2. Politiek

Er is sprake van een groeiende polarisatie in Nederland: media tonen minder tegengeluid en versterken eigen bubbels. Kiezers zijn verdeeld in twee werelden, met weinig overlap. Zorgen over financiële toekomst en kansen bepalen stemgedrag sterk. Traditionele achterban van links is verschoven naar rechts, terwijl media en politiek deze kloof onvoldoende erkennen.

Zoals na iedere verkiezing zijn tabellen gemaakt waarbij de stemkeuze bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 zijn afgezet naar een serie kenmerken.

In de nieuwste zetelpeiling van het afgelopen weekend, zijn de zeven grootste partijen steeds dichter bij elkaar gekomen en verschillen nu nog slechts 6 zetels. Ook zijn er vragen gesteld over de energiecrisis.

Er is een groot versch in het verkiezingsresultaat van GroenLinks/PvdA in de grote steden en de rest van het land. De opbouw van die uitslag in de grootste gemeenten geeft een interessant beeld, waarbij opkomstverschillen een grote rol spelen.

Lees ook het artikel over de fouten bij de aanslag van het ANP. En ook de analyse van de aanhoudende verschuiving naar rechts en de onmacht van links om dit proces te keren.  Analyse De toenemende polarisatie in Nederland is ook goed te merken bij de verschillen in verkiezingsuitslagen tussen de grote steden en de […]

Bij een analyse van de verkiezingsuitslag, zoals weergegeven door het ANP, blijkt op twee punten de uitslag anders te zijn. Het is toe te schrijven aan een verkeerde classificatie van partijen in de verschillende uitslagen categoriën. GroenLinks/PvdA heeft meer verloren en de lokale paritjen minder gewonnen.

Een artikel van Dennis Brouwer over de ontwikkelingen van het Nederlands electoraat, die verder worden geaccentueerd door de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen 2026

Doordat landelijke partijen niet in alle gemeenten mee doen, en een deel zelfs in minder dan de helft, is een analyse van de landelijke uitslag moeilijker dan bij landelijke verkiezingen. In dit artikel treft u de prognose van de uitslag aan, en de kaart van de verwachte grootste partij per gemeente.

Bij de peiling deze week is te zien dat twee regeringspartijen 4 zetels verliezen. Per saldo staan de regeringspartijen nu op 8 zetels verlies

Hoewel de verschuivingen deze week klein zijn, zien we inmiddels per saldo een grote herschikking aan de rechterkant van het politieke spectrum. Plus dat er stellingen zijn voorgelegd over de oorlog rond Iran en afgezet naar de huidige politieke voorkeur.

Ruim 1 uur bespraken we bij De Nieuwe Wereld de gebeurtenissen van deze week in Den Haag en hoe die geïnterpreteerd kunnen worden.

De peiling van EenVandaag-Verian gisteravond was dermate slecht dat het als Fake News aangeduid zou moeten worden. In dit artikel laat ik zien waarom.

De kiezer van de VVD zijn verdeeld in hun oordeel over het nieuwe kabinet. Mede daardoor zijn er veel meer Nederlanders die negatief zijn in hun oordeel over het nieuwe kabinet dan positief.

Op basis van de teksten van de kiezers van de 7 grootste partijen is een rapport gemaakt van de verwachtingen van die kiezers over het nieuwe (minderheids-) kabinet

Er zijn grote verschillen in verkiezingsuitslagen tussen kleine en grote gemeenten Bij de gemeenteraadsverkiezingen is dat nog sterker het geval. De opkomst van de lokale partijen van de vorige twee verkiezingen zal zich vooral voordoen in de kleinere gemeenten. Ook deze verkiezing belooft voor D66 een forse stijging t.o.v. vier jaar geleden. En de lokale partijen lijken weer verder te gaan groeien.

De eerste peiling na het bekend worden van het coalitie-akkoord en de samenstelling van de regering laat zien dat de electorale positie van de VVD verzwakt ten gunste van JA21. Dat belooft electoraal weinig goeds voor de VVD.

