Hoe nu verder? 2. Deltaplan Ventilatie

Inleiding

Terwijl ik bezig was met het schrijven van dit deel kwam het bericht binnen van de lockdown in Gütersloh ten gevolge van de grote uitbraak in een slachterij. Daar gebeurde nu precies waar ik bang voor ben: dat dit -met name in het najaar- ook in Nederland gaat gebeuren, doordat WHO en RIVM nog steeds het -grote- effect van aerosols blijven ontkennen. Er ontstaan toch uitbraken en dan moet de samenleving weer een tijdje op slot.

Dit is de database van Koen Swinkels met circa 1.200 superspreading events over de hele wereld. 500 ervan betreffen meer dan 100 mensen die tijdens een gelegenheid besmet zijn geraakt.  Het is verre van compleet, want het omvat alleen de officieel geregistreerde superspreading events.

Er is een gemeenschappelijkheid: deze gebeurtenissen vonden plaats in min of meer afgesloten ruimtes, zonder voldoende toevoer van frisse lucht.

De Van Dissels van deze wereld, in navolging van de WHO, blijven beweren dat ook bij die gelegenheden de besmetting via direct contact plaats heeft gevonden. Als men maar 1,5 meter afstand gehouden had, dan zouden die besmettingen niet plaats hebben gevonden.

Bijna 2 maanden geleden beschreef ik in dit blog dat de grote uitbraken in de vleesverwerkende industrie kwamen doordat het virus lang in de lucht kan blijven hangen in de fabrieken, waar men lage temperaturen aanhoudt om te zorgen dat het vlees niet bederft.

Maar nee, toen het uiteindelijk ook in Nederland uitbrak, moest het komen door de woonomstandigheden van de werknemers. Iets wat ook in andere landen werd aangevoerd.  Ik gaf vorige maand in dit blog al aan tot welke grote gevolgen dit kan leiden, als je maar niet het echte probleem onderkent. En dat is nu precies hetgeen in Gütersloh is gebeurd.

De directeur van het Duitse RIVM meldde gisteren voor het eerst in het Duitse ZDF-journaal dat aerosols bij een lage temperatuur in die slachthuizen de oorzaak is.

Als men 2 maanden geleden tot die conclusies was gekomen, dan zou die uitbraak in Gütersloh niet hebben plaatsgevonden, en had men dus ook die Lockdown niet voor de kiezen hebben gekregen.

We moeten nu dus echt het maximale gaan doen om geen vergelijkbare situaties in Nederland te krijgen. En die risico’s daarop worden duidelijk groter als we het najaar ingaan (En die sluit ik tijdens de zomer ook niet geheel uit).

 

  1. Deltaplan Ventilatie

Het virus zal zich het best kunnen verspreiden onder gunstige omstandigheden voor een hoge concentratie aerosols (koudere en droge lucht (<45%RH), in gesloten ruimtes (zonder ventilatie) en waar veel mensen actief zijn en lang bij elkaar blijven. Uiteraard moet er wel een besmet persoon aanwezig zijn, en de kans daarop is in de zomer kleiner dan straks tijdens de herfst of winter.

Ventilatie is dus een heel krachtig wapen om het risico te verlagen, maar deze ventilatie moet wel aan bepaalde eisen voldoen:

Natuurlijke ventilatie, 2 ramen bij voorkeur gekruisd tegenover elkaar openzetten is goed, omdat er dan een echte spoeling van de ruimte plaatsvindt. Dit is natuurlijk in de winter minder gebruikelijk, en indien er geen vreemd bezoek is, is er ook geen risico cq. behoefte om het te doen.

Thuis is dat veel minder een probleem. Zeker als je geen anderen op bezoek hebt of alleen personen waarmee je heel regelmatig omgaat, want dan zijn de risico’s vrijwel nul. Maar als je op een plek komt waar veel mensen zijn, die je niet of vrijwel nooit ontmoet, dan neemt het risico toe. En zeker in het najaar of de winter.

Voor gebouwen waar de temperatuur en ventilatie door HVAC-systemen onder controle worden gehouden (en dat zijn er veel) geldt, dat deze systemen aerosols verspreiden tussen ruimtes.  Dat is bijvoorbeeld een fors risico bij zorginstellingen. En ik denk dat het overgrote deel van de slachtoffers in zorginstellingen langs deze weg is besmet.

Maar dat risico betreft elke plek waar veel mensen samen zijn: schoolgebouwen, kantoren, bioscopen, theaters, event locaties, kerken, verenigingsgebouwen, winkelcentra, ziekenhuizen, restaurants.

Maar op dit moment is het goede nieuws dus dat er nu heel weinig mensen in Nederland zijn die besmettelijk zijn, zodat je in ieder van die gebouwen nu maar een heel kleine kans op besmetting hebt. En ook, dat er al behoorlijk wat HVAC-systemen zijn, die zodanig zijn ingesteld dat ze ervoor zorgen dat die vliegende virusdeeltjes niet lang blijven hangen en verwijderd worden. Die systemen zijn coronaproof. Dat hangt o.a. samen met de instelling hoeveel frisse lucht vanaf buiten het systeem wordt ingezogen en met de kwaliteit van de filters in het systeem.

Plus dat er ook veel gebouwen zijn, waar het virus niet makkelijk boven de mensen blijft hangen. Bijvoorbeeld door hoge plafonds (groot volume van de ruimte ten opzichte van het aantal mensen) en/of hoe het ventilatiesysteem werkt. Zo heb ik begrepen dat het systeem in het plafond van de grote zaal van het Concertgebouw effectief is in de verdrijving van die schadelijke aerosols.

Zelf wist ik weinig van HVAC-systemen, maar er zijn verschillende goede deskundigen, die mij van relevante informatie hebben voorzien.  Aan één van hen heb ik de ruimte gegeven om een artikel op mijn blog te schrijven.  En ook uit de informatie van anderen heb ik begrepen dat het niet voldoende is om alleen maar te zorgen dat er wat meer verse lucht het systeem in wordt gebracht.

Van iemand die jarenlang bij de Arbeidsinspectie controles deed van die HVAC-systemen, kreeg ik informatie die me duidelijk maakte wat de kern van de problematiek is. En die is tweeledig:

  1. Bij de instelling van de HVAC-systemen gaat het er onder andere om hoeveel verse lucht van buiten wordt aangezogen. Des te meer dat is, des te beter dat is ten aanzien van het verkleinen van de kans om besmet te worden. De hoeveelheid lucht die binnen wordt gebracht, bepaalt namelijk de snelheid dat het virus naar buiten wordt gedrukt.

Er is een belangrijke term “ventilatievoud”: de hoeveelheid frisse lucht die per uur wordt aangezogen gedeeld door het volume van de totale ruimte. Als de ventilatievoud 2 is, dan wordt de lucht in die ruimte 2 keer per uur volledig vervangen.

Besef dat als het buiten kouder is dan binnen, het HVAC-systeem die lucht moet verwarmen. En als de lucht buiten warmer is dan binnen, dan moet het HVAC-systeem de lucht juist afkoelen. In beide gevallen kost dat (veel) energie.

Dus de neiging zal zijn om als het buiten fors kouder is dan binnen of andersom, de binnenlucht zoveel mogelijk te recirculeren, in plaats van verse buitenlucht aan te zuigen.
Die deskundige meldde mij dat de ventilatievoud in de praktijk doorgaans ongewenst laag wordt gehouden, om zo het energieverbruik laag te houden. Dat zou helemaal het geval zijn in slachthuizen. Want omdat men daar de temperatuur laag moet houden, moet alle lucht van buiten die warmer is dan de gewenste binnentemperatuur, fors gekoeld worden.

De ventilatievoud met 2 of 3 te verhogen kan enerzijds voor aanzienlijke extra kosten zorgen. Ook vertelde hij, dat hij regelmatig HVAC-systemen tegenkwam die simpelweg onvoldoende capaciteit hebben om de temperatuur genoeg naar beneden te krijgen.

 

  1. Daarnaast claimen leveranciers van HVAC-systemen dat ze middels filters en bepaalde technieken virussen onschadelijk kunnen maken. Wat ik dan van ze lees, klinkt overtuigend, maar ik kan het niet goed beoordelen.

Maar ik weet zeker dat het niet moeilijk moet zijn om heel snel met een Taskforce Ventilatie te bepalen welke van die producten/diensten er onomstotelijk in slagen om het virus via HVAC-systemen onschadelijk te maken en welke niet.

 

Om echt te zorgen dat er in Nederland in het najaar geen grote tweede golf ontstaat en om te voorkomen dat er ook maatregelen moeten worden genomen, zoals nu in de omgeving van Gütersloh, moeten we als de wiedeweerga een Deltaplan Ventilatiesystemen instellen en uitvoeren.

Dat is voor het tegengaan van de verspreiding van het virus van veel groter belang dan de 1,5 meter-protocollen van allerlei bedrijven en bedrijfstakken.

Elk HVAC-systeem in Nederland moet voor eind oktober coronaproof worden gemaakt. Ze moeten zo nodig aangepast worden, of bepaalde toevoegingen moeten plaatsvinden om te voldoen aan de kwalificatie “coronaproof”. En wellicht moeten er ook forse aantallen vervangen worden.

Als het systeem coronaproof is, dan mag men binnen die gebouwen alles doen zonder enige beperking. (Ik weet zeker dat men daar ook geen 1,5 meter zou moeten hoeven aan te houden, maar dat is even nu van secundair belang).

Zolang het gebouw niet coronaproof is is er een aantal mogelijkheden om in die gebouwen toch nog actief te kunnen zijn:

  • In ruime mate ramen/deuren gekruisd open.

0f

  • Het verplicht dragen van mondbescherming als je lang in dat gebouw aanwezig bent/moet zijn

of

  • Er wordt vastgesteld (met name als er sprake is van een grote volume zaal in relatie tot het aantal aanwezigen, door bijvoorbeeld een hoog plafond) dat het risico dat het virus vlak boven de hoofden van de aanwezigen blijft hangen, klein is. Dit kan zelfs door kleine rookproefjes worden getest.

We hebben nog maar 4 maanden om dit plan uit te voeren. We hebben eigenlijk al tijd verloren, omdat het RIVM ontkende/ontkent dat dit belangrijk is. In de protocollen van het RIVM, die tot nu toe zijn uitgevaardigd, speelt ventilatie amper een rol. (Zoals ik o.a. weet vanuit mijn contact met de basisschool van mijn dochter). Het gaat vrijwel alleen om de 1,5 meter en de persoonlijke hygiëne. En lees dit nog maar eens over het advies van RIVM inzake ventilatie van slechts 1 maand geleden.

Elke dag dat het RIVM nog weigert dit onderwerp met stip op 1 te zetten, is een dag extra verloren, waardoor er in het najaar en winter in Nederland extra slachtoffers kunnen gaan vallen, en de kans wordt vergroot dat we dan toch weer in bepaalde lockdowns terechtkomen.

Het gaat me er dus niet alleen om dat ventilatie op 1 wordt gezet, maar ook dat onmiddellijk dat Deltaplan voor de HVAC-systemen in Nederland wordt ingevoerd. Misschien dat ook de mensen die nu actief zijn om huizen van het gas af te halen, tijdelijk actief kunnen worden bij dit Deltaplan.

En ik hoop ook intens dat die deskundigen waar ik contact mee heb een actieve rol mogen gaan spelen bij opzet en uitvoering van dit Deltaplan. Want als ik lees hoe het in de eerste maanden met mondkapjes, beademingsapparaten e.d. gegaan is, ben ik bang dat als we het op diezelfde manier aanpakken, we een en ander pas opgestart hebben als de winter al aanbreekt.

Ik hoop dat degenen die zelf verantwoordelijk zijn voor locaties met een HVAC-systeem ook hun eigen verantwoordelijkheid pakken, en zich niet verbergen achter het feit dat het (nog) niet in het protocol van het RIVM staat. Ook met simpele middelen is op korte termijn al behoorlijk wat te doen, zeker met het mooie weer buiten.

Dus ventilatie, ventilatie, ventilatie!

(Hier treft u een uitleg aan hoe HVAC systemen kunnen aangepast worden)

P.S  Besef dat de uitbraak in de zuidelijke staten van de VS en in nog een aantal andere warme landen sterk samenhangt met het gebruik van airco’s in gebouwen waar veel mensen samen zijn. Ook daar wordt door een koudere lucht en lagere luchtvochtigheid gunstigere condities geschapen voor het virus dat in de lucht kan blijven hangen. Om dan tot een echte uitbraak te komen is het nodig dat er minimaal één iemand besmet is en dat men er vrij lang aanwezig is. De risico’s zijn deze zomer in Nederland op dergelijke uitbraken behoorlijk klein, maar niet nihil.

127 antwoorden
  1. Hildo Haenen
    Hildo Haenen zegt:

    Zo langzamerhand begint het me wel duidelijk te worden die anderhalve meter is echt complete onzin. Hier wordt het mooi uitgelegd door dr prof Capel https://www.youtube.com/watch?v=By-kkO7iCM4
    Het lijkt me een kwestie van tijd dat het RIVM en het kabinet dat ook moet toegeven. Ventilatie moet inderdaad hoognodig wat aan gebeuren, en zal ook voor influenza verspreiding nuttig zijn.

