Het enorme verschil in perceptie en werkelijkheid van de Covid-19 risico’s

Inschatting van risico op ziekenhuisopname

De afgelopen week is in de VS een publicatie geweest van een onderzoek van Gallup. Het ging om de inschatting van de Amerikaanse bevolking hoe hoog de kans was op een ziekenhuisopnames als een ongevaccineerde Covid-19 zou krijgen. De resultaten zijn afgezet tegen de politieke voorkeur. Dit is de -bijzondere- grafiek van de uitslag van dat onderzoek.

In het rapport is berekend dat het juiste percentage in de VS 0,9%. Dus van de democraten heeft 5% het juist en van de republikeinen 22%.

Dit percentage van 0,9% wetende is het veelzeggend dat van alle Amerikanen 32% denkt dat het in werkelijkheid 50% of meer is en van de democraten dus 41%!

Dit lijkt enigszins op de uitkomsten van een onderzoek in juni 2020 via Peil.nl, waarbij gevraagd is wat men als sterftekans zag voor de eigen leeftijdsgroep als men besmet zou worden met Covid-19. De personen tussen 18 en 39 jaar schatte die kans een factor 500 maal zo groot als die werkelijk was.

De Nederlandse cijfers

Gisteren is via Peil.nl de identieke vraag gesteld als die Gallup in de VS stelde. Hoe hoog schat men de kans in dat een ongevaccineerde, die Covid-19 oploopt, in het ziekenhuis belandt. Dit zijn de resultaten, waarbij we de cijfers van Nederland vergelijken met die van VS.

Hoewel de cijfers in Nederland iets minder extreem zijn als in de VS, geeft maar 24% het juiste percentage in Nederland en 19% van de Nederlanders denkt dat de kans 50% of meer is om dan in het ziekenhuis te komen. Terwijl in de VS 59% denkt dat minstens 20% in het ziekenhuis zal komen denkt 38% dat in Nederland.

Via extra analyses hebben we gekeken hoe de samenhang van deze antwoorden in Nederland is met diverse persoonlijke kenmerken. Dan blijkt leeftijd de meest bepalende te zijn bij die schatting.

Dus 66% van alle Nederlanders van 65 jaar of ouder, denkt dat de kans om in het ziekenhuis te komen voor een ongevaccineerde, die Covid-19 oploopt, 30% of hoger is. (Terwijl dus de werkelijke kans rond de 1% ligt).

Hoe groter men blijkbaar de dreiging ervaart van een ernstig verloop van de ziekte bij zichzelf (en die dreiging is bij oudere personen duidelijk hoger dan bij jongere) hoe hoger men blijkbaar het risico voor alle anderen inschat. Ofwel: hoe gevoeliger men is voor informatie over de dreiging van het virus.

Als we naar andere kenmerken kijken dan zien we trouwens ook nog een fors verschil tussen mannen en vrouwen. Onder de vrouwen denkt 43% dat het percentage 30% is of hoger en onder de mannen is dat 24%. Een deel van het verschil hangt samen met het feit dat de gemiddelde leeftijd van vrouwen hoger is dan van mannen, want leeftijd speelt bij deze beoordeling een dominante rol.

Naar politieke voorkeur

Maar, zeker gezien de bijzondere resultaten in de VS met forse verschillen naar politieke partij, is het interessant om te zien hoe de verschillen zijn naar de politieke voorkeur. In de onderstaande grafiek staat de huidige politieke voorkeur afgezet.

CDA en PvdA (met veel oude kiezers) overschatten de kans het sterkst. Van de CDA-kiezers denkt 61% dat de kans op ziekenhuisopnames hoger is dan 30% en maar 5% noemt het juiste cijfer (1%). Alleen de kiezers van FVD geven voor 70% het juiste antwoord.

PEIL.NL © NO TIES BV / VIEWTURE BV