Welkom in de Roaring Twenties 2.0

Bij de start van het nieuwe decennium, waarin ons politieke stelsel grote veranderingen zal doormaken, of men nu wil of niet.

De twintiger jaren van deze eeuw zullen evenals de Roaring Twenties van de vorige eeuw uitermate roerig worden. Dat zal op vele terreinen plaatsvinden. Veel ervan is nog steeds te herleiden tot de ingrijpende effecten van de uitrol van internet, zoals ik die in mijn boek “Dankzij de Snelheid van het Licht” uit 1995 had voorzien.  (In 2016 beschreef een journalist van Vice hier in welke sterke mate mijn voorspellingen uit dat boek inmiddels waren uitgekomen.) 

Als u denkt dat er de afgelopen 10 jaar op dat terrein al veel is veranderd en we nu in een wat rustiger vaarwater terecht komen, dan moet ik u teleurstellen. “You ain’t seen nothing yet”, zoals de Amerikanen zo treffend zeggen.

Lees meer

Zo kan er wel na 2021 een regering gevormd worden

(Dit is een vervolg van dit artikel)

Als je goed kijkt, en dus niet alleen in Nederland, dan zie je dat het politieke stelsel eigenlijk zijn houdbaarheidsdatum voorbij is.

Lees meer

Bestuursautisme

 

Het is met name te danken aan twee journalisten, een paar politici en een adovcate, dat de ernst en omvang van het wanstaltige optreden van de belastingdienst bij de vermeende toeslagenaffaire naar buiten is gekomen. Ondanks het feit dat dit al een geruimte tijd in de openbaarheid is gekomen, zie je het patroon dat het ministerie en de belastingdienst er vervolgens alles aan doen om de waarheid weg te houden van de Tweede Kamer en de media. Plus dat de problemen voor de betrokkenen nog steeds niet zijn opgelost.  Ook als je zelf geen slachtoffer hiervan bent, kan je meevoelen met de machteloosheid die betrokkenen moeten hebben gehad. Kafka in het kwadraat.

En je kan er zeker van zijn dat dit slechts een topje van de ijsberg is. Lees meer

Mijn reactie op de Zembla uitzending

In die uitzending van Zembla van gisteravond werd de volgende reactie van mij vermeld: “De keuze van de geïnterviewden en de vragen die gesteld zijn, zorgen voor een eenzijdig beeld van wat er gerealiseerd is en wat er vandaag de dag wordt gepresteerd.”

Normaliter ga ik altijd in op interviewverzoeken, maar dit keer niet. Hierbij mijn verantwoording:

Lees meer

Alsof ik bij een PVV-bijeenkomst heb gezegd dat ik Zwarte Piet wil afschaffen

Woensdag schreef ik dit stuk in De Volkskrant, waarin ik een eenvoudige spellingshervorming voorstelde. Ik sprak er ook over bij Pauw.

Vier (!) columnisten bij De Volkskrant namen mij hierover de maat. Ook Youp schreef zaterdag zijn wederom grappige column erover  (ik had me “onsterfelijk belachelijk” gemaakt). Vanaf donderdag stond de brievenrubriek van De Volkskrant vol met afwijzende reacties. (Sommige met ronduit absurde argumentaties). Als je die reacties las leek het erop alsof ik bij een PVV-bijeenkomst had voorgesteld om Zwarte Piet af te schaffen.

(Ik moest ook erg lachen om de columnist Aleid Truyens afgelopen zaterdag in De Volkskrant, die zich o.a. zorgen maakte dat je dan in 2030 in Google geen “peilingen” meer terug kan vinden uit het verleden, als je dan “pijlingen” zou opgeven. Ze weet blijkbaar niet dat als je anno 2016 “pijlingen” bij Google intypt, je dan (ook) een overzicht krijgt van “peilingen”. De kans is trouwens heel groot dat in 2030 we vooral tegen onze apparaten praten a la Siri nu, en dan hoort het apparaat het verschil tussen “peilingen” en “pijlingen” sowieso niet).

Ik zag een interessante vergelijking bij deze reacties met de wijze waarop buurtbewoners in opstand komen als er een AZC in de buurt wordt gevestigd. Dan vinden de meeste Volkskrant lezers dat die buurtbewoners hun persoonlijk bezwaren moeten overwinnen ten gunste van het algemene belang. Maar dat geldt blijkbaar niet als het om de Nederlandse spellingsregels gaat. Vandaag heb ik daar in een reactie in De Volkskrant mijn verbazing over geuit.

Het interessante is daarbij dat ik nogal wat mail en andere persoonlijke reacties had gekregen van mensen die positief reageerden. Die aangaven hard gezwoegd te hebben op de spelling op school en nog steeds fouten te maken. En daardoor schroom hadden teksten te produceren.