    Wat me wel blijft verbazen hoe we die verkeerde keuzes hebben kunnen maken, terwijl alle informatie beschikbaar was. Zal wel met de psychologie van de hoofdrolspelers te maken hebben.

    Beantwoorden
    • Erik
      Erik zegt:

      Het is inmiddels al wel duidelijk wat de strategie is van het kabinet. Vast blijven houden aan de 1.5m maar dan steeds grotere uitzonderingen maken. Resultaat is dat de regels zo complex worden dat niemand ze meer begrijpt, inclusief de politie. De politie ziet overigens zelf ook niet in hoe ze moeten gaan handhaven zo bleek laatst (was bij op1 volgens mij). Dus defactor is de 1.5m eigenlijk al van de baan.

      Nu zie je zelfs dat het RIVM adviseert om uit voorzorg *niet* (je leest het goed) te ventileren in openbare ruimtes (https://www.nu.nl/coronavirus/6059978/rode-kruis-gebruik-ventilator-uit-voorzorg-niet-in-openbare-ruimte.html). Dat gaat dus weer tegen alles in wat we weten. Vanzelfsprekend moet je niet zomaar met een ventilator lucht rond gaan blazen maar moet je het slim doen en bijv. lucht naar buiten blazen met een ventilator. Dat is ook wat bijv Drosten adviseert. Ook gewoon ramen tegen elkaar openzetten is verstandig. Het enige is dat het RIVM nu wel weer ventilatie tegenhoudt in openbare ruimtes.

      Ik vraag me soms echt af wat belangrijker is: het bestrijden van de corona crisis of de ego’s van de hoofdrolspelers in deze crisis beschermen.

      Beantwoorden
      • Pieter
        Pieter zegt:

        Het gebruik van een ventilator in een gesloten ruimte is niet hetzelfde als ventileren. Ventileren is de lucht verversen of opschonen. Een ventilator laat de lucht alleen maar circuleren zonder dat deze ververst of opgeschoond wordt. En dat kan een probleem zijn, ook De Hond heeft al laten zien hoe luchtcirculatiesystemen kunnen bijdragen aan de verspreiding van aerosolen. Dus in dit specifieke geval is het advies van het RIVM zo slecht nog niet: gebruik gerust een ventilator, maar wel met de ramen open zodat de lucht ook daadwerkelijk ververst kan worden.

        Beantwoorden
    • Henk
      Henk zegt:

      De draai is van het Kabinet is inmiddels ingezet. Hoewel de anderhalvemeter nog steeds niet is losgelaten, schat ik in dat het een kwestie van tijd is. De gemeentezang is helaas -voor mij als kerkganger…- verboden.

      Los van het hele verhaal over aerosolen, vraag ik mij er überhaupt nog maatregelen nodig zijn. Het virus is zo goed als uitgedoofd momenteel. De kans dat je een besmet persoon tegenkomt is verwaarloosbaar. Plausibel is w.m.b. zelfs dat velen het virus al gehad hebben. Zeker in een relatief goed te controleren setting als onze kerkelijke gemeente, is het risico m.i. aanvaardbaar om te doen wat we voor 12 maart deden.

      Wat betreft de verkeerde keuzes. Je moet politiek gezien een draai weten te maken om de meeste mensen mee te nemen. Zodra een groot gedeelte van de mensen door hebben dat de maatregelen buiten proportioneel waren en eigenlijk overbodig, ben je zeker van een gigantisch politiek verlies. De flinke deuk die de economie heeft opgelopen mag niet voor niets zijn geweest. Daarom de vertraagde reactie.

      Beantwoorden
      • Kees
        Kees zegt:

        Ventilatievoud gaat op basis van inhoud bij utiliteitsbouw dus aantal mensen is niet van belang. WTW wielen blijft lucht gescheiden.

        Beantwoorden
    • Fahmi Yigit
      Fahmi Yigit zegt:

      (Goedkope) technologien ala Ionisatie die hun werking in de ruimte claimen, zijn op termijn gevaarlijk: “als de concentratie ionen sterk genoeg is om het (organisch) Virus te beschadigen, zal deze ook sterk genoeg zijn om onze (organische) longblaasjes (dag – na – dag) te beschadigen.

      Beantwoorden
      • Pieter
        Pieter zegt:

        Klopt, ik heb met ozon geexpirimenteerd voor her desinfecteren van mijn bubbelbad, en slechts een kleine hoeveelheid ozon inademen geeft al snel hoofdpijn. Ozon is supereffectief in het afbreken van organismes, en daar valt menselijk weefsel dus ook onder. In zwembaden wordt steeds vaker gebruik gemaakt van ozon om het water te desinfecteren, maar dat water gaat niet terug het zwembad in voordat de restanten ozon weer uit het water verwijderd zijn. Je wil dat spul niet langdurig inademen1

        Beantwoorden
      • Marjan
        Marjan zegt:

        De deeltjes zijn negatief geladen de schadedeeltjes positief.
        Door ionisatie komt er een kleine elektrische lading. Dit heeft een positief effect op ons wezen. Alleen bij hoge ozon moet er niet vrij
        komen.
        Maar is niets op tegen om luchtverversingsapp. in kantoortuinen te zetten die tevens ook fijnstof uit de lucht halen.

        Beantwoorden
  2. Frans
    Frans zegt:

    Misschien kunnen mensen die in deze systemen zitten, aan geven of er een manier is om de effectief te monitoren en te koppelen aan service contracten.

    Beantwoorden
  3. Patrick
    Patrick zegt:

    Hallo,
    toch even over de ventilatie. er word nooit binnenlucht gerecycled. In een verzorgtehuis gaat ook niet de lucht van het enen naar het andere appartement. Er word altijd verse lucht in geblazen. wat wel kan zijn is dat als de ventilatieroosters dicht worden gezet omdat men tocht voelt. Dan help je het systeem om zeep en komt er dus geen verse lucht binnen. Dit veroorzaakt normaliter het sick building syndroom, in dit geval dus nog wat ergers. Wat kan zijn is dat de eis met verse lucht omhoog geschroefd moet worden. oude lucht heeft een bepaald co2 gehalte dus die kan je niet hergebruiken. Airco’s zijn meestal op zichzelf staande systemen die de lucht wel recyclen maar deze staan dus los van de verse lucht toevoer. Het verhaal van de filters volg ik dus niet want het is buitenlucht wat aangezogen word (wellicht dat dit op marine schepen anders werkt ivm giftige stoffen) wel zal het me nites verbazen als de eis voor verse lucht gewoonweg te laag is. de eis is 0,9dm3/s maar als je met zijn allen op elkaar staat is dat een heel verschil met maar een paar mensen in de ruimte hoeveel verse lucht je per persoon hebt. Bijeenkomst ruimten zullen wel eens veel hogere ventilatie eisen moeten krijgen.

    Beantwoorden
    • Eric Peters
      Eric Peters zegt:

      Er zijn toch nog redelijk wat gebouwen met oude quasi balans systemen waar een gedeelte van de lucht gerecirculeerd wordt om het energie verbruik in toom te houden, soms ook met een in-line airco. Maar ze zouden zo niet ontworpen moeten worden.
      Ik heb bij ons op kantoor bv. van de recente wtw installatie de inblaas laten uitzetten en de oude ventilatie roosters weer open gezet. De wtw werkt met een warmtewiel en ze konden ons niet garanderen dat er geen “lek” was waardoor blnnenlucht gecirculeerd werd.

      Beantwoorden
    • Bob
      Bob zegt:

      Er zijn best wel wat luchtbehandelingkasten met recirculatie. En warmtewielen als WTW. Ik weet niet juist wat daar de invloed van zou kunnen zijn.

      Ik ben werkzaam geweest in die systemen en het is in het geheel niet ongebruikelijk dat die systemen niet berekend worden op het aantal mensen wat daadwerkelijk in een ruimte zit.

      Voorbeeld: Kantoor wordt ontworpen voor 4 werkplekken. Het bedrijf groeit, er komen mensen bij. Nu zetten we de indeling iets anders en dan passen er opeens 7 mensen op dezelfde oppervlakte. Maar de ventilatie is nog berekend op 4.

      Beantwoorden
      • Pat
        Pat zegt:

        Beste Maurice,

        Wat aerosolen en ventilatie betreft zit je denk ik echt op het juiste spoor! Ik ben wel benieuwd of er een relatie is tussen absolute luchtvochtigheid (dus gram water per kilo lucht), temperatuur en het effect op longen. Ik heb gelezen dat bij een hoge luchtvochtigheid je bronchiën vernauwen en verstijven, waardoor mensen meer last van hooikoorts krijgen. Zou het dan ook andersom werken bij lage (absolute) luchtvochtigheid? Misschien kun jij of iemand anders hierin duiken?

        “Grote” druppeltjes zullen eerder neerslaan in neus en keel, terwijl de kleine aerosolen minder snel bovenin de luchtweg zullen neerkomen, maar veel verder je lichaam inkomen. Als ze dan diep in de longen komen, kan het virus daar zijn verwoestende werk beginnen.
        En waarom waren er uitbraken bij koren? Niet omdat ze zo hard uitademen! Probeer het zelf maar eens: hou je hand voor je neus en mond en adem in en uit. Dat voel je wel. Doe nu eens hetzelfde als je zingt. Dat voel je toch echt wel minder! Maar als je zingt, dan haal je snel en diep adem, waarmee je dus lucht diep in je longen brengt. En als die lucht virussen bevat, komen die ook diep in je longen terecht. Met andere woorden: kijk niet alleen naar de verspreider, maar ook naar de ontvanger van het virus!

        Beantwoorden
  4. Pieter
    Pieter zegt:

    Ik wil even een concreet voorbeeld geven van mijn cynisme, waarom alles in dit land zo langzaam gaat: midden jaren 70 besloten Nederland en Vlaanderen meer aan culturele uitwisseling te doen. In Amsterdam moest een Vlaams Cultureel Centrum komen en in Brussel een Nederlands Cultureel Centrum. Wat gebeurde er toen? In Vlaanderen plukte een minister iemand van de straat, gaf hem een zak met geld en droeg hem op naar Amsterdam te gaan, een pand te kopen en daar een Cultureel Centrum van de Grond te tillen. Zo geschiedde: in 1981 kon de Vlaamse minister het lint komen doorknippen bij de Brakke Grond aan de nes in Amsterdam. En wat deed Nederland: dat nam zich voor een commissie in te stellen die een plan moest maken. Let op: men stelde geen commissie in, met nam het zich alleen maar voor! Lang verhaal kort, uiteindelijk pas in 2004 kwam er iets in Brussel wat leek op een Nederlands Cultureel Centrum.

    Ergo, het Poldermodel hangt ons bij deze crisis als een molensteen om onze nek. Er wordt oeverloos geouwehoerd in dit land, men gaat hier pas tot actie over als er totale concensus bereikt is. RIVM gaat niet eerder overstag totdat iedereen het helemaal eens is over hoe Corona wordt verspreid. Maar de eindverantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij die risicomijdende slapjanussen van het kabinet, dat nu al zijn handen in onschuld wast door de bal bij RIVM en OMT te leggen.

    Het enige wat De Hond nog kan doen, is over een jaar zeggen: “zie je wel, ik zei het toch?!”

    Beantwoorden
  5. Peter Paauw
    Peter Paauw zegt:

    Werkelijk fantastisch dat je een heel blog hebt gewijd aan ventilatie. Ik hoop dat het RIVM en anders het kabinet dit op gaan pakken. In de eerste zin van het stuk “Deltaplan Ventilatie” mis ik overigens nog dat bij bijna alle superspread events ook hard wordt gesproken, gezongen of geschreeuwd. Is er een reden om dit hier niet op te schrijven?

    Beantwoorden
  6. Marco Hijink
    Marco Hijink zegt:

    Beste Maurice,
    Ik volg je al geruime tijd en vanuit mijn specialisme van klimaattechniek denk ik dat je op de meeste punten de spijker op zijn kop slaat. Er zijn echter een aantal zaken waar ik je graag in aanvul, mede omdat je zoals je zelf aangeeft geen specialist in ventilatie bent (dat was je ook niet in de virologie, dus dat kan je altijd nog worden…)

    Eerst een puntje wat betreft de ventilatie in verpleegtehuizen. In Nederland werken maar zeer weinig ventilatiesystemen op basis van recirculatie, in kantoren is dat bijna altijd 100% verse buitenlucht. Mijn inziens is het probleem in de verpleegtehuizen niet de recirculatie (die er volgens mij in Nl. niet is) maar vooral een hele slechte of überhaupt geen ventilatie. Omdat men in die tehuizen ook nog eens bang is dat de bewoners een “koutje” oplopen houden ze ook alle ramen goed dicht met de door jou geschetste desastreuze gevolgen van dien. Zelfs al zou er een systeem zijn wat deels recirculatie heeft dan betwijfelt ik nog of dat een probleem zou zijn. Stel je zuigt in 1 ruimte lucht van een besmet persoon af welke vervolgens centraal deels aangevuld met verse lucht weer terug het gebouw wordt ingeblazen. Dat wordt dan echter wel verdeeld over alle ruimten dus zeer sterk verdund. Hoewel het de meest kwetsbare groep betreft vermoed ik toch dat het virus te zeer verdund is om schadelijk te zijn. Dus mijn visie is dat het slechte of ontbrekende ventilatie de oorzaak is, iets wat zeker in onze verpleegtehuizen m.i. van toepassing is (en te vergeten het feit dat onze zorgmedewerkers niet getest werden en geen beschermingsmaterialen hadden en dat zij er feitelijk onbewust voor de verspreiding zorgden).