Vanaf dat ik met peilingen begon in 1976, heb ik me verzet tegen onnauwkeurige zetelpeilingen, waardoor leek dat zich forse verschuivingen in het electoraat voltrokken, maar die in werkelijkheid onnauwkeurigheden waren van het meetinstrument. Het is triest dat 50 jaar later nog exact dezelfde fouten worden gemaakt, zoals EenVanaag/Verian ook weer afgelopen week hebben laten zien.

Welk electoraal effect heeft de afscheiding van de 7 leden van de PVV fractie? 

Ten opzichte van de verkiezingen van drie maanden geleden zien we maar één forse verschuiving: van PVV naar FVD..

De problemen bij KLM zijn niet veroorzaakt door sneeuw, maar door structurele onvoorbereidheid en inflexibiliteit. Ze vormen een voorbode van bredere ontwrichting door technologische versnelling (A.I.) en bestuurlijke traagheid in de samenleving. .

Er zullen in 2026 zich grote verschuivingen voltrekken onder het electoraat met name rechts van het CDA. Maar ik verwacht dat dit weinig impact zal hebben op de levensvatbaarheid van de nieuwe regering.

PVV zakt in december verder weg naar 20 zetels. FVD profiteert daar het meest van. Bijna de helft van de kiezers denkt dat het kabinet eind maart er nog niet zit.

Het vertrouwen van de bevolking in de politiek daalt steeds verder. De reactie van de Haagse lijsttrekkers blijft beperkt tot ‘stem op mij, dan wordt het beter’. Ook de huidige formatie tapt uit het bekende vaatje. Maar het wegzakkende vertrouwen vraagt niet om meer van hetzelfde. Er is een innovatie nodig, die ervoor zorgt dat het politieke systeem en de samenleving weer op elkaar aangesloten raken. De samenleving is er klaar voor; nu politiek Den Haag nog stelt Bert blase , Het vertrouwen van de bevolking in de politiek daalt steeds verder. De reactie van de Haagse lijsttrekkers blijft beperkt tot ‘stem op mij, dan wordt het beter’. Ook de huidige formatie tapt uit het bekende vaatje. Maar het wegzakkende vertrouwen vraagt niet om meer van hetzelfde. Er is een innovatie nodig, die ervoor zorgt dat het politiek systeem en de samenleving weer op elkaar aangesloten raken. De samenleving is er klaar voor; nu politiek Den Haag nog. Een artikel van Bert Blase, een ervaren burgemeester en auteur van o.a. "Opstand in de Polder" en "De Burger is niet gek".

Om het nieuwe informatieproces sterk te versnellen is via mijn A-I-nformateur een analyse uitgevoerd op basis van het gezamenlijke stuk van D66 en CDA en het verkiezingsprogramma van de VVD. Dit is deel 1 van het AI-formatieversnellingsproces.

Zelfs als deze formatie slaagt, is de kans groot dat er toch snel opnieuw verkiezingen komen. Pas wanneer we erkennen wat de kern van de instabiliteit in ons systeem is, kunnen we via een onconventionele aanpak een werkelijk stabiele regering vormen die breed gedragen wordt in de samenleving.

Opvattingen over meest gewenste regeringscombinatie is niet veranderd. Over de hele linie wordt minderheidscoalitie D66, CDA en VVD als "second-best" beschouwd.

Ook de resultaten van deze peiling laat zien hoe groot de verschillen zijn in coalitievoorkeuren tussen de kiezers van D66, CDA en VVD. Dat zal de reden zijn dat het geworstel rondom de formatie zich voortzet. Plus de grote voorkeur van Nederland voor Martin Bosma als kamervoorzitter.

Om de formatie aanzienlijk te versnellen is het verstandig om een AI-informateur aan te stellen. Dan kan het proces aanzienlijk versnellen (en die heeft geen compromitterende privéappjes verstuurd).

De Eurobarometer van het Europees Parlement is in Nederland structureel onrepresentatief: veel te veel linkse, hoger opgeleide en EU-positieve deelnemers, waardoor uitslagen te rooskleurig zijn. Ondanks meldingen aan Brussel worden fouten herhaald en blijven misleidende cijfers verschijnen, terwijl aanpassing uitblijft.

De uitsplitsing van de overgangen tussen de partij geeft een compleet beeld van de grote mate van volatiliteit in het electoraat. Verschuivingen die zich ook nog in heel korte tijd voordoen.