onderbouwen.

    De rol van aerosols was op dat moment waarschijnlijk nog niet zo bekend en nog niet belangrijk geacht. Daarom zou ik zeggen dat er naar de uitbraak op de Diamond Princess nog een aanvullend onderzoek moet plaatsvinden om te kijken naar de rol van aerosols bij de overdracht van het coronavirus.

    Het feit dat de airco/het ventilatiesysteem niet de oorzaak van uitbraak is hoeft niet per definitie te betekenen dat de overdracht van het virus is gegaan via direct contact en oppervlakken.

    Ik maak hier allemaal aannames, daar ben ik mij zeker van bewust en wil ik ook benadrukken. Maar omdat de rol van hoesten, zingen, niezen, praten, ademen (en dus de rol van grote druppels en/of aerosols) niet in de onderzoek zijn belicht, kan het RIVM nooit zo stellig zeggen dat de overdracht van het virus is gegaan via direct contact en oppervlakken. Dit is iets wat de onderzoekers zelf ook niet doen. Dus aanvullend onderzoek noodzakelijk.

    Beantwoorden
  42. Adriaan Keij
    Adriaan Keij zegt:

    Maurice, ik zie overeenkomsten met het SICK BUILDING SYNDROOM uit de jaren 1970/80.
    Kort gezegd werd de energie duurder en als oplossing werd er minder lucht ververst en meer gerecirculeerd om energie te besparen. Resultaat: meer mensen ziek, ook meer griep.
    De WHO was er ook bij betrokken en (ik meen in 1984) moest het weer omhoog van 0,3 naar 1m3 verse lucht per persoon per minuut. We horen niets meer over het SBS, mooi.

    Vraag het onvolprezen RIVM eens hoe het SBS te verklaren was destijds. En hoe het opgelost werd… Met 1,5m? Met handen wassen? Met deurkrukken ontsmetten? Met een LOCKDOWN wellicht, in zo’n SICK BUILDING?!? NEE, NATUURLIJK NIET, MET EEN DELTAPLAN!

    En wat gebeurde er in het gebouw van het RIVM in Bilthoven, in de jaren ‘70/80? Hoe werd de ventilatie daar aangepakt? Met 1,5m? Met handen wassen? Met deurkrukken ontsmetten? Met een LOCKDOWN?

    https://www.epa.gov/sites/production/files/2014-08/documents/sick_building_factsheet.pdf

    Beantwoorden
  43. Patrick van Stijn
    Patrick van Stijn zegt:

    Dag Maurice,

    In het licht van Deltaplan Ventilatie is het misschien beter om de branche mee te krijgen om de benodigde maatregelen versneld in te kunnen voeren.
    Zij zijn de uitvoerders, jij moet hun vertellen wat ze voortaan moeten doen wanneer ze een luchtbehandelingssysteem installeren of ombouwen. Daarbij is het belangrijk dat ook het waarom niet wordt vergeten. Dat voorkomt hopelijk dat niet doelmatige investeringen worden gedaan.

    Het op papier aanpassen van bestaande luchtbehandelingssystemen lijkt eenvoudig.
    De praktijk is echter weerbarstig want heel vaak zijn deze systemen gekoppeld aan andere systemen. Grijp je in op het ene systeem, blijkt vervolgens dat een ander systeem beperkingen heeft waardoor de vrijheid van regelen beperkt is.
    Vaak zijn ook allerlei bouwkundige aanpassingen nodig. In een nieuw gebouw is dat al een hele toer, in oudere gebouwen vaak niet mogelijk. Tsja en wat doe je dan ?

    Op zich zijn technische aanpassingen mogelijk, maar zelden zonder extra kosten.
    Klanten en leveranciers dienen een afweging te maken welke investeringen in dit verband realistisch zijn.

    Wie zou je hierin kunnen betrekken
    1. https://www.rehva.eu/ REHVA is The Federation of European Heating, Ventilation and Air Conditioning associations.
    Zij hebben Corona hoog op de agenda staan. Zie bijvoorbeeld
    https://www.rehva.eu/activities/covid-19-guidance en ze nemen deel aan allerlei vakbeurzen

    2. Bedrijven die specifieke kennis op gebied van ontsmetting kunnen leveren, maar zelf geen complete installaties leveren.
    Bijvoorbeeld: UV-C modules die ingezet kunnen worden in luchtbehandelingsinstallaties om bacteriën en virussen te doden. Enzovoorts.