    Ik las vanmorgen dat er in Tokio ook besmettingen zijn geconstateerd in Tokio, terecht dus jouw angst dat het hier in het najaar ook tot grotere besmettingen kan (waarschijnlijk zal) gaan leiden.
    Met betrekking tot de ventilatie in het algemeen heb ik nog wat gedachten welke ik met je wil delen. De REHVA, een vakorganisatie heeft geadviseerd om te ventileren met een luchthoeveelheid van 60 m3/h/persoon. Het huidige bouwbesluit heeft voor nieuwbouwkantoren een eis van 23,4 m3/h/pp en in bijeenkomstruimten (zoals bioscopen, restaurant e.d.) is dat maar 14,4 m3/h/pp. In oudere gebouwen zijn de minimum eisen nog lager. Mijn punt is eigenlijk dat een luchthoeveelheid per persoon m.i. ondergeschikt zou moeten zijn aan het ventilatievoud van de ruimte zelf. Bij het open zetten van 2 ramen tegenover elkaar kan een ruimte wel 12 tot 40x / uur ververst worden. De nieuwbouweis van 23,4 m3/h/pp vertaald zich in de praktijk naar een ventilatievoud van ~ 2-voudig in een kantoor. De eis van de REHVA brengt dat gemiddeld naar ~ 4-voudig. De vraag wat voldoende is daar zou m.i.zo snel mogelijk onderzoek naar gedaan moeten worden. Als je die 60 m3/h/pp hanteert bij een halve bezetting (dus ~2-voudig) is m.i. niet veiliger als met het dubbele aantal personen er in (en dus 30 m3/h/pp). Als 1 persoon tijdens de beruchte koorrepetitie in Seattle 45 personen kan besmetten oftewel de hele ruimte kan vullen dan is een luchthoeveelheid/pp nietszeggend maar gaat het om het ventilatievoud.

    Is het dan mogelijk om onze kantoren heel snel “Corona-proof” te maken middels het aanpassen van de ventilatie. Ik denk dat dit niet zo eenvoudig is. We moeten ons realiseren dat we de afgelopen 15 à 20 jaar kantoren hebben gemaakt met een ~2-voudige ventilatie. In het streven energiezuinige kantoren maar ook beter regelbaar qua temperatuur, is de ventilatiehoeveelheid verlaagd en is meer lokaal koeling gerealiseerd op basis van recirculatie.
    De complete luchtbehandelingsinstallatie oftewel dat apparaat op het dak maar ook alle kanalen in de schachten (en dus de bouwkundige schachten zelf) zijn op die hoeveelheid gebaseerd. Die zijn niet heel eenvoudig aan te passen om een dubbele hoeveelheid lucht doorheen te laten gaan. Ik denk dat een verhoging van 20% al veel is en zal snel tot geluid- en tochtklachten leiden. Zelfs te openen ramen zitten niet in veel van de nieuwe kantoren dus zelfs even “spuien” kan al niet.

    In je verhaal spreek je ook over het toepassen van betere filters. Ik ben mijn carrière toevallig gestart bij een luchtfilterfabrikant dus ook daar heb ik kennis van. Daar waar de Nederlandse kantoren 100% ventilatielucht toevoeren hebben betere filters geen nut in het ventilatiesysteem. Het virus komt tenslotte niet van buiten. Meestal zit er in het systeem wel een zogenaamd warmtewiel. Theoretisch zou hier een klein deel van het virus overgedragen kunnen worden uit de afgevoerd lucht op de schone ventilatielucht. Maar ook dan geld mijn betoog dat dit vervolgens heel verdund terugkomt in het hele pand waarbij ik me afvraag of de gemiddelde “gezonde” medewerker daar ziek van kan worden.

    Zie ik dan alleen maar zaken welke niet mogelijk of zeer lastig zijn, nee ik denk dat we het in recirculatie moeten gaan zoeken met aanvullende lokale manieren om het virus te verwijderen.
    Net als in vliegtuigen zou lokaal de lucht gereinigd kunnen worden met HEPA-filters. Dit zijn filters zoals deze in de luchtsystemen van operatiekamers maar ook in vliegtuigen zitten. Deze hebben een hoge weerstand dus kunnen ook om die reden niet zomaar ik een “gewoon” klimaatsysteem ingebouwd worden. Met een recirculatieunit is het mogelijk wel te doen om de kleinste virusdeeltjes uit een ruimte te filteren. Bijkomend voordeel is dat dit geen extra energieverliezen veroorzaakt, kunnen we toch nog een beetje verder met onze duurzaamheidswensen.
    Een andere oplossing is wellicht een erecirculatiesysteem waarbij het virus gedood wordt. Ik las pas dat Philips bezig is met UV lampen welke het virus zouden kunnen doden. Dit wordt op dit moment onderzocht.

    Zoals je zegt zal dit snel opgepakt moeten worden. In het najaar als de nachten kouder wordt daalt de absolute vochtigheid door condensatie en dus ontstaat er sneller de situatie waarbij het virus beter kan overleven en blijven zweven.
    In veel kantoren en verpleegtehuizen (maar dat geldt eigenlijk voor heel klimaatinstallaties in Nederland dus ook niet in bioscopen of congrescentra) zijn geen luchtbevochtigingsinstallaties aanwezig. Ook die aanbrengen is niet heel eenvoudig omdat het toevoegen van vocht in lucht veel energie vraagt en daar zijn de meeste installaties niet op voorbereid.

    Ik hoop derhalve dat de recirculatie-apparaten ons kunnen gaan helpen.

    Hoop dat je wat hebt aan bovenstaande bespiegelingen en ben benieuwd wat je er van vindt.

    Mvg. Marco Hijink

    Beantwoorden
    • Yst
      Yst zegt:

      Eindelijk, ik zat al te wachten op een reactie van iemand met verstand van HVAC. Om eerlijk te zijn Maurice, observeer ik blogs waarin je met de grootste stelligheid zaken schrijft. Mensen nemen dit allemaal ook direct voor “waar” aan. Hoogst opmerkelijk, want je schrijft en roept nogal wat.

      Feitelijk ligt het allemaal veel genuanceerder. Ik durf te wedden dat 95% zoniet 100% van de installateurs je met enorme ogen aanstaart als je vraagt om je systeem “even” corona proof wilt maken. Terwijl jij hier het beeld doet ontstaan dat het allemaal zo simpel is.

      Deels ga in trouwens zeker mee in je aerosol verhaal, maar verdiep je eerst eens even goed in de HVAC techniek, of bespreek je ideeen eens met een goede branche vereniging.

      Beantwoorden
    • Ito
      Ito zegt:

      Dank, zeer interessant. Waar kan in kantoren de afzuiging dan het beste zitten? In het systeemplafond boven de vergadertafels bijvoorbeeld. Daar zitten bij ons de meeste mensen bij elkaar en te praten. En dan wordt de lucht daar meteen mooi naar boven weggezogen en afgevoerd. Doen we het dan goed zo.? Of kan het nog beter?

      Beantwoorden
      • Kees
        Kees zegt:

        Het ontwerpen van een HVAC systeem is een delicaat proces. Wat het best is ligt er aan wie je het vraagt ;), aangezien er wel commerciële belangen aan vast zitten. Grootste probleem is dat je ook in de gaten moeten houden dat mensen geen tocht ervaren. Het is niet zo relevant om af te vragen wat de beste plek is deze kan je toch niet vinden aangezien de functie van utiliteit gebouwen constant veranderen, daar zit ook meteen het grootste pijnpunt. Wandje erin of eruit kan veel schelen maar gebeurt heel vaak. Wij hebben grond waterpomp voor de koeling dat is wel fijn aangezien de lucht dus nauwelijks droger wordt hiervan.

        Beantwoorden
      • Marco Hijink
        Marco Hijink zegt:

        In bijna alle kantoren wordt de lucht in het plafond afgezogen, in oudere kantoren meestal via de TL-armaturen, in nieuwere met LED meestal via losse roosters.
        Zolang de luchtblaas op de juiste wijze gebeurt en de hele ruimte goed doorspoelt is de afzuig van ondergeschikt belang. Technisch gezien is het nou eenmaal het makkelijkste om de afzuig i het plafond aan te brengen en de kanalen te verslepen in de ruimte boven het verlaagd plafond. Vaak fungeert die ruimte boven het verlaagd plafond (het zogenaamde plenum) zelf als een retourkanaal en wordt de lucht bij de schacht uit deze ruimte gezogen.
        Vergelijk het met het uitblazen van een kaars. Dit is als inblazen, dat kan je van grotere afstand en toch gaat de kaars uit. Probeer vervolgens eens een kaars “uit te zuigen”. Dat blijkt heel lastig. De lucht stroomt namelijk toe van alle kanten. De inblaas is derhalve belangrijk (die kan ook tocht veroorzaken). Als de inblaas goed functioneert en er geen kortsluiting plaatsvind met de afzuig dan zal het geheel de ruimte goe doorspoelen. Hoe vaak dat per uur zo moeten om een veilig “Corona-proof” ventilatie te hebben dat is de grote vraag. Is de 2-voudige van de moderne kantoren toereikend of moeten we naar 4-voudig of nog hoger? Punt is alleen dat het niet realistisch is om dit op grote schaal in onze kantoren aan te passen. Daar zijn simpelweg niet voldoende mensen en productiemiddelen voor. Daarnaast zouden alle kantoren een stap terugzetten in hun “energielabel” wat vermoedelijk ook niet wenselijk is. Derhalve nogmaals mijn pleidooi voor locale filtratie of eliminatie van het virus middels recirculatiesystemen met filters, UV of ionisatie. (waarvan het wel zinvol is om eventuele andere ongewenste neveneffecten te onderzoeken en kritisch tegen het licht te houden).

        Beantwoorden
    • Ineke merkus
      Ineke merkus zegt:

      Zonet de toespraak van Rutte gehoord. Het stopwoord was “anderhalve meter afstand” en het woord “ventilatie” is niet één keer gevallen.
      Mijn hoop is gevestigd op de uitspraak van de rechter in het kort geding morgen. Ik ben bang dat het RIVM anders de anderhalvemetersamenleving in stand houdt tot we allemaal gevaccineerd zijn.

      Beantwoorden
    • Wouter De Heij
      Wouter De Heij zegt:

      Wij hebben bijna 10 jaar ervaring met pulsed UV systemen in voedseltoepassingen. Een paar jaar geleden hebben we lampen ingezet om flessen aan de binnenkant steriel te maken. Dit lukt nu binnen 6 seconden. De grootste Uitdagingen zijn veiligheid, ozon vorming, en effectiviteit. Om effectief (meerdere log reductie) systemen te ontwikkelen is een uitdaging. Bij ons in het lab (www.top-bv.nl) hebben we veel ervaring.

      Beantwoorden
    • Marjan
      Marjan zegt:

      ttps://www.cafeweltschmerz.nl/12-kunnen-horeca-en-theaters-open-met-een-ionisatiemachine-i-ab-gietelink-interviewt-ton-rademaker/

      Beantwoorden
    • Gert Vis van Heemst
      Gert Vis van Heemst zegt:

      En dit is absoluut geen nieuwe technologie waar niets over bekend is, ik heb al ruim dertig jaar deze apparaten in mijn tandartspraktijk staan. Wij zijn namelijk ware kunstenaars in het vervaardigen van aerosolen.

      Beantwoorden
  7. Gert Mulder
    Gert Mulder zegt:

    Het gebrek aan wetenschappelijke openheid en discussie is opvallend in Nederland. Het lijkt wel alsof iedereen aan de leiband van het RIVM loopt op straffe van ‘uitsluiting’. Een goede interventie van Mariet Feltkamp (LUMC) over de zeer beperkte risico’s van buitendemonstraties zoals Black Lives Matter werd meteen neergesabeld door Ernst Kuipers. Inmiddels weten we wie de beste wetenschapper was maar ze is volledig verdwenen uit de media. Daarentegen is nu de voorhoede ingenomen door Patricia Bruining. Haar inbreng geeft mij het gevoel van regie.

    Ondertussen is de machtigste man van Nederland, Mark Rutte, zo diep in het schuttersputje van de 1,5 meter gezakt dat alleen gezichtsverlies hem er uit krijgt.

    Hoe kan het wel. Ondanks het feit dat het overheidsbeleid in het VK heeft gefaald is de wetenschappelijke discussie open en kritisch. Niks geen dogma’s maar een open strijd tussen voor en tegenstanders. Zie hier een bijdrage over de 2 meter rule. Zou het moeten!

    https://www.cebm.net/covid-19/what-is-the-evidence-to-support-the-2-metre-social-distancing-rule-to-reduce-covid-19-transmission/

    Beantwoorden
  8. Walter
    Walter zegt:

    Dank voor dit blog en klinkt heel verstandig. Het blijft apart dat juist datgene wat moet gebeuren nu juist niet gedaan word. Jammer dat van Dissel nog steeds halsstarrig vasthoud aan zijn grote druppels en niet lijkt te kijken naar het ZDF journaal met zijn collega.

    Ook het inmiddels geruime tijd geleden beloofde rapport van van Dissel staat nog steeds niet op de RIVM site maar misschien wordt dat weggewuifd over een poosje als niemand in zijn nek hijgt over wat hij zelf beloofd heeft.

    Beantwoorden
  9. A. de Jong
    A. de Jong zegt:

    Het RIVM stelt dat als besmetting plaats vindt via aerosolen, de besmetting 2 tot 4 x zo snel zou gaan. Gaan ze bij deze stelling er dan nog steeds vanuit dat het virus dan via beide wegen, aerosolen en druppels kan worden overgebracht?

    Beantwoorden
  10. Troubadour
    Troubadour zegt:

    Nu gebleken is dat de overheidsgebouwen en rijksgebouwen niet coronaproof gemaakt hoeven te worden volgens het RIVM, kunnen de technische specialisten voorrang geven aan onze scholen en verzorgings en verpleeghuizen. Gelukkig!

    Beantwoorden
  11. Harry Koning
    Harry Koning zegt:

    Beste Maurice,

    Ik vind, dat je geweldig werk hebt bericht. Ik denk echter dat het helemaal om de waarheid gaat, maar de agenda moet worden gevolgd en die al lang bekend is. In die agenda past niet het gelijk van Maurice de Hond. Dat wordt aan alle kanten gemeden. Een manier vinden, zodat ze wel van hun agenda zullen moeten afstappen, is lastig. De grote samenkomsten mogen weer doorgaan. De sportverenigingen mogen weer. Dus alle massale activiteiten mogen weer doorgaan en die ene regel die juist niet voor besmetting moet blijven. Men wil dus een 2e golf en die moet een beetje stevig zijn, zodat een 2e lockdown “onvermijdelijk” is… (volgens de agenda)

    Beantwoorden
    • Gert Vis van Heemst
      Gert Vis van Heemst zegt:

      Het kan ze makkelijk gemaakt worden als morgen de rechter besluit de eis van “viruswaanzin” te volgen. En om deze reden verwacht ik ook dat dit gaat gebeuren. Maar dit ontslaat de overheid niet om de juiste maatregelen, zoals hierboven omschreven , te nemen.
      Het heet niet voor niets een maatregel, een regel op maat.
      Zo is een ieder vrij om anderhalve meter afstand te bewaren of te vragen. En dat laatste alleen als het acceptabel en rechtvaardig is.

      Beantwoorden
    • E.Booij
      E.Booij zegt:

      Ook ik vraag me af hoe het verder gaat. Immers vandaag 24 juni sijpelen wat berichten door dat ‘het ook kan door druppeltjes in te ademen’.
      Ik ben heel benieuwd waarom juist deze week ineens een breukje is ontstaan in die hoest/nies/1,5 meter mantra. Is dit omdat er zondag door Viruswaanzin is geprotesteerd en er nog meer protesten (andere steden) op stapel staan? Is het door Maurice gekomen met zijn erg duidelijke stapeling van bewijzen over de aerosols? Of gewoon beide? Of ligt er ineens een onverwachte memo van de WHO die plotseling ‘een heel ander licht werpt’?
      Hoe dan ook denk ik dat het grote draaien en manouvreren in allerlei bochten bij RIVM/OMT en Rutte/DeJonge gauw gaat beginnen en er grote onrust bij de betrokkenen heerst. Want als wordt erkend, dat het via de lucht kan gaan, dan zal men ook als de bliksem hiertegen maatregelen moeten treffen… Anders is de tweede blunder meteen gemaakt.
      Toch dreigt vandaag ook Rutte nog gewoon door met zijn 1.5 meter. Bijna met een grote mond: “Houd je er aan of er volgen toch weer beperkingen”. Ik moest daarbij denken aan de oude term van ‘het pratende pak’.

      Het wordt dus erg interessant om op te letten hoe het breukje in de mantra zich verder ontwikkelt. De media zal er nauwelijks iets mee doen. Omdat ook zij te kijk zijn gezet door hun blindelings volgens van het beleid. Zij kloppen zich altijd op de borst voor hun ‘onafhankelijke journalistiek’. Dat is in deze tijd heel duidelijk niet gebeurt. Je mag je sowieso afvragen in hoeverre dat überhaupt gebeurt.
      Maar het kan niet anders: er moeten giga belangen hangen rond de vraag wie nu verantwoordelijk is over de getroffen maatregelen van de 1,5 meter met het ‘handje/hoestje/niesje’ .
      Op een of andere manier zal er een soort van cocon worden gesponnen rond de aerosols en hun besmetting, zodat het lijkt of ze een minimale betekenis hebben in het totaal.
      Maar de blog van Maurice staat vol met materiaal waarop terug kan worden gekeken. Dat voor de momenten dat iedereen weer blij en gelukkig wordt en we een lachende Rutte zien met goed nieuws over corona.

      Beantwoorden
  12. Dan
    Dan zegt:

    Ik vraag me dan wel af om verdere uitbraken te voorkomen ivm de versoepelingen van 1 juli ..

    Airco’s in sportscholen wel of niet aan?
    Ventilatoren in verpleeghuizen wel of niet aan?

    Wanneer deuren los staan maar het windstil is, er weinig verse lucht in.. Graag reactie Maurice, vertrouw jou meer als RIVM

    Beantwoorden
  13. Timo Vekemans
    Timo Vekemans zegt:

    Beste Maurice,
    Ik ben het volledig eens met jouw stellingen, en hoop dat RIVM snel haar ego opzij zet en de mensen de juiste voorlichting gaat geven en de nodige goede stappen gaat doen.
    Sterkte, Gr. Timo Vekemans

    Beantwoorden
  14. Robbie K
    Robbie K zegt:

    In de multinational waar ik werkzaam ben zijn we al sinds de uitbraken in het verre Oosten en later in Zuid Europa goed voorbereid in het reageren op de uitbraak van Covid-19. Zo zijn vrij snel produktie crews in redundante shifts gaan werken en zijn onze bedrijven eerder in tijdelijke lock down gegaan dan dat lokale overheden voorschreven.
    Gedurende de uitbraak zijn vele protocollen ontwikkeld die betrekking hebben op veilige manieren van werken en hoe nu verder in kantoor- en produktieomgevingen.
    Ter inspiratie voor een ieder die er wat aan heeft, sinds 5 April 2020 ( !!! ) is deze paragraaf onderdeel van onze interne richtlijnen omtrent ventilatie in gebouwen:

    par. 7 Ventilation
    a) When possible ensure constant ventilation by natural means by keeping windows opened or by opening windows at least once an hour.
    b) When natural ventilation is not possible ensure the air conditioner system operates at a high humidity regime to ensure low propagation of particles. A relative humidity level between 40%-60% should be maintained at any time (considering 20 C and a pressure of 1013.25 hPa this is equivalent to 6g/kg of specific humidity or mixing ratio of air). The higher the temperature, the lower the relative humidity should be, but never falling below 30% and never going beyond 24 C.
    c) humidity of 6g water / kg of air should be maintained as a minimum

    Beantwoorden
    • Kees
      Kees zegt:

      Dit zijn gewoon standaard richtlijnen in NL om aan je zorgplicht van de werkgever te voldoen. Dus dit is echt gewoon niets bijzonder. Controle van luchtvochtigheid is er eigenlijk bijna nooit in een klimaat systeem in NL.

      Beantwoorden
  15. Richard van den Boogaard
    Richard van den Boogaard zegt:

    Dank voor weer een uitstekend blog. De ramen en ventilatieroosters die potdicht worden gezet zijn veelzeggend hoe we precies het tegenovergestelde doen van wat goed voor ons is: we zijn bang om een koutje te vatten, maar júist het gebrek aan ventilatie maakt ons kwetsbaar. Een bekende uitspraak is dat er geen slecht (koud) weer bestaat, alleen het dragen van slechte kleding (om je warm te houden.

    Maar frappanter is dit: wat zie je bij de waarschuwingen van het RIVM rondom het hitte-protocol deze week? Pas op met gebruik ventilatoren, want daarmee zou de ene besmette persoon een ander kunnen besmetten!

    Beantwoorden
  16. Louis
    Louis zegt:

    Beste Maurice,

    Dank weer voor deze informatie. Met interesse gelezen. Constructief en duidelijk.
    Nu hopen dat het breed wordt opgepakt.

    Beantwoorden
  17. Roger
    Roger zegt:

    Beste Maurice ,
    In deze link : http://www.tagesschau.de/inland/corona-schlachthof-103.html
    staat precies beschreven hoe het tot de besmettingen is gekomen in het
    slachthuis in Gütersloh .
    De Duitsers omschrijven precies wat jij al maanden roept ! ik ga het niet herhalen
    het lijkt me ondertussen voor lezers van je site duidelijk waarom er steeds uitbraken zijn
    in slachthuizen , ook als er 1,5 meter wordt aangehouden en mondkapjes worden gedragen .
    Het zijn de Aerosoles en de gunstige omstandigheden in de slachthuizen voor het overleven van
    het virus .
    Ik zou zeggen RIVM kleuterklas lees het artikel en doe er wat mee / aan !
    Ga zo door , wellicht wordt er ooit iemand wakker van het OMT of de RIVM .

    Beantwoorden
  18. Dick Janssen
    Dick Janssen zegt:

    Viroloog M.D. de Jong van het OMT beweert nog steeds dat aerosolen geen rol spelen omdat 1.5 m helpt tegen verspreiding (op 9:20 in: https://www.at5.nl/artikelen/202714/corona-qanda-met-viroloog-menno-de-jong-15-meter-afstand-houden-tot-er-een-vaccin-is). Als je met zulke slechte argumenten komt verlies je geloofwaardigheid. Want door het tegelijk sluiten van eet- en drinkgelegenheden, van sportscholen en sauna’s, en het verbieden van bijeenkomsten en evenementen is ook (en vooral) verspreiding via aerosolen onderdrukt. Hoe langer RIVM en OMT de rol van verspreiding via de lucht blijven ontkennen, hoe harder het terugslaat als het beleid kritisch geëvalueerd wordt. Als het idee is dat dit ontkennen de eigen positie beschermt gaat het dus averechts werken. Verspreiding van infectieziekten via de lucht is al sinds meer dan 70 jaar bekend: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20283228/. Als je denkt dat COVID-19 daarop een uitzondering is: onderzoek en bewijs het, voor je het beweert. Gelukkig adviseert de Jong wel: goed ventileren. Wat dat voor zin zou hebben als verspreiding alleen gaat via druppels die binnen 1.5 m op de grond vallen is onduidelijk.

    Maurice de Hond heeft 100% gelijk, er wordt veel kostbare tijd verloren om maatregelen te bedenken en in te voeren die veel nuttiger zijn dan de 1.5 m. Ventileren uiteraard. Ook filtreren en UV behandeling van lucht (ook al 70 jaar bekend) als snelle verdunning met voldoende verse buitenlucht ondoenlijk is. Het is toch stuitend dat Maurice de Hond in zijn eentje het hele RIVM voor moet gaan met goed onderbouwde stukken, zoals zijn document hierboven. Veel complimenten voor deze blog, zeker ook met de constructieve discussie die nu weer in gang gezet is.

    Beantwoorden
  19. A. Kizgin
    A. Kizgin zegt:

    Wieso konnte sich das Risiko so schnell ausbreiten? Professor Exner weist auf “übersehenen Risikofaktor” hin
    “Epidemiologisch war bekannt, dass in bestimmten Bereichen des Betriebs, besonders im Zerlegebereich, die Rate der Infektionen besonders hoch war”, erklärt Professor Exner. Deshalb habe man sich besonders mit diesem Teilbereich der Anlage beschäftigt. Dort müssten die Mitarbeiter zum einen stark körperlich arbeiten, zum anderen sei die Raumtemperatur mit nur 6 bis 10 Grad sehr niedrig. Über Nacht werde die Luft zusätzlich getrocknet, um die Ausbreitung von Listerien zu verhindern. All das trage dazu bei, dass für das Coronavirus gute Bedingungen zur Übertragung bestünden.

    Bei seinen Untersuchungen legte der Hygiene-Experte besonderen Fokus auf die Luftfiltrationsanlagen. Denn durch die Klimaanlage zirkuliere die Luft in der Halle, ohne ausreichend gefiltert zu werden. Dies sei ein “übersehener Risikofaktor”, so Exner. “Das ist bisher in keiner Regulierung aufgeführt, weil wir bei neuen Infektionserregern erst lernen müssen.”

    Zu diesen Maßnahmen rät der Hygiene-Experte bei Tönnies
    Die Mitarbeiter müssten zum einen dringend Abstand halten und auch einen Mundschutz tragen, sagt Professor Exner. Hier brauche man atmungsaktive Masken, die auch bei körperlich schwerer Arbeit getragen werden könnten. Auch eine Hochleistungsfiltration der Luft sowie der Einsatz von UV-Licht sollten zukünftig als neue Maßnahmen diskutiert werden, so der Experte.

    Beantwoorden
  20. Fred
    Fred zegt:

    Beste Maurice,

    Dank voor je werk! Een vraagje: de meeste vooraanstaande virologen betwisten de x-meter regel niet. Mensen zoals Christian Drosten wijzen naar aerosolen (waarschijnlijk terecht), maar stellen niet voor de x-meter regel te laten vallen (voor hen is het en-en). Zitten zij er ook allemaal naast? En zijn er landen die het virus succesvol onder controle hebben gekregen zonder vast te houden aan distancing?

    Dank!

    Beantwoorden
  21. Wouter J
    Wouter J zegt:

    Dé kreet voor deze zomer hebben we nu al
    tientallen keren gehoord:

    NIEUWE UITBRAAK !!

    (in Nederland, of als dat niet mogelijk blijkt, elders),
    waarna de doodsbange bevolking nieuwe
    maatregelen door de strot geduwd worden,
    want alle genomen maatregelen hebben
    toch prima gewerkt, of niet soms?

    Beantwoorden
  22. Jillis
    Jillis zegt:

    Hoi Maurice.
    Bedankt weer voor een prachtig stuk.
    Gisteren heb ik het stuk van dr Carla Peeters gelezen over de mondkapjes.

    https://www.hpdetijd.nl/2020-06-19/veel-mensen-die-mondkapjes-dragen-ervaren-een-negatief-effect-op-de-gezondheid/

    Daarin is ondermeer onderzocht dat maskers voor de drager ook geen gunstige effecten hebben.
    Hetzelfde effect als het recyclen van virussen uit het stuk van Peter.
    Dit is ook zeer aannemelijk.
    De virussen kunnen niet meer weg. Dit kan meer ernstige complicaties veroorzaken.
    Ik wil bij deze benadrukken dat het zoals je zelf ook zegt het zeer belangrijk is openbare ruimtes virus proof te maken en de masker als noodoplossing aan te dragen.

    Ik heb onderzocht dat er een heleboel verschillende(HEPA) filters zijn en dat er maar een paar varianten echt virussen opvangen mits goed onderhouden.
    Frisse lucht en meer voor de hand liggend is standaard het ioniseren.
    Zelf ken ik het niet maar als het doet wat ervan gezegd wordt is dit zeer bruikbaar met minder kosten.
    Er staat ook een interessante link in het stuk van dr Peeters. Wat betreft het fijnstof.
    De bijdrage aan de besmetting door fijnstof is zeer fors te noemen !

    Beantwoorden
  23. Wouter J
    Wouter J zegt:

    Zuid-Amerikaans linkje (en español) over Genève
    https://www.youtube.com/watch?v=XllAL-JZIUQ&feature=youtu.be

    Tot mijn verbazing kreeg op deze mail, wél reactie van sommige
    van mijn Spaans sprekende kennissen.
    Sommigen dachten dat het een grap was,
    Ik heb ze duidelijk proberen te maken dat de sfeer van dolce farniente
    in de buurt van het meer van Genève waarschijnlijk zeer reëel is.
    Vermoedelijk zijn ze daar beter op de hoogte van de toedracht van de zaak.

    Overigens ben ik er niet in geslaagd om middels een korte zoekactie
    op Youtube straatbeelden van de voorbije maand te pakken te krijgen
    van Zürich of Genève, wat naar ik vermoed “niet helemaal normaal” is

    In Zuid-Amerika heerst momenteel een minstens even streng
    quarantaine-regime dan ze ooit in Italië, Spanje of Frankrijk
    gehad hebben, vooral voor de oudere bevolking.
    Naar ik hoor zullen de maatregelen in Colombia tot 31 augustus
    van kracht zijn.

    Beantwoorden
  24. Loes
    Loes zegt:

    Zou graag willen weten wat ik in huis kan doen met een feestje van de winter. De ramen open zetten lijkt mij dan geen optie. Zijn er apparaten voor in de huiskamer die het virus uit de lucht kunnen filteren? Ik hoop op een reactie van iemand met kennis van zaken

    Beantwoorden
  25. Wouter J
    Wouter J zegt:

    Afgelopen zaterdag vond de politie van Hasselt (B) waar ik woon dat het straatlawaai te luid en te langdurig werd.
    Hebben ze meteen maar een avondklok ingesteld, al mag het natuurlijk niet zo heten:
    ten laatste om 00u30 moet iedereen naar huis toe, anders worden er boetes uitgedeeld.

    “Coronafacisme”.

    Beantwoorden
  26. Linda Heemskerk
    Linda Heemskerk zegt:

    Beste Maurice,

    Ik heb via outlook een link naar een artikel van jou gedeeld. Ik reeg een reactie terug: de link deed het niet. Dus opnieuw verstuurd. Toen ik later in mijn sent mail de link nogmaals probeerde (die ik dus opnieuw had verstuurd) deed die het wéér niet! Ik vraag me af of dit iets structureels, is, of het censuur is. Je zou zelf de proef op de som kunnen nemen en kijken wat er gebeurt?
    Top wat je allemaal doet!
    Groeten,
    Linda

    Beantwoorden
  27. Johannes van Doorn
    Johannes van Doorn zegt:

    Ik lees nogal eens dat Maurice zich niet met medische zaken moet bemoeien. Dan is het voorbeeld dat hier gegeven werd over of een goede bakker ook een goede diëtist is, wel een treffende. Maar ik weet dat er veel meer succesvolle kruisverbanden bestaan tussen bijv. de medische wetenschap en computers, statistiek, e.d. (Wie weet dat eigenlijk niet? Genoeg onwetenden zo lees ik op Twitter, nu.nl, …) Bijv., een bepaalde kanker is vast te stellen door bloedonderzoek. Een arts doet 2 a 3 dagen over een diagnose. Duizenden artsen hebben foto’s opgestuurd van bloedplaatjes waarvan zij, achteraf, vastgesteld hebben of deze kanker bevatten of niet. Al deze foto’s zijn ingevoerd in een database. Met allerlei technieken, die niets met medische wetenschap te maken hebben, is een computer nu in staat om binnen 1 seconde, een juiste diagnose te stellen. Scherper, sneller, accurater dan een arts. Dit scheelt kosten, minder lang onzekerheid bij de patiënt en er kan eerder met een therapie begonnen worden. Dit is maar een voorbeeldje. En zo zijn er duizenden voorbeelden te geven. Als we alle statistiek, algoritmes, etc. uit de medische wetenschap zouden halen dan komen we er als patiënt bekaaid van af. Wie roept dat Maurice zich niet met de virologen moet bemoeien, heeft geen flauw benul waar hij over praat. Sterker, nog, die spuugt in een beker waar hij te zijner tijd maar al te graag uit wil drinken. En virologen, die beter zouden moeten weten, die niet willen luisteren zijn geen haar beter.

    Beantwoorden
  28. Oscar2
    Oscar2 zegt:

    Dank u wel, Maurice, voor uw dringend appèl op goede ventilatie. Wat betreft uw blog van 1 mei over de gevaren van het werken in de slachterijen, hebt u profetisch gesproken! Gek,ontzettend krankjorum dat de MP zojuist met geen woord heeft gesproken over strengere maatregelen in de slachterijen. Een historische fout zonder weerga.
    Ik ben een amateur kritisch denker. Ik voer een pleidooi voor het houden van een dierproef. Enerzijds een kooi met Covid 19 besmette dieren, onbeschermd, anderzijds een kooi gezonde dieren op 1,5 meter. Klimatologisch: zoals in de slachterij: koude, geen ventilatie. We gaan het zien!
    Nog een gedachte, ten slotte. Bloedanalyse bij overleden Covid 19 patienten. Met name naar de waarden van vitamine D, zink, vitamine C, selenium, quercetine en al die factoren die mede de weerstand hoog houden. En op basis daarvan advies geven voor suppletie voor ouderen. We gaan het zien!
    Nou ja, nog eentje dan. Breed onderzoek naar vroeg behandeling met hydroxychloreguine, een antibioticum plus de noodzakelijke aanvulling met zink. En dan eerlijk kijken wat de resultaten zijn. We gaan het zien!
    En voorts ben ik van mening, dat de 1,5 meter afstand in ieder geval kan worden afgeschaft, zeker buiten!

    Beantwoorden
  29. Fahmi Yigit
    Fahmi Yigit zegt:

    Dit plan moet:
    – op korte termijn uitvoerbaar zijn (ook in bestaande systemen)
    – Een technische oplossing bieden die pas bij (pandemie/seizoen) behoefte kan worden geactiveerd
    – Ook nuttig zijn voor bestaande lucht gerelateerde (sickbuildingsyndroom) uitdagingen waardoor de investering zich dubbel loont.

    De rode lijn;

    —– DELTAPLAN VENTILATIE —–

    LUCHTHIERARCHIE
    In welke richting moet de lucht (aerosol) stromen zodat het geen verspreiding kan veroorzaken en tevens geen (lucht) kortsluitingen geeft tussen toevoer en afvoer. Ventilatie is dus niet standaard ventilatie; het moet wel (ala vliegtuig en operatie kamer) middels DOWNFLOW

    LUCHTCAPACITEIT
    Hoeveel lucht (m3/h) die nodig is om in te blazen zodat er snel genoeg wordt gespoeld. De hoeveelheid lucht die binnen wordt gebracht, mag niet de maat voor verversingvoud zijn. Dit moet de CADR (Clean Air Delivery Rate) van het ventilatiesysteem zijn.

    LUCHTKWALITEIT
    Aan welke luchtkwaliteitsklasse moet de toegevoerde en eventueel gerecirculeerde lucht voldoen

    Gereciculeerde lucht via Hepa is goed, maar geen virus garantie; gewone gebouw filters (F7) met UV is al beter dan HEPA

    Een warmtewiel heeft een natuurlijke lek (carryover effect) – dus oppassen. Zelfs een platenwisselaar is geen absolute veiligheid omdat kortsluiting via de uitblaas en inblaas niet zelden is.

    LUCHTSYSTEEM
    Welk type HVAC systeem is er in gebruik of gaat er worden geplaatst (VRF of LBK) en welke technologien zijn/worden geintergreerd (Filters en/of UV)

    Verhoging van de luchtvochtigheid reduceert risico op aerosols maar verhoogt kans op smeerinfecties en PAQ problemen

    Goedkope) technologien ala Ionisatie en ozon die hun werking in de ruimte claimen, zijn op termijn gevaarlijk: “als de concentratie ionen sterk genoeg is om het (organisch) Virus te beschadigen, zal deze ook sterk genoeg zijn om onze (organische) longblaasjes (dag – na – dag) te beschadigen.

    Kortom; Voor elk van bovenstaande hoofdstukken worden er meer gededailleerde adviezen opgesteld opdat we tot een overall (Delta)plan komen.

    Beantwoorden
    • Marjan
      Marjan zegt:

      ttps://www.cafeweltschmerz.nl/12-kunnen-horeca-en-theaters-open-met-een-ionisatiemachine-i-ab-gietelink-interviewt-ton-rademaker/

      Beantwoorden
    • Marjan
      Marjan zegt:

      Ik denk dat we ionisatie niet per definitie af moet doen, met dat dit schadelijk is.
      Zie bijgevoegd interview. Van KEMA medewerker.

      Beantwoorden
  30. Jaap de Ruiter
    Jaap de Ruiter zegt:

    Laatste praatje van onze min.president: 11/2 meter! Hij zegt nota bene dat de 1/2 meter duurt tot er een vaccin is! Om gek te worden!

    Beantwoorden
  31. Japie
    Japie zegt:

    We mogen vanaf 1 juli wel weer massaal de trein in (om de kosten voor de NS te dekken uiteraard) maar dan zonder luchtfilters en met verouderde airco. Best wel een risico dus. De trein mijdt ik nog maar even.

    Beantwoorden
  32. Marco K
    Marco K zegt:

    Hoi.

    Is het geen idee om een crowdfunding op te zetten om met de opbrengst pagina grootte advertenties te plaatsen. In deze advertentie doe je je verhaal met zoveel mogelijk feitelijke onderbouwing. Geen verwijten naar het RIVM, zo min mogelijk aanval op de 1,5 meter en geen “ik roep het al maanden”. Feiten en mogelijke oplossingen met een oproep hier onderzoek naar te doen.

    Ik denk dat veel van de volgers hier wel een steentje aan willen bijdragen.

    Beantwoorden
  33. Bert
    Bert zegt:

    relevante en interessante informatie over virusverspreiding via aersolen en mogelijke oplossingen

    https://www.faz.net/aktuell/gesellschaft/gesundheit/coronavirus/klimaanlagen-koennten-corona-ausbrueche-bei-toennies-beguenstigt-haben-16830627.html

    Hygiene-Experte Martin Exner untersucht den Corona-Ausbruch bei Tönnies. Er hat einen Risikofaktor ausgemacht, der bislang nicht im Blick der Wissenschaft gewesen sei – und auch schon im Kreis Heinsberg eine Rolle gespielt habe.

    Merken

    33

    3

    ine wesentliche Ursache für den Corona-Massenausbruch im Stammwerk des Fleischunternehmens Tönnies in Rheda-Wiedenbrück könnte nach Einschätzung des Bonner Hygiene-Fachmanns Martin Exner die Lüftungs- und Kühlungsanlage im Zerlegebetrieb sein. „Es handelt sich um einen neu erkannten Risikofaktor“, sagte Exner. Es sei bisher nicht bekannt gewesen, dass Aerosole – über die das Virus verbreitet werden kann – durch Lüftungsanlagen in Bewegung gehalten werden können.

    Exners Erkenntnisse dürften weitreichende Konsequenzen für alle anderen Fleischbetriebe und auch weitere Teile der Lebensmittelbranche haben. Viele Betriebe können damit rechnen, ihre Lüftungsanlagen nun umrüsten zu müssen. Für das neu erkannte Problem gebe es bisher keine gesetzliche Regulierung, sagte Exner. Bei Infektionserregern wie dem Coronavirus müsse man noch viel lernen, „um aus Übertragungswegen Regulierungen zu machen“.
    In dem Betriebsteil bei Tönnies hatte sich das Virus in den vergangenen Wochen zunächst unbemerkt verbreitet. Mittlerweile wurde bei rund 1500 Mitarbeitern eine Infektion festgestellt. Rheda-Wiedenbrück ist damit der aktuell größte Corona-Hotspot in Deutschland. Exner, der der Direktor des Instituts für Hygiene und öffentliche Gesundheit der Universität Bonn ist, hatte sich am Samstag und Sonntag im Auftrag des Kreises Gütersloh bei Tönnies auf Ursachensuche begeben. Er war auch an der sogenannten Heinsberg-Studie beteiligt, bei der es darum ging, die rasante Virusausbreitung während einer Karnevalssitzung nachzuzeichnen. Exner hatte herausgefunden, dass die Luft in dem Saal durch die Klimaanlage mit nur 20 bis 30 Prozent Frischluft aufbereitet worden war und der eingesetzte Filter nicht in der Lage war, das Virus bei der Luftumwälzung zurückzuhalten.
    Ähnlich sieht der Befund aus, den Exner am Mittwochnachmittag gemeinsam mit Landrat Sven-Georg Adenauer (CDU) präsentierte. Exner sagte, im Zerlegebetrieb einer Schlachterei werde die Luft auf 6 bis 10 Grad Celsius heruntergekühlt. Zugleich müssten die Arbeiter mit hoher Geschwindigkeit und unter harter, körperlicher Belastung die geschlachteten Tiere zerlegen. Um die Temperatur niedrig zu halten, werde die Luft aus dem Raum gezogen, gekühlt und zurück in den Raum geleitet, ohne aufbereitet zu werden. Exner schlug Hochleistungsfilter und UV-Strahlen als Lösung vor.
    Der Forscher ist nun beauftragt worden, die Erkenntnisse in einer Arbeitsgruppe gemeinsam mit Wissenschaftlern des Robert-Koch-Instituts und des NRW-Landeszentrums für Gesundheit aufzuarbeiten und technische Lösungswege aufzuzeigen.

    Beantwoorden
  34. Bert
    Bert zegt:

    https://www.faz.net/aktuell/gesellschaft/gesundheit/coronavirus/klimaanlagen-koennten-corona-ausbrueche-bei-toennies-beguenstigt-haben-16830627.html

    aanvulling met 2de deel:
    Nicht jede Klimaanlage ist laut Exner ein Risikofaktor. In neuen Flugzeugen herrsche zum Beispiel keine Gefahr, was die Lüftung betrifft – obwohl die Menschen noch enger beieinander sitzen. Die Luft werde dort aber nach unten abgezogen und erst über Hochleistungsfilter wieder zurück ins Flugzeug geführt. Bei älteren Flugzeugen könnte die neue Erkenntnis hingegen durchaus eine Rolle spielen, so Exner.
    Wichtig sei, weiterhin die „klassischen Maßnahmen“ zu beherzigen, so Exner. So müssten Abstände eingehalten und sichergestellt werden, dass erkrankte Mitarbeiter nicht am Arbeitsplatz erscheinen. Denn wenn die Luft wie in einem Zerlegebetrieb ständig zirkuliere, ohne aufbereitet zu werden, „dann ist das ein kritischer Faktor“. Verschärft werde das Problem durch den Umstand, dass rund 20 Prozent der Corona-Infizierten keinerlei Symptome zeigten. Deshalb sei es wichtig, dass Arbeiter in solchen Betrieben regelmäßig auf das Coronavirus getestet würden.

    Beantwoorden
  35. Martijn
    Martijn zegt:

    Qua ventilatie kun je 2 vliegen in 1 klap staan.
    Een WTW balansventilatie ververst 100% van de aangezogen lucht. Verse lucht en binnenlucht worden niet gemengd.
    Echte door metalen mini kanaaltjes wordt 98% van de warmte overgedragen tussen de aangevoerde en afgevoerde lucht.
    Dus in de winter blijft 98% van de warmte binnen, in de zomer blijft 98% van de koeling binnen. Met 0% luchtvermenging.
    Dit bespaart kapitalen aan airco en verwarmingskosten, CO2 en is redelijk eenvoudig te installeren bij bedrijven die reeds ventilatiekanalen hebben.

    Beantwoorden
  36. kessel
    kessel zegt:

    beste Maurice vergeet nooit wat je bent. je bent geen viroloog, gedragsdeskundige en natuurkundige. Ik ben blij met onze premier. Als jij in die positie had gezeten had je precies hetzelfde gedaan. Denk ik .

    Beantwoorden
  37. Leo Hanemaaijer
    Leo Hanemaaijer zegt:

    Twee wereldwijde evenementen trokken de laatste jaren vast ieders aandacht, kan dan ook eigenlijk niet anders, dat deze verband met elkaar houden. En inderdaad daar is grote reden toe, CO2 (koolzuurgas), pH (zuurgraad) en Covid-19 hebben iets gemeen(s) met elkaar.
    Wereldwijd is het CO2 gehalte in de atmosfeer aanzienlijk gestegen sinds de huidige mens op aarde zijn sporen overduidelijk is aan het nalaten. Het CO2 gehalte ging de laatste 200 jaar met circa 45% omhoog, en wel van 280 ppm. naar 404 ppm., maar ook ging de mens in deze periode steeds vaker binnen leven in goed van de buitenwereld afgeschermde ruimten. Het recentelijke corona virus slaat nu graag juist zijn slag in een omgeving met een hoge CO2 waarde, aangezien dit koolzuurgas een zeer directe koppeling heeft in een verlaging van het pH gehalte in het menselijk lichaam. En laat nu juist een velaging van de pH waarde in het menselijk lichaam de meest ideale omgeving scheppen voor de overleving van het huidige corona virus. Nu is het zo, dat tal van factoren binnen in het menselijk lichaam de pH waarde kunnen helpen regelen, maar ook stevig kunnen ontregelen. In een van deze regelmechanisme spelen zouten een enorme rol, dus een voldoende zoutinname per dag, volgens de Nederlandse Gezondheidsraad moet dat voor gezonde volwassenen maximaal 6 gram per dag zijn, zal gelijk helpen om de mogelijke verzuring (verlaging van de pH) tegen te gaan, en omdat zouten opgelost in het bloedplasma ook het hele lichaam bestrijken, doen zouten nog veel meer belangrijke dingen, het zijn namelijk elektrolyten die door hun negatieve lading virussen onschadelijk kunnen maken, omdat ze de stofwisseling van de cellen kunnen beïnvloeden, maar ook het chloride deel doet veelal goed werk, door als extra barrière op de huid via het zweten te komen en in alle slijmvliezen binnen in het lichaam terecht te komen. De algemeen pH verlagende factoren zijn onder andere; gebrek aan beweging, obesitas, diabetes en bepaalde organen die de pH waarde in de goede bandbreedte houden en dit helaas niet meer kunnen. Ook een heel onverwachte CO2 verhoger en dus pH verlager van het menselijk lichaam, is de slechte ventilatie van binnenruimten, waarbij ook nog eens, veel virussen langer en geconcentreerder kunnen blijven rondzweven. Aangezien de wereld wijde verspreiding van het corona virus heel snel is gegaan, iets dat experts niet verwacht hadden, moeten er meer zaken van belang zijn geweest. Het zijn vrijwel zeker de twee al vaker genoemde redenen voor de besmettingen, zoals tijdelijke lage luchtvochtigheden vanuit de natuur en airconditioners en het wereldwijde vlieg verkeer. De rol van een lage luchtvochtigheid is inmiddels wel duidelijk, ook gezien via een op internet te vinden onderzoeksrapport dat duidelijk laat zien dat een luchtvochtigheid van onder de 6 g/kg. een hoge besmettings graad voor virussen signaleerde, logisch want de slijmvliezen in de bronchiën, keel en neusholte raken stevig gestrest door de grote verdamping van het aldaar aanwezige lichaamsvocht. En omdat veel mensen om allerlei redenen vrij weinig zout eten, vindt een virus op dat moment ook als vanzelf een prachtige onbeschermde intree in de longen. Het is dus aan te raden dat iedereen zijn dagelijkse zoutinname eens heel goed tegen het licht gaat houden. Als voorbeeld hiervoor kan Japan dienen, daar is de zoutconsumptie altijd al heel hoog geweest via hun culinaire zoutige gerechten en zijn op een bevolking van 126 miljoen mensen, er per 11 juni, 935 corona overledenen geteld en 17.348 besmettingen bevestigd. Tijdens vliegenreizen daalt de luchtvochtigheid in de cabine richting 10% en de CO2 loopt vrijwel zeker omhoog tot onbekende waarden, de luchtdruk in de cabine wordt echter gehouden op een luchtdruk die normaal heerst op een hoogte van circa 2400 meter boven het zeeniveau. Wat al deze factoren voor uitwerking op de pH waarde in het menselijk lichaam hebben en dus de snelheid van een besmetting, is totaal onbekend. Hoewel een oud onderzoek over de heersende luchtkwaliteit in een vliegtuig, naar aanleiding van gezondheids klachten van het vliegpersoneel, een CO2 waarde van maximaal 1600 ppm. liet zien. Het vliegen gaat nu weer volop gebeuren met mondkapjes op en goede HEPA filters in het luchtverversingssysteem, maar of dat wel genoeg is, is te betwijfelen, gezien de vele onbekende factoren. Aangezien lucht inademen via een mondkapje, deze persoon juist weer een gedeelte uitgeademde lucht laat inademen die rijk aan CO2 en dit aangevuld wordt met ververste lucht van een nog onbekende CO2 waarde. Ook de berichten over de slachthuizen laten zien dat lage luchtvochtigheden en onvoldoende verse lucht inlaat, zelfs wereldwijd, nog steeds bronnen van grootschalige corona besmettingen zijn. Er is dus veel werk aan de winkel, CO2 meters kunnen daar trouwens heel eenvoudig bij helpen. Maar goed, de mens hoort in de buitenlucht, alwaar de CO2 waarde nog steeds het laagste is. En zout, dat is wel zo eenvoudig als deel-oplossing, terwijl een vaccin ontwikkelen voor een virus blijkbaar ongekend moeilijk is. Het moge ook duidelijk zijn dat hiermee de wereldwijde klimaatveranderingen er weer een gezicht bij gekregen hebben.

    Beantwoorden
  38. Joke Schoon
    Joke Schoon zegt:

    Beste Maurice, complimenten voor je inzet en je onderzoeken, en voor je moed en vasthoudendheid. Ik denk alleen dat de theorie van de kou in de slachthuizen niet klopt. Ook in bijv. de vis-, bloemen- en groentenindustrie wordt in grote gekoelde ruimtes gewerkt en daar doet het fenomeen van de vele besmettingen zich niet voor. Deze theorie: https://www.achgut.com/artikel/bericht_zur_coronalage_23.06.2020_rinderwahn lijkt logischer.
    U kent deze site waarschijnlijk wel, en misschien ook de site eike-klima-energie.eu. Daar worden heel veel feiten en onderzoeken gepubliceerd (zowel in Duits als Engels) die de politici en mainstream-media niet passen. Er zijn gelukkig meer mensen en instanties die proberen tegengas te geven, waarom werken jullie niet meer samen, in plaats van dat ieder voor zich het wiel opnieuw probeert uit te vinden? Sla de handen ineen, we hebben sterke organisaties nodig om het tij van de EUSSR te keren!!

    Beantwoorden
    • Peter Paauw
      Peter Paauw zegt:

      Het is de combinatie tussen de lage tempreratuur, het dicht bij elkaar werken en het vele geluid door de machines waardoor er hard wordt gesproken (met veel aerosolen tot gevolg). Deze combinatie is bij vis, bloem en groenteverwerking niet het geval volgens mij.

      Beantwoorden
  39. Pieter k
    Pieter k zegt:

    Heeft iedereen het de RIVM papegaai vanavond bij het journaal weer horen roepen.
    Anderhalve meter, anderhalve meter, anderhalve meter.
    En dat is dan onze grote leider.

    Beantwoorden
  40. Eric spanjaard
    Eric spanjaard zegt:

    Vanavond mark Rutte weer gehoord. Wat een gebrek aan lerend vermogen. Geen enkel woord over aerosols. De koren mogen weer gaan zingen. Nergens iets over ventilatie. Zo straks zitten we weer in lockdown door de verkeerde maatregelen. We moeten iets forceren!, laten we maar ophouden elkaar te overtuigen. Actie! Dit gaat ten koste van ons allemaal,

    Beantwoorden
  41. Kees
    Kees zegt:

    Zijn de ventilatie vouden die benodigd zijn al naast bouwbesluit gelegd? Ik vraag me namelijk af of daar iberhaupt wel verschil in zit. Daarbij is het veplicht in gemeenschappelijke ruimtes vanaf in ieder geval bouwbesluit 2003 dat 100% verse licht word ingeblazen. Energie verlies word zo klein mogelijk gemaakt met warmte wisselaar. Bij grote verbouw zijn dezelfde artikelen van toepassing.

    Ofwel hoe groot isdit probleem exact?

    Beantwoorden
    • Marco Hijink
      Marco Hijink zegt:

      Het Bouwbesluit zegt iets over de minimale luchthoeveelheid per persoon (23,4 m3/h in een kantoor en 14,4 m3/h voor een bijeenkomstfunctie zoals een bioscoop of restaurant). De ondergrens is een eis van 0,9 dm3/s/m2 oftewel in een ruimte van 2,7 m hoog een ventilatvoud van 1,2. N.b dit is de eis voor nieuwbouw kantoren vanaf 2012. In oudere gebouwen kan dit nog lager zijn. In nieuwbouw kantoren vind je meestal iets van een 2-voudige ventilatie en in vergaderruimten iets van 4-6 voudig. Onderzoek zou moeten uitwijzen wat er minimaal benodigd zou zijn maar gevoelsmatig is 2-voudig te laag.

      Beantwoorden
  42. Lars
    Lars zegt:

    Dat Nederland zoveel gepolitiseerd is dat men niet meer realistisch kan denken en terug kan komen met voortschrijdend inzicht, dat is me nu wel duidelijk. Ik heb ook totaal geen vertrouwen meer in het Nederlands bestuur. Echter ik had wel gedacht dat er misschien landen zijn waar dat iets minder het geval is..ik denk dat je daar moet aankloppen Maurice en die landen moet gaan helpen.

    Zelf zie ik de bui al wel hangen grote kans dat dit najaar een drama gaat worden. Ik ben voorbereidingen aan het treffen om indien ik het voor elkaar krijg vanaf september of oktober een aantal maanden vanuit Taiwan te gaan werken. Daar snappen ze het wel en is het veiliger dan hier (ook beter weer )

    Beantwoorden
  43. Bart
    Bart zegt:

    Ik woon in Portugal en daar worden in de regio Lissabon nu met name jonge mensen besmet. De uitbraken worden geweten aan grote illegale feesten/bijeenkomsten die in parken worden gehouden. Ik ben een “aanhanger” van de aerosolentheorie, dus ik ben nu wel enigszins verbaasd over de berichten die ons bereiken uit Lissabon. Nu kan ik me bepaalde intimiteiten op dergelijke bijeenkomsten wel voorstellen, dus wellicht worden de besmettingen daardoor veroorzaakt. Dat is wel weer heel spijtig voor met name winkeliers en horecauitbaters die hun zaken weer vroeger moeten sluiten.

    Beantwoorden
  44. Robin
    Robin zegt:

    Beste Maurice, nogmaals mijn waardering voor je volhardendheid, sta volledig achter je! Wel heb ik één opmerking betreffende de mondkapjesdiscussie. Jij zegt dat dit een positief effect heeft tegen de verspreiding van Corona. Mijn vraag: oké prima dat het tegen de verspreiding van Corona helpt, maar wat zijn de nadelen van het gebruik van mondkapjes? Zijn hier niet ook gewoon gezondheidsrisico’s aan verbonden? Je ademt tenslotte de hele dag je eigen “uitlaatgassen” in…

    Beantwoorden
  45. Teije Bakker
    Teije Bakker zegt:

    De Duitse ‘RIVM’ heeft het nu ook moeten toegeven wat jij Maurice al heel lang aangeeft
    ‘het zijn de aerosols en luchtventilatie als hoofdoorzaak in de verspreiding van het COVID-19 virus’ en wij in Nederland maar star aan de anderhalve meter vasthouden.
    —————
    De uitbraak bij het vleesverwerkende bedrijf Tönnies in Gütersloh Duitsland komt door aerosols in combinatie met de luchtcirculatie apparatuur.

    “Offenbar hat die Luftzirkulation im “Zerlegebereich” der Firma Tönnies zu den Corona-Ausbrüchen beigetragen. Das hat eine Untersuchung ergeben.”

    “Blijkbaar heeft de luchtcirculatie in het “snijgebied” van het bedrijf Tönnies bijgedragen aan de corona-uitbraken. Een onderzoek heeft dat aangetoond.”

    Zie ZDF Heute uitzending van 19:00 uur woensdag 24 juni 2020:

    https://bit.ly/aerosols-oorzaak-covid-19-uitbraak-24-06-2020

    Beantwoorden
  46. Stefan
    Stefan zegt:

    Ja, Maurice, ventilatie-systemen verbeteren, dát is de weg die we met Nederland moeten inslaan de komende 4 maanden! Een kantekening: in het bedrijfsleven geldt de gouden regel: als je de topman wilt overtuigen van een briljant plan, dan moet je hem laten denken dat het zijn eigen idee is! Hij zal jouw idee NOOIT zomaar aannemen. Ik volg jou al 3 maanden en zie dat jij hier keer op keer tegenaan loopt. Nu is een bedrijf geen democratie, maar wellicht is in deze tijd van noodverordeningen deze tactiek toch effectiever dan de strijd aan te gaan. Dus, gebruik als je contacten binnen RIVM en regering/volksvertegenwoordiging (die heb jij toch?) om jouw ventilatie-deltaplan van binnenuit wortel te laten schieten.

    Beantwoorden
    • Vincent Doelman
      Vincent Doelman zegt:

      Eens. Daar ligt winst. Zijn goede boeken over geschreven, Maurice. O.a. “the art of persuasion”.

      Hou het hogere doel vast: de economie niet nog meer kapot. Mensenlevens redden en terug naar normaal.

      Laat ze maar geloven dat het hun idee is. Prima. Play chess!

      Beantwoorden
  47. Carlo Vuur
    Carlo Vuur zegt:

    We mogen vanaf 1 juli met een onbeperkt aantal mensen op 1,5 meter naar binnen .

    Als het klopt wat Maurice suggereert dan liggen de ziekenhuizen binnenkort weer vol.

    Beantwoorden
    • Reinier
      Reinier zegt:

      Nee hoor, de luchtvochtigheid is in de zomer hoog genoeg om aerosolvorming tegen te gaan. Pas in het begin van de winter moeten we ons zorgen gaan maken.

      Beantwoorden
  48. Bert
    Bert zegt:

    Een ruw idee voor discussie:

    Je kunt luchtstromingen ook focussen en sturen zoals water uit een douchekop waarmee je ook een enkele afgebakende straal kunt maken maar ook meerdere stralen. Een deel van de luchtstromingen zou je meer kunnen gebruiken om in ruimtes gebieden te scheiden en daarmee luchtstromingen dwars door de ruimte sterk beperken. Misschien onaangenaam voor mensen die van ene ‘luchtbereik’ naar andere ‘luchtbereik’ willen maar ze komen wel terecht in afgebakende gebieden met eigen luchtkwaliteit.

    Wat mij opviel bij foto’s van slachtbedrijven is slachten terwijl de dieren hangen aan een kettingbaan. Normaal zorgt het snijden en zagen in de dieren voor veel deeltjes in de lucht en aerosolen. Je zou boven en onder alle dieren een soort kap en drager kunnen maken met luchtstromingen rondom het dier gericht gestuurd vanuit de kap en afgezogen in de drager onder het dier. Hiermee komt elk dier in haar eigen luchtomgeving.

    Beantwoorden
  49. Barend
    Barend zegt:

    In die slachthuizen zal het vlees dus besmet zijn geraakt en eten we al die tijd al Corona en hebben het aan onze handen gehad. Maar daar zijn geen besmettingen door ontstaan. Weer een bewijs dat het alleen via luchtwegen en zware virus-lading gaat.

    Beantwoorden
  50. Remko
    Remko zegt:

    De VS cijfers wijzen op het gelijk van Maurice de Hond. Immers, tijdens de koude maanden waren het new york etc, koude gebieden. Nu zijn het de gebieden waar men de airco hoog opstookt (texax en florida). In new york is het nu warmer maar geen weer dat de airco vol open gaat.

    Als ze niets doen krijg je ergens in september/oktober de omgekeerde beweging. De airco’s in texas en california gaan uit maar in het noorden is het er ‘griep weer’.

    Beantwoorden
  51. Peter Rotgans
    Peter Rotgans zegt:

    Maurice,

    Sorry maar ik moet mijn frustratie even kwijt. Kom ik met een verklaring waarom we in winter wel griep krijgen en in de zomer niet en dat dat aan het slijmtransport ligt en dat het slijmtransport weer afhankelijk is absolute luchtvochtigheid en dehydratie van personen en dat je als je aan de veilige kant zit alleen corona in je neus krijgt. En ik krijg van het RIVM helemaal nooit respons en zie ook niet dat ze daar onderzoek naar aan het doen zijn. Wat verwachten die lui van mij ? Dat ik op Big Pharma manier een gelikte reclamecampagne met artsenbezoekers congressen en recepties met hapjes en drankjes probeer halve waarheden te verkondigen? Laat het RIVM eens van zijn luie reet komen en zelf gericht onderzoek (laten) doen, want juist die 1,5m kon nog wel een de aanleiding zijn voor een tweede golf. Bah!

    Beantwoorden
  52. Pieter
    Pieter zegt:

    In de medische wereld is infectiepreventie al decennia één van de belangrijkste uitgangspunten in behandelprotocollen en inrichting. Naast de beschermende maatregelen en voorzorgsmaatregelen, zoals triage, zou het goed zijn om ook de lucht in ruimtes waar mensen behandeld worden of veel spreken, te zuiveren.
    In tandartspraktijken is deze apparatuur nog niet aanwezig. Maar zou wel echt belangrijk zijn.
    En ik neem aan dat dit in veel branches ingezet kan worden.
    Kostbaar zal het wel zijn, maar wie weet heeft de regering nog een steunpakket voor de ventilatie problematiek

    https://www.dentalinfo.nl/producten/het-desinfecteren-van-gecontamineerde-lucht-wordt-belangrijk/

    Beantwoorden
  53. Jeroen
    Jeroen zegt:

    Zoals verwacht, bevestigde de persconferentie dat Rutte, de Jonge en van Dissel vasthouden aan de 1,5 meter en besmetting door fysiek contact (“handen stuk wassen”). Geen woord over de rol én noodzaak van adequate ventilatie.

    Gelukkig zijn er meer wegen die naar Rome leiden.

    Eén daarvan is het opzetten van een “Taskforce Luchtbehandeling” met experts op het gebied van de luchtbehandeling die protocollen opstellen voor corona-proof maken van de verschillende ventilatie situaties. Kan de NVKL het voortouw nemen en de kennis op dit forum verenigen en uitwerken?

    Deze ventilatie protocollen vervolgens aanbieden aan de branche- en koepelorganisaties. Die informeren de aangesloten ondernemers, instellingen e.d. die hierop actie kunnen ondernemen.

    Bedenk dat alle ondernemers en instellingen er belang bij hebben om er alles aan te doen om besmettingshaarden te voorkomen; de 1,5 meter afstand is niet voldoende om besmettingen binnen te voorkomen!

    Beantwoorden
  54. Anne WL
    Anne WL zegt:

    Bedankt voor al je werk en research! Een vraag vd afgelopen dagen is of je iets weet over de uitbraken in Lissabon? Ik begrijp dat daar lekker buiten wordt gefeest. Hoe zit het daar dan met de aerosols ?

    Beantwoorden
  55. Bert
    Bert zegt:

    Een suggestie: Regelmatig representatieve luchtzuiveringsinstallaties met filters (HEPA etc) onderzoeken op virussen. Als dit wordt uitgevoerd bij grotere bijeenkomsten kan hiermee mogelijk ook inschatting worden gemaakt hoeveel deelnemers het virus bij zich hebben en verspreiden.

    Beantwoorden
  56. Bert
    Bert zegt:

    Suggestie: Kies een klein gebied, stad(je) of dorp(je) (maximaal 2000 huishoudens en 5000 inwoners) wat ver af ligt van grotere plaatsen en gebruikt dit om alle mogelijke ideeën, onderzoeken en maatregelen te testen en te implementeren liefst al vanaf deze zomer tot in verre najaar. Met begeleiding door meerdere universiteiten, dus veel studenten inzetten, kan dit mogelijk worden uitgevoerd voor enkele tientallen miljoenen.

    Beantwoorden
  57. Bert
    Bert zegt:

    Professor Blokken: Overweegt professor Blocken deze zomer te vliegen? “Neen. Ik zou het wel doen als alle maatregelen die ik heb zien passeren, toegepast worden. Dus ook met plexiglas tussen passagiers. Mondmaskers zijn niet voldoende.” Er wordt wel beweerd dat de lucht in vliegtuigen op de meest ontwikkelde manier geventileerd wordt. “Dat klopt niet. In een operatiezaal is de lucht veel zuiverder, gelukkig maar. Ze proberen daar lucht ofwel van boven ofwel van beneden als een front te verplaatsen, de lucht rijk aan aerosolen weg te duwen. In een vliegtuig kan je dat niet doen. De lucht komt er binnen via de bagagevakken van onder naar boven en er wordt veel lucht gemengd. Je kan onmogelijk zeggen: op deze plek zijn de aerosolen verwijderd. Ze worden verdund, maar de concentratie wordt nooit nul.”

    Zie verder
    https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/06/25/professor-blokken-over-besmettingsgevaar-via-aerosolen-ik-zou/

    Beantwoorden
  58. Edv
    Edv zegt:

    Goed inhoudelijk stuk van de Hond, helaas zal hier vrij weinig mee gedaan worden. Zolang de cijfers in de zomer laag blijven, gaat iedereen tegen beter weten in achterover leunen en hopen dat de 2de golf niet komt. In oktober/november zijn we weer aan de beurt. Mijn hoop is gevestigd op een vaccin of medicijn, maar dat gaat zeker tot begin 2021 duren.

    Beantwoorden
  59. F.Smit
    F.Smit zegt:

    Het RIVM en onze Rijksoverheid zal het zo lang mogelijk ontkennen dat meer ventilatie noodzakelijk is. De reden is vrij simpel men is bang voor rechtzaken. Onder het mom van energie besparing en duurzaamheid zijn de eisen voor verse lucht alleen maar lager geworden dit tegen beter weten en waarschuwing in van deskundigen. Zelf in een net recentelijk handleiding EBS juni 2020 van het ministerie van EZ over de wet mileubeheer/activiteitenbesluit staat letterlijk de ventilatie staat zo weinig mogelijk aan dit om energie te besparen.
    Daar naast zijn de normen zoals gesteld in het huidige bouwbesluit het abolute minimum net genoeg om te leven meer niet.
    Ik ben zelf 40 jaar actief in de branche van klimaatbeheering en ventilatie als er een deltaplan moet worden uitgevoerd dan ben ik bang dat 70% gesloopt kan worden niet aleen in de kantoren markt maar ook in de woningen waar WTW units hangen die slechts functioneren op het laagste toerental waardoor de verse lucht niet op de juiste plekken komt. Misschien weet men nog dat men 150 miljoen uit trok voor slechte ventilatie in scholen het over grote deel is verspild aan rapporten en onzinnige CO2 meters om iets aan te tonen wat we al meer dan 25 jaar weten. Door de grote hoeveelheid geld die verbrand wordt aan rapporten en regeltjes blijft er steeds minder over om een goed product te maken.
    Overigens google ook eens naar Prof Bob Ursem over ultrafijnstof hoe katalysators in autos onze gezondenheid aan tast i.p.v beter maakt.
    Het is gewoon triest een overheden die hun bevolking vergiftigd

    Beantwoorden
  60. Vincent Doelman
    Vincent Doelman zegt:

    SICKBUILDINGSYNDROOM & CORONA.
    WAAR BLIJFT DE ACTIE VAN ONZE REGERING?

    “In 1984 verscheen een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie dat stelde dat tot 30% van de nieuwe en gerenoveerde gebouwen wereldwijd mogelijk te maken hebben met klachten gerelateerd aan slechte binnenluchtkwaliteit.” (Wikipedia)

    1984!! Dat is 36 jaar geleden. En nog steeds net zo actueel.

    Even los van de Corona: Het is al jaren aangetoond dat zieke gebouwen zorgen voor o.a.: Verergeren Astma, irritatie van de ogen, neus en keel, neurotoxische of algemene gezondheidsklachten, huidirritatie en geur- en smaaksensaties, allergische reacties etc..etc..

    En nu toont onderzoek naar onderzoek aan dat Corona voornamelijk verspreid via aerosolen. Overweldigend bewijs. En de oorzaak? Slechte ventilatie en slechte filters in airco/ventilatiesystemen.

    Zojuist op de radio bij BNR geeft viroloog Ab Osterhaus, die continu in de praatprogramma’s op TV is, hier Maurice de Hond ook gewoon gelijk in.

    Van alle geregistreerde Corona superspreading events (+1000) waren 98% van al deze superspreading events binnen. (En bij de overige 2% is het onbekend) Een superspreading event is een event waarbij heel veel mensen tegelijk besmet worden.

    Conclusie: Alleen binnen. Niet buiten. En steeds blijkt weer hetzelfde: Slechte ventilatie.

    Voorspelling Maurice de Hond: Er komt een tweede golf in de herfst als we niet VANDAAG starten met een DELTAPLAN ventileren. Bij verzorgingstehuizen, kantoren, scholen, etc…

    Maar in het radioprogramma geeft Ab Maurice wel gelijk. Maar blijft hij vooral hameren op testen en traceren. Huh?

    We kunnen in de auto-industrie ook lekker de veiligheid van auto’s elk jaar blijven testen. Maar als de industrie daar vervolgens al die jaren niks mee had gedaan. Dan waren auto’s toch niet veiliger geworden?

    Alleen hameren op testen en traceren. Huh? Missen we daar niet iets, Ab?

    Dan nog twee punten:

    1) Goed binnenklimaat levert ook nog eens geld op:
    “Volgens de Nederlandse onderzoekster dr. ir. Philomena Bluyssen van TNO kan een slecht binnenklimaat een bedrijf een productiviteitsverlies opleveren van 3.600 euro per werknemer per jaar. Een goede reden om te investeren in betere luchtkwaliteit, vindt Bluyssen.”

    2) Stel dat we dit Deltaplan ventileren in werking stellen. Versneld werk maken van goede ventilatie en filters. Wat hebben we dan uberhaubt te verliezen? Het is sowieso een super gezonde zet om hier eens werk van te maken.

    Hebben onze beleidsmakers nou tunnelvisie?
    Vinden ze het lastig om toe te geven dat het anders zit dan ze eerder aangaven?
    Is er een dubbele agenda?
    Willen ze eerst nog een paar maanden hier een studie van maken?

    Ik snap m niet meer. Maar dit moest ik wel even ventileren.

    Beantwoorden
    • F.Smit
      F.Smit zegt:

      Onze beleidsmakers weten helaas niet beter er loop een groot deel lobisten rond die voor eigen parochie preken en niet aan het algemeen belang denken. Zij beïnvloeden de beleidsmakers. Ja die gaan praten over onderzoek-rapportjes en studies die eerst gemaakt moeten. Net zoals ik gisteren las over een school in Etten-Leur 2 of 3 jaar in BN de Stem ook hier dikke problemen maar voordat er wat gedaan wordt eerst rapportje komt in december.
      Wel voor de aanbesteding dikke bestekken maken maar geen verantwoordelijkheid nemen want het is maar een advies en de uitvoerende partij moet de verantwoordelijkheid nemen maar als die zeggen het bestek klopt niet dan is er geen budget.

      ps de filter die gebruikt worden zijn over het algemeen goed daar zit het probleem niet. Probleem zit hem in te kleine installaties en te weinig ruimte om een grotere installatie te plaatsen want dat kost m2.

      Beantwoorden
  61. Ferdi Scholten
    Ferdi Scholten zegt:

    Terechte vragen van medici waarop nog geen antwoord is gegeven:
    1: Is de corona test gecontroleerd op kruisbesmetting met corona virussen die bij alle soorten vee die in het slachthuis verwerkt voorkomen?
    2: Is er sprake van zieken, of alleen maar positieve testen die niets zeggen over ziekte, maar dus residuen kunnen zijn van virussen uit het vlees van de dieren.

    Beantwoorden
  62. Rein
    Rein zegt:

    Tönnies in Güterslohe

    https://www.radioguetersloh.de/nachrichten/kreis-guetersloh/detailansicht/zahl-der-corona-faelle-im-kreis-guetersloh-ohne-toennies-steigt-leicht-an.html

    Kurzbewertung: Die Zahl der positiven Tests bei Personen, bei denen zunächst kein Tönnies-Bezug erkennbar ist, steigt tendenziell an. Die Mehrzahl der Personen mit positiven Tests, für die Informationen zu Symptomen und Erkrankungsbeginn vorliegen, ist offenbar asymptomatisch. Viele Fälle sind vermutlich bedingt durch Personen mit einer Restpositivität nach einer unerkannten Infektion in der Vergangenheit, die durch die starke Ausweitung der Testung von asymptomatischen Personen entdeckt werden. Bei Infizierten mit Symptomen und bekanntem Erkrankungsbeginn ist weiter kein Anstieg der Erkrankungszahlen über die Zeit erkennbar.

    Beantwoorden
  63. Rein
    Rein zegt:

    https://www.radioguetersloh.de/nachrichten/kreis-guetersloh/detailansicht/zahl-der-corona-faelle-im-kreis-guetersloh-ohne-toennies-steigt-leicht-an.html

    Kurzbewertung: Die Zahl der positiven Tests bei Personen, bei denen zunächst kein Tönnies-Bezug erkennbar ist, steigt tendenziell an. Die Mehrzahl der Personen mit positiven Tests, für die Informationen zu Symptomen und Erkrankungsbeginn vorliegen, ist offenbar asymptomatisch. Viele Fälle sind vermutlich bedingt durch Personen mit einer Restpositivität nach einer unerkannten Infektion in der Vergangenheit, die durch die starke Ausweitung der Testung von asymptomatischen Personen entdeckt werden. Bei Infizierten mit Symptomen und bekanntem Erkrankungsbeginn ist weiter kein Anstieg der Erkrankungszahlen über die Zeit erkennbar.

    Beantwoorden
  64. Diff
    Diff zegt:

    Hallo Maurice,

    Er zijn ca. 2000 verpleegtehuizen, in ca. 900 heeft het virus toegeslagen.
    Volgens jouw theorie zouden er onder de 900 verpleegtehuizen veel huizen moeten zijn met een slechte ventilatie. En onder de andere 1100 verpleegtehuizen veel met een goede ventilatie.

    Het moet toch mogelijk zijn om daar op hele korte termijn onderzoek naar te doen.
    Het zal niet helemaal 100% uitsluitsel geven, maar er zal toch een duidelijke trend zichtbaar moeten worden.
    Dan lijkt het mij handig om de noordelijke provincies buiten beschouwing te laten, want daar is niet zo heel veel gebeurd.

    Kun je dit met je vrienden van het RIVM bespreken?

    Dank.

    Beantwoorden
  65. Diff
    Diff zegt:

    Hallo Maurice,

    Er zijn ca. 2000 verpleegtehuizen, in ca. 900 heeft het virus toegeslagen.
    Volgens jouw theorie zouden er onder de 900 verpleegtehuizen veel huizen moeten zijn met een slechte ventilatie. En onder de andere 1100 verpleegtehuizen veel met een goede ventilatie.

    Het moet toch mogelijk zijn om daar op hele korte termijn onderzoek naar te doen.
    Het zal niet helemaal 100% uitsluitsel geven, maar er zal toch een duidelijke trend zichtbaar moeten worden.
    Dan lijkt het mij handig om de noordelijke provincies buiten beschouwing te laten, want daar is niet zo heel veel gebeurd.

    Kun je dit met de RIVM bespreken?

    Dank.

    Beantwoorden
  66. Wouter Verboom
    Wouter Verboom zegt:

    Goedemorgen Maurice,

    Zijn er voor de “ventilatievoud” minimale waardes beschikbaar voor een goede ventilatie en minimale kans op besmetting?

    mvg, Wouter

    Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *