De Stemming van 28-2-2021: Komt de lont nog in het kruitvat?

Het is gebruikelijk dat het RTL-debat het startpunt is van forse electorale bewegingen onder het electoraat in de laatste weken voor de verkiezingen. Maar of dit ook dit jaar gaat gebeuren is de vraag?

Enerzijds is dat debat korter op de verkiezingen (ruim 2 weken) dan voorheen. Vanavond is het debat en over 15 dagen worden de eerste stembureaus al geopend.

Anderzijds lijkt de Coronacrisis een soort mistsluier te leggen over politiek en electoraat en campagne. Als we dan ook weten dat volgende week het kabinet nog besluiten gaat nemen over de volgende fase van deze crisis dan bewegen we ons naar een situatie, die we in Nederland bij Tweede Kamerverkiezingen nog nooit hebben gehad. Plus dat er ook geen strijd lijkt te gaan ontwikkelen welke partij de grootste zal gaan worden.

Nog steeds zijn de verschuivingen van week tot week beperkt en dat is ook deze week nog zo. Maar toch zien we dat de VVD geleidelijk wat aan het wegzakken is. In drie maanden is de VVD gedaald van 36 zetels naar 33 zetels. De PvdA zakt terug naar 12 en CDA en PVV zijn 1 zetel gestegen. De grootste stijger t.o.v. de vorige Tweede Kamerverkiezingen is de PVV met 4 zetels. De grootste daler D66 met 6 zetels. Ook dat zijn minder grote verschuivingen dan we bij de meeste vorige verkiezingen hebben gezien.

Er zijn twee manieren waarop de uiteindelijke uitslag anders kan worden dan de electorale verhoudingen op dit moment zijn:

  1. Kiezers kunnen een andere partij gaan stemmen, dan ze nu zeggen dat ze van plan zijn om te doen.
  2. De kans is groot dat de opkomst bij deze Tweede Kamerverkiezingen fors lager zal zijn dan de vorige keer (81,5%) door de Coronasituatie van dat moment. Recente verkiezingen in Catalonië lien zien dat er daar een kwart minder is opgekomen. Het effect zal per partij niet hetzelfde hoeven te zijn, dus de uitslag kan daardoor wat wijzigen.

1. Nog van partij wisselen?

Om een indruk te geven welke bewegingen er binnen het electoraat nog mogelijk zijn hebben we de volgende grafiek gemaakt. Per partij is aangegeven welke andere partijen de bewuste kiezers nog een goede kans geven om op te stemmen. In die grafieken zijn niet de partijen meegenomen die lager scoren dan 3%. Een kiezer kon meerdere partijen noemen die toch nog een goede kans hebben op een stem.

Per partij is er ook een overzicht te geven van het aandeel kiezers per partij, die geen enkele andere partij een goede kans geeft op een stem.

Dit is het overzicht:

Deze grafieken laten een ongekende situatie zien t.a.v. de verkiezingsonderzoeken waar ik sinds 1976 bij betrokken ben. Van week tot week wel een heel stabiele situatie, maar het aantal kiezers dat aangeeft nog andere partijen een goede kans te geven op een stem is nog nooit zo groot geweest.

De vraag is dus vooral of de komende twee weken de lont nog in het kruitvat wordt gestoken.

2. Een fors lagere opkomst

Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen was de opkomst 81,5%. Vergeleken met de verkiezingen van de laatste 20 jaar was dat een heel hoge opkomst. Gezien de Coronasituatie van dit moment, plus dat het er naar uitziet dat er geen tweestrijd komt wie de grootste wordt, zou de opkomst wel eens duidelijk onder de 70% kunnen uitkomen.

Het effect per partij zal niet hetzelfde zijn. Maar om die wat beter in te kunnen schatten moeten we dichter op de verkiezingen staan.

Wel zal dat de kansen voor nieuwe partijen om de -lagere- kiesdeler te halen, vergroten.

 

 

PEIL.NL © NO TIES BV / VIEWTURE BV