Maar die reacties las ik niet in De Volkskrant. (Behalve iemand die het over dyslexie had, waar ik ook een aantal reacties over had gekregen).

Natuurlijk weet ik niet precies welke reacties De Volkskrant heeft gekregen om in de krant te plaatsen. Van één voor mij  positieve reactie weet ik het wel. Die is donderdagavond naar De Volkskrant gestuurd. Die was van Prof. Han van der Maas van de Universiteit van Amsterdam. Één van de grondleggers van de programma’s Rekentuin en Taalzee.

Ook vandaag stond deze reactie niet in De Volkskrant. Dat bevreemdt me nog al. (Zeker gezien het “geweld” van de vier columnisten en de vele brieven die wel zijn  geplaatst).  Wellicht is het toch te confronterend voor de heetgebakerde lezers en columnisten, die op de aantasting van de spellingsregels vrijwel net zo fel en ongenuanceerd reageren als PVV-kiezers op het vervagen van het Nederland zoals zij het altijd kenden?

Dit was zijn ingezonden brief, die de brievenredactie van De Volkskrant, ondanks ook een verzoek van mij, niet wilde plaatsen:

“Geheel voorspelbaar buitelen Volkskrantcolumnisten en briefschrijvers over elkaar heen om het voorstel tot taalversimpeling van Maurice de Hond belachelijk te maken. Niemand gaat echt in op de argumenten van de Hond.

Miljoenen Nederlanders hebben de grootst mogelijke moeite met de Nederlandse taal terwijl haar (schriftelijke) beheersing een cruciale factor is als het gaat om toegang tot de arbeidsmarkt. Uiteraard is goed onderwijs noodzakelijk maar we moeten vaststellen dat het Nederlandse onderwijsbestel, één van de beste van de wereld, niet in staat is te voorkomen dat 2.5 miljoen Nederlanders als laaggeletterd door het leven gaan. Maar ook hoogopgeleiden worstelen met onze taal, zie bijvoorbeeld de explosieve toename van dyslexieverklaringen in het hoger onderwijs.

Maurice de Hond wijst er terecht op dat taalregels kunnen en mogen veranderen. Zijn voorstel om de ei te vervangen door de ij is bescheiden en zijn argumentatie is helder. De kwaliteit van de reacties is bedroevend. De één overdrijft het voorstel tot in het absurde, een tamelijk kinderachtig vorm van argumenteren. Een ander wil pas bewegen als de Hond eerst een consistente en volledige oplossing biedt voor alle eigenaardigheden van de Nederlandse taal. De volgende vraagt zich af of we ook priemgetallen kunnen afschaffen, zich blijkbaar niet bewust van het verschil tussen een wiskundig verschijnsel en een menselijke taalafspraak die haar basis al lang verloren heeft. Anderen wijzen er vernuftig op dat sommige woorden in beide spellingen andere betekenissen hebben (pijl, peil). Dat we daar in de spreektaal geen last van hebben en dat vele woorden in de Nederlandse taal een dubbele betekenis hebben (bij), komt dan weer niet in deze mensen op. Iemand stelt zelfs voor klokkijken af te schaffen, alsof het verschil tussen 1 en 2 uur even triviaal is als tussen tauw en touw.

Pogingen onze taal minder elitair te maken kunnen rekenen op een Volkskrant vol gemakzuchtige en soms zelfs honende reacties. Dat is best schrikken. Waar zijn we bang voor?

Han van der Maas, Hoogleraar UvA”

I rest my case

Spitzer weer in de bocht

In 2013 schreef Manfred Spitzer het boek “Digitale Dimentie”.  Ik las het en mijn broek zakte af. In het laatste hoofdstuk liet hij zien van welke invalshoek hij zijn boek schreef.  Zelf bewust geen televisie in huis. Het ideale leven volgens hem schetsend waarbij je denkt dat je dan in een hutje op de hei moet gaan zitten. De journalist Peter Teffer (@peterteffer) analyseerde destijds dat boek en beschreef daarbij uitgebreid hoe selectief Spitzer met zijn noten bezig was. Hij pakte er alleen uit wat in zijn beeld paste. Absoluut niet zo wetenschappelijk als hij zelf pretendeert. Dit was zijn korte weergave van zijn analyse. En dit de uitgebreide

In Duitsland is Spitzer vorig jaar met een nieuw boek uitgekomen, dat deze week in Nederland uitkomt. “Cyberkrank”.  In Nederland heet het “Digiziek”. In Duitsland was de ondertitel  “Hoe het digitale leven onze gezondheid ruineert.” In Nederland met de ondertitel “Hoe wij ons verstand kapotmaken”. De Duitse ondertitel ging blijkbaar de Nederlandse uitgever wel wat te ver.

Deze week komt het in Nederland uit en in De Telegraaf van vandaag staat er een uitgebreid artikel over. Eigenlijk kan ik daar hetzelfde over schrijven als ik in 2013 deed. Lees het aub nog een keer. 

Elke technologische ontwikkeling uit de geschiedenis heeft zijn voor- en nadelen. En  het is ook niet erg op de mogelijke negatieve kanten van technologische ontwikkelingen te wijzen.  Maar als je erin slaagt, zoals Spitzer in 2013 deed en nu weer, geen enkel positieve kant ervan te melden, en ongeveer alles wat er negatief is aan het leven toewijst aan die technologische ontwikkeling, dan heb je gigantische oogkleppen op.  Bega je als wetenschapper de grote fout alleen datgene uit de literatuur te pakken wat jouw mening ondersteunt (waar Peter Teffer in 2013 vele voorbeelden van gaf). Ergens aan het eind van zijn boek uit 2013 schrijft hij letterlijk het volgende: “Mijd  digitale media. Daarvan worden we …… dik, dom, agressief, eenzaam, ziek en ongelukkig.”  Dan kan ik je als wetenschapper niet serieus nemen, ook al staat er Herr Prof. Dr. Dr. voor je naam (jaja, twee keer Dr.)

Ik heb hem toen een dwaallicht genoemd, en dat doe ik nu weer. Ik beschreef het in 2013 als volgt “alsof de Taliban een boek over het christendom schrijft”.

Als je alles volgt wat Spitzer vindt dan moet je direct in een hutje op de hei gaan wonen. En als je je kind compleet weghoudt van de digitale wereld (wat hij dus vindt), dan doe je je kind ernstig tekort en zet je hem op achterstand naar de toekomst toe.

Ik eindig met dezelfde zinnen als ik in 2013 schreef:

De wereld wordt steeds digitaler of je het leuk vindt of niet. Als je het wilt zien biedt het mogelijkheden aan jongeren (en ouderen) die men jaren geleden voor onmogelijk had gehouden. Alle kennis in de wereld is letterlijk een muisklik van je verwijderd. Je kunt met veel meer mensen communiceren dan je vroeger kon.  Dankzij computer en tablet ben je ook in staat om je persoonlijke productiviteit aanzienlijk te verhogen (doordat je niet meer door fysieke grenzen wordt belemmerd). Dat levert nieuwe kansen op en nieuwe bedreigingen. Het is anders dan vroeger, niet beter of slechter.  Maar het slechtste voor je kinderen zou zijn als je alleen maar de bedreigingen ziet en het alleen maar slechter vindt dan vroeger. Want we hebben nog geen tijdmachine waarmee je je kind naar dat verleden kan meenemen. Als ouder en als school heb je de plicht om je kind op de toekomst voor te bereiden. En dat doe je absoluut niet als je het advies van Spitzer opvolgt.

 

Eerst strafschoppen, dan verlenging

Jaren geleden heb ik samen met een goede vriend van mij aan de KNVB voorgesteld om bij de FIFA het volgende voorstel in te brengen waardoor voetbalwedstrijden, die in een beslissing moeten eindigen, aantrekkelijker worden gemaakt.

Naar aanleiding van de afloop van de ChampionsLeague finale van gisteravond en de aanstaande EK, herhaal ik dit voorstel nog een keer. Misschien is er nu een gunstiger voedingsbodem.

Bij bekerwedstrijden of beslissingswedstrijden, waar na de reguliere tijd een verlenging nodig is, gebeurt het volgende: Eerst worden de strafschoppen genomen en daarna begint de verlenging. Als de verlenging in gelijkspel eindigt dan wint de winnaar van de eerder genomen strafschoppen.

Dit heeft vele interessante voordelen:

  1. Bij iedere verlening wordt de strafschopserie genomen en niet alleen als de verlenging onbeslist eindigt.
  2. De verlenging wordt spannender omdat de verliezer van de strafschopserie moet scoren om te zorgen dat ze de wedstrijd niet verliezen in plaats dat beide teams tevreden zijn als er strafschoppen genomen kunnen gaan worden.
  3. De uitslag wordt voetballend bepaald en niet via de laatst genomen strafschop.

Net zoals bij hockey zou het verstandig zijn als de hoogste bazen bij het bepalen van de regels wat minder conservatief zouden zijn. Hoe lang duurt het niet om de video-referee ingevoerd te krijgen? En er zijn nogal wat andere regels die veranderd zouden kunnen worden waardoor het spel sneller verloopt en er meer lik-op-stuk beleid door de scheidsrechter gevoerd zou kunnen worden.