    Beantwoorden
  44. Yvon
    Yvon zegt:

    Wij hebben een Blue air luchtreiniger staan met Hepa filter. Ik lees op deze site vaker over de ioniserende werking van deze apparaten en Corona en heb het interview hierover op Café Weltschmerz gezien. Ik zou hier graag meer informatie over willen hebben. Op de website van Blue air uit Zweden staat dat deze apparaten virussen uit de licht kunnen halen maar dat het op het Coronavirus nog niet getest is. Hier is hun uitleg: https://www.blueair.com/nl/blueair-life/air-purifiers-health/coronavirus.html
    Ik hoor graag de meningen hierover maar ook over het gevaarlijke Ozon wat ionisatoren kunnen verspreiden. Blue air zegt hier op haar website het volgende over: https://www.blueair.com/nl/blueair-life/about-air-purifiers/ozone.html

    Dan nog een vraag. Werken de Hepa filters echt wel goed? De stichting red de Veluwe die actie voert v.w.b de laagvliegroetes van vliegveld Lelystad plaats 3 dagen geleden op Facebook een Kamerbrief met de volgende tekst erbij:
    Stichting red de Veluwe
    Lees en huiver wederom…..
    Vliegen was veilig genoeg door de HEPA-filters zei Van Nieuwenhuizen tijdens het debat op 18 juni.
    Terwijl :
    Er geen onderzoek is gedaan naar de werking van deze filters en dat onderzoek komt er ook niet snel.
    Zie de Kamerbrief in de bijlage als JPG, Weer een leugen van de minister.
    Denk dus erg goed na voor je in een vlieg-tuig stapt!

    Kijk op hun FB pagina voor de Kamerbrief d.d. 29 juni jl. Het lukt mij niet deze hier te kopiëren.

    Beantwoorden
    • jillis
      jillis zegt:

      Die filters zijn idd niet geschikt voor het filteren van virussen.
      Wel zou het bij de meeste vliegtuigen zo zijn dat na 3 minuten al de lucht is ververst. Dus dat maakt de filters minder belangrijk.

      Beantwoorden
  45. Stefan van der Eijk
    Stefan van der Eijk zegt:

    Ik heb een aantal filmpjes van Maurice gezien waarin hij beweert dat het veel energie kost om ventilatie lucht op te warmen (winter) of koelen (zomer). Met een modern ventilatie systeem (type-D / WTW) wordt tot >95% van de warmte (of koude) overgedragen van de afgevoerde naar de inkomende lucht.

    Ik heb begrepen dat die aerosolen met virus deeltjes in de longen worden afgescheiden. Dat is ook de plek waar CO2 wordt vrijgegeven. Het is misschien mogelijk dat er een relatie bestaat tussen het mogelijk aantal virus deeltjes in de lucht en CO2, in het geval dat er een besmet persoon in de ruimte aanwezig is.

    In de buitenlucht zit +/- 400 PPM CO2 (we ronden even af voor het gemak). Het bouwbesluit stelt dat je onder 1200 PPM moet blijven. Om de lucht in een ruimte op 1200PPM te houden, moet je die verversen met 25m3/uur/persoon. Als je 800 PPM wilt, moet je 2 keer zoveel verversen, dus 50m3/uur/persoon. 600 PPM = 100m3/uur/persoon, 500PPM = 200m3/uur/persoon. Dus bij elke halvering richting 400PPM moet je de capaciteit verdubbelen.

    Om mezelf te beschermen wil ik niet meer in (publieke) ruimtes zijn waar de CO2 boven 600 PPM komt. CO2 meters zijn redelijk goedkoop en gemakkelijk mee te nemen.

    Beantwoorden
  46. Ted
    Ted zegt:

    Ik vraag mij af wat beter helpt tegen besmetting in het OV. Mondkapjes, of treinen, trams en bussen waarin weer ventilatieraampjes zitten zoals lang geleden? Het lijkt wel of we verslaafd zijn geraakt aan airco’s…

    Beantwoorden
  47. jillis
    jillis zegt:

    Het is misschien ook interessant te kijken naar een systeem wat in ruimtes kan worden geplaatst los van de luchtbehandeling.
    Dus een kast aan het plafond in het midden van een ruimte waarbij een luchtstroom (cirkel) wordt gecreëerd.
    In de kast worden virussen onschadelijk gemaakt doormiddel van UV (dat is denk ik een stuk simpeler te maken dan ioniseren maar weet daar niet genoeg van.)
    Er moet bij het virusonschadelijk maken niet te veel weestand in de luchtstroom ontstaan.

    Het is redelijk goedkoop te maken en het is overal toepasbaar.
    Er is geen of weinig onderhoud en het kan bijna niet stuk.

    Filters zouden kunnen worden toegevoegd maar een virusfilter moet je niet willen denk ik.
    Misschien wat grove voorfilters met een pollenfilter of/en koolstoffilter.
    Dit moet je dan wel vervangen. Ik Doe zelf verbouwingen van veelal horeca.
    Het is een kwestie van weken wanneer zo’n filter vol raakt.

    Weet iemand of dit al bestaat?
    Ik heb wel wat mensen die dit zouden kunnen maken maar dit wordt te duur.
    Daar gaat mijn patent!
    Als iemand hier iets mee wilt doen werk ik graag mee.

    Beantwoorden
  48. jillis
    jillis zegt:

    Natuurlijk is het fijn als iedereen een deltaplan ventilatie keurmerk op zijn voorruit heeft geplakt.
    Ik zie dat veel mensen een hoop argumenten tegen het plan hebben vooral omdat het niet overal zomaar te implementeren is.
    Veel panden en de meeste horeca is in principe al zo goed als gereed.
    Toiletten worden meestal ook wel afgezogen. Het gaat vooral om die plekken waar dat niet zo is en waar het virus veel schade kan aanrichten.
    Er zijn verschillende manieren van aanpak die we kunnen gebruiken.
    Het is een beetje creatief denken misschien… Bij een oud ventilatiesysteem is het mogelijk buizen te vervangen en uit te rusten met lampen of filters en de omloopsnelheid wat verhogen.
    Zo hoeft niet alles vervangen.

    JUST STOP THE SUPERSPREAD EVENTS.

    Met het idee just stop de superspreads in mijn achterhoofd is het misschien niet nodig om alles aan te pakken.
    Het carnaval bv. De ruimtes waar dit heeft plaatsgevonden zijn vaak slecht geventileerde cafe’s met een dansvloer achterin de zaak en een airco. Perfect voor een virus.
    Je zou dit dus een virus A locatie kunnen noemen.

    We kunnen ruimtes ook kunnen indelen in verschillende categorieën.
    (De brandweer heeft al zoiets geloof ik.)

    Als voorbeeld:

    A: veel mensen slechte ventilatie, airco (cafe’s discotheken kerken scholen)
    B: Veel mensen luchtbehandeling systeem (bejaardentehuis, kantoren, kantine)
    C: Kleinere groepen slechte ventilatie (kantoren, scholen)
    D: kleinere groepen luchtbehandeling systeem.
    E: woonhuizen

    Er moet even worden nagedacht wat waarin komt maar het idee is duidelijk lijkt me.
    Als we dan beginnen met de A en B locaties kunnen we rustig naar beneden werken.
    Op deze manier is het redelijk te overzien en hoeft niet heel Nederland worden aangepakt!
    Veel kantoren zullen ook blij zijn wanneer hun werknemers minder ziek zijn. Die kosten haal je er zo uit.

    Beantwoorden
    • Peter
      Peter zegt:

      De meeste horeca, zeker de kroegen hebben absoluut niet de ventilatie goed op orde. Ook die paar die 100 procent buitenlucht binnen zuigen. Ik heb daar een paar keer meegemaakt dat dan de buitenlucht via een rookterras binnengezogen werd.

      Beantwoorden
  49. Leo Hanemaaijer
    Leo Hanemaaijer zegt:

    De verantwoordelijke voor de handhaving van Bouwbesluit 2012 op het gebied van ventilatie heeft nog veel werk te doen, zeker 80% van de gebouwen voldoet daar naar mijn weten nog niet aan. De Wet is dus in orde, maar de handhaving hierop, is er bij mijn weten ook nog nooit geweest? Weet iemand, wie precies de verantwoordelijkheid heeft op handhaving van het Bouwbesluit bij bestaande gebouwen? Zij zijn namelijk in gebreken gebleven, en deels verantwoordelijk voor de uitbraak van een recentelijke besmettelijke ziekte.

    Beantwoorden
  50. Michiel
    Michiel zegt:

    In een eerdere blog is gesproken over China Air-vlucht van Hong Kong naar Beijing waarbij een 72-jarige man in totaal 2 stewardessen en 20 medepassagiers met SARS besmette (1). Het betrof een B737-300. In een onderzoek naar de aanwezigheid van HEPA filters (2) “Inventarisatie van de aanwezigheid van HEPA-filters in vliegtuigen op Nederlandse luchthavens” blijft dat (nagenoeg) in alle type B737-300 deze filter aanwezig is.

    Vraag: welke verklaring is hiervoor te vinden (dat er tocht SARS overdracht heeft kunnen vinden in een kist met een HEPA filter?

    1) https://www.maurice.nl/2020/05/17/who-rivm-negeren-de-nieuwste-bevindingen-met-enorme-gevolgen/
    2) https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/07/01/bijlage-1-nlr-rapport-hepa-filters

    https://www.maurice.nl/2020/05/17/who-rivm-negeren-de-nieuwste-bevindingen-met-enorme-gevolgen/

    Beantwoorden
  51. NanoProf's Holland
    NanoProf's Holland zegt:

    Samen met mijn business partners VFA Solutions B.V. / Viridi Air strijden wij mee aan SCHONE LUCHT. Sinds het jaar 2010 wordt er steeds meer in de media geschreven over de impact van de luchtkwaliteit op de gezondheid. Er zijn veel problemen met de binnen- en buitenlucht, denk aan virussen, fijnstof, stikstofdioxide, NOx, ozon en CO2. Ze leiden tot gezondheidsproblemen waardoor maar liefst 100.000 mensen jaarlijks ziek worden en 12.000 mensen sterven eraan (Nederland). De bewustwording voor de noodzaak aan gezonde lucht blijft in de markt achter. Daarom is Viridi Air opgericht. Om meer bewustzijn te creëren voor de noodzaak aan gezonde lucht.

    Er wordt de laatste jaren veel gesproken over schone lucht maar concreet wordt er nog weinig gedaan. Wij denken dat het stimuleren van bedrijven en overheden om te investeren in gezonde binnen- en buitenlucht op een positieve manier de meest snelle oplossing is. Gezonde lucht biedt namelijk veel voordelen:

    Minder ziekteverzuim
    Hogere productiviteit en meer werknemerstevredenheid
    Gezonder imago
    Maatschappelijke betrokkenheid tonen
    Goed voor milieu
    Méér bewustwording creëren voor gezonde lucht
    Betrouwbare & externe erkenning van de bijdrage aan gezonde lucht
    Hoe filtert Viridi Air met een 100% groene en duurzame methode de buitenlucht?

    NanoProf’s Holland & VFA Technology & Viridi Air focussen zich op het filteren van fijnstof, stikstofdioxide, NOx en ozon. Omdat voor het filteren bomen geplant worden zal er ook CO2 opname zijn. De opname van CO2 is hoger in onze projecten omdat een hoogwaardig presterend model wordt toegepast. De buitenlucht wordt gefilterd volgens het BBA-model: een praktische toepassing uit wetenschappelijk onderzoek van Alterra, Wageningen Universiteit. De drie elementen uit het BBA-model beïnvloeden elkaar en moeten goed zijn afgestemd. Viridi Air heeft een hoogwaardige toepassing waar juist aandacht is voor de kracht van de natuur. Dit houdt in:

    B: bodem = de juiste bodem in Nederland kiezen en geschikt maken voor boomplanting. Viridi Air plant uitsluitend op nieuwe gronden (b.v. landbouwgrond) in Nederland. Betrouwbaarheid en transparantie vinden wij belangrijk. Het is namelijk zo dat wij bij willen dragen aan schone lucht en dat bereik je niet door bomen te verwijderen en daarna weer aan te planten;
    B: bomen = Viridi Air maakt gebruikt van een mix van speciale naald- en loofbomen die bovengemiddeld goed presteren qua luchtzuivering. Géén standaard bomen dus maar wel Nederlandse soorten! Voor naaldbomen is de grove den een ideale keuze. Voor loofbomen kun je denken aan berk, esdoorn en vogelkers. Deze bomen groeien niet op dezelfde type grond. Er moet dus steeds per project geanalyseerd worden welke bomen op welke grond te plaatsen. Gedurende het Partnership geldt terugplant-garantie: bomen die ziek of dood gaan worden vervangen. Onze bomen worden wèl 100-en jaren oud;
    A: architectuur = de bomen worden op een speciale manier aangeplant. Als filterstroken die optimaal licht en wind kunnen ‘vangen’ en hierdoor goed groeien en extra luchtzuiverend werken;
    Gehanteerde boomsoorten
    Viridi Air werkt volgens het BBA-model waarin het type Bomen een zeer belangrijke factor is voor het succes van filtering. Uit wetenschappelijk onderzoek van (Alterra, Wageningen Universiteit) blijkt dat niet alle Nederlandse boomsoorten goed presteren qua luchtzuivering. Sterker nog, sommige bomen stoten zelfs frequenter stoffen uit die bijdragen aan ozoncreatie (een reactie van de vervuiling die al in de lucht zit met een natuurlijk geproduceerde stof van de boom). Viridi Air maakt uitsluitend gebruik van een range aan boomsoorten waarvan wetenschappelijk is bewezen dat ze bovengemiddeld goed de buitenlucht filteren. Het filterprincipe bij naald- en loofbomen is verschillend en ook de mate waarin ze dit kunnen.

    Ultrafijnstof
    Met name naaldbomen worden gebruikt voor fijnstof af te vangen. We leggen onderin kort en bondig het verschil uit.

    Naaldbomen

    Naaldbomen bestaan uit diverse vertakkingen waaraan naalden zijn bevestigd. Het totale contactoppervlakte van de naalden bij elkaar is veel groter dan bij een boom bestaande uit bladeren. Aan de naalden zit hars wat erg plakkerig is en dus als een lijm fungeert als stof er tegenaan botst. Als het regent, of de naaldboom vochtig is wordt de opname van fijnstof nog groter. Wat ook positief werkt is de elektrostatische geleiding van de naalden versus de luchtsnelheid en de deeltjes in de lucht. Des te sneller de wind langs de naalden raast des te hoger de elektrostatische geleiding en de opname van deeltjes in de lucht.

    De naalden blijven het gehele jaar groen wat een groot voordeel is ten opzichte van loofbomen. Daarbij zijn de naalden herbruikbaar in filterende werking. Bij een regenbui of stevige wind valt het fijnstof op de grond waar het in de bodem wordt opgenomen en vernietigd. Een naaldboom neemt bruto 10kg fijnstof op per jaar waar een deel weer van terug in de lucht komt. Netto absorbeert een naaldboom 1,5kg fijnstof.

    Loofbomen

    Bomen die bladeren bevatten hebben een andere manier van de lucht filteren. Een blad bestaat uit meerder laagjes waarvan de buitenste een beschermende functie heeft d.m.v. een minuscuul waslaagje dat erop zit. Dit waslaagje is plakkerig. Als er stofdeeltjes uit de lucht tegen de blaadjes komen blijven ze plakken door die waslaag (adsorptie). Des te groter het blad, de duur dat het blad aan de boom hangt gedurende het jaar EN het aantal blaadjes dat de boom bevat (LAI: Leaf Area Index) zijn van invloed op de luchtzuiverende werking. Bij de grootte van het blad is belangrijk om te constateren dat een kleine boom met grote bladeren in verhouding minder opneemt dan een grote boom met veel kleine blaadjes!

    Kijken we naar het blad dan is een ruwer oppervlakte (dan bevat het blad kleine haartjes) en de mate waarin het elektrostatisch geladen kan zijn van positieve invloed. De externe factoren (wind en vochtigheid) zijn ook van belangrijke mate. Des te vochtiger het blad EN des te sneller de wind langs het blad komt des te beter fijnstof zal hechten. Door de wind neemt elektrostatische geleiding toe wat een aantrekking heeft op het stof wat positief of negatief geladen is. Dit is een belangrijke bevinding want dit betekent dat bomen die op beschutte locaties staan, zoals in steden, weinig positief zijn voor de luchtkwaliteit. Om die reden dragen bosgebieden juist wel positief bij.

    Bij wind of regen valt een groot deel op de bodem en wordt daar opgenomen. Daarmee is ook weer plaats gemaakt op het blad om nieuwe deeltjes op te vangen. De herbruikbaarheid van een blad is daarmee groot!

    Nadeel is dat loofbomen het blad verliezen in de winter waardoor voor fijnstof beter gebruik gemaakt kan worden van naaldbomen.

    CO2 en giftige gassen (NO2, NOx)
    Zowel naald- als loofbomen kunnen koolstofdioxide (CO2) opnemen en omzetten tot zuurstof (O2) maar voor de overige gassen is dit een ander verhaal. We leggen dat onderin kort en bondig uit:

    Naaldbomen

    Gassen die in de lucht hangen, zoals CO2 en giftige gassen worden door naaldbomen wel opgenomen maar minder goed doordat gassen het liefst op grote, platte en gladde oppervlaktes contact maken. De naalden op de naaldbomen hebben deze eigenschappen minder. Ze nemen dus wel verontreinigende gassen op maar beperkt.

    Loofbomen

    De bladeren van loofbomen bevatten kleine huidmondjes die bij ideale omstandigheden (vocht en zonlicht) ver open staan. Des te verder het huidmondje is geopend des te beter de opname van gassen. CO2 wordt opgenomen en omgezet tot zuurstof (O2) middels het fotosynthese proces. Bij slecht weer, in geval van een boom is dat dus droogte en weinig zon, gaan de huidmondjes verder dicht en nemen ze relatief weinig gassen op.

    In de lucht hangt naast CO2 helaas ook veel andere schadelijke stoffen (stikstofdioxide, NOx, etc.) die bomen kunnen afvangen. De mate van filtering verschilt per boom. Bomen met blaadjes die veel huidmondjes hebben doen dat beter dan bomen met weinig huidmondjes. In tegenstelling tot bij fijnstof is voor de opname van stikstofdioxide belangrijk dat de bladeren groot, glad en plat zijn. Kleine, ruwe, behaarde bladeren nemen minder stikstofdioxide op. Ook de wind is hier (net als bij fijnstof) van invloed. Des te meer wind, des te beter de gassen worden opgenomen.

    Wijze van aanplant & architectuur
    Het gaat er niet alléén om de juiste bomen te selecteren maar ook de wijze van aanplanting, de architectuur, is essentieel. Het eerste jaar, bij de aanplant, zijn de bomen nog klein en wordt dicht tegen elkaar geplant. Na een aantal jaar moet er uitgedund worden en zullen bomen verplaatst worden naar een ander project. Door het uitdunnen krijgt het perceel zijn toekomstige architectuur. Viridi Air creëert juist géén dicht geplante bosgebieden maar juist open filterstroken.

    De filterstroken die geplant worden op de percelen laten voldoende ruimte tussen de bomen. Dit heeft namelijk een extra zuiverend effect. Bomen krijgen hierdoor veel licht wat belangrijk is voor de groei maar ook voor de zuiveringskracht is dit van belang. Meer ruimte betekent ook meer wind dat erlangs schuurt en dat helpt bij de zuivering door het ontstaan van elektrostatische geleiding en dus aantrekking van fijnstof op de bladeren of naalden.

    Op de percelen wordt geplant volgens grofweg 2 bepaalde structuren/architectuur:

    de trechtervorm: op het perceel kunnen meerdere trechters aangelegd worden (afhankelijk van de meest aanwezige windrichting). Dit zijn V-vormen waar de hoek in het midden van het perceel is gericht. Er is dus betrekkelijk veel open ruimte zodat de wind vrij spel heeft.
    de strookvorm: op het perceel worden stroken aangelegd. Meestal in meerdere L- en I -vormen. Dit geeft nog steeds de mogelijkheid tot een ruimte opbouw maar er is efficiënter geplant op het perceel.
    Conclusie

    Er is een verschil tussen de opname van fijnstof en gassen bij naald- en loofbomen. Op basis van bovenstaande is de conclusie dat een gezonde mix optimaal is EN in een omgeving die vaak vochtig is en waar veel wind doorheen waait. Door de naald- en loofbomen verspreid maar bij elkaar te planten (als een groen filtergebied) is het jaarlijks resultaat van dit filterprincipe een verbetering buitenluchtkwaliteit:

    CO2 opname – 22kg
    Fijnstof opname 1,5kg
    Ozon opname 500gr
    NO2 opname 200gr
    Meer informatie over dit filterprincipe is te vinden in de brochure “Bomen, een verademing voor de stad”. De digitale versie is beschikbaar op diverse plaatsen op het internet (bron: WUR).

    OPMERKING: diverse studies die gedaan zijn door het plaatsen van bomen langs drukke snelwegen of in stedelijke gebied hebben weinig effect. Sterker nog, ze kunnen de concentraties verontreiniging verhogen. Dit heeft vooral te maken met het feit dat b.v. in stedelijk gebied weinig wind is waardoor minder opname mogelijk is. Een optimaal effect vereist een optimale aanplanting volgens ons BBA-model.
    Als iedereen een klein stapje zet voor schone lucht, maken we samen een grote sprong naar gezonde lucht! http://www.nanoprofs.com

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *